{"id":233585,"date":"2022-02-03T12:36:00","date_gmt":"2022-02-03T08:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/?p=233585"},"modified":"2022-02-03T12:36:05","modified_gmt":"2022-02-03T08:36:05","slug":"azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/","title":{"rendered":"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>S\u0131zd\u0131r\u0131lan s\u0259n\u0259dl\u0259r <a href=\"https:\/\/www.occrp.org\/en\/investigations\/bp-turned-a-blind-eye-to-corruption-in-prize-azerbaijan-gas-project\">g\u00f6st\u0259rir<\/a> ki, Az\u0259rbaycan\u0131n iki d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259ti C\u0259nub Qaz D\u0259hlizini Avropaya ba\u011flayan \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d lahiy\u0259sind\u0259n 1,7 milyard dollar pul silib.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fsas tap\u0131nt\u0131lar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t neft \u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsus iki \u015firk\u0259t saxta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rl\u0259 v\u0259 saxta m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k BP-nin \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d kimi tan\u0131nan lahiy\u0259sind\u0259n pul m\u0259nims\u0259yib.<\/li><li>B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r OCCRP-y\u0259 bildiribl\u0259r ki, BP layih\u0259d\u0259 korrupsiya iddialar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q al\u0131b, lakin he\u00e7 bir t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259yib.<\/li><li>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259, y\u0259ni d\u00f6vl\u0259t x\u0259zin\u0259sin\u0259 h\u0259r hans\u0131 g\u0259lir daxil olmadan pulun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r\u0259 x\u0259rcl\u0259nib.<\/li><li>Eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tinin direktoru v\u0259 onun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Mayamid\u0259 10 milyon dollardan \u00e7ox d\u0259y\u0259ri olan d\u0259bd\u0259b\u0259li da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak al\u0131b.<\/li><li>Az\u0259rbaycanda v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tin\u0259 v\u0259 m\u00fcst\u0259qil jurnalistikaya qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi t\u0259zyiql\u0259r g\u00f6st\u0259rildiyi bir vaxtda y\u00fcz milyonlarla dollar yoxa \u00e7\u0131x\u0131b.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>2013-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u0259xsus neft v\u0259 qaz infrastrukturu istehsal\u00e7\u0131s\u0131 olan \u201cBos Shelf\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan \u015firk\u0259tin y\u00fczl\u0259rl\u0259 i\u015f\u00e7isi maa\u015flar\u0131n v\u0259 sosial yard\u0131mlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259l\u0259bi il\u0259 etiraz aksiyas\u0131 ke\u00e7irib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMaa\u015f\u0131m\u0131z \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r\u201d dey\u0259 neft zavodunun i\u015f\u00e7isi \u0130qbal D\u0259mirov Azadl\u0131q Radiosunun Az\u0259rbaycan xidm\u0259tin\u0259 bildirib. \u201cTibbi s\u0131\u011fortam\u0131z yoxdur, \u0259n adi s\u0259hvl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259cn\u0259bil\u0259r bizi s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131r. \u0130\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r, t\u0259hqir edilirik\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBos Shelf\u201d MMC-nin sahibi olan Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti (SOCAR) m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rma aparma\u011f\u0131 \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Lakin 2017-ci ild\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259r \u201cBos Shelf\u201d \u015firk\u0259tinin onlar\u0131n maa\u015flar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259diyini iddia ed\u0259r\u0259k, m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcraci\u0259t edibl\u0259r. Onlar \u201ch\u0259r ay milyonlarla dollar o\u011furlad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d, \u00f6z ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini is\u0259 \u015fi\u015firdilmi\u015f maa\u015flarla i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc iddia ed\u0259r\u0259k, ba\u015f direktor \u0130xtiyar Axundovu h\u0259d\u0259f g\u00f6st\u0259ribl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cZavodda qohumbazl\u0131q, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q v\u0259 quldurluq h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr\u201d &#8211; dey\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259r bildiribl\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259 edibl\u0259r ki, \u201cbu haqs\u0131zl\u0131\u011fa etiraz ed\u0259n i\u015f\u00e7il\u0259r i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u201cBos Shelf\u201d Britaniyan\u0131n neft n\u0259h\u0259ngi BP-nin X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n \u00e7oxmilyardlarla dollarl\u0131q geni\u015fl\u0259nm\u0259 prosesind\u0259 \u0259sas podrat\u00e7\u0131 olub. \u00c7\u0131xar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259niz yata\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131 il\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d adland\u0131r\u0131lan layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 haz\u0131rda qaz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 minl\u0259rl\u0259 kilometr q\u0259rbd\u0259n Avropa \u0130ttifaq\u0131na n\u0259ql edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin i\u015f\u00e7il\u0259rinin \u00e7\u0259tinlikl\u0259 doland\u0131qlar\u0131ndan \u015fikay\u0259t etdikl\u0259ri bir vaxtda \u201cBos Shelf\u201d g\u0259lir g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. BP-y\u0259 m\u0259xsus olan v\u0259 OCCRP t\u0259r\u0259find\u0259n yoxlan\u0131lan s\u0259n\u0259dl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, \u015firk\u0259t v\u0259 SOCAR-\u0131n dig\u0259r t\u00f6r\u0259m\u0259 \u015firk\u0259ti birlikd\u0259 qondarma m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 v\u0259 s\u00fcni \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k \u00a0\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sind\u0259n 1,7 milyard dollardan \u00e7ox v\u0259sait \u00e7\u0131xar\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"366\" data-src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/sangachal_menace-map-twitter-310122-14b35029f95b01c7b5898718601dbb5ab3f754b837e611b7f8f2e94676005105.