Rusiyalı müxalifətçi Mixail Xodorkovskinin “Dossier Centre” mərkəzinin əldə etdiyi sızdırılmış sənədlər iddia edir ki, Moskva Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanı devirmək üçün Rusiyada yaşayan erməni əsilli iş adamı, milyarder Samvel Karapetyanı əsas namizəd kimi önə çıxaran detallı əməliyyat planı hazırlayıb.
“The Insider”in ayrıca araşdırması isə müəyyən edib ki, Karapetyan 2016-cı ildə borc içində olan və Rusiya siyasətçisi Alina Kabayevanın istifadə etdiyi bildirilən Fransa villasını ələ keçirmək üçün Rusiyanın dövlətə məxsus enerji nəhəngi “Qazprom”dan təminatsız kreditlər alıb. Kabayeva uzun müddətdir Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin tərəfdaşı kimi göstərilir.
OC Media yazır ki, 7 iyunda keçirilməsi planlaşdırılan Ermənistan parlament seçkiləri ərəfəsində Ermənistan-Rusiya münasibətləri ən aşağı səviyyələrdən birində görünür. Rusiya bir neçə erməni istehsalçısının alkoqollu içkilərinin satışını “məcburi tələblərə cavab vermədiyi” iddiası ilə dayandırıb, Ermənistanın “Cermuk” mineral suyunun idxalını və satışını tam qadağan edib, erməni çiçəklərinin satışını dayandırdıqdan sonra Ermənistan meyvə-tərəvəz ixracına əlavə yoxlamalar başladıb.
Son məhdudiyyətlərlə yanaşı, Rusiya rəsmiləri Ermənistanı Aİ ilə əlaqələri dərinləşdirməkdən çəkindirməyə davam ediblər. Onlar, həmçinin Ermənistanın Rusiyanın rəhbərlik etdiyi Avrasiya İqtisadi İttifaqından çıxacağı halda qaz qiymətlərinin artacağı ehtimalını gündəmə gətiriblər.
İndi, seçki gününə cəmi iki həftə qalmış, “Dossier Centre” bir neçə erməni müxalifət namizədinə “təhkim olunmuş” rusiyalı politoloqların daxili sənədlərini əldə edib və təhlil edib. Bu sənədlər Moskvanın məqsədinin Paşinyanı və onun xarici siyasət strategiyasını zəiflətmək, eləcə də seçkilərdən sonra koalisiya qurmaq olduğunu göstərir.
Əvvəldən görünür ki, Kremlin əsas namizədi siyasətə yeni qoşulan Karapetyan olub. O, “erməni xalqının xilaskarı” olmalı idi.
Xodorkovskinin “Substack”də yazdığına görə, “Karapetyan konkret tələblər siyahısına uyğun gəlirdi: o, nüfuzdan düşmüş ‘köhnə müxalifət’, ‘Qarabağ klanı’ və ya Paşinyanın qrupu ilə bağlı deyildi”.
Eyni zamanda, Karapetyanın Rusiya ilə güclü əlaqələri var idi. O, 2006-cı ildən etibarən Rusiya məlumat bazalarında “FSB İnformasiya Mərkəzi” – yəni “IC FSB” üçün işləyən şəxs kimi qeyd olunurdu. Bu təyinat adətən informatorlar və ya FSB nəzarəti altında fəaliyyət göstərən əcnəbilər üçün istifadə olunur.
Karapetyan ətrafında qurulan əməliyyat detallı idi: onun gözlənilən həbsinə qarşı hüquqi müdafiə komitəsi və televiziya kanalı da nəzərdə tutulmuşdu. Lakin Rusiya Prezident Administrasiyası ilə sıx bağlı olan Ekspert Sosial Araşdırmalar İnstitutunun – EISI-nin ekspert şurasının rəhbəri, Kremlin məsləhətçisi Qleb Kuznetsov qısa müddətdə başa düşdü ki, Karapetyanın açıq Rusiya əlaqələri əslində zəif nöqtədir. Bu əlaqələr, hətta qanunla onun baş nazir postunu tutmasına mane olurdu.
Buna görə, sızdırılmış sənədlərə əsasən, ikinci istiqamət formalaşdırıldı. Bu xətt Ermənistanın keçmiş İnsan Hüquqları Müdafiəçisi Arman Tatoyan ətrafında quruldu. Tatoyan bu vəzifəni tutmuş ən populyar şəxslərdən biri hesab olunur. O, 2026-cı ilin aprelinin ortalarında “Birlik Qanadları” adlı siyasi təşəbbüsünü siyasi partiya kimi qeydiyyatdan keçirdi.
“Dossier Centre”in əldə etdiyi daxili sənədlər göstərir ki, onun kampaniyası eyni Rusiya institutu tərəfindən hazırlanıb. Kuznetsovun həyat yoldaşı Karine Sarkisyan isə kampaniyanın başlanğıc sənədini hazırlayıb.
Tatoyanın 2026-cı ilin martınadək sorğularda 10%-ə çatdırılması hədəf kimi qoyulmuşdu. Bu məqsədə nail olmaq üçün Ermənistanın Dövlət Gəlirləri Komitəsinin keçmiş rəhbəri Davit Ananyan maliyyə cədvəlləri hazırlamışdı. Bu cədvəllərdə beş aylıq kampaniya büdcəsi 926,7 milyon dram — təxminən 2,5 milyon dollar — olaraq göstərilirdi. Bu vəsait regional qərargahların, maaşların və reklamların xərclərini əhatə etməli idi. Digər bir sənəd isə Moskvada ayrıca heyət və daimi tədqiqat proqramı üçün maliyyə ayrılmasını nəzərdə tuturdu.
