{"id":274330,"date":"2023-05-04T15:38:51","date_gmt":"2023-05-04T11:38:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/?p=274330"},"modified":"2023-05-10T15:58:01","modified_gmt":"2023-05-10T11:58:01","slug":"guclu-lidermi-guclu-sistemmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/","title":{"rendered":"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi?"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki se\u00e7kil\u0259rd\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>May\u0131n 14-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. \u018fslin\u0259 qalsa, \u201cT\u00fcrkiy\u0259nin daxili i\u015fidir\u201d deyib ke\u00e7\u0259 bil\u0259rik. Amma o q\u0259d\u0259r h\u0259ssas bir d\u00f6n\u0259md\u0259n ke\u00e7irik ki, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Rusiyada ola bil\u0259c\u0259k d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r biz\u0259 d\u0259 birba\u015fa t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. D\u00fc\u015f\u00fcns\u0259k ki, T\u00fcrkiy\u0259 b\u00fct\u00fcn q\u00fcsurlara baxmayaraq, b\u00f6lg\u0259d\u0259 se\u00e7ki institutu formala\u015fm\u0131\u015f t\u0259k \u00f6lk\u0259dir v\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 \u00f6rn\u0259k olmaq bax\u0131m\u0131ndan da t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 sahibdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yax\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 etdiyim s\u0259f\u0259r zaman\u0131 h\u0259m d\u0259 ba\u015fqa bir amil se\u00e7kil\u0259ri yax\u0131ndan izl\u0259m\u0259yim\u0259 s\u0259b\u0259b olub. \u0130nsanlar \u00fcmidsiz, kas\u0131b, g\u0259rgin, p\u0259ri\u015fand\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bu q\u0259d\u0259r yoxsul insan\u0131 bir arada g\u00f6r\u0259 bilm\u0259zdin v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir yerind\u0259 hans\u0131sa xalq yar\u0131tmaz idar\u0259etm\u0259 \u00fcz\u00fcnd\u0259n bu q\u0259d\u0259r pis v\u0259 \u00fcmidsiz ya\u015fama\u011f\u0131 haqq etmir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 layiklik ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131ndad\u0131r v\u0259 bunu h\u0259r add\u0131mba\u015f\u0131 hiss etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. S\u0259rh\u0259dl\u0259rimizd\u0259 ikinci \u0130ran kimi bir d\u00f6vl\u0259tin yaranmas\u0131 v\u0259 h\u0259l\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 kimi biz\u0259 \u00e7ox t\u0259siri olan bir \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u015f verm\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259sini d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, dem\u0259li, oradak\u0131 se\u00e7kil\u0259r biz\u0259 h\u0259m d\u0259 birba\u015fa t\u0259sir ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259si olan \u00f6lk\u0259dir. Hans\u0131 ki bu z\u0259ngin \u0259n\u0259n\u0259d\u0259 din h\u0259r zaman b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131b. Osmanl\u0131n\u0131n idar\u0259etm\u0259sind\u0259 h\u0259r zaman dini d\u0259y\u0259rl\u0259r siyasi idar\u0259etm\u0259nin imkan ver\u0259 bil\u0259c\u0259yi q\u0259d\u0259r yer al\u0131b. Dem\u0259k ki, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 dinin siyasi idar\u0259etm\u0259y\u0259 n\u00fcfuzetm\u0259 kimi alt yap\u0131s\u0131 var v\u0259 son 20 ild\u0259 \u018frdo\u011fan iqtidar\u0131 bu alt yap\u0131dan m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259 bilib.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259z\u0259n biz\u0259 m\u0259sum, h\u0259tta s\u0259mimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n ifad\u0259l\u0259rd\u0259n tutmu\u015f, h\u0259r ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259y\u0259 \u201ckader\u201d dem\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r \u018frdo\u011fan T\u00fcrkiy\u0259nin dindar k\u0259simini \u00e7ox m\u0259har\u0259tl\u0259 manipulyasiya ed\u0259, 20 ild\u0259 dindar k\u0259simd\u0259n sabit se\u00e7ici yarada bilib. H\u0259tta \u00f6z\u00fcn\u00fc Osmanl\u0131 sultan\u0131 kimi hiss etdirdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda \u201cm\u0259nim \u00fcmm\u0259tim\u201d dey\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r ir\u0259li ged\u0259n \u018frdo\u011fan\u0131n z\u0259lz\u0259l\u0259 b\u00f6lg\u0259sin\u0259 ged\u0259rk\u0259n i\u015fl\u0259tdiyi ilk ifad\u0259 d\u0259 \u201ckader\u201d, son ifad\u0259s\u0259, \u201cAd\u0131yamana ist\u0259diyimiz kimi yeti\u015f\u0259m\u0259dik. Haqq\u0131n\u0131z\u0131 halal edin\u201d dem\u0259si oldu. Bu, ilk bax\u0131\u015fdan dindar bir adam\u0131n s\u0259mimiyy\u0259ti kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Amma \u201cmad\u0259m ki, h\u0259r \u015feyi \u201ckader\u201d v\u0259 Tanr\u0131 idar\u0259 edirs\u0259, s\u0259n orda niy\u0259 oturmusan?