{"id":283268,"date":"2023-08-26T16:10:49","date_gmt":"2023-08-26T12:10:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/?p=283268"},"modified":"2023-08-26T16:10:52","modified_gmt":"2023-08-26T12:10:52","slug":"terezienstadt-hebs-dusergesinde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/","title":{"rendered":"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yadigar Sad\u0131ql\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>\u00c7exoslovakiya nasist i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n ilk qurban\u0131 olan \u00f6lk\u0259dir<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7exiyaya s\u0259f\u0259r\u0259 haz\u0131rla\u015fanda m\u00fctl\u0259q ziyar\u0259t etm\u0259k ist\u0259diyim yerl\u0259rd\u0259n biri Terezin memorial\u0131 idi. Burada \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 nasist h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259n biri yerl\u0259\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259 analoji m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r i\u00e7ind\u0259 he\u00e7 d\u0259 \u0259n \u00f6l\u00fcmc\u00fcll\u0259rd\u0259n say\u0131lm\u0131r \u2013 el\u0259l\u0259ri daha \u00e7ox Pol\u015fa \u0259razisind\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Amma Terezien\u015ftadt\u0131 da ba\u015fqalar\u0131ndan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n x\u00fcsusi c\u0259h\u0259tl\u0259ri vard\u0131. M\u0259hz bu c\u0259h\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 onu b\u0259z\u0259n h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si deyil, getto adland\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Terezin \u015f\u0259h\u0259rinin \u0259sas\u0131 1780-ci ild\u0259, \u00c7exiyan\u0131n o zaman t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fu Avstriya imperiyas\u0131n\u0131n h\u00f6kmdar\u0131 II \u0130osifin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 qoyulub. M\u0259nt\u0259q\u0259nin ad\u0131n\u0131 da imperator \u00f6z\u00fc se\u00e7ib: anas\u0131 Mariya Terezan\u0131n (v\u0259 ya Tereziya) \u015f\u0259r\u0259fin\u0259. \u015e\u0259h\u0259r Avstriyan\u0131n (1867-ci ild\u0259n Avstriya-Macar\u0131stan) \u015fimalda h\u0259rbi forpostu rolunu oynay\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fc qala olan Terezien\u015ftadt\u0131n daxilind\u0259 bir d\u0259 Ki\u00e7ik qala vard\u0131 v\u0259 XIX \u0259srd\u0259 h\u0259bsxana rolunu oynama\u011fa ba\u015flad\u0131. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 h\u0259min Ki\u00e7ik qaladan b\u0259zil\u0259ri yet\u0259rinc\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f olan onminl\u0259rl\u0259 dustaq ke\u00e7s\u0259 d\u0259, buran\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur dusta\u011f\u0131 Avstriya-Macar\u0131stan imperiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259kib: Qavrilo Prinsip.<\/p>\n\n\n\n<p>1914-c\u00fc ild\u0259 bu serb g\u0259nc Sarayevoda Avstriya-Macar\u0131stan taxt-tac\u0131n\u0131n varisi Frans Ferdinand\u0131 v\u0259 arvad\u0131 Sofiyan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259r\u0259k Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015fladan fitili yand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Cinay\u0259t zaman\u0131 20 ya\u015f\u0131 h\u0259l\u0259 olmayan Prinsip imperiya qanunlar\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259ddi-bulu\u011fa \u00e7atmam\u0131\u015f say\u0131l\u0131rd\u0131 v\u0259 bu \u00fczd\u0259n edam oluna bilm\u0259zdi. M\u0259hk\u0259m\u0259 onu maksimum m\u00fcdd\u0259tli c\u0259zaya \u2013 20 illik h\u0259bs\u0259 m\u0259hkum etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qavrilo c\u0259zas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Ki\u00e7ik qaladak\u0131 zindana g\u00f6nd\u0259rdi. Q\u0259tl t\u00f6r\u0259d\u0259n zaman art\u0131q v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259si olan, h\u0259bsxanada da a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131lan g\u0259ncin c\u0259zas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kib azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xmaq \u015fans\u0131 yox idi. O, t\u0259tik\u00e7isi oldu\u011fu m\u00fcharib\u0259nin bitm\u0259sin\u0259 yar\u0131m il qalark\u0259n, 1918-ci il aprelin 28-d\u0259 v\u0259fat etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nternetd\u0259 bu kameran\u0131n qap\u0131s\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131q, giri\u015fin azad oldu\u011fu \u015f\u0259kill\u0259r\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Biz orada olanda is\u0259 qap\u0131 yerind\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 Prinsipin \u015f\u0259kli \u0259ks olunan \u015f\u00fc\u015f\u0259 vard\u0131 v\u0259 giri\u015f ba\u011fl\u0131 idi. Yuxar\u0131da da Prinsip haqq\u0131nda \u00e7ex v\u0259 ingilis dill\u0259rind\u0259 m\u0259lumat yaz\u0131lm\u0131\u015f l\u00f6vh\u0259 vurulmu\u015fdu.