{"id":344561,"date":"2026-05-02T11:51:58","date_gmt":"2026-05-02T07:51:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/?p=344561"},"modified":"2026-05-02T13:45:50","modified_gmt":"2026-05-02T09:45:50","slug":"natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/","title":{"rendered":"Natiq Cavadl\u0131: &#8220;D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201cMeydan TV i\u015fi\u201dn\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs edil\u0259n jurnalist Natiq Cavadl\u0131 t\u0259cridxanadan yaz\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>15 aydan \u00e7ox davam ed\u0259n qanunsuz h\u0259bsxana h\u0259yat\u0131mda iki dostumla daha yax\u0131n oldum: m\u00fctali\u0259 v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k. Birincid\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi \u00f6yr\u0259nir\u0259ms\u0259, ikinciyl\u0259 oxuduqlar\u0131m \u00fcst\u00fcnd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. Bu m\u0259nada \u201cd\u0259mir barmaql\u0131qlar\u201d insana yax\u015f\u0131 imkan yarad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 30 il\u0259 yax\u0131n aparteid rejiminin m\u0259hb\u0259sind\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259k\u0259n Nelson Mandela \u201cH\u0259bsxana d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sidir. H\u0259bsxanada olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt dayan\u0131r, amma bay\u0131rda olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt tez ke\u00e7ir\u201d fikrind\u0259 haql\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaman\u0131n \u201ct\u0131sba\u011fa yeri\u015fi\u201d olan d\u00fcnyan\u0131n \u201ct\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259si\u201dnd\u0259 kitablardan \u00f6yr\u0259nir, unutduqlar\u0131m\u0131 xat\u0131rlay\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 t\u0259z\u0259l\u0259n\u0259n yadda\u015f\u0131mla \u00f6z\u00fcn\u0259 qapan\u0131b ke\u00e7mi\u015f v\u0259 bug\u00fcnl\u0259 b\u0259rab\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, h\u0259bsxana \u015f\u0259rdir, \u00e7\u00fcnki insan azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r. N\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259caib olsa da, m\u0259n bu \u015f\u0259rd\u0259n xeyir g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm. \u00d6t\u0259n aylarda oxudu\u011fum 150 kitab\u0131 (h\u0259l\u0259 d\u0259 davam edir) maraq dair\u0259m\u0259 g\u00f6r\u0259 4 hiss\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcr\u0259m: <\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. H\u0259bsxana xatir\u0259l\u0259ri; 2. B\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259r; 3. F\u0259ls\u0259fi-dini \u0259d\u0259biyyat; 4. Tarixi ara\u015fd\u0131rmalar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-verse\">Ha\u015fiy\u0259: B\u0259zi n\u0259\u015frl\u0259ri yenid\u0259n oxudum, bir s\u0131ra q\u0259rb klassikl\u0259rini d\u0259 t\u0259krar m\u00fctali\u0259 etdim. \u201cQurani K\u0259rim\u201di \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259f\u0259, ancaq bu d\u0259f\u0259 \u0130ran Xeyriyy\u0259 C\u0259miyy\u0259tinin d\u0259st\u0259yil\u0259 olan t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 oxudum, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, t\u0259fsirl\u0259rd\u0259 q\u00fcsurlara rast g\u0259ldim. Alman tarix\u00e7isi Verner Mazerin \u201cAdolf Hilter\u201d ara\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131 v\u0259 fa\u015fist Almaniyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rinin \u201cM\u0259nim m\u00fcbariz\u0259m\u201d kitab\u0131na bir daha qay\u0131td\u0131m. Yadigar Sad\u0131ql\u0131n\u0131n \u201cYax\u0131n \u015f\u0259rq tarixi\u201d (m\u0259qal\u0259l\u0259r toplusu) kitab\u0131 yadda\u015f\u0131m\u0131 t\u0259z\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 yard\u0131m etdi. Rus \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan F. Dostoyevski, A. \u00c7exov, \u0130. Bunin v\u0259 dig\u0259rl\u0259rini d\u0259 t\u0259krar oxudum, amma b\u00fct\u00fcn k\u00fclliyyatlar\u0131n\u0131 yox, ehtiyac duyduqlar\u0131m\u0131.<\/pre>\n\n\n\n<p><strong>1.<\/strong> H\u0259bsxana xatir\u0259l\u0259ri silsil\u0259sind\u0259n N. Mandelan\u0131n \u201cAzadl\u0131\u011fa do\u011fru uzun yol\u201d kitab\u0131 onun u\u015faql\u0131\u011f\u0131, g\u0259ncliyi, v\u0259killik d\u00f6vr\u00fc (bura siyasi f\u0259aliyy\u0259tin ilkin ill\u0259rini d\u0259 daxil etm\u0259k olar), m\u00fcxalif\u0259t\u00e7ilik-hakimiyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir. \u018flb\u0259tt\u0259, Mandelan\u0131n h\u0259bsxana ill\u0259ri adama daha \u00e7ox d\u0259st\u0259k verir. O, avtoritarizm v\u0259 totalitarizmin b\u00fct\u00fcn \u00e7alarlar\u0131n\u0131, m\u00fcst\u0259ntiq-dustaq, n\u0259zar\u0259t\u00e7i-dustaq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259svir edir, bel\u0259likl\u0259, bu rejiml\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 olmas\u0131na baxmayaraq x\u00fcsusi f\u0259rq k\u0259sb etmir.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Zindan m\u00f6vhumat\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>S. C. Pi\u015f\u0259v\u0259rinin \u201cZindan xatir\u0259l\u0259ri\u201d \u0130randa Rza \u015fah rejiminin q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 eyb\u0259c\u0259rlikl\u0259rini a\u00e7\u0131r v\u0259 bunlar\u0131n biz\u0259 yad olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u0259n. Pi\u015f\u0259v\u0259rinin ill\u0259rl\u0259 n\u0259d\u0259 ittiham olundu\u011funu bilm\u0259d\u0259n h\u0259bsd\u0259 saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131b siyasi f\u0259allar\u0131 da ya\u015fay\u0131b. G\u00fcney Az\u0259rbaycan h\u00f6k\u00fcm\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 yaln\u0131z II d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda m\u00fctt\u0259fiq ordular\u0131n\u0131n \u0130rana daxil olandan sonra s\u00fcrg\u00fcn edildiyi Ko\u015fanda azad olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Xatir\u0259l\u0259rd\u0259 \u201cQ\u0259sr-Qacar\u201d zindan\u0131nda (h\u0259bsxana \u0259vv\u0259lc\u0259 at t\u00f6vl\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn tikilmi\u015fdi. Nec\u0259 ki, \u015e\u00fcv\u0259lan h\u0259bsxanas\u0131 H. Z. Ta\u011f\u0131yevin at t\u00f6vl\u0259si olub. Sonradan bol\u015fevikl\u0259r h\u0259bsxanaya \u00e7evirib, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rza \u015fah oran\u0131 o c\u00fcr edib) ba\u015f ver\u0259n i\u015fg\u0259nc\u0259 n\u00f6vl\u0259rind\u0259n, \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n, m\u0259hbuslar\u0131n acl\u0131q aksiyalar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. M\u00fc\u0259llifin zindan xatir\u0259l\u0259rind\u0259 b\u0259z\u0259n adam\u0131n ruhu ki\u00e7ilir, m\u00f6vhumat\u00e7\u0131 olur. H\u0259r hans\u0131 hadis\u0259y\u0259 x\u00fcsusi qiym\u0259t verir. B\u00fct\u00fcn e\u015fitdikl\u0259rini, g\u00f6rd\u00fckl\u0259rini v\u0259 hiss etdikl\u0259rini \u00f6z n\u0259z\u0259rind\u0259 ayr\u0131 c\u00fcr m\u0259naland\u0131r\u0131r v\u0259 yozur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u0259hbus h\u0259tta k\u00fcl\u0259yin \u0259sm\u0259sind\u0259n, a\u011fac yarpa\u011f\u0131n\u0131n yer\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259n, adi s\u0259r\u00e7\u0259nin u\u00e7mas\u0131ndan, k\u00fc\u00e7\u00fck heyvanlar\u0131n s\u0259sind\u0259n \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 onlar\u0131 \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir. Noxud fal\u0131, Hafiz v\u0259 S\u0259dinin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n fal a\u00e7maq, yuxular\u0131 yozmaq, \u0259lin i\u00e7ind\u0259ki x\u0259tl\u0259ri oxuyub \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq bir \u00e7ox m\u0259hbuslar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik i\u015fl\u0259ri olur\u201d abzas\u0131n\u0131 m\u0259n d\u0259 ya\u015fad\u0131m. \u015e\u00fcv\u0259lan h\u0259bsxanas\u0131nda m\u0259hbuslar\u0131n \u0259n \u00e7ox oxudu\u011fu kitab \u201cYuxu yozumlar\u0131\u201d idi. H\u0259tta domino il\u0259 fal a\u00e7anlar da olurdu. Onlara ittiham olunduqlar\u0131 madd\u0259l\u0259r haqda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yi v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 arqumentl\u0259r haz\u0131rlama\u011f\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259kd\u0259n yorulmu\u015fdum.