\u201d sual\u0131 tam yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Ya da \u201c\u00fcmm\u0259tim\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc insanlara uddurub bununla onlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc bir c\u00fcmhiriyy\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 kimi hiss etm\u0259sini z\u0259d\u0259l\u0259mi\u015f olur. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 d\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f media bunlar\u0131 sor\u011fulamaqdan da uzaq d\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 add\u0131m-add\u0131m indiki iqtidar t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan \u201ckader\u201d\u0259 yax\u0131nla\u015fm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, bir ger\u00e7\u0259klikdir ki, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 insanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti naraz\u0131 v\u0259 gileylidir. Qiym\u0259tl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131ndan, h\u0259yat \u015f\u0259rtl\u0259rinin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131ndan ham\u0131 dan\u0131\u015f\u0131r. Amma \u00f6lk\u0259nin Sivas, Tokat v\u0259 s. kimi dindarlar\u0131n \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etdiyi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 naraz\u0131 insanlar yen\u0259 d\u0259 se\u00e7iml\u0259rd\u0259 \u018frdo\u011fana s\u0259s ver\u0259c\u0259kmi\u015f kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u00c7\u00fcnki dindar k\u0259simin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si h\u0259r \u015fey\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, \u018frdo\u011fan hakimiyy\u0259tini \u00f6z\u00fcn\u00fcn dini etiqadlar\u0131n\u0131 azad \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015faya bilm\u0259sinin qarant\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcr. Bu \u00fczd\u0259n d\u0259 kas\u0131b ya\u015fayaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 bel\u0259, onun iqtidardan getm\u0259sini ist\u0259mir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259lin, bu tabloya bir az tarixd\u0259n baxaq. Bu g\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259nin iki yer\u0259 par\u00e7alanmas\u0131, dindarlarla c\u00fcmhuriyy\u0259t\u00e7i k\u0259simin \u00fcz-\u00fcz\u0259 dayanmas\u0131 ancaq \u018frdo\u011fan\u0131n 20 illik xidm\u0259tidirmi? Fikrimc\u0259, deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fslind\u0259, T\u00fcrkiy\u0259nin 100 illik c\u00fcmhuriyy\u0259t tarixind\u0259 bundan \u0259vv\u0259lki iqtidarlar\u0131n \u00f6lk\u0259nin dindar k\u0259simin\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0259rgil\u0259diyi m\u00fcnasib\u0259t \u018frdo\u011fan\u0131n \u0259lini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirib. \u0130ndiki iqtidar \u201cdindarlara bidon ba\u015f deyirdil\u0259r\u201d deyib h\u0259r se\u00e7ki \u00f6nc\u0259si t\u0259bli\u011fat apararaq \u00f6lk\u0259nin dindar k\u0259siminin yaras\u0131na duz basmaqla, o yaran\u0131n ac\u0131s\u0131ndan m\u0259har\u0259tl\u0259 xeyirl\u0259rin\u0259 yararlana bilir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 ba\u015f\u0131 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 universitet\u0259 burax\u0131lmayan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin hekay\u0259l\u0259ri il\u0259 doludur. T\u00fcrkiy\u0259nin tarixi v\u0259 bu hekay\u0259l\u0259r, b\u0259lk\u0259 d\u0259, \u0259n m\u0259sum olanlard\u0131r. Bel\u0259c\u0259, ald\u0131qlar\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259ri n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u0259n b\u00f6y\u00fck bir k\u0259sim var, onlar bunu t\u0259krar ya\u015famaq ist\u0259mir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018frdo\u011fan h\u00fcquqlar\u0131 \u0259zilmi\u015f dindar k\u0259simin qoruyucu \u201cm\u0259l\u0259yi\u201d rolundad\u0131r v\u0259 \u00f6z\u00fc d\u0259 bunun f\u0259rqind\u0259 oldu\u011fundan davaml\u0131 olaraq r\u0259qibi K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flunu s\u0259ccad\u0259d\u0259n, dind\u0259n vurur.