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7exoslovakiya nasist i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n ilk qurban\u0131 olan \u00f6lk\u0259dir. Almanlar \u0259vv\u0259lc\u0259 soyda\u015flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi Sudet vilay\u0259tini M\u00fcnhen sazi\u015fi n\u0259tic\u0259sind\u0259, B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 Fransan\u0131n xeyir-duas\u0131 il\u0259 1938-ci ilin oktyabr\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259n qopard\u0131lar. 1939-cu ild\u0259 is\u0259 d\u00f6vl\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131na son qoyuldu: Slovakiya \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini elan etdi, \u00c7exiya is\u0259 Almaniya t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunaraq Bohemiya v\u0259 Moraviya protektoratl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda n\u0259zar\u0259t\u0259 al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/prinsip_720.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-283265 lazyload\" style=\"--smush-placeholder-width: 799px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 799\/1199;width:799px;height:1199px\" width=\"799\" height=\"1199\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Protektoratl\u0131q reyxin daxilind\u0259 muxtar qurum say\u0131l\u0131rd\u0131. \u00c7exoslovakiyan\u0131n prezidenti Emil Haxa indi protektoratl\u0131\u011f\u0131n prezidenti idi. \u00c7exl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t h\u00f6kum\u0259t vard\u0131. \u0130lk d\u00f6vrd\u0259 alman cani\u015fini \u2013 reyxsprotektor nisb\u0259t\u0259n m\u00fclayim bax\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n Konstantin fon Neyrat idi v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin i\u015fin\u0259 \u00e7ox m\u00fcdaxil\u0259 etmirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma bu idilliya \u00e7ox s\u00fcrm\u0259di. Oktyabr\u0131n 28-d\u0259, \u00c7exoslovakiya d\u00f6vl\u0259tinin yaranmas\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u00e7exl\u0259r k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xaraq i\u015f\u011fala etirazlar\u0131n\u0131 bildirdil\u0259r. T\u0259kc\u0259 Praqada 100 min insan \u0259sas\u0259n Vatslav v\u0259 Staromestski meydanlar\u0131na topla\u015fd\u0131. D\u0259rsl\u0259rin dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 universitetl\u0259rin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 f\u0259al idil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar meydanlar\u0131 yaln\u0131z ax\u015fam\u00fcst\u00fc t\u0259mizl\u0259y\u0259 bildil\u0259r. Odlu silahdan k\u00fctl\u0259vi istifad\u0259 olunmasa da b\u0259z\u0259n at\u0259\u015f a\u00e7\u0131ld\u0131, bir n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fc, 15 n\u0259f\u0259r a\u011f\u0131r yaraland\u0131. Sonunculardan biri, Karlov\u0131 universitetinin t\u0259l\u0259b\u0259si Yan Opletal noyabr\u0131n 11-d\u0259 ke\u00e7indi. Onun d\u00f6rd g\u00fcn sonrak\u0131 d\u0259fni n\u00f6vb\u0259ti antinasist n\u00fcmayi\u015f\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u0259f\u0259 almanlar daha amans\u0131z davrand\u0131lar. Universitetl\u0259r ba\u011fland\u0131, 1200 t\u0259l\u0259b\u0259 Zaksenhauzen h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 g\u00f6nd\u0259rildi. Noyabr\u0131n 17-d\u0259 is\u0259 9 t\u0259l\u0259b\u0259 h\u0259bs olundu v\u0259 el\u0259 h\u0259min g\u00fcn m\u0259hk\u0259m\u0259siz g\u00fcll\u0259l\u0259ndi. Bu d\u00f6vrd\u0259n etibar\u0259n nasistl\u0259rin Bohemiya v\u0259 Moraviya protektoratl\u0131\u011f\u0131nda siyas\u0259ti s\u0259rtl\u0259\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259bsl\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131 il\u0259 Praqada yerl\u0259\u015f\u0259n Pankrats h\u0259bsxanas\u0131 doldu v\u0259 yeni h\u0259bsxanaya ehtiyac yarand\u0131. 