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Antilenin\u00e7i v\u0259 Lenin m\u00fckafat\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>H\u0259bsxana xatir\u0259l\u0259ri silsil\u0259sind\u0259n&nbsp; F. Dostoyevskinin \u201c\u00d6l\u00fc evd\u0259n qeydl\u0259r\u201d v\u0259 A. Soljenits\u0131n\u0131n \u201cQULAQ Arxipelaq\u0131\u201d v\u0259 \u201cBirinci \u00e7evr\u0259d\u0259\u201d xatir\u0259 romanlar\u0131 \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r. H\u0259r iki yaz\u0131\u00e7\u0131 \u00c7ar-Sovet Rusiyas\u0131nda h\u0259bsxana eyb\u0259c\u0259rlikl\u0259rini, i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rini b\u00fct\u00fcn t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131 il\u0259 yaz\u0131r. Ancaq onlar\u0131n faci\u0259si h\u0259bsd\u0259n v\u0259 m\u00fchacir\u0259td\u0259n sonra monarxik-avtoritar rejiml\u0259rl\u0259 bar\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. \u0130ll\u0259rl\u0259 qandalda olan Dostoyevski azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xandan sonra slavyanfil, \u00e7arp\u0259r\u0259st v\u0259 t\u00fcrkl\u0259r\u0259 nifr\u0259t dolu m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n qurtula bilmir. Q\u0259rib\u0259dir ki, o, h\u0259bsxanada Ali adl\u0131 tatarla dost m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r, onu xo\u015f s\u00f6zl\u0259rl\u0259 yada sal\u0131r. Azadl\u0131qda is\u0259 t\u00fcrkl\u0259ri nec\u0259 m\u0259hv etm\u0259yin \u00fcsullar\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131r. H\u0259m\u00e7inin A. Soljenits\u0131n Stalinizmin d\u0259h\u015f\u0259tin\u0259 sin\u0259 g\u0259r\u0259n adam \u201cxalq atas\u0131\u201dn\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na bad\u0259 qald\u0131ran Putinin imperiya ideyalar\u0131na d\u0259st\u0259k olur, Qazax\u0131stan\u0131n \u015fimal\u0131n\u0131n Rusiya \u0259razisi oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u0259ks\u0259r b\u00f6y\u00fck \u0259dibl\u0259r yazd\u0131qlar\u0131na b\u0259rab\u0259r ola bilmirl\u0259r, imtina pill\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259ntiyirl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn hallarda h\u0259r iki yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n xatir\u0259 romanlar\u0131n\u0131 oxumaq laz\u0131md\u0131r. Dostoyevski v\u0259 Soljenits\u0131n\u0131n xatir\u0259l\u0259ri aras\u0131nda zaman m\u0259saf\u0259si t\u0259xmin\u0259n 100 ildir. Ancaq Leninin \u201cxalqlar h\u0259bsxanas\u0131\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n m\u0259hb\u0259sl\u0259rind\u0259ki v\u0259ziyy\u0259t, qurdu\u011fu sovet rejimind\u0259n yum\u015faq idi. Bu m\u0259nada Trotskinin d\u0259 xatir\u0259l\u0259rini oxumaq kifay\u0259tdir. Stalin d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n hans\u0131 \u0259s\u0259ri tama\u015faya qoymas\u0131 he\u00e7 yuxular\u0131na da girm\u0259zdi. \u201c\u00d6l\u00fc evd\u0259n qeydl\u0259r\u201dd\u0259 dustaqlar\u0131n \u201cQar\u0131nqulu Kedril\u201d tama\u015fas\u0131nda nec\u0259 rol oynamalar\u0131 t\u0259svir olunur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>A. Soljenits\u0131n\u0131n \u201cQULAQ Arxipelaq\u201d\u0131 m\u0259ktublar v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131ya dan\u0131\u015f\u0131lanlar \u0259sas\u0131nda q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. \u018fs\u0259r\u0259 yenid\u0259nqurma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Lenin m\u00fckafat\u0131n\u0131n verilm\u0259si kommunist hakimiyy\u0259tinin f\u0259lak\u0259ti idi. \u00c7\u00fcnki kitab h\u0259m d\u0259 Lenin terrorundan dan\u0131\u015f\u0131r v\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin r\u0259hb\u0259rinin \u0259dliyy\u0259 komisar\u0131 Kurskiy\u0259 m\u0259ktubundak\u0131 \u201cterror-m\u0259sl\u0259kl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bir vasit\u0259dir\u201d fikrini sitat g\u0259tirir.<\/p>\n\n\n\n\n\n<p>\u201cBirinci \u00e7evr\u0259d\u0259\u201d Marfino h\u0259bsxanas\u0131nda c\u0259za \u00e7\u0259k\u0259n aliml\u0259rin durumundan, onlar\u0131n s\u00f6hb\u0259tl\u0259rind\u0259n, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rind\u0259n eyni zamanda n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259rin onlara m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n, Stalinin fikirl\u0259ri, iddialar\u0131, Abakumovla s\u00f6hb\u0259ti yer al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Moskvaya yax\u0131n olan h\u0259bsxanada dustaqlar\u0131n yem\u0259k \u201cpayok\u201du bel\u0259 idi: kotletin s\u0259kkizd\u0259 biri, iki dilim q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f kartof, yar\u0131m qab bulyon.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n yax\u0131nlar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n \u0259l tutmaq, \u00f6p\u00fc\u015fm\u0259k qada\u011fan olunmu\u015fdu, h\u0259m\u00e7inin, n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259rin d\u0259 otaqda i\u015ftirak\u0131 qeyd edilib. M\u0259hbuslara \u015fair Yeseninin 1940-c\u0131 ild\u0259 \u00e7ap olunan kitab\u0131n\u0131 vermi\u015fdil\u0259r, onun XIX \u0259srd\u0259 burax\u0131lan hans\u0131sa \u0259s\u0259rin\u0259 qada\u011fa yox idi. S\u0259b\u0259b d\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 xalq d\u00fc\u015fm\u0259ni olmamas\u0131yd\u0131. Ba\u015fqa bir absurd is\u0259 dekabrist Kondra\u015fovun n\u0259tic\u0259si Kondra\u015fov-\u0130vanovun Leonid Andreyevin o\u011flu Daniilin roman\u0131n\u0131 oxudu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn 20 il h\u0259bs c\u0259zas\u0131 almas\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015f\u0259rg\u0259d\u0259 Rubin-Soloqdin-Nerjin dialoqunda sonuncunun \u201cRusiyan\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259ri azad etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259yl\u0259rini ancaq daxili inki\u015fafa y\u00f6n\u0259ltm\u0259k g\u0259r\u0259kdir\u201d fikri SSR\u0130-d\u0259 h\u0259l\u0259 50-ci ill\u0259rd\u0259 bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nl\u0259rin oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. N\u0259hay\u0259t, \u0259s\u0259rin q\u0259hr\u0259manlar\u0131ndan birinin \u201cxalq\u0131 xarab etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 30 il yet\u0259rli oldu. B\u0259s onu d\u00fcz\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 30 iil m\u00fcmk\u00fcn olacaqm\u0131?\u201d sual\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm\u0259 do\u011fma hesab etdim.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>G\u00f6r\u0259n v\u0259 g\u00f6rm\u0259y\u0259n korlar<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;2. <\/strong>B\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259r s\u0131ras\u0131nda U.Ekonun, C.Oruelin, O.Pamukun, Q.Floberin, N.M\u0259hfurun, K.Follettin, J.Saramaqon\u0131n, D.Braunun romanlar\u0131, A.\u00c7exovun, T.Mann\u0131n, Q.\u00c7oxelinin, U.Folknerin, \u0130.Buninin, A.P\u0259hl\u0259van\u0131n, D.Buzzatinin, A.Matutenin, T.Tolstayan\u0131n, A.Platonovun, A.Atan\u0131n v\u0259 dig\u0259rl\u0259rinin hekay\u0259l\u0259ri m\u0259n\u0259vi idraki katarsis yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>F.Kafkan\u0131n \u201cAtama m\u0259ktub\u201d v\u0259 \u201c\u00c7evrilm\u0259\u201d (ikinci d\u0259f\u0259 oxudum) hekay\u0259si onun romanlar\u0131ndan daha t\u0259siredicidir. \u201cAtama m\u0259ktub\u201d avtobioqrafikdir v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n u\u015faql\u0131qda m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 \u015fidd\u0259ti g\u00f6st\u0259rir. \u201c\u00c7evrilm\u0259\u201d m\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r m\u0259ktubun hekay\u0259 janr\u0131nda t\u0259sviridir.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>J.Saramaqonun \u201cKorluq\u201d roman\u0131 c\u0259miyy\u0259tin m\u0259n\u0259vi korlu\u011fundan dan\u0131\u015f\u0131r. \u201cM\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, biz kor olmam\u0131\u015f\u0131q, \u0259vv\u0259ld\u0259n kor idik v\u0259 kor da qalm\u0131\u015f\u0131q. G\u00f6r\u0259n v\u0259 g\u00f6rm\u0259y\u0259n korlar\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fg\u0259r XX \u0259srin 50-60-ci ill\u0259rinin Misir C\u0259miyy\u0259tini \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259yirsinizs\u0259, m\u00fctl\u0259q N.M\u0259hfurun romanlar\u0131n\u0131 oxuyun.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c7exovun m\u0259d\u0259ni Rusiya ac\u0131s\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Hekay\u0259 ustas\u0131 A.\u00c7exovun d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259dibl\u0259rind\u0259n \u0259sas f\u0259rqi hakimiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f, yaxud ba\u015fqa xalqlara nifr\u0259t, a\u015fa\u011f\u0131lama m\u0259qamlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131d\u0131r. H\u0259tta L.Tolstoy kimi dahi yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 imperiya xalqlar\u0131na a\u015fa\u011f\u0131lanma epizodlar\u0131 yer al\u0131b. \u201cQafqaz \u0259sri\u201d hekay\u0259sind\u0259 rus zabiti Jilinin h\u0259bs olunmas\u0131 s\u0259hn\u0259sini g\u00f6st\u0259rm\u0259k yet\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cO aya\u011fa durmaq ist\u0259di, lakin bu vaxt iy vermi\u015f iki tatar onun \u00fcst\u00fcnd\u0259 oturub qollar\u0131n\u0131 dala burdular\u201d.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>A.\u00c7exov is\u0259 \u201cRusiyan\u0131n \u0259vv\u0259li 862-ci ild\u0259n ba\u015flay\u0131r, m\u0259d\u0259ni Rusiyan\u0131n \u0259vv\u0259l h\u0259l\u0259 ba\u015flanmam\u0131\u015f\u201d dey\u0259 h\u0259mkarlar\u0131na etiraz edir (M\u0259nim h\u0259yat\u0131m).<\/p>\n\n\n\n<p>C. Oruelin romanlar\u0131 totalitarizmin if\u015fas\u0131d\u0131r. Onun \u0130spaniyada Franko rejimin\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259si d\u0259 bu niyy\u0259tind\u0259n do\u011fur. Sonradan Oruel Stalin totalitarizmind\u0259n yazd\u0131. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n totalitar d\u00f6vl\u0259td\u0259 \u201cV\u0259t\u0259nda\u015f \u0259xlaq\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lin\u0259 \u00e7evril\u0259n qorxu, nifr\u0259t v\u0259 xudbinlik\u201d (1984) fikri \u0259sas x\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>R\u00fcst\u0259mxanl\u0131n\u0131n mason qur\u011fusu&#8230;<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>K.Follettin \u201cD\u00fcnyan\u0131n dayaqlar\u0131\u201d tarixi roman\u0131 orta \u0259srl\u0259r \u0130ngilt\u0259r\u0259sinin xalq-kils\u0259-hakimiyy\u0259t \u00fc\u00e7buca\u011f\u0131n\u0131n insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc t\u0259sviridir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycan tarixi roman\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bu s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259s\u0259r xat\u0131rlaya bilmir\u0259m. Bizim roman \u0259d\u0259biyyat\u0131nda (M\u0259s\u0259l\u0259n, M. S. Ordubadi) insan, f\u0259rd, xalq hadis\u0259\u00e7ilik t\u00fc\u011fyan\u0131nda itir.