“Taliban” Əfqanıstanda qadınlara qarşı zorakılığı qanuniləşdirən akt qəbul edib.
Sənədi hərəkatın ali lideri Hibatullah Axundzadə təsdiqləyib.
Yeni qaydalara görə, kişilər, yalnız “sümük sınığı və ya açıq yara” yaratmadığı halda, həyat yoldaşlarına fiziki güc tətbiq edə bilərlər.
Ərinin icazəsi olmadan valideynlərinin evinə gedən qadınlar, hətta zorakılıqdan qaçmaq məqsədilə belə, 3 aya qədər həbs cəzası ilə üzləşə bilər. Rəqs edən və ya musiqi ifa edən şəxslər cinayətkar hesab olunur, qızların təhsilinə qoyulan qadağanı tənqid etmək də cinayət sayılır.
Qadınlar üzlərini tam örtməli və yaxın qohumu olmayan şəxslərin yanında danışmamalıdır. Evdə ucadan danışmaq da qadağandır, məqsəd qadınların səsinin çöldə eşidilməsinin qarşısını almaqdır.
Məcəllənin 9-cu maddəsinə əsasən, Əfqanıstan cəmiyyəti dörd sosial kateqoriyaya bölünür: dini liderlər (üləma), elita nümayəndələri (əşrəf), orta təbəqə və aşağı təbəqə. Ekspertlər bildirirlər ki, bu təsnifat faktiki olaraq “azadlar” və “qullar” sistemini bərpa edir və qadınları kölələrlə eyni mövqeyə salır.
Həmin məcəlləyə görə, cinayət ruhani və ya elit təbəqə üzvü tərəfindən törədilibsə, cəza yalnız xəbərdarlıq və ya məhkəməyə çağırışla məhdudlaşır. Orta təbəqənin üzvləri üçün belə hərəkətlər həbs cəzası ilə nəticələnə bilər, “aşağı təbəqə” üçün isə həm fiziki cəza, həm də həbs nəzərdə tutulur.
Yeni cinayət məcəlləsi artıq ölkə məhkəmələrinə göndərilib və dünya miqyasında insan haqları müdafiəçiləri və fəallar tərəfindən sərt tənqid və qəzəblə qarşılanıb.
Bundan əvvəl “Taliban” Əfqanıstan universitetlərində qadın müəlliflərin kitablarının satışını da qadağan etmişdi.
“Taliban” İslamın sərt təfsiri ilə tanınan silahlı qruplaşmadır. Təşkilat 1994-cü ildə yaranıb və 1996–2001-ci illərdə Əfqanıstanda hakimiyyətə sahib olub. 2001-ci ildən sonra ABŞ müdaxiləsi ilə devrilsə də, 2021-ci ildə yenidən hakimiyyəti ələ keçirib. Hərəkat beynəlxalq miqyasda yalnız az sayda ölkə tərəfindən rəsmi olaraq tanınsa da, daxili hakimiyyətini möhkəmləndirib və qadınların azadlıqlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdıran qanunverici qaydalar tətbiq edir.