1940-c\u0131 ilin iyununda Terezind\u0259, Ki\u00e7ik qalada gestapo h\u0259bsxanas\u0131 yarad\u0131ld\u0131. \u018fvv\u0259lc\u0259 burada yaln\u0131z ki\u015fil\u0259r saxlan\u0131l\u0131rd\u0131. Amma 1942-ci ilin iyununda Reynhardt Heydrixin q\u0259tlind\u0259n sonra qad\u0131n \u015f\u00f6b\u0259si d\u0259 yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 \u0259lav\u0259 hiss\u0259 tikildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sinin \u0259sas\u0131 is\u0259 1941-ci ilin noyabr\u0131nda qoyuldu. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Terezien\u015ftadtda h\u0259m h\u0259bsxana, h\u0259m d\u0259 h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si vard\u0131. H\u0259r\u00e7\u0259nd, nasistl\u0259r \u00f6zl\u0259ri buran\u0131 getto (azl\u0131qlar\u0131n k\u00f6n\u00fcll\u00fc v\u0259 ya m\u0259cburi ya\u015famas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7il\u0259n \u0259razi) adland\u0131rma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirdil\u0259r. \u0130lk g\u0259tiril\u0259nl\u0259r \u00c7exiya y\u0259hudil\u0259ri oldular. 1942-ci ilin may\u0131nda burada art\u0131q 28 min y\u0259hudi vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u00e7ik qala bu q\u0259d\u0259r adam\u0131 yerl\u0259\u015fdirm\u0259k potensial\u0131na malik deyildi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259lav\u0259 korpuslar tikildi. Ziyar\u0259t zaman\u0131 diqq\u0259timi \u00e7\u0259k\u0259n c\u0259h\u0259t bu oldu ki, insanlar\u0131 konveyer \u00fcsulu il\u0259 m\u0259hv ed\u0259n, amans\u0131z i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 tibbi eksperimentl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qoyan nasistl\u0259r \u0259lav\u0259 korpuslar\u0131 qalan\u0131n \u00fcmumi arxitekturas\u0131na z\u0259r\u0259r verm\u0259d\u0259n, k\u00f6hn\u0259 tikilil\u0259r\u0259 uy\u011fun in\u015fa edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"800\" data-src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/nam08700_720.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-283259 lazyload\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1200px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1200\/800;\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fotolar: M\u00fc\u0259llifindir<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Y\u0259hudi m\u0259s\u0259l\u0259sinin q\u0259ti h\u0259llin\u0259, y\u0259ni Avropa y\u0259hudil\u0259rinin ucdantutma \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunan Vanze konfrans\u0131 (20 yanvar 1942) zaman\u0131 ya\u015f\u0131 65-d\u0259n yuxar\u0131 olan Almaniya y\u0259hudil\u0259rinin Terezien\u015ftadta g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si q\u0259rara al\u0131nd\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259 bel\u0259 t\u0259qdim olunurdu ki, guya burada pensiya\u00e7\u0131lar gettosu yarad\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki qoca y\u0259hudil\u0259rin d\u0259 dig\u0259rl\u0259ri kimi guya i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rq\u0259, Pol\u015faya g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si inand\u0131r\u0131c\u0131 olmazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Pensiya\u00e7\u0131lardan \u0259lav\u0259 Almaniya qar\u015f\u0131s\u0131nda xidm\u0259tl\u0259ri olan (Birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin veteranlar\u0131, y\u00fcks\u0259k t\u0259ltifl\u0259ri olanlar, m\u0259\u015fhur idman\u00e7\u0131lar v\u0259 s.) y\u0259hudil\u0259r d\u0259 Terezien\u015ftadta g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259kdi. \u00d6z\u00fc d\u0259 onlar\u0131 inand\u0131r\u0131rd\u0131lar ki, Terezin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fayacaqlar, reyx onlar\u0131 m\u0259nzill\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Halbuki ham\u0131s\u0131 h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, 1896-c\u0131 ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ilk m\u00fcasir olimpiya oyunlar\u0131n\u0131n gimnastika \u00fczr\u0259 \u00fc\u00e7qat \u00e7empionu Alfred Flatov v\u0259 \u0259mio\u011flusu Qustav Flatov nasistl\u0259rin \u00fcz\u00fcnd\u0259n Niderlanda k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Bu \u00f6lk\u0259 d\u0259 i\u015f\u011fal olunanda Alfred 1942-ci ilin oktyabr\u0131nda tutulub Terezin\u0259 g\u00f6nd\u0259rildi v\u0259 c\u0259mi iki ay sonra acl\u0131qdan \u00f6ld\u00fc. Bir m\u00fcdd\u0259t gizl\u0259n\u0259 bil\u0259n Qutav is\u0259 1944-c\u00fc ilin fevral\u0131nda \u0259l\u0259 ke\u00e7di v\u0259 Terezin\u0259 deportasiya olundu v\u0259 1945-ci ilin yanvar\u0131nda burada \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Terezien\u015ftadt