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flunun se\u00e7il\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 yen\u0259 eyni t\u0259zyiql\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259yind\u0259n qorxan, h\u0259tta \u201consuz da g\u0259l\u0259n d\u0259 eynisi olacaq, he\u00e7 olmasa indi rahat ibad\u0259timi edir\u0259m\u201d dey\u0259n dindar k\u0259sim \u018frdo\u011fan\u0131n yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bel\u0259 toler\u0259 etm\u0259y\u0259 haz\u0131r kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u0130kinci bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u018frdo\u011fan populist \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin dindar k\u0259simini manipulyasiya ed\u0259, olanlar\u0131n da tale, q\u0259zav\u00fc-q\u0259d\u0259r oldu\u011funa inand\u0131ra bildiyi kimi, \u0130slam dinind\u0259 sor\u011fulama\u011f\u0131n g\u00fcnah oldu\u011fu yana\u015fmas\u0131ndan da m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 edir. Dindar k\u0259sim dinin v\u0259 din ad\u0131na onlara \u00f6yr\u0259dilmi\u015f d\u0259y\u0259l\u0259ri v\u0259 yana\u015fmalar\u0131 sor\u011fulama\u011fa isti yana\u015fm\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259s K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu g\u0259l\u0259rs\u0259, n\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259k? Ya da sual\u0131 bel\u0259 qoyaq. K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259rs\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi \u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015f n\u0259 ola bil\u0259r?<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259bii, il a\u011fla iqtisadiyyat\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si, d\u0259y\u0259rini itirmi\u015f lir\u0259nin d\u0259y\u0259r qazanmas\u0131, media azadl\u0131\u011f\u0131, siyasi m\u0259hbuslar\u0131n azad edilm\u0259si v\u0259 s. kimi \u015feyl\u0259r g\u0259lir. Amma bir \u00f6lk\u0259, h\u0259l\u0259-h\u0259l\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 kimi \u00f6lk\u0259d\u0259 bir liderin g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259yi \u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015f m\u0259hz g\u00fccl\u00fc lider institutunu g\u00fccl\u00fc sistem institutu il\u0259 \u0259v\u0259z ed\u0259 bilm\u0259sidir. Baxmayaraq ki, T\u00fcrkiy\u0259nin 100 illik c\u00fcmhuriy\u0259t tarixi var, amma n\u0259 yaz\u0131q ki, Atat\u00fcrkd\u0259n ba\u015flayan g\u00fccl\u00fc lider institutu oldu\u011fu kimi qal\u0131b. T\u0259bii, ilk bax\u0131\u015fdan el\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri z\u0259if olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc lider m\u00fc\u0259yy\u0259n bir d\u00f6n\u0259m \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir. Amma \u0259n g\u00fccl\u00fc lider el\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 g\u00fccl\u00fc sistemi olu\u015fduran, oturda bil\u0259n liderdir, hans\u0131 ki Atat\u00fcrk bu prosesi T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 tamamlaya bilm\u0259di.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259t el\u0259 bir hala g\u0259lm\u0259lidir ki, liderl\u0259r, iqtidarlar g\u0259ldiyind\u0259 v\u0259 getdiyind\u0259 onun t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rind\u0259, strategiyas\u0131nda ciddi d\u0259yi\u015fiklik olmas\u0131n. M\u0259s\u0259l\u0259n, biz&nbsp; Tramp kimi birinin AB\u015e -da prezident oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Amma bu, AB\u015e-\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti, strategiya v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik t\u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sir etm\u0259di. Niy\u0259? \u00c7\u00fcnki lider deyil, sistem g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Ya da \u015eotlandiya \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u00fcs\u0259lman ba\u015f nazir se\u00e7di v\u0259 \u0259halisinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti xristian olan \u00f6lk\u0259d\u0259 kims\u0259 bunu problem z\u0259nn etmir. \u00c7\u00fcnki siyasi sistem\u0259 ba\u015f nazirin dini d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc t\u0259sir ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259rbi Avropada d\u00f6vl\u0259tl\u0259r g\u00fccl\u00fcd\u00fcr, liderl\u0259r deyil, sistem idar\u0259 edir, h\u0259tta bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259nl\u0259rin \u00f6z\u00fc bel\u0259 iqtidarda oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259min sistemin xidm\u0259t\u00e7isin\u0259, par\u00e7as\u0131na \u00e7evrilir. G\u00fccl\u00fc sistem\u0259 malik \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 se\u00e7il\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259ti, vicdan\u0131 v\u0259 ya zal\u0131m, m\u0259rh\u0259m\u0259tli olmas\u0131 il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259s\u0259 d\u00f6vl\u0259t liderl\u0259rin v\u0259 se\u00e7il\u0259nl\u0259rin insaf\u0131na, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259, h\u0259tta \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u00f6htac qald\u0131\u011f\u0131ndan h\u0259r g\u0259l\u0259n d\u00f6vl\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kill\u0259ndirir. Bu