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-233601 lazyload\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 750px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 750\/366;\" \/><figcaption>T\u0259xmin\u0259n <strong>\u00a0<\/strong>3500 kilometr \u0259razini \u0259hat\u0259 ed\u0259n, Az\u0259rbaycandan Avropaya uzanan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck infrastruktur layih\u0259l\u0259rind\u0259n biri hesab olun<strong>ur.\u00a0 <\/strong>M\u00fc\u0259llif:\u00a0James O&#8217;Brien\/OCCRP<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 h\u0259r hans\u0131 g\u0259lir daxil olana q\u0259d\u0259r pulun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si x\u0259rcl\u0259nilirdi, y\u0259ni burada uduzan BP deyil, xalq idi. OCCRP-nin ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, \u201cBos Shelf\u201d-in direktoru Axundov v\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 AB\u015e-\u0131n Mayami \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u0259traf\u0131nda d\u0259niz sahilind\u0259 d\u0259bd\u0259b\u0259li m\u00fclkl\u0259r alma\u011fa ba\u015flay\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d lahiy\u0259si \u00fczr\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u00fc\u00e7 \u015f\u0259xsin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, BP r\u0259hb\u0259rl\u0259rin\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 korrupsiya iddialar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edilib, lakin bu haqda he\u00e7 bir t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u0259yib. M\u0259lumat ver\u0259n \u015f\u0259xs 2014-c\u00fc ild\u0259 BP-ni B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \u201cCiddi F\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131l\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 \u0130dar\u0259si\u201dn\u0259 (Serious Fraud Office \u2013 SFO) \u015fikay\u0259t edib, lakin agentlik ara\u015fd\u0131rmaya ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u00fcbut olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Agentlikd\u0259n OCCRP-y\u0259 bildiribl\u0259r ki, \u201cbiz ciddi f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 korrupsiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n s\u00fcbutlar tapd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn ara\u015fd\u0131rma aparma\u011fa v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259ni t\u0259qib etm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>BP-nin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc bildirib ki, neft n\u0259h\u0259ngi \u00f6z t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201ch\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 daxili siyas\u0259t v\u0259 prosedurlara uy\u011fun olaraq\u201d laz\u0131mi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 apar\u0131b v\u0259 auditl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u201cm\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r zaman\u0131 t\u0259qdim edil\u0259n m\u00fcvafiq mal v\u0259 ya xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fcqavil\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259rinin d\u00fczg\u00fcn \u0259ks etdirilm\u0259sini\u201d t\u0259min edib.<\/p>\n\n\n\n<p>O, SOCAR \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259 iddialar\u0131n\u0131 birba\u015fa \u015f\u0259rh etm\u0259yib, sad\u0259c\u0259, bu suallar\u0131n \u201ch\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259rin \u00f6zl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259sinin daha yax\u015f\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131\u201d,- deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>SOCAR-dan is\u0259 qeyd olunub ki, h\u0259m \u015firk\u0259tin \u00f6z\u00fcnd\u0259 v\u0259 h\u0259m d\u0259 t\u00f6r\u0259m\u0259 \u015firk\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 beyn\u0259lxalq antikorrupsiya qanunlar\u0131na \u0259m\u0259l edilir, d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fct\u0259madi olaraq yoxlan\u0131l\u0131r, h\u0259m\u00e7inin daxili yoxlama prosedurlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u015eirk\u0259tin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc bildirib ki, \u015firk\u0259tin b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259m\u0259l etm\u0259li oldu\u011fu \u201ckorrupsiyan\u0131n ist\u0259nil\u0259n n\u00f6v\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0131f\u0131r d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck\u201d siyas\u0259tini \u0259ks etdir\u0259n ciddi davran\u0131\u015f kodeksi var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eirk\u0259t bildirib ki, \u201cBos Shelf\u201d partnyorlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n daimi yoxlamalara m\u0259ruz qal\u0131r v\u0259 bunlar\u0131n he\u00e7 birind\u0259 &#8220;h\u0259r hans\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 rast g\u0259linm\u0259yib&#8221;. SOCAR yayd\u0131\u011f\u0131 b\u0259yanatda etirazlar\u0131n korrupsiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131na etiraz ed\u0259r\u0259k, i\u015f\u00e7il\u0259rin maa\u015flar\u0131n\u0131n yerli valyuta il\u0259 deyil, AB\u015e dollar\u0131 il\u0259 hesablanmas\u0131n\u0131 ist\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn aksiya ke\u00e7irdikl\u0259rini v\u0259 bunun tez bir zamanda d\u00fcz\u0259ldildiyini bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cA\u0130 Az\u0259rbaycandan Rusiya qaz\u0131na alternativ kimi istifad\u0259 edir, lakin bu, \u00f6lk\u0259nin ekologiyas\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na baha ba\u015fa g\u0259lir\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 Patrik Bond, iqtisadi inki\u015faf \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>OCCRP ara\u015fd\u0131rmas\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131b ki, 2014 v\u0259 2015-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tin\u0259 v\u0259 m\u00fcst\u0259qil jurnalistikaya qar\u015f\u0131 repressiyalar t\u00f6r\u0259tdiyi zaman \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sind\u0259 y\u00fcz milyonlarla dollar pul silinib. Avropa Parlamenti 2015-ci ilin sentyabr\u0131nda q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259nin &#8220;son 10 ild\u0259 b\u00fct\u00fcn Avrasiyada demokratik idar\u0259\u00e7ilik bax\u0131m\u0131ndan \u0259n b\u00f6y\u00fck geril\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130qlim \u018fdal\u0259ti Siyas\u0259ti\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi v\u0259 \u0130ohannesburq Universitetinin iqtisadi inki\u015faf \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Patrik Bond (Patrick Bond), &#8220;B\u00f6y\u00fck neft \u015firk\u0259tl\u0259ri, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 BP kimi \u015firk\u0259tl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n \u0259n avtoritar