Eyni zamanda, Tatoyana “ermənipərəst” olduğunu demək, Rusiyanın sadəcə “reallıq” olduğunu vurğulamaq – qaz asılılığı və böyük erməni diasporuna istinad etməklə – və Paşinyanın niyə yalnız bir tərəflə işlədiyini sorğulamaq tapşırılmışdı. Ona həmçinin “KTMT-yə qayıdış çağırışı etməmək və Rusiyaya hücum etməmək” açıq şəkildə tapşırılmışdı.
Lakin 2026-cı ilin fevralına qədər Tatoyanın əməliyyatının geri qaldığı aydın olmuşdu. Martda onun reytinqi 7,8% idi və nəzərdə tutulan 10%-lik hədəfə çatmamışdı.
Buna görə, “Dossier Centre”in müəyyən etdiyinə görə, üçüncü Rusiya sənədi hazırlanıb. Bu sənəd seçkilərdən sonra Karapetyan və Tatoyan arasında koalisiyanın qurulmasını nəzərdə tuturdu.
Xodorkovski “Substack”də yazırdı: “Tatoyan institusional, mülayim mesajı daşıyacaqdı, Karapetyan isə ‘geosiyasi, resurs və konservativ’ istiqaməti üzərinə götürəcəkdi. Birlikdə onlar keçmiş prezident Robert Koçaryanla bağlı zəhərli assosiasiyalardan təmizlənmiş anti-Paşinyan çoxluğu formalaşdıracaqdılar”.
“Dossier Centre”in hesabatından sonra “Independent Observer” alyansı bazar ertəsi Tatoyanı qanunsuz kampaniya maliyyələşdirməsində ittiham edən müraciət təqdim etdi.
Elə həmin gün Tatoyan ittihamlara cavab verdi və “Dossier Centre”in göstərdiyi maliyyə rəqəmlərini “uydurma və tamamilə şişirdilmiş” adlandırdı.
Tatoyan “Facebook”da yazdı: “Bunlar faktlardır, obyektiv faktlar. Maliyyə mənbələri haqqında məlumat tamamilə yalandır. Bütün addımlarımız qanuna uyğundur: onlar vergi və bank sənədlərində, eləcə də bütün digər müvafiq bazalarda əks olunub. ‘Birlik Qanadları’ partiyasının heç bir xarici mənbədən, xüsusilə də Rusiyadan maliyyəsi yoxdur”.
O, sonda “şübhəli mənbəni” məhkəməyə verəcəklərini və onun “nüfuzu və yaxşı adı” ilə oynayan hər kəsə qarşı tədbir görəcəklərini bildirdi.
Karapetyan isə dərc vaxtına qədər ittihamlara cavab verməyib.
Karapetyanın Putinin uzunmüddətli tərəfdaşı Kabayeva ilə əlaqələri
Bazar ertəsi müstəqil Rusiya nəşri “The Insider” də araşdırma yayımladı. Araşdırmada Karapetyanın Fransa Rivyerasında yerləşən “Villa Maria Irina”nın sahibi kimi qeyd edildiyi göstərildi. Bu, Putinin ehtimal edilən tərəfdaşı Alina Kabayeva ilə əlaqələndirilən eyni iqamətgahdır.
Əmlaka formal olaraq sahib olan şirkətlərin maliyyə sənədlərindən istifadə edən “The Insider” müəyyən edib ki, “Qazprom”la əlaqəli qurumlar villanı almaq və onun saxlanılması ilə bağlı borcları ödəmək üçün faktiki olaraq pulsuz və geri qaytarılacağı gözlənilməyən vəsait təmin ediblər. Nəticədə Karapetyan villanın nominal sahibi olub.
Pul axınını izləyən araşdırma müəyyən edib ki, vəsait Karapetyanın ofşor şirkətlərinə hədiyyə kimi köçürülüb.
“The Insider” yazır: “Kredit sadəcə təminatsız deyildi – onun mənfi təminatı var idi. Çünki onu guya təmin edən Subville və Maritime Villa Holding şirkətlərinin səhmləri sahibini villanın dəyərindən artıq olan əvvəlki borcları ödəməyə məcbur edirdi. Villanın borcları ödənildikdən sonra da pul köçürmələri – yenə də ‘Qazprom’la əlaqəli mənbələrdən – kredit adı altında davam edib”.
Bu açıqlamalar Karapetyanın Rusiya hökumətinin ən yüksək dairələri ilə əlaqələrinə dair son göstəricilərdən biri oldu.
2018-ci ildə Karapetyanın adı ABŞ Maliyyə Nazirliyi tərəfindən hazırlanmış əsas rusiyalı oliqarxlar siyahısında yer almışdı. Karapetyan və digərlərinin siyahıya daxil edilməsi “onların Rusiya rejiminə yaxınlığı və sərvətləri” ilə bağlı qiymətləndirməyə əsaslanırdı.
Bu yazı ingilis dilindən tərcümə edilmişdir. Yazının əslini OC Media-dan oxuya bilərsiniz.
