{"id":272425,"date":"2023-04-10T13:18:42","date_gmt":"2023-04-10T09:18:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/?p=272425"},"modified":"2023-04-10T13:46:29","modified_gmt":"2023-04-10T09:46:29","slug":"ivy-bells-emeliyyati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/","title":{"rendered":"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u0259mi Oxot d\u0259nizin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n g\u0259mi \u0259leyhin\u0259&nbsp; \u201cBazalt\u201d m\u0259xfi sovet raketl\u0259rinin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 tapmal\u0131 idi&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1970-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 AB\u015e k\u0259\u015ffiyyat\u0131 Oxot d\u0259nizinin dibi il\u0259 ged\u0259n, SSR\u0130-nin Sakit okean donanmas\u0131n\u0131n Vladivostokdak\u0131 Ba\u015f q\u0259rargah\u0131 il\u0259 Petropavlovskdak\u0131 \u0259sas bazas\u0131 aras\u0131nda \u0259laq\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan sualt\u0131 rabit\u0259 x\u0259ttinin m\u00f6cudlu\u011fundan x\u0259b\u0259r tutdu. Ayd\u0131nd\u0131r ki, d\u0259rhal da bu x\u0259tt\u0259 qo\u015fularaq dinl\u0259m\u0259k arzusu yarand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Qo\u015fulmaq is\u0259 asan deyildi. \u018fvv\u0259ll\u0259r Yaponiyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan C\u0259nubi Saxalin v\u0259 Kuril adalar\u0131 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra SSR\u0130-nin n\u0259zar\u0259tin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdi. Bel\u0259likl\u0259, Yaponiyan\u0131n Hokkaydo adas\u0131 istisna olmaqla Oxot d\u0259nizi h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n sovet \u0259razisi il\u0259 \u0259hat\u0259 olunurdu. Buna \u0259saslanan Moskva d\u0259nizi birt\u0259r\u0259fli qaydada \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259razi sular\u0131 elan etmi\u015fdi. \u0130ndi bu d\u0259niz\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k olduqca riskli i\u015f idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma Oxot d\u0259nizinin \u0259razi sular\u0131 elan olunmas\u0131n\u0131n \u015firnikl\u0259ndirici t\u0259r\u0259fi d\u0259 vard\u0131. Rabit\u0259 x\u0259ttinin sovet \u0259razisind\u0259n ke\u00e7diyini bil\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259r y\u0259qin ki, onun dinl\u0259nilm\u0259sini m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz hesab edirdil\u0259r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 etinas\u0131z yana\u015fmalar\u0131 ehtimal\u0131 b\u00f6y\u00fck idi. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n amerikal\u0131lar\u0131n x\u0259tt\u0259 qo\u015fulmaq h\u0259v\u0259si bir q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7oxald\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259liyyat plan\u0131 haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIvy Bells\u201d (t\u0259xmin\u0259n: Sarma\u015f\u0131q r\u0259ngl\u0259ri) ad\u0131 veril\u0259n \u0259m\u0259liyyatda \u201cHalibut\u201d sualt\u0131 qay\u0131\u011f\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259k q\u0259rara al\u0131nd\u0131. 1960-c\u0131 ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n bu g\u0259mi \u0259vv\u0259lc\u0259 n\u00fcv\u0259 ba\u015fl\u0131ql\u0131 qanadl\u0131 raketl\u0259rl\u0259 silahlanm\u0131\u015fd\u0131. 1965-ci ild\u0259 is\u0259 AB\u015e h\u0259rbi-d\u0259niz donanmas\u0131 x\u00fcsusi \u0259m\u0259liyyatlarda i\u015ftirak ed\u0259c\u0259k x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 qay\u0131\u011fa ehtiyac duyurdu. Amma yeni g\u0259mi \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait \u00e7at\u0131\u015fm\u0131rd\u0131. Bel\u0259 olduqda, \u201cHalibut\u201dun profili d\u0259yi\u015fdirildi. O, d\u0259nizin dibini, yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u00fczd\u00fcy\u00fc sahill\u0259ri \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc fotoaparatlarla, fotolaboratoriya il\u0259, o d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 q\u00fcvv\u0259tli komp\u00fcterl\u0259, d\u0259rinliy\u0259 ba\u015f vurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iki uzaqdan idar\u0259olunan aparatla v\u0259 dig\u0259r casus avadanl\u0131qlar\u0131 il\u0259 t\u0259chiz olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>Qay\u0131\u011f\u0131n u\u011furlu \u0259m\u0259liyyatlar\u0131ndan biri 1968-ci ild\u0259 oldu. H\u0259min ilin mart\u0131nda SSR\u0130-nin K-129 sualt\u0131 qay\u0131\u011f\u0131 q\u0259za n\u0259tic\u0259sind\u0259 Sakit okeanda batd\u0131. Sovetl\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015fsalar da batan yeri m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bilm\u0259dil\u0259r Amerikal\u0131lar is\u0259 SOSUS dinl\u0259m\u0259 sistemi say\u0259sind\u0259 h\u0259min yeri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdil\u0259r. \u201cHalibut\u201d da oraya ged\u0259r\u0259k qay\u0131\u011f\u0131n \u015f\u0259kill\u0259rini \u00e7\u0259kdi. AB\u015e sonralar qay\u0131\u011f\u0131 qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cProject Azorian\u201d adl\u0131 \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7irdi ki. bu bar\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti m\u0259qal\u0259l\u0259rimin birind\u0259 b\u0259hs ed\u0259c\u0259y\u0259m. \u0130ndi is\u0259 \u201c\u0130vy Bells\u201d\u0259 qay\u0131daq.