<\/p>\n\n\n\n<p>S. R\u00fcst\u0259mxanl\u0131n\u0131n \u201cDifai f\u0259dail\u0259ri\u201d, m\u0259nc\u0259, \u015fair roman yox, poema yazsayd\u0131, daha u\u011furlu al\u0131nard\u0131. \u018fs\u0259rd\u0259 tarixilik quru t\u0259svir olunub, hadis\u0259l\u0259r bir-birini \u0259v\u0259z edir, ancaq d\u0259rin qatlara enmir. Liderl\u0259rin m\u00fcbariz\u0259si, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259ki dramatizm z\u0259ifdir. Halbuki, m\u00fc\u0259llif milli-azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 simalar\u0131ndan oldu\u011fundan \u0259s\u0259rind\u0259 s\u0259l\u0259fl\u0259rinin daxili d\u00fcnyas\u0131n\u0131, vuru\u015flar\u0131n\u0131, sevincl\u0259rini g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. S.R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 iddia edir ki, insan haqlar\u0131 masonlar\u0131n qur\u011fusudur, onlar\u0131n maraqlar\u0131na xidm\u0259t edir. \u015e\u00fcbh\u0259 etmir\u0259m ki, \u015fair b\u00f6y\u00fck R\u0259sulzad\u0259nin \u201c\u0130nsanlara h\u00fcrriyy\u0259t, mill\u0259tl\u0259r\u0259 istiqlal\u201d fikrind\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131r. \u018fs\u0259rd\u0259 b\u0259zi qeyri-d\u0259qiqlikl\u0259r yer al\u0131b, 1911-ci ild\u0259 t\u0259sis olunan M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n toplant\u0131lar\u0131n\u0131n 1905-ci ild\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si sual do\u011furur. \u0130kinci, romanda N\u0259sib N\u0259sibb\u0259yli obraz\u0131n\u0131n hans\u0131 siyasi xadimin prototipi oldu\u011fu bilinmir. B\u0259lk\u0259 \u015fair N\u0259sib b\u0259y Yusifb\u0259ylini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturmu\u015f? \u018fg\u0259r bel\u0259dirs\u0259, m\u00fc\u0259llif ba\u015fqa siyasi xadiml\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fayev) N\u0259sibb\u0259ylini Yusifb\u0259yli olaraq qeyd ed\u0259 bil\u0259rdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Qutenberqin H\u00fcqonu m\u0259yus etm\u0259si<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>V. H\u00fcqonun \u201cParis Notr-Dam kils\u0259si\u201d Fransa paytaxt\u0131n\u0131n tarixind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r, h\u0259m d\u0259 memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259hlil edir. B\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131 \u201czaman\u0131n memar, xalq\u0131n is\u0259 b\u0259nna\u201d oldu\u011fu Parisin 50 ild\u0259n bir \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00fcmumi simas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yir. Bununla da Qutenberqin say\u0259sind\u0259 \u201cmemarl\u0131\u011f\u0131n taxtdan sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d m\u0259yusluqla \u0259lav\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fs\u0259rin h\u0259y\u0259canverici, a\u011fr\u0131d\u0131c\u0131 hiss\u0259si Ke\u015fi\u015f &#8211; Esmeralda &#8211; Kvazimoda \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn\u00fcn faci\u0259vi e\u015fq d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Ke\u015fi\u015fin Esmeraldaya sevgisi \u201cyaln\u0131z s\u0259ni g\u00f6rm\u0259k &#8211; Allah\u0131, Tanr\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259kd\u0259n daha xo\u015f v\u0259 \u0259zizdir\u201d s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ifad\u0259 olunsa da, bu monoloqda \u201csevgisiz azadl\u0131q\u201d g\u00f6z\u0259lliyin\u0259 sahib olmaq iddias\u0131 var. \u201cSevgi v\u0259 azadl\u0131q\u201d g\u00f6z\u0259lliyin\u0259 is\u0259 sahib olmurlar, ona qovu\u015furlar. Nec\u0259 ki, Kvazimoda \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 o g\u00f6z\u0259lliy\u0259 qovu\u015fdu. Ancaq b\u00fct\u00fcn b\u0259db\u0259xtliyini insana daha \u00e7ox b\u0259nz\u0259m\u0259kd\u0259 g\u00f6r\u0259n Kvazimodan\u0131n Esmeraldaya heyr\u0259tli a\u015fiqliyi eyb\u0259c\u0259r g\u00f6rk\u0259md\u0259, bax\u0131\u015flar\u0131nda el\u0259 t\u0259svir olunur ki, ikincinin zabit\u0259 sevgisini hiss etmirs\u0259n. \u018flb\u0259tt\u0259, Kvazimoda sevils\u0259ydi, qad\u0131nlar Allaha b\u0259rab\u0259r olard\u0131 (Asif Ata).<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>M\u0259nalar d\u00fcnyas\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Orxan Pamukun \u201cM\u0259nim ad\u0131m q\u0131rm\u0131z\u0131\u201d roman\u0131 orta \u0259srl\u0259r insan\u0131n\u0131n s\u0259n\u0259t (r\u0259ssaml\u0131q) vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnyan\u0131 m\u0259naland\u0131rmaq, m\u0259na diliyl\u0259 (simvollarla) dan\u0131\u015fmaq, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, b\u0259\u015f\u0259rin m\u0259nalanmaq ist\u0259yind\u0259n b\u0259hs olunur: \u201cM\u0259n a\u011fac\u0131n \u00f6z\u00fc yox, m\u0259nas\u0131 olmaq ist\u0259yir\u0259m\u201d. O. Pamuk m\u0259na v\u0259 g\u00f6z\u0259lliyin bir-birini tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yir: \u201cR\u0259smd\u0259 g\u00f6z\u0259llik m\u0259na \u00e7oxlu\u011fu v\u0259 inc\u0259liyind\u0259 ba\u015flay\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan x\u0259yals\u0131z ya\u015faya bilm\u0259z, x\u00fclya duman\u0131nda it\u0259n zamandak\u0131lar\u0131 arxada qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259yal qurmal\u0131san&#8230; X\u0259yal qurmasan, zaman ke\u00e7m\u0259z\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cD\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259si\u201dnin soyuq divarlar\u0131 aras\u0131nda Pamukun m\u0259na d\u00fcnyas\u0131ndan g\u00fcc al\u0131b x\u0259yallar\u0131mla zaman\u0131 arxada qoyurdum.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Emma v\u0259 Annan\u0131n b\u0259db\u0259xtliyi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Q. Floberin e\u015fq roman\u0131, qad\u0131n t\u0259nhal\u0131\u011f\u0131, c\u0259miyy\u0259tin qad\u0131na qar\u015f\u0131 \u015fidd\u0259ti, qad\u0131n b\u0259d\u0259nini qad\u0131nl\u0131qdan \u00fcst\u00fcn tutmas\u0131 roman\u0131 &#8211; \u201cMadam Bovari\u201d. \u018fs\u0259ri oxuduqca ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z ondan 20 il sonra yaz\u0131lan \u201cAnna Karenina\u201dn\u0131 xat\u0131rlay\u0131r, yaxud yenid\u0259n oxumaq ac\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131rsan. V\u0259 L.Tolstoyun \u201cB\u00fct\u00fcn xo\u015fb\u0259xt ail\u0259l\u0259r bir-birin\u0259 b\u0259nz\u0259yirl\u0259r, b\u0259db\u0259xt ail\u0259l\u0259rin is\u0259 h\u0259r biri \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 ayr\u0131 c\u00fcr b\u0259db\u0259xtdir\u201d fikrini yada sal\u0131rsan. Emma v\u0259 Anna b\u0259db\u0259xtdirl\u0259r. Emman\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259t b\u0259db\u0259xtliy\u0259 d\u00fc\u00e7ar edibs\u0259, Annada situasiya f\u0259rqlidir, o Vronskiy\u0259 vurulur v\u0259 bu vur\u011funluqda \u015f\u0259hv\u0259t \u00fcst\u00fcn g\u0259l\u0259r\u0259k onu b\u0259db\u0259xt edir. Emman\u0131 is\u0259 ki\u015fil\u0259r v\u0259 \u00f6z yalanlar\u0131yla b\u0259db\u0259xt edir, \u00e7\u00fcnki ki\u015fil\u0259r onu yox, b\u0259d\u0259nini sevirl\u0259r, Rodolf da, Leon da&#8230; ham\u0131s\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Qorkid\u0259n b\u00f6y\u00fck Platonov<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>A.Platonov b\u0259lk\u0259 d\u0259 yegan\u0259 sovet yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r ki, sosialist inqilab\u0131n\u0131n feodalizmd\u0259 qalan ucqarlardak\u0131 \u201cz\u0259f\u0259rl\u0259ri\u201dnd\u0259n yaz\u0131b. Onun \u0259s\u0259rl\u0259rini Stalinizm ill\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmayaq.<br><br>Kommunist Moskva t\u0259hsilind\u0259n feodal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 qaydalarla idar\u0259 olunan T\u00fcrkm\u0259nistana qay\u0131dan N.Ca\u011fatayev\u0131n faci\u0259si fonunda t\u00fcrkm\u0259n xalq\u0131n\u0131n durumu t\u0259svir olunur \u201cCan\u201d \u0259s\u0259rind\u0259. Kommunistl\u0259r is\u0259 Ca\u011fateyevin \u00fcz\u0259rin\u0259 sosialist c\u0259miyy\u0259ti qurmaq \u00f6hd\u0259liyi qoyurlar.<\/p>\n\n\n\n<p>C.Tac\u0131yeva (\u201cTak\u0131r\u201d) T\u00fcrkm\u0259nistanda do\u011fulub, K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u0130nstitutunu (Da\u015fk\u0259ndd\u0259) bitirib, t\u0259cr\u00fcb\u0259 ke\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Tak\u0131r torpa\u011f\u0131na qay\u0131d\u0131r v\u0259 burada onu a\u011f\u0131r xatir\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131lay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131d\u0131r Platonov, onu b\u0259y\u0259nm\u0259y\u0259n Qorkid\u0259n d\u0259&#8230; \u00c7\u00fcnki q\u0131sa \u00f6mr\u00fcnd\u0259 ondan 40 il \u00e7ox ya\u015fayan SSR\u0130-d\u0259 ya\u015fanan f\u0259lak\u0259tl\u0259ri q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kitablar inand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131lm\u0131r<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>U. Ekonun \u201cQ\u0131z\u0131lg\u00fcl\u00fcn ad\u0131\u201d roman\u0131 monast\u0131rda nam\u0259lum kitab axtar\u0131\u015f\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259n b\u0259hs olunsa da, bu, \u0259slind\u0259 h\u0259qiq\u0259t axtar\u0131\u015f\u0131 idi. Ekonun \u201cH\u0259qiq\u0259t insan\u0131 azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xar\u0131r\u201d fikri \u0130sa Pey\u011f\u0259mb\u0259rin \u201cH\u0259qiq\u0259ti d\u0259rk el\u0259, h\u0259qiq\u0259t s\u0259ni azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xaracaq\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259n qaynaqlan\u0131r. Roman deyir ki, \u0259n amans\u0131z \u0259sar\u0259t insan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259kd\u0259n m\u0259hrum etm\u0259kdir. Monast\u0131rdak\u0131lar\u0131n ibad\u0259t etdikl\u0259ri kitab is\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131d\u0131r. Halbuki, monast\u0131r\u0131n kils\u0259d\u0259n f\u0259rqi (\u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc d\u0259 dem\u0259k olar) insan\u0131 t\u0259nhal\u0131\u011fa qapatmaqla