hal t\u0259k\u00e7\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 xas deyil. T\u0259bii, demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259rin oturmad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya z\u0259if oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu kimi hallar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Az\u0259rbaycanda da bunun \u0259n qat\u0131 n\u00fcmun\u0259si var v\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00f6lk\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131ndan qopduqdan sonra davaml\u0131 olaraq g\u00fccl\u00fc lider axtar\u0131\u015f\u0131nda, tapa bilm\u0259y\u0259nd\u0259s\u0259 gileyl\u0259nm\u0259kd\u0259dir. Lakin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n f\u0259rqli olaraq, d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu \u015fik\u0259st edilmi\u015f Az\u0259rbaycan kimi bir \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn indiki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 g\u00fccl\u00fc lider \u0259li laz\u0131md\u0131r, \u00e7\u00fcnki m\u0259hz g\u00fccl\u00fc lider g\u00fccl\u00fc sistemin t\u0259m\u0259ll\u0259rini ata v\u0259 onu g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00f6t\u00fcr\u0259 bilir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fccl\u00fc lider hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn hakimiyy\u0259tin\u0259 deyil, d\u00f6vl\u0259tin t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rinin oturmas\u0131na, sabit se\u00e7ki institunun v\u0259 demokratik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, ilk demokratik se\u00e7kid\u0259 d\u0259 hakimiyy\u0259ti bir ba\u015fqas\u0131na \u00f6t\u00fcrm\u0259kl\u0259 bunun n\u00fcmun\u0259sini, \u0259n\u0259n\u0259sini yarad\u0131r. Az\u0259rbaycanda bunun \u0259n\u0259n\u0259sini yarada bil\u0259c\u0259k g\u00fccl\u00fc lider olmad\u0131\u011f\u0131ndan, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, g\u00fccl\u00fc sistem d\u0259 formala\u015fa bilm\u0259yib v\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259vv\u0259l oldu\u011fu yerd\u0259n d\u0259 geri d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259 bu se\u00e7iml\u0259rd\u0259 ya yenid\u0259n geri\u00e7iliyi se\u00e7\u0259c\u0259k, ya da d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 c\u0259hd ed\u0259c\u0259k, s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. \u0130lkin sor\u011fular t\u0259bii ki, d\u0259yi\u015fimin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 inanmaq \u015fans\u0131 yarad\u0131b, amma son d\u00f6vrl\u0259r T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f tutan se\u00e7kil\u0259rd\u0259 az da olsa \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n saxtakarl\u0131qlar bu se\u00e7kid\u0259 k\u00fctl\u0259vi hal alarsa, bu ba\u015fdan n\u0259s\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011fluna g\u0259linc\u0259, g\u00fccl\u00fc, s\u0259rt lider kimi xarakteriz\u0259 olunur. Bu, b\u0259lk\u0259 d\u0259, son 20 ild\u0259 zehniyy\u0259t v\u0259 yana\u015fmalar\u0131nda geri d\u00fc\u015f\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 toplumunun \u015fans\u0131 ola bil\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 az qala a\u011fd\u0259rili, qarad\u0259rili s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olan dindar k\u0259sim v\u0259 c\u00fcmhuriyy\u0259t\u00e7i zehniyy\u0259t aras\u0131ndak\u0131 ziddiyy\u0259ti aradan qalxa bil\u0259r. Bu iki k\u0259simd\u0259n biri dig\u0259rini \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259hdid kimi g\u00f6r\u00fcr v\u0259 indiki se\u00e7kil\u0259rd\u0259 \u018frdo\u011fan iqtidar\u0131 qazanarsa, y\u0259qin ki, qar\u015f\u0131durma daha da d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki layikliyin m\u0259\u011flubiyy\u0259tini dindar k\u0259simin \u018frdo\u011fana s\u0259s verm\u0259si il\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n cumhuriyy\u0259t\u00e7il\u0259r bu d\u0259f\u0259 d\u0259 onlar\u0131 birba\u015fa \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 t\u0259hdidi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirib nifr\u0259t ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Son d\u00f6n\u0259m T\u00fcrkiy\u0259 siyas\u0259tind\u0259 s\u00f6y\u00fc\u015f, lin\u00e7 edilm\u0259 hallar\u0131 da, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, siyas\u0259tin g\u0259r\u0259yin\u0259 \u00e7evrilib. Bu \u00fczd\u0259n yeni g\u0259l\u0259c\u0259k iqtidar \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259k\u00e7\u0259 lir\u0259nin deyil, h\u0259m d\u0259 siyasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u0259 bir d\u0259y\u0259r qazanmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259li olacaq. \u00c7\u00fcnki b\u0259hs etdiyimiz g\u00fccl\u00fc sistemin \u0259n g\u00fccl\u00fc t\u0259m\u0259li demokratik se\u00e7kil\u0259r oldu\u011fu kimi, eyni zamanda sa\u011flam siyasi r\u0259qab\u0259tdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki se\u00e7kil\u0259rd\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r May\u0131n 14-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. \u018fslin\u0259 qalsa, &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi?\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/#more-274330\" aria-label=\"Read more about G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi?\">Davam\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":133756,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-274330","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi? - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi? - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki se\u00e7kil\u0259rd\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r May\u0131n 14-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. \u018fslin\u0259 qalsa, ... Davam\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-04T11:38:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-10T11:58:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"998\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"elli\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@elli\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"elli\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47\"},\"headline\":\"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi?\",\"datePublished\":\"2023-05-04T11:38:51+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-10T11:58:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/\"},\"wordCount\":2137,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/\",\"name\":\"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi? - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg\",\"datePublished\":\"2023-05-04T11:38:51+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-10T11:58:01+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg\",\"width\":2560,\"height\":998,\"caption\":\"Foto: Meydan TV\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47\",\"name\":\"elli\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/x.com\\\/elli\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi? - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi? - MEYDAN.TV","og_description":"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki se\u00e7kil\u0259rd\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r May\u0131n 14-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. \u018fslin\u0259 qalsa, ... Davam\u0131","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2023-05-04T11:38:51+00:00","article_modified_time":"2023-05-10T11:58:01+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":998,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"elli","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@elli","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/"},"author":{"name":"elli","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47"},"headline":"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi?","datePublished":"2023-05-04T11:38:51+00:00","dateModified":"2023-05-10T11:58:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/"},"wordCount":2137,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/","name":"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi? - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg","datePublished":"2023-05-04T11:38:51+00:00","dateModified":"2023-05-10T11:58:01+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/image_from_ios_1_h3mgg8o-scaled-e1683200316198.jpg","width":2560,"height":998,"caption":"Foto: Meydan TV"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/guclu-lidermi-guclu-sistemmi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"G\u00fccl\u00fc lidermi, g\u00fccl\u00fc sistemmi?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47","name":"elli","sameAs":["https:\/\/x.com\/elli"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/274330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=274330"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/274330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":274638,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/274330\/revisions\/274638"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/133756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=274330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=274330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=274330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}