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 AB\u015e h\u0259rbi-d\u0259niz k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n sualt\u0131 \u0259m\u0259liyyatlar b\u00f6lm\u0259sin\u0259 Ceyms F.<br>Bredli r\u0259hb\u0259rlik edirdi. O, yet\u0259rinc\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259razid\u0259 kabelin yerini nec\u0259 tapacaqlar\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259rk\u0259n k\u00f6m\u0259yin\u0259 u\u015faql\u0131q xatir\u0259l\u0259ri g\u0259ldi. O, Missisipi \u00e7ay\u0131n\u0131n sahill\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 xat\u0131rlay\u0131rd\u0131 ki, m\u00fch\u0259ndis kommunikasiyalar\u0131n\u0131n ke\u00e7diyi \u0259razil\u0259rd\u0259 l\u00f6vb\u0259r atma\u011f\u0131 qada\u011fan ed\u0259n x\u00fcsusi l\u00f6vh\u0259l\u0259r olurdu. Sovetl\u0259r d\u0259 d\u0259rinliyin nisb\u0259t\u0259n az oldu\u011fu yerl\u0259rd\u0259 kabelin t\u0259sad\u00fcf\u0259n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn analoji l\u00f6vh\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rdil\u0259rmi?<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cHalibut\u201d Oxot d\u0259nizin\u0259 daxil oldu (qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, o zaman SSR\u0130 radar v\u0259 akustika sah\u0259sind\u0259 AB\u015e-dan xeyli geri qal\u0131rd\u0131) v\u0259 Kam\u00e7atka sahill\u0259rin\u0259 yax\u0131n akvaoriyan\u0131 \u00e7\u0259kdi. Bredlinin g\u00fcman\u0131 do\u011fruldu: h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259razid\u0259 bal\u0131q tutma\u011f\u0131, l\u00f6vb\u0259r atma\u011f\u0131 qada\u011fan ed\u0259n l\u00f6vh\u0259l\u0259r vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan sonra \u201c\u0130vy Bells\u201din h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131. \u018fm\u0259liyyat son d\u0259r\u0259c\u0259 m\u0259xfi \u015f\u0259raitd\u0259 haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. H\u0259tta \u201cHalibut\u201d hey\u0259tind\u0259 t\u0259k-t\u00fck adamlar istisna olmaqla hey\u0259t bundan x\u0259b\u0259rsiz idi. \u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u0259mi Oxot d\u0259nizin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n g\u0259mi \u0259leyhin\u0259&nbsp; \u201cBazalt\u201d m\u0259xfi sovet raketl\u0259rinin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 tapmal\u0131 idi (bu, uydurma deyildi, raketl\u0259r s\u0131naq v\u0259 t\u0259lim m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259min \u0259raziy\u0259 at\u0131l\u0131rd\u0131lar v\u0259 amerikal\u0131lar onlar\u0131 tapmaqda maraql\u0131 idil\u0259r; sad\u0259c\u0259 bu axtar\u0131\u015f \u0259sas m\u0259qs\u0259di p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunurdu).<\/p>\n\n\n\n<p>1971-ci ilin oktyabr\u0131nda \u201cHalibut\u201d yenid\u0259n Oxot d\u0259nizin\u0259 daxil oldu v\u0259 dal\u011f\u0131clar kabeli axtarma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Onlar\u0131n d\u0259rinlikd\u0259 v\u0259 soyuq suda axtar\u0131\u015f apara bilm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. \u018fyinl\u0259rind\u0259ki x\u00fcsusi geyimin qatlar\u0131n\u0131n aras\u0131na isti su vurulurdu. Hava balonlar\u0131 is\u0259 x\u00fcsusi t\u0259rkibli idi. \u0130nsan\u0131n n\u0259f\u0259s ald\u0131\u011f\u0131 havan\u0131n 78 faizini azot, 20 faizini is\u0259 oksigen t\u0259\u015fkil edir. Amma d\u0259rinlikd\u0259 bu t\u0259rkibl\u0259 n\u0259f\u0259s almaq olmur. Prosesi izah etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elmin \u0259nginlikl\u0259rin\u0259 ba\u015f vurmadan deyim ki, 25-30 metrd\u0259n d\u0259rind\u0259 \u201cazot z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si\u201d deyil\u0259n hal ba\u015f verir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 dal\u011f\u0131clar\u0131n balonlar\u0131nda azotu helium \u0259v\u0259z edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yuxar\u0131da b\u0259hs edil\u0259n l\u00f6vh\u0259l\u0259r kabelin axtar\u0131\u015f sah\u0259sini xeyli daraltsa da, onu tapmaq