d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r d\u0259rinliyin\u0259 apar\u0131r. \u201cKitablar inand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yox, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131l\u0131r\u201d s\u00f6yl\u0259m\u0259kl\u0259 m\u00fc\u0259llif xristianlar\u0131n ibad\u0259t etdikl\u0259ri kitab\u0131 h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u201cTanr\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 var olandan \u00e7ox, var olmayanda g\u00f6st\u0259rir\u201d deyir Eko. Monast\u0131rda axtar\u0131lan kitab is\u0259 tap\u0131lm\u0131r, monast\u0131r\u0131 yand\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Tanr\u0131n\u0131n minn\u0259ti<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>T. Drayzerin \u201cAmerika faci\u0259si\u201d roman\u0131 kapitalizm t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259sinin g\u0259tirdiyi kas\u0131bl\u0131q (Roberta: Bu c\u00fcr yerd\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259k nec\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tdir&#8230; M\u0259nim he\u00e7 vaxt n\u0259 pulum olmu\u015fdur, n\u0259 d\u0259 paltar\u0131m, he\u00e7 vaxt he\u00e7 bir \u015feyim olmam\u0131\u015fd\u0131r), yadl\u0131q v\u0259 t\u0259k\u0259bb\u00fcr (\u0259misi q\u0131z\u0131 Bella barma\u011f\u0131n\u0131n ikisini Klayda uzatd\u0131), saxta m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r (ona m\u0259nsub olmad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 yaln\u0131z \u00f6t\u0259ri bir n\u0259z\u0259r salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn icaz\u0259 verilmi\u015fdir), yalan dolu sevgil\u0259r (\u0259vv\u0259l Qortenziyaya, ard\u0131nca Sandra v\u0259 Roberta aras\u0131nda \u015f\u0259hv\u0259t-sevgi qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00e7a\u015fq\u0131n duruma d\u00fc\u015f\u00fcr Klayd) faci\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar \u201cxarakter etibaril\u0259 he\u00e7 vaxt tamamil\u0259 yetkin olmayan\u201d Klayd\u0131n k\u0259d\u0259rli sonlu\u011fu il\u0259 bitm\u0259li idi. Edama apar\u0131lan Klayda ke\u015fi\u015fin Paveld\u0259n g\u0259tirdiyi sitatda minn\u0259t\u00e7ilik t\u00fc\u011fyan edir: \u201cTanr\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 bu d\u00fcnyan\u0131 d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn siz\u0259 imkan verilmi\u015fdir\u201d. B\u0259s n\u0259d\u0259n h\u0259r \u015fey\u0259 qadir Tanr\u0131 yalan v\u0259 yadl\u0131qla dolu d\u00fcnya v\u0259 b\u0259\u015f\u0259r yaratd\u0131 sual\u0131 a\u00e7\u0131q qal\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u018fg\u0259r vicdan yoxdursa&#8230;<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>F. Rablenin \u201cQarqant\u00fca v\u0259 Pantaqr\u00fcel\u201d roman\u0131. \u0130nsan b\u0259d\u0259ni haqda ger\u00e7\u0259kl\u0259r, na\u011f\u0131llar, \u0259fsan\u0259l\u0259r, mifl\u0259r v\u0259 uydurmalar. \u0130nsan b\u0259d\u0259nin\u0259 istehza v\u0259 parodiya. \u0130nsan b\u0259d\u0259ninin g\u00fcl\u00fc\u015f v\u0259 faci\u0259 qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan do\u011fan hadis\u0259l\u0259r y\u0131\u011fna\u011f\u0131. Do\u011fu\u015f roman\u0131, ba\u015f, burun, bo\u011faz, m\u0259d\u0259, qar\u0131n, ba\u011f\u0131rsaqlar, ayaqlar v\u0259 xayalar\u0131n t\u0259sviri, t\u0259hlili v\u0259 t\u0259siri roman\u0131. Cinsiyy\u0259t roman\u0131, \u015f\u0259hv\u0259tin oyand\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 sakitl\u0259\u015fdirilm\u0259si, n\u0259silart\u0131rma haqda roman. T\u00fcp\u00fcrm\u0259k, ifrazat, \u00f6y\u00fcm\u0259, \u00f6sk\u00fcrm\u0259, asq\u0131rma v\u0259 qaz buraxman\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259caib olaylar roman\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0259nizin insan t\u0259rind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldiyini uyduran roman. Yem\u0259kl\u0259rin, i\u00e7kil\u0259rin bollu\u011fu, onlar\u0131n m\u0259d\u0259d\u0259, ba\u011f\u0131rsaqlarda, qar\u0131nda, sidik kis\u0259sind\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0131xaclardan dan\u0131\u015f\u0131r \u0259s\u0259r. \u018fyya\u015fl\u0131q, qar\u0131nqululuq, n\u0259hay\u0259t, \u0259xlaqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n y\u00fczl\u0259rl\u0259 n\u00f6v\u00fcn\u00fc sadalayan roman.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcr\u0259kl\u0259 cinsiyy\u0259t \u00fczvl\u0259rinin m\u00fcqayis\u0259si roman\u0131 (Cinsiyy\u0259t \u00fczvl\u0259rinin olmamas\u0131ndansa, \u00fcr\u0259yin olmamas\u0131 yax\u015f\u0131d\u0131r (daha do\u011frusu daha az pisdir)).<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fs\u0259r b\u0259d\u0259n hiss\u0259l\u0259rinin musiqi al\u0259tl\u0259rin\u0259 (p\u0259nc\u0259l\u0259ri gitaraya, sin\u0259ni orqana, kiprikl\u0259ri 3 simli skripkaya), m\u00fcxt\u0259lif \u015feyl\u0259r\u0259 (\u00e7ana\u011f\u0131 bilyarda, beli arbalet\u0259, f\u0259q\u0259r\u0259ni tuluq zurnas\u0131na, qab\u0131r\u011falar\u0131 c\u0259hr\u0259y\u0259, d\u00f6\u015f q\u0259f\u0259sini talvara, cinsi orqan\u0131 ba\u015fma\u011fa, yumurtalar\u0131 butulkaya, toxumlu\u011fu r\u0259nd\u0259y\u0259, aln\u0131 piyal\u0259y\u0259, di\u015fl\u0259ri ov niz\u0259sin\u0259, \u00e7\u0259n\u0259ni st\u0259kana) b\u0259nz\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259kim-yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n b\u0259d\u0259nin z\u0259kaya, m\u0259n\u0259viyyata h\u00f6km etm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan hadis\u0259l\u0259r haqda yazd\u0131qlar\u0131na heyr\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259 bilmirs\u0259n. V\u0259 Rable m\u00fcdrikl\u0259rinin \u201c\u0259g\u0259r vicdan yoxdursa, bilik ruhu yaln\u0131z m\u0259hv etm\u0259y\u0259 qadirdir\u201d fikrini d\u0259 unutmur.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>D\u00fcnya hakimiyy\u0259ti<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>A.Tolstoyun \u201cM\u00fch\u0259ndis Qarinin hiperboloidi\u201d roman\u0131 t\u0259kc\u0259 elmi yox, m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r d\u0259 siyasi fantastikad\u0131r. \u018fs\u0259rd\u0259 m\u00fch\u0259ndis Qarinin fantastik hiperboloid aparat\u0131 vasit\u0259sil\u0259 Amerika qit\u0259sind\u0259 uydurma Olivin qur\u015fa\u011f\u0131ndak\u0131 q\u0131z\u0131llar\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irib d\u00fcnyan\u0131n diktatoru olmaq iddias\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Qarin\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yini d\u00fcnya kimya s\u0259nayesini \u00f6z \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259y\u0259n milyarder Rollinq verir. \u201cHakimiyy\u0259ti \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131z\u0131l laz\u0131md\u0131r. M\u0259nim ist\u0259diyim kimi hakimiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 b\u00fct\u00fcn s\u0259naye, birja v\u0259 sair krallar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n q\u0131z\u0131l\u0131ndan daha art\u0131q q\u0131z\u0131l laz\u0131md\u0131r&#8230; Bununla da b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya m\u0259nim \u0259limd\u0259 olacaqd\u0131r\u201d &#8211; deyir Qarin. Ancaq Xlunov b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n q\u0131d\u0131qdan ba\u015fqa bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir: \u201cAx\u0131 bu Qarinl\u0259 Rollinqin m\u0259qs\u0259dl\u0259ri n\u0259dir? Q\u0131d\u0131q. Qoy onlar bunu d\u00fcnya \u00fcz\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259t adland\u0131rs\u0131nlar, amma h\u0259r halda bu q\u0131d\u0131qdan ba\u015fqa bir \u015fey deyil\u201d. N\u0259tic\u0259 faci\u0259vi oldu, Qarin iyl\u0259nmi\u015f su i\u00e7\u0259-i\u00e7\u0259 molyusk v\u0259 istridy\u0259l\u0259r y\u0131\u011f\u0131r, \u201csonra yuxular\u0131nda c\u00fcrb\u0259c\u00fcr maraql\u0131 mac\u0259ralar g\u00f6r\u00fcr\u201d.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-verse\">P.S. \u201cSovet Rusiyas\u0131nda istismar\u00e7\u0131lar\u0131 qovmu\u015fuq, indi is\u0259 10 adamdan onu da i\u015fl\u0259yir, ham\u0131s\u0131 da toxdur\u201d \u2013 dey\u0259 Taraskin azya\u015fl\u0131 \u0130van Qusev\u0259 s\u00f6yl\u0259yir. Ancaq roman\u0131n bitm\u0259sind\u0259n 5 il sonra Rusiyan\u0131n haz\u0131rda, qan g\u00f6l\u00fcn\u0259 d\u00f6nd\u0259rdiyi Ukraynada milyonlarla insan ac\u0131ndan \u00f6ld\u00fc. Dem\u0259yin ki, iqtisadi b\u00f6hran\u0131n t\u0259siri oldu. 30 il sonra Stalin\u00e7i Xru\u015fovun qar\u011f\u0131dal\u0131 siyas\u0259ti acl\u0131\u011f\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 etirazlara silahla cavab verdi. Terroru m\u0259sl\u0259kl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn vasit\u0259 adland\u0131ranlar\u0131n qurduqlar\u0131 \u00f6lk\u0259nin gedi\u015fat\u0131 ba\u015fqa c\u00fcr ola bilm\u0259zdi.