nasistl\u0259rin \u0259n \u00e7ox riyakarl\u0131q etdikl\u0259ri h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si idi. Buran\u0131n m\u0259qal\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259 dediyim x\u00fcsusi c\u0259h\u0259ti d\u0259 bundan ibar\u0259t idi. D\u00fc\u015f\u0259rg\u0259d\u0259 h\u0259tta m\u00fcxt\u0259lif m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilir, tama\u015falar s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirilir, xor f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<p>Alman i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda olan Danimarkadan 476 y\u0259hudi 1943-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda Terezien\u015ftadta deportasiya edildi (Danimarka y\u0259hudil\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bit\u0259r\u0259f \u0130sve\u00e7\u0259 qa\u00e7a bilmi\u015fdi). Kopenhagen bu y\u0259hudil\u0259rin taleyin\u0259 ciddi maraq g\u00f6st\u0259rdi, Berlin\u0259 sor\u011fular g\u00f6nd\u0259rdi. Nasistl\u0259r danimarkal\u0131lar\u0131n loyal m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 ehtiyac duyurdular, \u0259ks halda buradak\u0131 rejimi s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259kdi. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 \u0259lav\u0259 qo\u015funlar g\u00f6nd\u0259rm\u0259li olacaqd\u0131lar, halbuki onlara c\u0259bh\u0259d\u0259 k\u0259skin ehtiyac duyulurdu. O \u00fczd\u0259n Beyn\u0259lxalq Q\u0131rm\u0131z\u0131 xa\u00e7 komit\u0259sinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131na d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259ni ziyar\u0259t etm\u0259k f\u00fcrs\u0259ti yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Komit\u0259nin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri 1944-c\u00fc il iyunun 23-d\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259ni ziyar\u0259t etdil\u0259r. Burada onlara g\u00f6st\u0259ri\u015fli m\u0259nz\u0259r\u0259 t\u0259qdim olundu. Y\u0259hudil\u0259r burada futbol, voleybol oynay\u0131r, emalatxanalarda \u00f6z pe\u015f\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olurdular. U\u015faq dustaqlar komissiya qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6z\u00fc d\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259d\u0259 olan b\u0259st\u0259kar Hans Krasan\u0131n \u201cBrundibar\u201d operas\u0131n\u0131 oynad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Nasistl\u0259r y\u0259hudil\u0259rin Terezind\u0259 nec\u0259 \u201cxo\u015fb\u0259xt\u201d olduqlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn film \u00e7\u0259km\u0259yi d\u0259 unutmad\u0131lar. Rejissor \u00fc\u00e7\u00fcn uza\u011fa getm\u0259dil\u0259r. \u0130\u015fi dustaqlardan birin\u0259, tan\u0131nm\u0131\u015f aktyor v\u0259 rejissor Kurt Qerrona tap\u015f\u0131rd\u0131lar. Film sentyabrda \u00e7\u0259kildi v\u0259 ilk d\u0259f\u0259 1945-ci ilin q\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6st\u0259rildi. Bu zaman Qerron da, Krasa da art\u0131q Au\u015fvits\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Terezien\u015ftadt d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 buraya (yaln\u0131z d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259y\u0259, h\u0259bsxana aid deyil) 140 mind\u0259n \u00e7ox y\u0259hudi g\u00f6nd\u0259ridi. Onlardan 33,5 mini burada \u00f6ld\u00fc. 88 mini is\u0259 Pol\u015fadak\u0131 \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rin\u0259, \u0259sas\u0259n Au\u015fvits\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Maydanek, Sobibor v\u0259 Treblinkaya g\u00f6nd\u0259rildil\u0259r. 1654 n\u0259f\u0259r azadl\u0131\u011fa burax\u0131ld\u0131. Sovet ordusu 1945-ci il may\u0131n 9-da d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259ni azad ed\u0259nd\u0259 16832 dustaq vard\u0131.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"800\" data-src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/nam08815_720.