yaln\u0131z noyabrda m\u00fcmk\u00fcn oldu. X\u00fcsusi haz\u0131rlanm\u0131\u015f dinl\u0259yici qur\u011fu x\u0259ttin \u00fcz\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirildi. Bir metr uzunlu\u011funda olan aparat kabelin \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fc z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259d\u0259n induksiya metodu il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 dinl\u0259m\u0259k imkan\u0131 verirdi. \u018fg\u0259r h\u0259r hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n kabel su s\u0259thin\u0259 qald\u0131r\u0131lard\u0131sa, qur\u011fu avtomatik ayr\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma qur\u011funun m\u0259lumatlar\u0131 m\u0259saf\u0259y\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k funksiyas\u0131 yox idi. Dan\u0131\u015f\u0131qlar maqnit da\u015f\u0131y\u0131c\u0131ya yaz\u0131l\u0131rd\u0131, onun da tutumu az idi. \u00dcst\u0259lik, litumlu batareyalar\u0131n \u00f6mr\u00fc \u00e7ox deyildi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ayda bir d\u0259f\u0259 g\u0259lib da\u015f\u0131y\u0131c\u0131n\u0131 v\u0259 batareyalar\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k laz\u0131m g\u0259lirdi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"940\" height=\"602\" data-src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/uss-parche_sutton.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-272426 lazyload\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 940px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 940\/602;\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u201cIvy Bells\u201d. Foto: U.S.S. Parche (Sutton) <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, 1971-ci ilin sonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq AB\u015e m\u0259xfi x\u0259tl\u0259 ged\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 dinl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. \u201cHalibut\u201d ayda bir d\u0259f\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k dan\u0131\u015f\u0131qlar yaz\u0131lan mexanizmi g\u00f6t\u00fcr\u00fcr v\u0259 Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Agentliyinin (National Security Agency, NSA) m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri s\u0259s yaz\u0131lar\u0131n\u0131 analiz edirdil\u0259r. \u0130lkin n\u0259tic\u0259l\u0259r amerikal\u0131lar\u0131n ehtimallar\u0131n\u0131 do\u011frultdu: sovet h\u0259rb\u00e7il\u0259ri \u0259laq\u0259nin etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na o q\u0259d\u0259r \u0259min idil\u0259r ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar kodla\u015fd\u0131r\u0131lmadan, ya da sad\u0259 kodla apar\u0131l\u0131rd\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 xeyli qiym\u0259tli m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dinl\u0259m\u0259 davam ed\u0259-ed\u0259 daha m\u00fck\u0259mm\u0259l dinl\u0259yici qur\u011funun haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259 i\u015f gedirdi. 1973-c\u00fc ild\u0259 yeni qur\u011fu haz\u0131r oldu. Silindr formal\u0131, uzunlu\u011fu 6 metr\u0259, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 is\u0259 6 tona \u00e7atan bu qur\u011fu da \u00f6rt\u00fcy\u00fc z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259d\u0259n dinl\u0259m\u0259k x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 malik idi, kabel yuxar\u0131 qald\u0131r\u0131landa avtomatik qopurdu. \u00dcst\u0259lik, plutonium batareyalar\u0131 daha uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc idil\u0259r, s\u0259syazma m\u00fcdd\u0259ti is\u0259 3000 saat idi. \u0130ndi da\u015f\u0131y\u0131c\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn riskli s\u0259f\u0259rl\u0259ri daha gec-gec etm\u0259k olard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flav\u0259 edim ki, bel\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r zaman\u0131 d\u0259nizin dibind\u0259n \u201cBazalt\u201d raketl\u0259rinin d\u0259 2 milyona yax\u0131n fraqmenti topland\u0131. Amerikal\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r raketin g\u00f6zl\u0259nildiyi kimi infraq\u0131rm\u0131z\u0131 tu\u015flama il\u0259 deyil, sad\u0259c\u0259 radarla y\u00f6nl\u0259ndirildiyini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdil\u0259r ki, bu da \u00e7ox \u00f6n\u0259mli m\u0259lumat idi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHalibut\u201d 1976-c\u0131 ild\u0259 donanman\u0131n t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lana q\u0259d\u0259r \u201c\u0130vy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131nda i\u015ftirak etdi. Ondan sonra is\u0259 bu i\u015fi \u201cRichard B. Russell\u201d, \u201cParche\u201d v\u0259 \u201cSeawolf\u201d qay\u0131qlar\u0131 g\u00f6rd\u00fcl\u0259r. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar 10 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u0259sas r\u0259qibin bir \u00e7ox qiym\u0259tli sirl\u0259rind\u0259n agah oldular.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>NSA-da \u201c\u0130vy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131na c\u0259lb olunan \u0259m\u0259kda\u015flardan biri rus dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bil\u0259n Ronald Pelton idi. O, 1979-cu ild\u0259 NSA-dan uzaqla\u015fd\u0131 (v\u0259 ya uzaqla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131). Bundan q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra is\u0259 maddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ya\u015fad\u0131. 1980-ci ilin yanvar\u0131nda Va\u015finqtondak\u0131 SSR\u0130 s\u0259firliyi il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlad\u0131 v\u0259 bildiyi sirl\u0259ri dan\u0131\u015fd\u0131. \u0130lk x\u0259b\u0259r verdiyi sirl\u0259r aras\u0131nda Oxot d\u0259nizind\u0259ki x\u0259ttin dinl\u0259nilm\u0259si d\u0259 vard\u0131. \u00dc\u00e7 il \u00e7\u0259k\u0259n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcqabilind\u0259 ruslardan 35 min dollar ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovet t\u0259r\u0259fi informasiya m\u0259nb\u0259yinin if\u015fas\u0131na yol verm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u00fcdd\u0259t g\u00f6zl\u0259di. Yaln\u0131z 1981-ci ild\u0259 Amerikan\u0131n casus peykl\u0259ri x\u0259ttin ke\u00e7diyi \u0259razid\u0259 sovet g\u0259mil\u0259rinin topla\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 etdi. Bel\u0259 bir ehtimal var idi ki, hans\u0131sa s\u0259b\u0259bd\u0259n kabel su s\u0259thin\u0259 qald\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 bu zaman dinl\u0259yici qur\u011fu ondan ayr\u0131laraq d\u0259nizin dibin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra \u0259raziy\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n \u201cParche\u201d sualt\u0131 qay\u0131\u011f\u0131 qur\u011funu tapmad\u0131qda, onun art\u0131q sovetl\u0259rd\u0259 olmas\u0131na \u015f\u00fcbh\u0259 qalmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 hallarda d\u00fc\u015fm\u0259nin diqq\u0259tini informasiya m\u0259nb\u0259yind\u0259n yay\u0131nd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yalan\u00e7\u0131 hekay\u0259l\u0259r uydurulur. Sovetl\u0259r d\u0259 guya bal\u0131q\u00e7\u0131lar\u0131n qada\u011fan olunan yerd\u0259 bal\u0131q tutduqlar\u0131 zaman x\u0259tti z\u0259d\u0259l\u0259dikl\u0259rini v\u0259 t\u0259mir i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 dinl\u0259yici qur\u011funu t\u0259sad\u00fcf\u0259n tapmalar\u0131 \u0259fsan\u0259sini uydurdular.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma Pelton bildiyi b\u00fct\u00fcn m\u0259lumatlar\u0131 1983-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00f6yl\u0259yib qurtard\u0131. Daha NSA-da i\u015fl\u0259m\u0259diyind\u0259n yeni m\u0259xfi m\u0259lumatlar da toplaya bilm\u0259y\u0259c\u0259kdi. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alan sovet k\u0259\u015ffiyyat\u0131 onu x\u0259rcl\u0259m\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldi.<\/p>\n\n\n\n<p>Va\u015finqtonda Peltonla \u0259laq\u0259 saxlayan Vladimir Yur\u00e7enko adl\u0131 KQB zabiti 1985-ci ilin avqustunda AB\u015e-dan siyasi s\u0131\u011f\u0131nacaq ist\u0259di. Bunun m\u00fcqabilind\u0259 bildiyi sirl\u0259ri M\u0259rk\u0259zi K\u0259\u015ffiyyat \u0130dar\u0259sin\u0259 (C\u0130A) dan\u0131\u015fd\u0131. El\u0259c\u0259 d\u0259 SSR\u0130-nin xeyrin\u0259 casusluq ed\u0259n Ronald Peltonu v\u0259 Edvard Li Hovard\u0131 if\u015fa etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Yur\u00e7enko bir ne\u00e7\u0259 aydan sonra SSR\u0130-y\u0259 qay\u0131td\u0131. Sovet t\u0259r\u0259fi \u00f6z k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n amerikal\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n zorla o\u011furland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etdi. Ehtimal olunur ki, Yur\u00e7enkonun qa\u00e7\u0131\u015f\u0131, Peltonun v\u0259 Hovard\u0131n \u0259l\u0259 verilm\u0259si AB\u015e \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n diqq\u0259tini daha qiym\u0259tli casusdan yay\u0131nd\u0131rma\u011fa y\u00f6n\u0259lib. H\u0259min casusun C\u0130A-da SSR\u0130 \u00fczr\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Oldric Eyms oldu\u011fu g\u00fcman edilir. Amma ola bil\u0259r ki, ba\u015fqas\u0131, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r if\u015fa edilm\u0259y\u0259n birisi olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Edvard Li Hovard izl\u0259nildiyini