<\/pre>\n\n\n\n<p>D.Braunun \u201cDa Vin\u00e7i kodu\u201d, \u201cR\u0259q\u0259msal qala\u201d, \u201c\u0130tirilmi\u015f simvol\u201d romanlar\u0131 bir-birinin davam\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131 yaratsa da, birinci tarixi diskurs yaratd\u0131\u011f\u0131ndan daha maraql\u0131 g\u0259ldi. Sonuncular\u0131 siyasi-kriminal adland\u0131rmaq olar. Ancaq h\u0259r \u00fc\u00e7 \u0259s\u0259r bir q\u0259d\u0259r mac\u0259ra\u00e7\u0131 olsa da, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>R.Toporun \u201cKiray\u0259ni\u015fin\u201d roman\u0131 a\u011f\u0131r t\u0259sir yaratd\u0131. C\u0259miyy\u0259tin insan\u0131n arzular\u0131n\u0131, rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 he\u00e7\u0259 \u00e7evirib onu kiray\u0259ni\u015fin\u0259 \u00e7evirm\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r. Dostlar yadla\u015f\u0131r, ya\u011f\u0131la\u015f\u0131r, sevgil\u0259r saxtala\u015f\u0131r, s\u0259n t\u0259k qal\u0131rsan, amma \u00f6z\u00fcn\u00fc axtarma\u011f\u0131 s\u0259ngitmirs\u0259n: \u201cYaln\u0131zl\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u0259h\u015f\u0259til\u0259 onun qar\u015f\u0131s\u0131nda dik dayanm\u0131\u015fd\u0131. Onun qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k, onu ox\u015famaq v\u0259 h\u0259rar\u0259tini \u00f6l\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259nin \u0259lini aln\u0131na qoyacaq he\u00e7 kim yox idi. Tamamil\u0259 t\u0259nha idi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan h\u0259yatda \u00f6z\u00fcn\u00fc tapmayanda kiray\u0259ni\u015fin\u0259 \u00e7evrilir. \u00d6z\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u0259 bigan\u0259l\u0259\u015firs\u0259n, yadla\u015f\u0131rsan, \u201cg\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcm\u00fc tap\u0131m\u201d deyir Trelkovski. Ancaq he\u00e7 kim ona k\u00f6m\u0259k etmir: \u201cOnun k\u00f6m\u0259yin\u0259 kimin yeti\u015f\u0259c\u0259yini tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Trelkovski \u00f6z beynind\u0259 m\u0259lum simalar\u0131n aras\u0131nda g\u0259zi\u015firdi. Lakin onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n sif\u0259tl\u0259ri soyuq, yad v\u0259 bigan\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dinin qorudu\u011fu k\u00f6l\u0259lik<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>U. Folknerin \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 yarpaqlar\u201d hekay\u0259si k\u00f6l\u0259likd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r, insan \u0259ti yey\u0259n k\u00f6l\u0259likd\u0259n. Doyanda, ziyand\u0131r deyirl\u0259r: \u201c\u018fg\u0259r onlar\u0131 yem\u0259y\u0259 ba\u015flasaq, g\u0259r\u0259k ham\u0131s\u0131n\u0131 yey\u0259k. Bu q\u0259d\u0259r \u0259t yem\u0259ks\u0259, ziyand\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan \u0259ti yey\u0259nl\u0259r b\u0259d\u0259nl\u0259rinin qay\u011f\u0131s\u0131na qal\u0131rlar, ona g\u00f6r\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k ist\u0259mirl\u0259r: &#8220;\u0130\u015fl\u0259y\u0259nd\u0259 b\u0259d\u0259n n\u0259m \u00e7\u0259kir, d\u0259lm\u0259-de\u015fik a\u00e7\u0131l\u0131r. Sonra soyuq hava aradan i\u00e7\u0259ri ke\u00e7ir. Qoy z\u0259ncil\u0259r i\u015fl\u0259sinl\u0259r. Onlar t\u0259rl\u0259m\u0259yi sevirl\u0259r&#8221;.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hekay\u0259 dinin d\u0259 k\u00f6l\u0259liyi qorudu\u011funu g\u00f6st\u0259rir: Dular 3 ay g\u0259minin anbar\u0131nda oturub b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc ingilt\u0259r\u0259li kefli \u015fkiperin avazla kitab oxumas\u0131n\u0131 dinl\u0259yirdil\u0259r, yaln\u0131z 10 ild\u0259n sonra ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r ki, bu, T\u00f6vrat imi\u015f. \u201cK\u00f6l\u0259likd\u0259 zaman itir, \u00e7\u00fcnki zaman \u00fc\u00e7\u00fcn insan he\u00e7dir. Zaman kor gedi\u015fatd\u0131r: &#8220;Sabah el\u0259 bug\u00fcnd\u00fcr. Sabah bu g\u00fcn\u00fcn yaln\u0131z ba\u015fqa ad\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>O.\u00c7oxeli &#8220;K\u00fcknarlara m\u0259ktub&#8221; hekay\u0259si xurafat\u0131n yadda\u015fs\u0131zl\u0131q yaratd\u0131\u011f\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131r. Ad\u0131 kimi \u00f6z\u00fc d\u0259 t\u0259nha qalan Martua k\u0259ndlil\u0259r\u0259 meyv\u0259 tingl\u0259ri sat\u0131r, amma natural t\u0259s\u0259rr\u00fcfat qaydas\u0131nda, \u015f\u0259rti d\u0259 odur ki, tingl\u0259ri \u00f6z\u00fc \u0259kib bir m\u00fcdd\u0259t qulluq ed\u0259c\u0259k. T\u0259mannas\u0131z Martua bir g\u00fcn k\u0259ndin ba\u015f\u0131nda olan, k\u0259ndlil\u0259ri vahim\u0259y\u0259 salan iri da\u015f\u0131 par\u00e7alay\u0131b onlar\u0131 qurtaraca\u011f\u0131na s\u00f6z verib i\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131r. Ancaq fal\u00e7\u0131 qara\u00e7\u0131lar Martuan\u0131 k\u0259ndlil\u0259r\u0259 unutdurur: &#8220;Ting\u00e7i bu gec\u0259 ac qald\u0131, o he\u00e7 kimin yad\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259di&#8221;. \u00c7\u00fcnki k\u0259ndlil\u0259rin a\u011fl\u0131 qara\u00e7\u0131lar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Allah\u0131n yan\u0131na u\u00e7acaqlar\u0131n\u0131n yan\u0131ndayd\u0131. Aldand\u0131qlar\u0131n\u0131 bil\u0259nd\u0259, g\u00fcnah\u0131 \u00f6zl\u0259rind\u0259 yox, ting\u00e7id\u0259 g\u00f6rd\u00fcl\u0259r v\u0259 onu Araqvi \u00e7ay\u0131na atd\u0131lar. Xurafat insan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259kd\u0259n m\u0259hrum etdiyind\u0259n o yadda\u015fs\u0131zla\u015f\u0131r. Amma t\u0259bi\u0259t he\u00e7 n\u0259yi unutmur. T\u0259bi\u0259tl\u0259 t\u0259masda olan Martua kimi insanlar t\u0259bi\u0259tin yadda\u015f\u0131nda iz burax\u0131r: &#8220;Dey\u0259s\u0259n, yaln\u0131z t\u0259bi\u0259tin yad\u0131ndan he\u00e7 n\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131r, he\u00e7 n\u0259yi unuda bilmir. H\u0259r yaz ting\u00e7ini Araqviy\u0259 tullad\u0131qlar\u0131 vaxt yen\u0259 armud a\u011faclar\u0131 a\u011fappaq \u00e7i\u00e7\u0259k a\u00e7\u0131r, bu \u00e7i\u00e7\u0259k partlay\u0131\u015f\u0131 t\u0259bi\u0259tin \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00f6c\u00fcz\u0259sidir. K\u0259ndlil\u0259r h\u0259yatlar\u0131nda \u00e7ox \u015fey g\u00f6r\u00fcbl\u0259r, amma he\u00e7 k\u0259s bilmir ki, bu \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259ni hans\u0131 q\u00fcvv\u0259 yarad\u0131r&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>T.Tolstayan\u0131n &#8220;Kvadrat&#8221;\u0131 hekay\u0259d\u0259n \u00e7ox esseni xat\u0131rlad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Kvadrat&#8221; polyak \u0259silli rus r\u0259ssam\u0131 K. Malevi\u00e7in &#8220;Qara kvadrat&#8221; \u0259s\u0259rinin f\u0259ls\u0259fi \u015f\u0259rhidir. \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259tl\u0259 maraqlananlar \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;Kvadrat&#8221;\u0131 oxuma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 M.Camalzad\u0259nin &#8220;Surabad&#8221; hekay\u0259si \u015fah d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 unudulan k\u0259ndin yoxsullu\u011fundan v\u0259 t\u0259hsilsizliyind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r. \u018fkin torpaqlar\u0131 olmayan k\u0259nd\u0259 g\u0259l\u0259n aqrar psixologiya \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis &#8220;Psixologiyan\u0131n \u0259kin\u00e7ilikl\u0259 \u0259laq\u0259si&#8221; adl\u0131 m\u0259ruz\u0259 edir. Suyu olmayan Surabadda stadion v\u0259 \u00fczg\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fck hovuzunun in\u015fas\u0131n\u0131n vacibliyini deyirl\u0259r. Az\u0259rbaycanda da unudulan, bo\u015falan k\u0259ndl\u0259r az deyil, bu bar\u0259d\u0259 televiziyalar h\u0259r h\u0259ft\u0259 reportajlar yay\u0131mlay\u0131rlar. Amma YAParteidl\u0259r h\u0259min k\u0259ndl\u0259r\u0259 getmirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.<\/strong>F\u0259ls\u0259fi-dini \u0259d\u0259biyyat n\u0259\u015frl\u0259rin\u0259 bax\u0131\u015f\u0131mda \u0259sas \u00f6l\u00e7\u00fc kimi Asif Ata d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u00fcr\u0259m. H\u0259bsxanada da Asif Atan\u0131n kitablar\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k\u00e7im oldu. Ancaq bununla bel\u0259 Antik f\u0259ls\u0259f\u0259, hind, sufilik, hurufilik, yeni d\u00f6vr q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259si daimi m\u00fctali\u0259 masam\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 olub. Bu m\u0259nada m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn yeni olan R.\u018fliyevin &#8220;Cavidannam\u0259. Monoteizmin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131&#8221; ara\u015fd\u0131rmas\u0131 idi. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Az\u0259rbaycanda hurufilik haqda \u0259d\u0259biyyat yox s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r F\u0259zlullah N\u0259iminin yaln\u0131z v\u0259siyy\u0259tnam\u0259sini, \u015feirl\u0259rini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, onun \u015fagirdi \u0130mad\u0259ddin N\u0259siminin \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 oxumu\u015fam. F. N\u0259iminin \u0259sas \u0259s\u0259ri &#8220;Cavidannam\u0259&#8221; h\u0259l\u0259 dilimiz\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0259hya Bakuvinin &#8220;Sufiliyin sirl\u0259ri&#8221;, Azad Ya\u015far\u0131n &#8220;Ya Ali. Sufizm, Dao, Dzen&#8221; kitablar\u0131 orta \u0259sr \u015e\u0259rq t\u0259s\u0259vv\u00fcf\u00fcn\u00fc \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 m\u0259nb\u0259 say\u0131la bil\u0259r. S. \u00c7atterci v\u0259 D. Dattan\u0131 &#8220;Hind f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 giri\u015f&#8221; hind d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u0259lifbas\u0131 hesab edilm\u0259lidir. M. \u00d6tg\u00fcn\u00fcn &#8220;Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Konfutsi&#8221; \u0259s\u0259ri \u00c7in f\u0259ls\u0259f\u0259sinin dilimizd\u0259 bir ilkidir. K\u00f6n\u00fcl B\u00fcnyadzad\u0259nin &#8220;Sufi fenomenologiya&#8221; II cildliyi m\u00fc\u0259llifin iddia etdiyi kimi f\u0259ls\u0259fi c\u0259r\u0259yan, yaxud f\u0259ls\u0259f\u0259 yox, yaln\u0131z f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 din tarixind\u0259n xat\u0131rlanmalard\u0131r. M\u00fc\u0259llif &#8220;Sufi fenomenologiya insan m\u0259rk\u0259zli f\u0259ls\u0259f\u0259dir v\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259di insan haqq\u0131nda t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rin v\u0259 insan\u0131n bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kdir&#8221; deyir v\u0259 F. N\u0259imid\u0259n sitat g\u0259tirir:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130nsan d\u00fcnyan\u0131 \u0259ks etdir\u0259n g\u00fczg\u00fcd\u00fcr,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Haqq onda b\u00f6y\u00fcy\u00fcb inki\u015faf edir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ancaq sonda m\u00fc\u0259llif din\u0259 qay\u0131d\u0131r. Kitab\u0131 oxuduqca m\u00fc\u0259llifin t\u0259l\u0259sdiyini, b\u0259zi m\u0259qamlarda qar\u0131\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 sezirs\u0259n, h\u0259tta o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ki, &#8220;Serge Ata&#8221; \u0259s\u0259rinin m\u00fc\u0259llifinin M. Qorki oldu\u011funu bildirir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, sufilikl\u0259 hans\u0131sa q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259sini (Qusserl) birl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki sufilik \u00f6z\u00fc bir d\u00fcnyad\u0131r, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc deyil (O\u015fo).