rejiml\u0259rinin \u0259sas v\u0259 birba\u015fa t\u0259r\u0259fda\u015fd\u0131rlar&#8221;,- dey\u0259 qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu rejiml\u0259r onlar\u0131n investoru qismind\u0259 olan BP olmadan m\u00f6vcud ola bilm\u0259zdi v\u0259 neft-qaz kimi m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259r xalq m\u00fcqavim\u0259tini militarla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 darmada\u011f\u0131n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Astronomik <\/em><\/strong><strong><em>\u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>BP ictimaiyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n neftin qiym\u0259tinin k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc bir vaxtda tikilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, vaxt\u0131nda v\u0259 b\u00fcdc\u0259y\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck u\u011fur kimi qiym\u0259tl\u0259ndirib. Onun daxilind\u0259ki d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji infrastrukturu layih\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan 33 milyard dollarl\u0131q C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi haz\u0131rda A\u0130-nin Rusiya qaz\u0131ndan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 AB\u015e siyas\u0259t\u00e7il\u0259rinin t\u0259rifini qazan\u0131b .<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sinin erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259ki e-po\u00e7tlar, t\u0259qdimatlar v\u0259 m\u0259ktublar g\u00f6st\u0259rir ki, p\u0259rd\u0259 arxas\u0131nda b\u0259zi BP r\u0259smil\u0259ri onu in\u015fa ed\u0259n konsorsiumun \u0259sass\u0131z ifrat x\u0259rcl\u0259rini v\u0259 izah olunmayan \u0259lav\u0259 x\u0259rcl\u0259ri sual alt\u0131na al\u0131blar. Burada s\u00f6hb\u0259t h\u0259m SOCAR-a m\u0259xsus iki \u015firk\u0259t, \u201cBos Shelf\u201d v\u0259 \u201cStar Gulf FZCO\u201d, el\u0259c\u0259 d\u0259 neft-m\u0259d\u0259n xidm\u0259tl\u0259ri \u015firk\u0259ti \u201cSaipem\u201d-in t\u00f6r\u0259m\u0259 \u015firk\u0259tind\u0259n gedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu iddialar x\u00fcsusil\u0259 problemli idi, \u00e7\u00fcnki BP \u201cBos Shelf\u201d v\u0259 \u201cStar Gulf\u201d il\u0259 qeyri-adi konrakt imzalama\u011fa raz\u0131la\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Konsorsiumun \u0259n b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259rind\u0259n birinin \u018fsas M\u00fcqavil\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n h\u0259r iki \u015firk\u0259t\u0259 tikinti zaman\u0131 ortaya \u00e7\u0131xacaq b\u00fct\u00fcn x\u0259rcl\u0259r \u00fczr\u0259 25 faizlik qiym\u0259t art\u0131m\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259man\u0259t verilir. Bunlar\u0131n 9 faizi m\u0259nf\u0259\u0259t, qalan 16 faizi is\u0259 \u201cinzibati x\u0259rcl\u0259r\u201d kimi qeyd olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>Tipik olaraq, bu kateqoriya \u0130T, administrativ v\u0259 ofis l\u0259vazimatlar\u0131 kimi ofis x\u0259rcl\u0259rini \u0259hat\u0259 edir v\u0259 bunlar layih\u0259nin \u00fcmumi d\u0259y\u0259rind\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131 olmayan sabit x\u0259rcl\u0259rdir. Lakin BP-nin SOCAR-a m\u0259xsus iki \u015firk\u0259tl\u0259 ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcqavil\u0259nin \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259tta \u0259laq\u0259si olmayan x\u0259rcl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131 hallarda da, \u015firk\u0259tl\u0259rin m\u0259nf\u0259\u0259ti v\u0259 inzibati x\u0259rcl\u0259ri avtomatik olaraq art\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>BP-nin b\u00fcdc\u0259 m\u0259lumatlar\u0131ndan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, 2015-ci ilin ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r \u201cBos Shelf\u201d v\u0259 \u201cStar Gulf\u201d \u015firk\u0259tinl\u0259rin\u0259 bu \u00fcsulla art\u0131q 500 milyon dollardan \u00e7ox \u0259lav\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f edilm\u0259si t\u0259l\u0259b olunub. M\u0259lumatlardan \u00e7\u0131xar\u0131lan n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, 2014-c\u00fc ild\u0259n 2021-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259si zaman\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7 m\u00fcqavil\u0259 \u0259sas\u0131nda inzibati x\u0259rcl\u0259ri v\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn 1,7 milyard dollardan \u00e7ox v\u0259sait t\u0259l\u0259b edib.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"529\" data-src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/sangchal_mark_ups-14b35029f95b01c7b5898718601dbb5ab3f754b837e611b7f8f2e94676005105.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-233604 lazyload\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 750px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 750\/529;\" \/><figcaption>T\u0259xmin\u0259n <strong>\u00a0<\/strong>3500 kilometr \u0259razini \u0259hat\u0259 ed\u0259n, Az\u0259rbaycandan Avropaya uzanan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck infrastruktur layih\u0259l\u0259rind\u0259n biri hesab olun<strong>ur.\u00a0 <\/strong>M\u00fc\u0259llif:\u00a0James O&#8217;Brien\/OCCRP<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu m\u0259bl\u0259\u011fin 1,1 milyard dollardan \u00e7oxu \u018fsas M\u00fcqavil\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f meyarlarla inzibati x\u0259rcl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bununla yana\u015f\u0131, BP-nin b\u00fcdc\u0259sin\u0259 \u201cbek ofis\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn 400 milyon dollarl\u0131q madd\u0259 daxil edilib v\u0259 bu, \u201cStar Gulf\u201d v\u0259 \u201cBos Shelf\u201d-in \u00e7\u0259km\u0259li oldu\u011fu x\u0259rcl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bu m\u00fcqavil\u0259l\u0259r real x\u0259rcl\u0259r\u0259 v\u0259 ya r\u0259qab\u0259t meyarlar\u0131na he\u00e7 bir aidiyyat\u0131 olmayan qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n qaydalarla doludur. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycan elitas\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 inzibati x\u0259rcl\u0259r v\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259t kimi t\u0259snifl\u0259ndiril\u0259n sabit x\u0259rcl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6zba\u015f\u0131na olaraq 25 faiz \u00f6d\u0259ni\u015f ayr\u0131l\u0131b&#8221;, \u2013 &nbsp;maliyy\u0259 ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 AB\u015e-\u0131n McKinsey &nbsp;konsaltinq firmas\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f ba\u015f iqtisad\u00e7\u0131s\u0131&nbsp;Ceyms Henri&nbsp;bel\u0259 deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Onlar buna &#8220;daxili b\u0259z\u0259k&#8221; d\u0259 dey\u0259 bil\u0259rdil\u0259r, \u00e7\u00fcnki bel\u0259dir&#8221; dey\u0259 c\u0259nab Henri b\u0259z\u0259dilmi\u015f maliyy\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rin\u0259 istinad ed\u0259r\u0259k bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>BP s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259ki dig\u0259r detallar \u201cStar Gulf\u201d v\u0259 \u201cBos Shelf\u201d-\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259n pullar\u0131n hara gedib \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar do\u011furur. Bir ne\u00e7\u0259 ayl\u0131q qeydl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, onlar eyni b\u0259ndl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn eyni g\u00fcnl\u0259rd\u0259, eyni valyutalarda \u00f6d\u0259ni\u015f edib. \u00d6d\u0259ni\u015f q\u0259bzl\u0259rind\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Az\u0259rbaycandan \u201cStar Gulf\u201d \u015firk\u0259tinin Dubaydak\u0131 hesab\u0131na v\u0259 \u201cBos Shelf\u201d \u015firk\u0259tinin L\u00fcksemburqdak\u0131 hesab\u0131na dollarla pul ax\u0131d\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Hesabatlar g\u00f6st\u0259rir ki, \u201cStar Gulf\u201d dig\u0259r t\u00f6r\u0259m\u0259 \u015firk\u0259tin 35-50 faizi q\u0259d\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015f al\u0131r. Lakin \u201cBos Shelf\u201d layih\u0259nin geni\u015f sualt\u0131 istehsal sisteml\u0259rinin qurulmas\u0131na cavabdeh kimi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, \u201cStar Gulf\u201d \u015firk\u0259tinin is\u0259 he\u00e7 bir i\u015f\u00e7isi, i\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir x\u0259rci olmay\u0131b v\u0259 onun tikintid\u0259ki rolu nam\u0259lumdur. \u201cStar Gulf\u201d, \u201cBos Shelf\u201d-in yar\u0131s\u0131na sahib oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn ona iki d\u0259f\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>OCCRP Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rind\u0259 qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f \u201cStar Gulf\u201d \u015firk\u0259ti haqq\u0131nda \u00e7ox m\u0259lumat \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259yib. C\u0259nab Henri \u00f6lk\u0259ni &#8220;d\u00fcnyan\u0131n \u0259n gizli 10 maliyy\u0259 c\u0259nn\u0259tind\u0259n biri&#8221; kimi t\u0259svir edib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cSaipem\u201d \u015firk\u0259tinin \u015f\u00fcbh\u0259li tarixi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Konsorsiumun t\u0259rkibind\u0259ki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc podrat\u00e7\u0131, o d\u00f6vrd\u0259 qism\u0259n \u0130taliyan\u0131n enerji n\u0259h\u0259ngi ENI-y\u0259 m\u0259xsus olan \u201cSaipem\u201d \u015firk\u0259tinin korrupsiya ittihamlar\u0131 il\u0259 dolu ke\u00e7mi\u015fi var.<\/p>\n\n\n\n<p>2010-cu ild\u0259 \u201cSaipem\u201din t\u00f6r\u0259m\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n biri mayel\u0259\u015fdirilmi\u015f t\u0259bii qaz zavodlar\u0131n\u0131n tikintisind\u0259n \u00f6tr\u00fc m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalas\u0131n dey\u0259 Nigeriya h\u00f6kum\u0259t r\u0259smil\u0259rin\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn on illik bir f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 AB\u015e hakimiyy\u0259tin\u0259 240 milyon dollar c\u0259rim\u0259 \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259 raz\u0131 olub. Bir ne\u00e7\u0259 ay sonra \u015firk\u0259t Nigeriyadak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rman\u0131 h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha 30 milyon dollar \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259yini bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130taliya m\u0259hk\u0259m\u0259si 2018-ci ilin sentyabr\u0131nda \u201cSaipem\u201d \u015firk\u0259tini v\u0259 onun ke\u00e7mi\u015f ba\u015f direktoru Pietro Talini \u018flc\u0259zaird\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t verm\u0259kd\u0259 t\u0259qsirli bilib. Tali d\u00f6rd il doqquz ay h\u0259bs c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum edilib, \u015firk\u0259tin 200 milyon avroya yax\u0131n v\u0259saitin\u0259 \u0259l qoyulub v\u0259 400 milyard avro c\u0259rim\u0259l\u0259nib. Bununla bel\u0259, 2020-ci ild\u0259 h\u00f6km l\u0259\u011fv edilib v\u0259 \u0130taliya Apelyasiya M\u0259hk\u0259m\u0259si \u201cSaipem\u201d v\u0259 onun sahibi ENI-y\u0259 b\u0259ra\u0259t verib, aktivl\u0259rinin m\u00fcsadir\u0259sini l\u0259\u011fv edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSaipem\u201d \u015f\u0259rh \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, SOCAR-\u0131n x\u0259rcl\u0259rinin v\u0259 qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 h\u0259r hans\u0131 g\u0259lir daxil olmam\u0131\u015fdan \u0259vv\u0259l \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d-d\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n ilkin qaz hesab\u0131na qar\u015f\u0131lan\u0131b. \u018fslind\u0259, bu o dem\u0259k idi ki, bu x\u0259rcl\u0259r d\u00f6vl\u0259tin cibind\u0259n \u00f6d\u0259nilib.<\/p>\n\n\n\n<p>SOCAR \u015firk\u0259tin korrupsiya il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011funu inkar edib, h\u0259m\u00e7inin \u0259lav\u0259 \u015f\u0259rh verm\u0259kd\u0259n imtina edib v\u0259 bildirib ki, \u201ct\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcqavil\u0259nin m\u0259xfiliyini qorumaq \u00f6hd\u0259liyini\u201d ciddi \u015f\u0259kild\u0259 yerin\u0259 yetirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 detallar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlaya bilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<p>BP-nin b\u00fcdc\u0259 hesabatlar\u0131 konsorsiumun \u015firk\u0259tin inzibati x\u0259rcl\u0259rini nec\u0259 \u015fi\u015firtdiyini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. Bel\u0259 ki, ofis l\u0259vazimatlar\u0131, kopya v\u0259 \u00e7ap l\u0259vazimatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ayda t\u0259xmin\u0259n 79.000 dollar, soyuducu, q\u0259hv\u0259 ma\u015f\u0131nlar\u0131 v\u0259 q\u0259hv\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 4,66 milyon dollar v\u0259 idar\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 d\u00f6rd avtomobil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn 932.000 dollar x\u0259rcl\u0259nib. &nbsp;\u00c7ox vaxt b\u00fcdc\u0259d\u0259ki dig\u0259r s\u0259tirl\u0259rd\u0259 eyni x\u0259rcl\u0259r t\u0259krarlan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir s\u0131ra hallarda x\u0259rcl\u0259r dem\u0259k olar