hiss ed\u0259r\u0259k SSR\u0130-y\u0259 qa\u00e7ma\u011fa macal tapd\u0131. Ronald Pelton is\u0259 h\u0259bs olundu. M\u0259hk\u0259m\u0259 onu \u00fc\u00e7 \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs\u0259 m\u0259hkum etdi. Amma h\u0259bsd\u0259 30 il ke\u00e7ir\u0259nd\u0259n sonra 2015-ci ild\u0259 azad olundu. Ronald Pelton 2022-ci ilin sentyabr\u0131nda 80 ya\u015f\u0131nda v\u0259fat etdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u0259mi Oxot d\u0259nizin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n g\u0259mi \u0259leyhin\u0259&nbsp; \u201cBazalt\u201d m\u0259xfi &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/#more-272425\" aria-label=\"Read more about \u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131\">Davam\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":119327,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-272425","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131 - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131 - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u0259mi Oxot d\u0259nizin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n g\u0259mi \u0259leyhin\u0259&nbsp; \u201cBazalt\u201d m\u0259xfi ... Davam\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-10T09:18:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-10T09:46:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1678177991621.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1337\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"elli\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@elli\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"elli\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47\"},\"headline\":\"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131\",\"datePublished\":\"2023-04-10T09:18:42+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-10T09:46:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/\"},\"wordCount\":2015,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/\",\"name\":\"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131 - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"datePublished\":\"2023-04-10T09:18:42+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-10T09:46:29+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1203,\"caption\":\"Foto: Meydan Tv\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/ivy-bells-emeliyyati\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47\",\"name\":\"elli\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/x.com\\\/elli\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131 - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131 - MEYDAN.TV","og_description":"\u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, g\u0259mi Oxot d\u0259nizin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n g\u0259mi \u0259leyhin\u0259&nbsp; \u201cBazalt\u201d m\u0259xfi ... Davam\u0131","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2023-04-10T09:18:42+00:00","article_modified_time":"2023-04-10T09:46:29+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1337,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1678177991621.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"elli","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@elli","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/"},"author":{"name":"elli","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47"},"headline":"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131","datePublished":"2023-04-10T09:18:42+00:00","dateModified":"2023-04-10T09:46:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/"},"wordCount":2015,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/","name":"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131 - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","datePublished":"2023-04-10T09:18:42+00:00","dateModified":"2023-04-10T09:46:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","width":2560,"height":1203,"caption":"Foto: Meydan Tv"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/ivy-bells-emeliyyati\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u201cIvy Bells\u201d \u0259m\u0259liyyat\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/9cdbecf90d17180ce1dfbd95b08dcf47","name":"elli","sameAs":["https:\/\/x.com\/elli"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=272425"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":272436,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272425\/revisions\/272436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=272425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=272425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=272425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}