ABŞ Prezidentinin Yaxın Şərq üzrə xüsusi elçisi Stiv Uitkoff bu gün, fevralın 3-də İsraildə yüksək səviyyəli rəsmilərlə, o cümlədən baş nazir Binyamin Netanyahu ilə görüşlər keçirəcək.
İki gün sonra isə o, İstanbulda İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə potensial nüvə sazişi barədə danışıqlar aparmaq üçün masaya oturacaq. ABŞ və İran rəsmilərinin məlumatına görə, görüşlər regiondakı gərginliyin azaldılması və hər hansı münaqişənin qarşısının alınması məqsədi daşıyır.
İsrail rəsmiləri İranla hər hansı razılaşmanın uranın zənginləşdirilməsinin dayandırılması, regiondakı proksilərə maliyyə dəstəyinin kəsilməsi və ballistik raket proqramının məhdudlaşdırılmasını əhatə etməsini tələb edir. Bu mövqelər Uitkoffun İsrail səfərinin əsas mövzularından biridir.
Son həftə Yaxın Şərqdə diplomatik fəallıq artıb. İranın təhlükəsizlik məsələləri üzrə yüksək vəzifəli nümayəndəsi Əli Laricani yanvarın 30-da Moskvada Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə görüşüb, eləcə də İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Türkiyəyə səfər edərək Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan və xarici işlər naziri Hakan Fidanla məsləhətləşmələr aparıb. Analitiklər bu səfərləri İranın danışıqlar öncəsi mövqeyini gücləndirmək cəhdi kimi qiymətləndirirlər.
İranda bəzi ekspertlərin fikrincə, mümkün razılaşma çərçivəsində yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uranın başqa ölkəyə daşınması da nəzərdə tutula bilər. ABŞ-nin ötən ilin iyununda endirdiyi zərbələrdən sonra həmin uran yeraltı obyektlərdə saxlanılır.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian fevralın 3-də sosial şəbəkədə bildirib ki, ABŞ ilə danışıqlar milli maraqları təmin etmək məqsədilə, təhdid və məntiqsiz gözləntilərsiz aparılmalıdır. Pezeşkian vurğulayıb ki, xarici işlər nazirinə bərabər və ədalətli danışıqlara hazırlaşmaq göstərişi verilib.
Xarici mənbələrin məlumatına görə, bu həftəki İstanbul görüşündə regionun bir sıra gücləri də iştirak edəcək, onların arasında Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Misir, Oman və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin xarici işlər nazirləri var.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə fevralın 2-də bildirib ki, İran Amerika ilə “ciddi danışıqlar” aparır. Tramp Tehranı əvvəlcədən hərbi addımlarla hədələmiş, Yaxın Şərqdə ABŞ armadası göndərdiyini açıqlamışdı. Tramp indiyədək İranın avtoritar rəhbərliyinə qarşı sərt mövqe sərgiləyib.
İranda etirazlar 2025-ci il dekabrın 28-də artan inflyasiya və milli valyutanın dəyər itirməsinə etiraz olaraq başlayıb və sonradan ölkə üzrə yayılıb. Hakimiyyət etirazları yatırmaq üçün zor tətbiq edib.
ABŞ-də yerləşən HRANA insan haqları qrupunun fevralın 2-də verdiyi məlumata görə, etirazlarda təsdiqlənmiş ölüm sayı 6 min 854-ə çatıb.