ki, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda astronomik olub. BP-nin r\u0259smisi 2014-c\u00fc ilin avqustunda konsorsiumun x\u0259rcl\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259n t\u0259qdimat\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259r\u0259k hesablay\u0131b ki, \u015firk\u0259tl\u0259r 41 ayl\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 i\u015f yeri qur\u011fular\u0131ndan istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 150 milyon dollar x\u0259rcl\u0259y\u0259c\u0259k. Bu da illik 45 milyon dollar dem\u0259k idi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu, Rusiyan\u0131n Baykonur kosmodromuna (90&#215;85 km) g\u00f6r\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n y\u00fczl\u0259rl\u0259 kilometrlik d\u0259mir yolu v\u0259 avtomobil yollar\u0131na, 15 raket burax\u0131l\u0131\u015f meydan\u0131na, 2 aerodroma, raket emalatxanas\u0131, i\u015f\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f kompleksl\u0259ri v\u0259 ofis binalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6d\u0259diyi m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259n 2,5 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur\u201d \u2013 t\u0259qdimat\u0131n slaydlar\u0131ndan birind\u0259 qeyd olunub.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"521\" height=\"821\" data-src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/sangchal_menace-expenses-310122-1-521x821.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-233608 lazyload\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 521px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 521\/821;\" \/><figcaption>M\u00fc\u0259llif:\u00a0Edin Pasovic\/OCCRP<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ancaq g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0259n m\u00fcbahis\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sin\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259n x\u0259rcl\u0259rdir. H\u0259l\u0259 2014-c\u00fc ilin fevral\u0131nda BP-nin daxili m\u0259lumat bazas\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u201cBos Shelf\u201d-in sualt\u0131 infrastrukturunun tikintisi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan adam\/saat hesab\u0131 il\u0259 x\u0259rcl\u0259ri 15 milyon dollar \u015fi\u015firdil\u0259r\u0259k 25 milyon dollara \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>2015-ci ilin yanvar\u0131na m\u0259xsus ba\u015fqa bir t\u0259qdimatda r\u0259smil\u0259rd\u0259n biri BP-nin t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na 11 h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 84.000 adam\/saat hesab\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u00f6d\u0259ni\u015f etdiyini hesablay\u0131b. Hesabatdan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, konsorsium h\u0259min ay 10 saatl\u0131q i\u015f g\u00fcn\u00fcn\u0259 \u0259saslanaraq t\u0259xmin\u0259n 400 i\u015f\u00e7iy\u0259 b\u0259rab\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015f edib, lakin dig\u0259r m\u0259lumatlarda h\u0259min vaxt yaln\u0131z 144 n\u0259f\u0259rin i\u015fl\u0259diyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, m\u0259s\u0259l\u0259 BP-nin konsorsiumun a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 \u0259sas g\u0259tir\u0259r\u0259k 30.000 \u0259lav\u0259 adam\/saat t\u0259l\u0259bini r\u0259dd etm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib. BP \u0259m\u0259k x\u0259rcl\u0259rinin nec\u0259 hesablanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha \u00e7ox m\u0259lumat t\u0259l\u0259b etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbahis\u0259l\u0259r getdikc\u0259 daha \u00e7ox q\u0131z\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259rcl\u0259rin h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u00e7ox olmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi bar\u0259d\u0259 soru\u015fduqda, \u201cBos Shelf\u201d \u015firk\u0259tinin meneceri bunu \u201ch\u0259dd\u0259n art\u0131q \u00e7ox x\u0259rcl\u0259m\u0259 kimi deyil hesabata daxil edilm\u0259m\u0259\u201d kimi q\u0259l\u0259m ver\u0259r\u0259k, \u0259s\u0259bi bir \u015f\u0259kild\u0259 \u0259lav\u0259 edib: \u201c[Bu sualt\u0131 infrastruktur i\u015fi] bizim \u00e7\u00f6r\u0259yimiz v\u0259 ya\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n&#8230; xahi\u015f edir\u0259m ki, s\u0259birli olun v\u0259 qoyun i\u015fimizi g\u00f6r\u0259k\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, BP-nin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn 2015-ci ilin yanvar ay\u0131ndak\u0131 t\u0259qdimat m\u0259rasimind\u0259 soru\u015fdu\u011fu kimi, &#8220;\u018fg\u0259r bu, \u201cBos Shelf\u201din \u00e7\u00f6r\u0259yi v\u0259 ya\u011f\u0131d\u0131rsa, onlar bunu nec\u0259 yanl\u0131\u015f hesablaya bil\u0259rl\u0259r?&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>2015-ci ilin aprel ay\u0131na q\u0259d\u0259r BP-nin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri konsorsiumla x\u0259rcl\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn plan haz\u0131rlay\u0131blar. Ancaq o zaman da ayd\u0131n idi ki, onlar SOCAR-\u0131 \u00f6z t\u0259r\u0259find\u0259 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi oyun oynamal\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259xfi plana \u0259sas\u0259n konsorsiumun \u201cm\u0259hdud t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik olmas\u0131na\u201d baxmayaraq, \u201cpotensial olaraq SOCAR-a BP-d\u0259n daha \u00e7ox t\u0259siri var\u201d. \u201cG\u00fcc balans\u0131 bir q\u0259d\u0259r pozuldu\u011funa g\u00f6r\u0259, bu dan\u0131\u015f\u0131qlara \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yolu il\u0259 yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>BP-nin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc bildirib ki, SOCAR f\u0259aliyy\u0259tini sahib oldu\u011fu \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda d\u00fczg\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irib v\u0259 x\u0259rcl\u0259rin do\u011frulu\u011funu yoxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z audit prosedurlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irir, lakin m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin kommersiya detallar\u0131 bar\u0259d\u0259 \u015f\u0259rh verm\u0259kd\u0259n imtina edib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>G\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259lm\u0259k<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201dd\u0259ki pul m\u0259nims\u0259m\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131q t\u0259kc\u0259 BP \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n <a href=\"https:\/\/cdn.occrp.org\/projects\/documents\/investigations-menace\/sangachal_letter_22_combined.pdf?