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-283262 lazyload\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1200px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1200\/800;\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259nin son g\u00fcnl\u0259rind\u0259 dustaqlar aras\u0131nda yatalaq x\u0259st\u0259liyi yay\u0131lm\u0131d\u0131. Sovet t\u0259r\u0259fi Terezind\u0259 t\u0259cili tibbi m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259r yaratd\u0131, buraya tibbi personal g\u00f6nd\u0259rdi. G\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r\u0259 baxmayaraq, azad olunan dustaqlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri x\u0259st\u0259likd\u0259 \u00f6ld\u00fcl\u0259r. Onlardan biri tan\u0131nm\u0131\u015f Fransa \u015fairi Rober Desnos idi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Terezinin m\u0259\u015fhur dustaqlar\u0131 aras\u0131nda \u00c7exoslovakiyan\u0131n demokrat siyasi xadimi Milada Qorakova da var. Gizli antifa\u015fist f\u0259aliyy\u0259td\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs olunan Qorakovan\u0131 nasistl\u0259r 8 illik h\u0259bs\u0259 m\u0259hkum etmi\u015fdil\u0259r. M\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259 azadl\u011fa \u00e7\u0131xan Qorakovan\u0131 \u00c7exoslovakiyan\u0131n kommunist hakimiyy\u0259ti 1949-cu ild\u0259 yenid\u0259n h\u0259bs\u0259 ald\u0131 v\u0259 tamamil\u0259 qondarma ittiham \u0259sas\u0131nda \u00e7\u0131xar\u0131lan h\u00f6kmd\u0259n sonra edam etdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yadigar Sad\u0131ql\u0131 \u00c7exoslovakiya nasist i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n ilk qurban\u0131 olan \u00f6lk\u0259dir \u00c7exiyaya &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/#more-283268\" aria-label=\"Read more about Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259\">Davam\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":119327,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-283268","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yadigar Sad\u0131ql\u0131 \u00c7exoslovakiya nasist i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n ilk qurban\u0131 olan \u00f6lk\u0259dir \u00c7exiyaya ... Davam\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-08-26T12:10:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-08-26T12:10:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1203\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"elli\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@elli\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"elli\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47\"},\"headline\":\"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259\",\"datePublished\":\"2023-08-26T12:10:49+00:00\",\"dateModified\":\"2023-08-26T12:10:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/\"},\"wordCount\":1883,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/\",\"name\":\"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"datePublished\":\"2023-08-26T12:10:49+00:00\",\"dateModified\":\"2023-08-26T12:10:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1203,\"caption\":\"Foto: Meydan Tv\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47\",\"name\":\"elli\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/x.com\\\/elli\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 - MEYDAN.TV","og_description":"Yadigar Sad\u0131ql\u0131 \u00c7exoslovakiya nasist i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n ilk qurban\u0131 olan \u00f6lk\u0259dir \u00c7exiyaya ... Davam\u0131","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2023-08-26T12:10:49+00:00","article_modified_time":"2023-08-26T12:10:52+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1203,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"elli","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@elli","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/"},"author":{"name":"elli","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47"},"headline":"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259","datePublished":"2023-08-26T12:10:49+00:00","dateModified":"2023-08-26T12:10:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/"},"wordCount":1883,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/","name":"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","datePublished":"2023-08-26T12:10:49+00:00","dateModified":"2023-08-26T12:10:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","width":2560,"height":1203,"caption":"Foto: Meydan Tv"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/terezienstadt-hebs-dusergesinde\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Terezien\u015ftadt h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47","name":"elli","sameAs":["https:\/\/x.com\/elli"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283268"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283269,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283268\/revisions\/283269"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}