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4.<\/strong> Tarixi ara\u015fd\u0131rmalar silsil\u0259sind\u0259n Xaqani \u0130smay\u0131l\u0131n &#8220;\u00d6n tarix olaylar\u0131\u0131: ilkin qaynaqlar&#8221; iddial\u0131 kitabd\u0131r v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc xeyli m\u0259qamlar yer al\u0131b. Kitab\u0131n t\u0259rtibat\u0131n\u0131n s\u0259liq\u0259siz olmas\u0131 m\u00fctali\u0259 zaman\u0131 probleml\u0259r yarad\u0131r. Ancaq X. \u0130smay\u0131l\u0131n dig\u0259r ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131 oxumaq ist\u0259rdim, y\u0259qin ki, qarda\u015f\u0131, dostum \u015eakir \u0130smay\u0131l n\u0259\u015frl\u0259ri m\u0259n\u0259 \u00e7atd\u0131rar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018f. \u018fhm\u0259din &#8220;S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 din v\u0259 dini m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r&#8221; \u0259s\u0259rini maraqla oxudum. \u0130nan\u0131ram ki, \u018fhm\u0259d b\u0259y n\u00f6vb\u0259ti kitablar\u0131n\u0131 yazacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;R\u0259sulzad\u0259 bel\u0259 deyirdi&#8221; cildl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015e\u0259hriyar M\u0259cidliy\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, b\u00f6y\u00fck i\u015f g\u00f6r\u00fcbl\u0259r, cildl\u0259ri oxuduqca, bir daha y\u0259qin etdim ki, R\u0259sulzad\u0259ni \u00f6yr\u0259nm\u0259mi\u015fik. Adi bir misal, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin tarixind\u0259n kitab yaz\u0131lsa, m\u00fctl\u0259q b\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259rin XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 t\u0259hsil v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin durumu haqda m\u0259qal\u0259l\u0259ri m\u00fctl\u0259q oxunmal\u0131d\u0131r. \u018fks t\u0259qdird\u0259, yaz\u0131lanlar \u00e7ox yoxsul g\u00f6r\u00fcn\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018f. N\u0259c\u0259fin &#8220;Quldur&#8221; ara\u015fd\u0131rmas\u0131 \u0259vv\u0259lki kitablar\u0131 kimi maraql\u0131d\u0131r, ancaq sual do\u011furan m\u0259qamlar var ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00f6z\u00fcyl\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015f\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>B. \u018fziz v\u0259 V. \u018fmiraslanovun &#8220;BDU-nun repressiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f m\u00fc\u0259llim v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri (1937-1940)&#8221; ara\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131n II cildini g\u00f6zl\u0259yir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc AB\u015e-nin yaranmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rini bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn R. Hat\u0259movun &#8220;Amerika tarixi&#8221; onun &#8220;Avropa tarixi&#8221; II cildliyind\u0259n sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitab\u0131d\u0131r, maraqla oxudum. Az\u0259rbaycanda bu y\u00f6nd\u0259 ilk say\u0131la bil\u0259r. S. Montefiorenin &#8220;B\u00f6y\u00fck Yekaterina v\u0259 Potyomkin&#8221; ara\u015fd\u0131rmas\u0131 \u0259vv\u0259lki kitablar\u0131 kimi yeni m\u0259lumatlarla z\u0259ngindir.<\/p>\n\n\n\n<p>D. \u018fhm\u0259din v\u0259 H. \u018fhm\u0259dovun R\u0259sulzad\u0259 v\u0259 m\u00fcsavat\u00e7\u0131larla ba\u011fl\u0131 kitablar\u0131 yax\u0131n tariximizin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan yenilikl\u0259rdir. Davam\u0131 g\u0259lsin.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0259y\u0259rli C\u0259mil H\u0259s\u0259nlinin &#8220;T\u0259briz &#8211; 1946-c\u0131 il &#8211; Milli h\u00f6kum\u0259tin z\u0259f\u0259r v\u0259 faci\u0259si&#8221; ara\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131n II cildini v\u0259 &#8220;S.C. Pi\u015f\u0259v\u0259ri&#8221; \u0259s\u0259rini oxudum, n\u00f6vb\u0259ti \u0259s\u0259rl\u0259rini g\u00f6zl\u0259yir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-global-color-7-color has-text-color has-link-color has-medium-font-size wp-elements-c43c89afc8e15d0cf263f4f1bf9753ad\">Natiq Cavadl\u0131n\u0131n&nbsp; oxudu\u011fu kitablar:<\/p>\n\n\n\n<p>1) \u018fkb\u0259r N\u0259c\u0259f \u201cSaco\u011flu Yusif\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>2) \u018f. N\u0259c\u0259f \u201c\u015eah Abbas\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>3) \u018f. N\u0259c\u0259f \u201cQacar\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>4) \u018f. N\u0259c\u0259f \u201cN\u0259sr\u0259ddin Tusi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>5) \u018f. N\u0259c\u0259f \u201c\u0130nanc yadda\u015f\u0131\u201d (yeni n\u0259\u015fr)<\/p>\n\n\n\n<p>6) \u018f. N\u0259c\u0259f \u201cXaqanl\u0131\u011f\u0131n Tarixi\u201d (ikinci kitab)<\/p>\n\n\n\n<p>7) Ayd\u0131n \u018flizad\u0259 \u201cAntik f\u0259ls\u0259f\u0259 tarixi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>8) Umberto Eko \u201cQ\u0131z\u0131lg\u00fcl\u00fcn tarixi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>9) Platon \u201cTarix\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>10) R\u00f6v\u015f\u0259n H\u0259t\u0259mov \u201cAmerika tarixi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>11) Andrey Tarkovski \u201cH\u0259kk olunmu\u015f zaman\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>12) A. Tarkovski \u201cKino s\u0259n\u0259tinin sirl\u0259ri\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>13) Lev Qumilyov \u201cQ\u0259dim T\u00fcrkl\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>14) Jacques Le Goff \u201cAvropan\u0131n do\u011fu\u015fu\u201d (t\u00fcrk\u00e7\u0259)<\/p>\n\n\n\n<p>15) A. Dada\u015fova \u201cS\u0259f\u0259vil\u0259rin son d\u00f6vr\u00fc\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>16) N. B\u0259d\u0259lov \u201cKino g\u00f6zl\u0259 s\u00f6z aras\u0131nda\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>17) A. Ya\u015far \u201cYa Hu Sufizim, Dao Dzen\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>18) N. Mandela \u201cAzadl\u0131\u011fa do\u011fru uzun yol\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>19) Anri Joli \u201cB\u00f6y\u00fck adamlar\u0131n t\u0259bi\u0259ti\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>20) M. A. Engelqardt \u201c T\u0259r\u0259qqi-q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131n t\u0259kam\u00fcl\u00fc kimi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>21) S. R\u00fcst\u0259mxanl\u0131 \u201cDifai f\u0259dail\u0259ri\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>22) \u00dc. Durant \u201cF\u0259ls\u0259fi hekay\u0259l\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>23) \u015e. Montesky\u00f6 \u201cQanunlar\u0131n ruhu\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>24) C. Oruel Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201c1984\u201d, \u201cHeyvan\u0131stan\u201d, \u201cKataloniyaya m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>25) \u018f. Q\u0259zzali \u201c\u018fl-M\u00fcnqir\u201d-\u201cH\u0259qiq\u0259t axtar\u0131\u015f\u0131nda&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>26) U. Folkner Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cAvqust i\u015f\u0131\u011f\u0131\u201d v\u0259 hekay\u0259l\u0259r<\/p>\n\n\n\n<p>27) \u018f. \u018fhm\u0259d \u201cS\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 din v\u0259 dini m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>28) S. Montefiore \u201cB\u00f6y\u00fck Yekaterina v\u0259 Potyomkin\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>29) S. Kormye \u201c\u00c7e Gevara\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>30) Y. Bakuvi \u201cSufiliyin sirleri\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>31) F. Dostoyevski \u201c\u0130diot\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>32) O. Pamuk \u201cM\u0259nim ad\u0131m q\u0131rm\u0131z\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>33) T. Mann \u201cHekay\u0259l\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>34) S. Yakov \u201cX. Kolumb\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>35) N. Mehdi \u201cM\u0259n olma\u011f\u0131m\u0131n tarix\u00e7\u0259si\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>36) X. \u0130smay\u0131l \u201c\u00d6ntarix olaylar\u0131: ilkin qaynaqlar\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>37) A. Manqo \u201cAtat\u00fcrk\u201d (t\u00fcrk\u00e7\u0259)<\/p>\n\n\n\n<p>38) V. Ayzekson \u201cLeonardo da Vin\u00e7i\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>39) N. Kun \u201cQ\u0259dim Yunan\u0131stan-mifl\u0259r v\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>40) E. Reyrat \u201cXX esr Qafqaz tarixi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>41) Q. Flober \u201cMadam Bovari\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>42) Jozef fon Hammer \u201cOsmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n tarixi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>43) \u018f. N\u0259c\u0259f \u201cQuldur\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>44) M. \u00d6tg\u00fcn \u201cTan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Konfutsi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>45) R. \u018fliyev \u201cCavidannam\u0259. Monoteizmin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>46) R. \u015eirinova \u201c\u0130bn Sina\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>47) E. \u018fliyev \u201cQ\u0259dim v\u0259 orta \u0259srl\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>48) S. A\u015furb\u0259yli \u201c\u015eirvan\u015fahlar tarixi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>49) Stendal \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 v\u0259 qara\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>50) J. D. Sartr Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cS\u00f6zl\u0259r\u201d, \u201c\u0130blis v\u0259 Allah\u201d, hekay\u0259l\u0259r<\/p>\n\n\n\n<p>51) K.Follett \u201cD\u00fcnyan\u0131n dayaqlar\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>52) J. Bekket Pyesl\u0259r v\u0259 hekay\u0259l\u0259r<\/p>\n\n\n\n<p>53) F. Kafka Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cH\u00f6km\u201d, \u201cQ\u0259sr\u201d, \u201cAtama m\u0259ktub\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>54) N. M\u0259hfur Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cM\u0259h\u0259ll\u0259mizin hekay\u0259tl\u0259ri\u201d, \u201cLiderin q\u0259tl g\u00fcn\u00fc\u201d, \u201cM\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>55) N. M\u0259hfur \u201cYol\u201d, \u201cO\u011fru v\u0259 itl\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>56) G. Qrass Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cM\u0259nim y\u00fczilliyim\u201d, \u201cNobel nitqi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>57) A. \u00c7exov Hekay\u0259l\u0259r<\/p>\n\n\n\n<p>58) A. Soljenits\u0131n \u201cQulaq Arxipelaq\u0131\u201d \u2013 I cild<\/p>\n\n\n\n<p>59) A. Soljenits\u0131n \u201cQulaq Arxipelaq\u0131\u201d \u2013 II cild<\/p>\n\n\n\n<p>60) A. Soljenits\u0131n \u201cQulaq Arxipelaq\u0131\u201d \u2013 III cild<\/p>\n\n\n\n<p>61) J. Saramaqo \u201cKorluq\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>62) D. Braun \u201cDa Vinci kodu\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>63) D. Braun \u201cR\u0259q\u0259msal qala\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>64) D. Braun \u201c\u0130tirilmi\u015f simvol\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>65) L. Trotski \u201cSe\u00e7ilmi\u015f yaz\u0131lar\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>66) N. A. Vasetski \u201cLev Trotskinin siyasi bioqrafiyas\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>67) B. Pasternak \u201cDoktor Jivaqo\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>68) A. Platonov \u201cCan\u201d, \u201cTak\u0131r\u201d v\u0259 hekay\u0259l\u0259r<\/p>\n\n\n\n<p>69) S. Moem Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cTeatr\u201d, \u201cSadiq arvad\u201d, \u201cLedi Fredsik\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>70) V. Veys\u0259tli \u201cQ\u0131z\u0131l qaya\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>71) C. Steynbek Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cQ\u0259z\u0259b salx\u0131mlar\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>72) E. Heminquey Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201c\u018fc\u0259l z\u0259ngi\u201d, \u201cQoca v\u0259 d\u0259niz\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>73) S. Kramer \u201cTarix \u015eumerd\u0259 ba\u015flay\u0131r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>74) E. Remark Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cZ\u0259f\u0259r Ta\u011f\u0131\u201d, \u201cLissabon gecesi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>75) V. H\u00fcqo \u201cParis Notr-Dam\u0131n kils\u0259si\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>76) H. \u0130bsen Pyesl\u0259r (\u201cKuklalar evi\u201d, \u201cVahim\u0259\u201d, V\u0259h\u015fi \u00f6rd\u0259k\u201d v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri)<\/p>\n\n\n\n<p>77) A. G\u00fcnd\u00fcz \u201cSokrat\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>78) Asif Ata \u201cM\u00fctl\u0259q \u0130nam\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>79) Asif Ata \u201cMu\u011fam f\u0259ls\u0259f\u0259si\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>80) &#8230;.. \u201cB\u0259diyyat\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>81) &#8230;.. \u201cT\u0259zadlar\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>82) &#8230;.. \u201cR\u0259mzl\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>83) &#8230;.. \u201cM\u0259nalar\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>84) &#8230;.. \u201cOlan-Olmayan\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>85) Asif Ata \u201cVarl\u0131q-Yoxluq\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>86) &#8230;.. \u201cRuhani x\u0259tt\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>87) &#8230;.. \u201cM\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>88) &#8230;.. \u201cM\u00fctl\u0259qilik\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>89) &#8230;.. \u201cHallar\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>90) Boran \u018fziz, Vaqif \u018fmiraslanov \u201cBDU-nun repressiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f m\u00fc\u0259llim v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri\u201d (1937-1940-c\u0131 ill\u0259r)<\/p>\n\n\n\n<p>91) S. Amadu Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cQuru d\u0259ryas\u0131n\u0131n kapitanlar\u0131\u201d, \u201cM\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259r d\u00fckan\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>92) C. Svift \u201cQulliverin s\u0259yah\u0259ti\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>93) S. Lem \u201cT\u0259yinat\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n x\u0259st\u0259xana\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>94) Q. Q. Markes Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cG\u00f6zl\u0259nil\u0259n bir q\u0259tlin tarix\u00e7\u0259si\u201d, \u201cK\u00fcsk\u00fcn g\u00f6z\u0259l\u00e7\u0259l\u0259rimi xat\u0131rlayark\u0259n\u201d, \u201cPatriarx\u0131n pay\u0131z\u0131\u201d, \u201cPolkovnik\u0259 m\u0259ktub yoxdur\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>95) \u201cR\u0259sulzad\u0259 bel\u0259 deyirdi\u201d 1-ci hiss\u0259<\/p>\n\n\n\n<p>96) \u201cR\u0259sulzad\u0259 bel\u0259 deyirdi\u201d 2-ci hiss\u0259<\/p>\n\n\n\n<p>97) \u201cR\u0259sulzad\u0259 bel\u0259 deyirdi\u201d 3-c\u00fc hiss\u0259<\/p>\n\n\n\n<p>98) \u201cR\u0259sulzad\u0259 bel\u0259 deyirdi\u201d 4-c\u00fc hiss\u0259<\/p>\n\n\n\n<p>99) M. Meterlink Pyesl\u0259r \u201cG\u00f6yqu\u015f\u201d \u201cNi\u015fanlanma\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>100) T. Morissou \u201cSevgili\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>101) P. Koelyo Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cKimyag\u0259r\u201d, \u201cMaktub\u201d, \u201cPyedronun sahilind\u0259 oturub a\u011flad\u0131m\u201d, \u201c\u0130\u015f\u0131q sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n m\u0259ktubu\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>102) S. \u00c7atter, D. Datta \u201cHind f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 giri\u015f\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>103) K. B\u00fcnyadzad\u0259 \u201cSufi fenomenologiya\u201d (1-2-ci cildl\u0259r)<\/p>\n\n\n\n<p>104) \u201cQurani-K\u0259rim\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>105) Y.V. G\u00f6te \u201cG\u0259nc Verterin iztirablar\u0131\u201d, \u201cFaust\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>106) C. H\u0259s\u0259nli \u201cT\u0259briz-1946-c\u0131 il- Milli h\u00f6k\u00fcm\u0259tin z\u0259f\u0259r v\u0259 faci\u0259si\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>107) C. H\u0259s\u0259nli \u201cS. \u00c7. Pi\u015f\u0259vari\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>108) T. Drayzer \u201cAmerika faci\u0259si\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>109) A. Ekzuperi \u201cBalaca \u015f\u0259hzad\u0259\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>110) F. Dostoyevski \u201cKaramazov qarda\u015flar\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>111) \u018f. N\u0259c\u0259f \u201cSalar M\u0259rzuban\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>112) S. H\u0259s\u0259nov \u201c\u015eirvan\u015fah 1-ci \u0130brahim\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>113) Y. Sad\u0131ql\u0131 \u201cYax\u0131n \u015e\u0259rq tarixi\u201d M\u0259qal\u0259l\u0259r toplusu<\/p>\n\n\n\n<p>114) A. Hitler \u201cM\u0259nim m\u00fcbariz\u0259m\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>115) V. Mazer \u201cAdolf Hitler\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>116) M. Servantes \u201cDon Kixot\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>117) F. \u015eiller Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cQo\u00e7aqlar\u201d, \u201cGenuyal\u0131 Fieskonun suiq\u0259sdi\u201d, \u201cM\u0259kr v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>118) \u0130. Bunin Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri, \u201cK\u0259nd\u201d, \u201cQurud\u0259r\u0259\u201d, \u201cSan Fransiskal\u0131 C\u0259nab\u201d, \u015eeirl\u0259r v\u0259 Hekay\u0259l\u0259r<\/p>\n\n\n\n<p>119) \u0130ngilis \u0259d\u0259biyyat\u0259 antologiyas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>120) Alman \u0259d\u0259biyyat\u0131 antologiyas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>121) Amerika \u0259d\u0259biyyat\u0131 antologiyas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>122) Frans\u0131z \u0259d\u0259biyyat\u0131 antologiyas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>123) Antik \u0259d\u0259biyyat antologiyas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>124) XX \u0259sr D\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131 antologiyas\u0131 (3-c\u00fc cild)<\/p>\n\n\n\n<p>125) Rus \u0259d\u0259biyyat\u0131 antologiyas\u0131 (2-ci cild)<\/p>\n\n\n\n<p>126) F. Kafka \u201cM\u0259hk\u0259m\u0259\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>127) V. \u015eekspir Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri \u201cOtello\u201d, \u201cRomeo v\u0259 C\u00fclyetta\u201d, \u201cHamlet\u201d, \u201cKral Lir\u201d, \u201cMaqbet\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>128) S. G\u0259nc\u0259li \u201cN\u0259sill\u0259r, ail\u0259l\u0259r, talel\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>129) \u018f. Tahirzad\u0259 \u201cH\u0259s\u0259nb\u0259y A\u011fayev\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>130) A. Birinci \u201c\u018fhm\u0259d A\u011fao\u011flu lioqrafiyas\u0131\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>131) D. \u018fhm\u0259d \u201c\u018fski m\u00fcsavat\u00e7\u0131lar n\u0259sli\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>132) H. \u018fhm\u0259dov \u201cVarisl\u0259rl\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>133) D. \u018fhm\u0259d \u201cR\u0259sulzad\u0259 xatir\u0259l\u0259ri-1\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>134) D. \u018fhm\u0259d \u201cR\u0259sulzad\u0259 xatir\u0259l\u0259ri-2\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>135) R\u0259sulzad\u0259 m\u00fchazir\u0259l\u0259ri, \u201c\u0130stiqlal m\u0259fkur\u0259si v\u0259 g\u0259nclik\u201d, \u201cMilliyy\u0259t M\u0259bd\u0259yinin Avropada q\u0259l\u0259b\u0259si\u201d, \u201c\u0130xtilal\u00e7\u0131 sosializmin iflas\u0131\u201d, \u201cDemokrasinin g\u0259l\u0259c\u0259yi\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>136) S. C. Pi\u015f\u0259vari \u201cZindan xatir\u0259l\u0259ri\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>137) B. Rassel \u201cF\u0259ls\u0259f\u0259 n\u0259dir?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>138) B. Rassel \u201cM\u0259n n\u0259y\u0259 inan\u0131ram\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>139) F. Dostoyevski \u201c\u00d6l\u00fc evd\u0259n qeydl\u0259r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>140) A.N. Tolstoy Se\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri, \u201cM\u00fch\u0259ndis Qarivin hiperboloidi\u201d, \u201cG\u00fcrr\u0259\u201d, \u201c\u0130van Sudaryav\u0131n dedikl\u0259rind\u0259n\u201d, Qocaqlar\u201d, \u201cTufanlarda\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>141) R. Topor \u201cKiray\u0259ni\u015fin\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>142) M. Qandi \u201cB\u00fct\u00fcn insanlar qarda\u015fd\u0131r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>143) S. Freud \u201cMusa v\u0259 t\u0259kallahl\u0131l\u0131q\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>144) K. Popper \u201cA\u00e7\u0131q c\u0259miyy\u0259t v\u0259 onun d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri\u201d 1-ci cild: Platonun sehrli cazib\u0259si<\/p>\n\n\n\n<p>145) F. Engels \u201cLudviq Feyerbax v\u0259 klassik alman f\u0259ls\u0259f\u0259sinin sonu\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>146) F. Roble \u201cQarqantua v\u0259 Pantaqruel\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>147) X. Huseyni \u201c\u00c7\u0259rp\u0259l\u0259ng u\u00e7uran\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>148) Svetlana Aleksiyevi\u00e7 \u201cM\u00fcharib\u0259 qad\u0131n simal\u0131 deyil\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>149) \u201c\u0130span \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d antologiyas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>150) \u201c\u0130talyan \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d antologiyas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>151) Lenin \u0130mperializm kapitalizmin \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u0259rt\u0259b\u0259sidir<\/p>\n\n\n\n<p>152) A. Soljenitsin \u201cBirinci \u00e7evr\u0259d\u0259\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cMeydan TV i\u015fi\u201dn\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs edil\u0259n jurnalist Natiq Cavadl\u0131 t\u0259cridxanadan &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"Natiq Cavadl\u0131: &#8220;D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m&#8221;\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/#more-344561\" aria-label=\"Read more about Natiq Cavadl\u0131: &#8220;D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m&#8221;\">Davam\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":322677,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[172,79],"tags":[],"class_list":["post-344561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hebsxanadan-mektublar","category-featured","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Natiq Cavadl\u0131: &quot;D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m&quot; - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Natiq Cavadl\u0131: &quot;D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m&quot; - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cMeydan TV i\u015fi\u201dn\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs edil\u0259n jurnalist Natiq Cavadl\u0131 t\u0259cridxanadan ... Davam\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-02T07:51:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-02T09:45:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1173\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"sevda\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"sevda\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/49b5f2bad5b126bb8ea9320eeb3e4dc9\"},\"headline\":\"Natiq Cavadl\u0131: &#8220;D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m&#8221;\",\"datePublished\":\"2026-05-02T07:51:58+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-02T09:45:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/\"},\"wordCount\":6896,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg\",\"articleSection\":[\"H\u0259bsxanadan m\u0259ktublar\",\"T\u00f6vsiy\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/\",\"name\":\"Natiq Cavadl\u0131: \\\"D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m\\\" - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg\",\"datePublished\":\"2026-05-02T07:51:58+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-02T09:45:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1173,\"caption\":\"Natiq Cavadl\u0131. \u0130ll\u00fcstrasiya: Meydan TV\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"T\u00f6vsiy\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/featured\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Natiq Cavadl\u0131: &#8220;D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m&#8221;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/49b5f2bad5b126bb8ea9320eeb3e4dc9\",\"name\":\"sevda\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Natiq Cavadl\u0131: \"D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m\" - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Natiq Cavadl\u0131: \"D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m\" - MEYDAN.TV","og_description":"\u201cMeydan TV i\u015fi\u201dn\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs edil\u0259n jurnalist Natiq Cavadl\u0131 t\u0259cridxanadan ... Davam\u0131","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2026-05-02T07:51:58+00:00","article_modified_time":"2026-05-02T09:45:50+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1173,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"sevda","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/"},"author":{"name":"sevda","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/49b5f2bad5b126bb8ea9320eeb3e4dc9"},"headline":"Natiq Cavadl\u0131: &#8220;D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m&#8221;","datePublished":"2026-05-02T07:51:58+00:00","dateModified":"2026-05-02T09:45:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/"},"wordCount":6896,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg","articleSection":["H\u0259bsxanadan m\u0259ktublar","T\u00f6vsiy\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/","name":"Natiq Cavadl\u0131: \"D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m\" - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg","datePublished":"2026-05-02T07:51:58+00:00","dateModified":"2026-05-02T09:45:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/img_1633-scaled-e1736079980807.jpg","width":2560,"height":1173,"caption":"Natiq Cavadl\u0131. \u0130ll\u00fcstrasiya: Meydan TV"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/natiq-cavadli-dunyanin-t%c9%99rp%c9%99nm%c9%99z-noqt%c9%99sind%c9%99-oxuduqlarim\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"T\u00f6vsiy\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/featured\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Natiq Cavadl\u0131: &#8220;D\u00fcnyan\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259z n\u00f6qt\u0259sind\u0259 oxuduqlar\u0131m&#8221;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/49b5f2bad5b126bb8ea9320eeb3e4dc9","name":"sevda"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/344561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=344561"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/344561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":344603,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/344561\/revisions\/344603"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/322677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=344561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=344561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=344561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}