_gl=1*6vf1k*_ga*MTM5MDQ3MTMzMC4xNjQzODI3MjE2*_ga_NHCZV5EYYY*MTY0Mzg3Njk5OS4yLjEuMTY0Mzg3NzIxNC42MA..\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">qald\u0131r\u0131lmay\u0131b.<\/a> 2018-ci ild\u0259 \u201cBos Shelf\u201d administrasiyas\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f r\u0259hb\u0259ri Xuraman Abil Bak\u0131dak\u0131 rayon m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 iddia qald\u0131raraq \u015firk\u0259tin maa\u015f\u0131ndan 214 min dollar tutdu\u011funu v\u0259 korrupsiyadan \u015fikay\u0259t etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259dal\u0259tsiz \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fd\u0259n azad edildiyini deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259 i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lana q\u0259d\u0259r 16 il \u201cBos Shelf\u201d \u015firk\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f X.Abilin iddias\u0131n\u0131 \u0259sass\u0131z hesab edib v\u0259 t\u0259zminat t\u0259l\u0259binin \u00e7ox gec qald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259r\u0259k r\u0259dd edib. O, &nbsp;Az\u0259rbaycan\u0131n korrupsiyas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhur \u0259dliyy\u0259 sistemind\u0259 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r apelyasiya \u015fikay\u0259ti verib v\u0259 son instansiyada i\u015f ba\u011flan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, X.Abilin \u201cBos Shelf\u201dd\u0259 olark\u0259n s\u0259hv\u0259n ona g\u00f6nd\u0259rildiyini dediyi v\u0259 BP s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 olan m\u0259lumatlar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n maa\u015f c\u0259dv\u0259li \u015firk\u0259tin onun maa\u015f\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini tutdu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Burda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, BP onun maa\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cBos Shelf\u201d\u0259 h\u0259r ay 3300 dollara yax\u0131n pul \u00f6d\u0259yib. M\u0259hk\u0259m\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 is\u0259 Abil iddia edir ki, \u201cBos Shelf\u201dd\u0259n ayda c\u0259mi 1100 dollar al\u0131b v\u0259 onu c\u0259zaland\u0131r\u0131c\u0131 m\u0259z\u0259nn\u0259 il\u0259 803 manata (t\u0259xmin\u0259n 470 dollar) \u00e7evirib ona veribl\u0259r. \u018fm\u0259k haqq\u0131 hesabatlar\u0131 t\u0259sdiq edir ki, o BP-nin \u201cBos Shelf\u201d\u0259 \u00f6d\u0259diyind\u0259n xeyli az pul al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Abil bildirib ki, \u015firk\u0259tin direktoru Axundov ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini \u015fi\u015firdilmi\u015f maa\u015flarla i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc halda bir \u00e7ox \u201cBos Shelf\u201d i\u015f\u00e7isinin maa\u015flar\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259zuniyy\u0259t \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rini k\u0259sib. Eyni zamanda, o v\u0259 dig\u0259r bir ke\u00e7mi\u015f \u201cBos Shelf\u201d \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 bildirib ki, \u015firk\u0259t k\u00f6hn\u0259 avadanl\u0131\u011f\u0131 yenid\u0259n r\u0259ngl\u0259yib v\u0259 onu yeni kimi hesablayaraq, \u201cal\u0131nan mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259\u201d BP-d\u0259n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q pul al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDey\u0259k ki, n\u0259yins\u0259 d\u0259y\u0259ri bir manatd\u0131r, eyni m\u0259hsulun v\u0259 ya xidm\u0259tin 100 manat d\u0259y\u0259rind\u0259 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n saxta s\u0259n\u0259dl\u0259r haz\u0131rlay\u0131rlar\u201d, &#8211; dey\u0259 Abil OCCRP-y\u0259 bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBP 30 ildir Az\u0259rbaycanda nec\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib? A\u011fl\u0131 ba\u015f\u0131nda olan \u015firk\u0259t bura g\u0259lm\u0259zdi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0259rin Su \u00d6z\u00fcll\u0259ri Zavodunun ke\u00e7mi\u015f i\u015f\u00e7isi Arif Cavadov da bildirir ki, o, \u201cBos Shelf\u201dd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n m\u00f6vcud olmayan \u015feyl\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, kran hiss\u0259l\u0259ri ald\u0131qlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n fakturalar haz\u0131rlay\u0131b, sonra is\u0259 bunun qazanc\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259dikl\u0259rinin \u015fahidi olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Cavadov bildirib ki, 2013-c\u00fc ild\u0259 \u015firk\u0259tin direktoru Axundova \u0259\u015fyalar\u0131n o\u011furlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 anonim m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rilib. Cavadovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Axundov t\u0259xmin\u0259n 2 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259ki \u0259\u015fyalar\u0131n saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anbarlar\u0131 a\u015fkar edib, lakin bununla ba\u011fl\u0131 he\u00e7 n\u0259 etm\u0259yib. Az sonra o, direktor Cavadov da daxil olmaqla x\u0259b\u0259r\u00e7ilikd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li bildiyi bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259ri i\u015fd\u0259n azad edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130xtiyar Axundov&#8230; be\u015f anbar\u0131 yoxlay\u0131b, mallar\u0131 \u0259sas anbara da\u015f\u0131td\u0131rd\u0131. O, mallar\u0131 qaytarmad\u0131\u201d, &#8211; dey\u0259 Cavadov OCCRP-y\u0259 bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMallar\u0131n da\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 ay \u0259rzind\u0259 he\u00e7 kim c\u0259zaland\u0131r\u0131lmay\u0131b. H\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 da m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259di\u201d,- dey\u0259 o \u0259lav\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cStalinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 insanlar bel\u0259 t\u0259xribata g\u00f6r\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259nirdil\u0259r\u201d, &#8211; o \u0259lav\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>SOCAR Cavadov v\u0259 Abilin iddialar\u0131n\u0131 t\u0259kzib ed\u0259r\u0259k, onlar\u0131n h\u0259r ikisinin adi kadr d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. M\u0259tbuat katibi \u0259lav\u0259 edib ki, h\u0259r iki halda onlar\u0131n intizam\u0131 v\u0259 i\u015f f\u0259aliyy\u0259ti r\u0259hb\u0259rlik t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri-adekvat hesab edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bir \u00e7ox m\u0259hk\u0259m\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Apelyasiya M\u0259hk\u0259m\u0259si v\u0259 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259 Xuraman Abilin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc iddialar\u0131n yalan oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yib&#8221;, &#8211; s\u00f6z\u00e7\u00fc a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Axundov v\u0259 H\u00fcseynov \u015f\u0259rh almaq t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>Cavadov v\u0259 Abil bildirib ki, onlar korrupsiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na v\u0259 m\u0259murlar\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n prezident \u018fliyev administrasiyas\u0131na v\u0259 SOCAR-a, h\u0259m\u00e7inin BP-y\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u015fikay\u0259t m\u0259ktubu \u00fcnvanlay\u0131blar. H\u0259r ikisi bildirib ki, BP onlar\u0131n iddialar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259d ets\u0259 d\u0259, bununla ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>2017-ci ild\u0259 Abilin BP-nin ba\u015f direktoru Robert Dadliy\u0259 (Robert Dudley) etdiyi \u015fikay\u0259t\u0259 cavab olaraq neft \u015firk\u0259tinin y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li r\u0259smisi bildirib ki, maa\u015fla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u201ci\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259 i\u015f\u00e7i aras\u0131nda h\u0259ll edilm\u0259lidir\u201d v\u0259 Abilin korrupsiyaya dair iddialar\u0131n\u0131 r\u0259dd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>BP-nin Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fczr\u0259 regional prezidenti Qeri Cons (Gary Jones) is\u0259 deyib:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cVur\u011fulamaq ist\u0259rdim ki, ara\u015fd\u0131rmam\u0131za \u0259sas\u0259n BP-nin aktivl\u0259rinin \u201cBos Shelf\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n r\u00fc\u015fv\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259si hallar\u0131 a\u015fkar edilm\u0259yib\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Abil bildirib ki, \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 \u201cBos Shelf\u201d bar\u0259d\u0259ki probleml\u0259ri BP qar\u015f\u0131s\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qald\u0131rd\u0131qdan sonra, o, bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lib ki, Britaniyan\u0131n neft \u015firk\u0259tinin ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259ri var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBP \u00f6z\u00fc bunlar\u0131 g\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259lir. Bu oyunlar BP il\u0259 birg\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>BP-nin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc Abil v\u0259 Cavadovun \u015fikay\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallara cavab verm\u0259yib, sad\u0259c\u0259 bildirib ki, \u015firk\u0259t ara\u015fd\u0131rma aparmaqla ba\u011fl\u0131 \u00f6hd\u0259likl\u0259rini laz\u0131m\u0131nca icra edib v\u0259 korrupsiya iddialar\u0131 onlar\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na \u00fcnvanlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u2018Heyvan kimi i\u015fl\u0259yirdil\u0259r\u2019<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259sind\u0259 \u015fi\u015firdilmi\u015f qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n sad\u0259c\u0259 \u201cBos Shelf\u201d v\u0259 \u201cStar Gulf\u201d \u015firk\u0259ti deyildi. ARDN\u015e-\u0259 m\u0259xsus h\u0259r iki \u015firk\u0259tin m\u00fcqavil\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda 25 faiz \u0259lav\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f ald\u0131\u011f\u0131 ki\u00e7ik subpodrat\u00e7\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r d\u0259 olub.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r hans\u0131 b\u00f6y\u00fck neft v\u0259 qaz layih\u0259sind\u0259 oldu\u011fu kimi, konsorsium x\u00fcsusi avadanl\u0131qlar\u0131 t\u0259min etm\u0259k v\u0259 ya m\u00fc\u0259yy\u0259n i\u015fl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif ki\u00e7ik \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015f\u0259 daxil edib. OCCRP bu \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259ri v\u0259 onlara \u00f6d\u0259nil\u0259n pullar\u0131n hara getm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Onlardan biri d\u0259 Axundovun yezn\u0259si Rauf H\u0259bibli t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan \u201cCaspian Business Services\u201d (CBS) olub. O, 2012-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Quba \u015f\u0259h\u0259rinin icra ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olub, lakin yerli sakinl\u0259r haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyi t\u0259hqiredici s\u00f6zl\u0259r \u015fidd\u0259tli i\u011fti\u015fa\u015flara s\u0259b\u0259b olub v\u0259 25 n\u0259f\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 cinay\u0259t i\u015fini a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n qiyama yol a\u00e7d\u0131qdan sonra r\u00fcsvay\u00e7\u0131l\u0131qla v\u0259zif\u0259sind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Abil bildirib ki, CBS 2013-c\u00fc ild\u0259n, \u015firk\u0259t\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ofis binas\u0131n\u0131 t\u0259mir etm\u0259k tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vaxtdan b\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edib. O, CBS-nin i\u00e7\u0259rid\u0259ki ofisin i\u00e7\u0259risind\u0259ki ara divarlar\u0131 s\u00f6km\u0259k v\u0259 \u00e7\u00f6ld\u0259 emalatxanalar tikm\u0259k kimi a\u011f\u0131r i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ar\u0259siz v\u0259ziyy\u0259td\u0259ki k\u00f6\u00e7k\u00fcn f\u0259hl\u0259l\u0259ri i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k x\u0259rcl\u0259ri azaltd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;M\u0259n bunu \u00f6z g\u00f6zl\u0259riml\u0259 g\u00f6rd\u00fcm&#8221;,- dey\u0259 o qeyd edib. \u201cHeyvan kimi i\u015fl\u0259yirdil\u0259r, az maa\u015f al\u0131rd\u0131lar&#8230; K\u0259ndd\u0259n bir f\u0259hl\u0259 Bak\u0131ya g\u0259lir, 17 saat i\u015fl\u0259yir, bunun m\u00fcqabilind\u0259 16 manat al\u0131rd\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Abil bildirib ki, CBS he\u00e7 vaxt \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d-nin tikintisi \u00fc\u00e7\u00fcn tenderd\u0259n ke\u00e7m\u0259yib v\u0259 OCCRP-nin BP s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 bunun bu c\u00fcr edildiyin\u0259 dair he\u00e7 bir s\u00fcbut tapa bilm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Bununla bel\u0259, qeydl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, \u201cBos Shelf\u201d bu \u015firk\u0259ti terminal\u0131n yeni d\u0259niz bazas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif hiss\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k, binalar v\u0259 infrastruktur tikm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kiray\u0259l\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>E-po\u00e7tlar g\u00f6st\u0259rir ki, BP \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 \u015firk\u0259t\u0259 veril\u0259n sifari\u015fl\u0259rin \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131blar. O c\u00fcml\u0259d\u0259n bunlara laz\u0131ms\u0131z tualet blokunun tikintisi \u00fc\u00e7\u00fcn 60,000 manat (76,500 AB\u015e dollar\u0131) x\u0259rcl\u0259nm\u0259si v\u0259 yeni emalatxanan\u0131n qiym\u0259tini 50 faizd\u0259n \u00e7ox \u015fi\u015firtm\u0259k daxil idi. BP-d\u0259n g\u00f6nd\u0259ril\u0259n m\u0259ktubda CBS-nin beton b\u00fcnovr\u0259l\u0259rin tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifind\u0259 i\u015fl\u0259dil\u0259n materiallar v\u0259 adam\/saat maa\u015flar\u0131 bar\u0259d\u0259 detallar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin nec\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat\u0131n olmamas\u0131 vur\u011fulan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin, b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq BP m\u00fcqavil\u0259ni t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>BP-nin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0131 g\u00f6rm\u0259d\u0259n \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d subpodrat\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallara \u015f\u0259rh verm\u0259kd\u0259n imtina edib, sad\u0259c\u0259 bildirib ki, \u201cbu sor\u011fular da h\u0259m\u00e7inin m\u00fcvafiq podrat\u00e7\u0131lara \u00fcnvanland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>CBS \u015f\u0259rh ist\u0259kl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259yib v\u0259 OCCRP \u015f\u0259xs\u0259n H\u0259bibli il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlaya bilm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>CBS \u015fi\u015firdilmi\u015f qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 i\u015f g\u00f6r\u0259n yegan\u0259 subpodrat\u00e7\u0131 olmay\u0131b. Fakturalar g\u00f6st\u0259rir ki, layih\u0259 yax\u0131nl\u0131qdak\u0131 sahibsiz itl\u0259ri \u00f6ld\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cBos Shelf\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n kiray\u0259l\u0259n\u0259n \u015firk\u0259t\u0259 h\u0259r it \u00fc\u00e7\u00fcn 460 manat (270 AB\u015e dollar\u0131) \u00f6d\u0259nilib. Bu h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 zavodda \u00e7al\u0131\u015fan f\u0259hl\u0259nin ayl\u0131q m\u0259vacibi il\u0259 t\u0259xmin\u0259n eyni idi.<\/p>\n\n\n\n<p>CBS konsorsiumun &#8220;aktiv&#8221; v\u0259 ya &#8220;yegan\u0259&#8221; t\u0259chizat\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda idi, \u0259sas\u0259n BP-d\u0259n as\u0131l\u0131 olmadan idar\u0259 olunan SOCAR-a m\u0259xsus \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli \u0259laq\u0259l\u0259ri olan subpodrat\u00e7\u0131 \u015firk\u0259t idi. Ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 BP daha ki\u00e7ik t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259li v\u0259 tendersiz 250.000 AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7ox d\u0259y\u0259rd\u0259 sifari\u015f alaraq m\u00fcqavil\u0259 imzalam\u0131\u015f ist\u0259nil\u0259n \u015firk\u0259ti yoxlamal\u0131 idi. Bununla bel\u0259, BP-nin daxili t\u0259fti\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u201cBos Shelf\u201d-in \u201chesabat verm\u0259 prosesi biz\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir n\u0259zar\u0259t imkan\u0131 verm\u0259y\u0259n son d\u0259r\u0259c\u0259 z\u0259if prosedur\u201d kimi t\u0259svir edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7irkli pullar\u0131n yuyulmas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis Erin \u015eornik (Eryn Schornick) bildirib ki, yaln\u0131z bir \u015firk\u0259tl\u0259 v\u0259 \u201cm\u0259hdud tenderl\u0259\u201d m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin ba\u011flanmas\u0131 \u015f\u0259ffafl\u0131q v\u0259 r\u0259qab\u0259tin t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rinin pozulmas\u0131n\u0131 t\u0259msil edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu, podrat\u00e7\u0131lar v\u0259 subpodrat\u00e7\u0131lar aras\u0131nda \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u00f6vcud olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259txorluq, gerit\u0259pm\u0259 v\u0259 qohumbazl\u0131q kimi korrupsiya potensial\u0131na q\u0131rm\u0131z\u0131 bayraq qald\u0131r\u0131r\u201d,- dey\u0259 o \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n\n\n\n<p>OCCRP-nin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259r ki, \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n subpodrat\u00e7\u0131lar b\u0259zi hallarda \u00e7irkli pullar\u0131n yuyulmas\u0131na q\u0131rm\u0131z\u0131 bayraq qald\u0131ran of\u015for \u015firk\u0259tl\u0259rdir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.occrp.org\/en\/investigations\/bp-turned-a-blind-eye-to-corruption-in-prize-azerbaijan-gas-project#occrp-accordion-box-money-laundering-risks\"><strong>\ud83d\udd17<\/strong><\/a><strong>Pulyuma riski<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>BP-nin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li r\u0259smisi konsorsium t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u0259 c\u0259lb edil\u0259n podrat\u00e7\u0131n\u0131n \u00e7irkli pullar\u0131n yuyulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn risk da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. OCCRP-nin ara\u015fd\u0131rmalar\u0131nda onun dig\u0259r subpodrat\u00e7\u0131lar il\u0259 sual do\u011furan \u0259laq\u0259l\u0259ri olub.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cGulfstream\u201d \u015f<\/strong><strong>irk\u0259ti<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E-po\u00e7tlar\u0131n birind\u0259 BP-nin s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc m\u00f6vcud subpodrat\u00e7\u0131 \u201cGulf Stream\u201d-d\u0259n kabel v\u0259 qazma avadanl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6d\u0259ni\u015f q\u0259bzini sor\u011fulay\u0131b. O, qeyd edib ki, \u201cGulf Stream\u201d m\u00fcqavil\u0259sind\u0259 qeydiyyat \u00fcnvan\u0131n\u0131n Latviyada oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rib, lakin \u0259slind\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyada qeydiyyatdan ke\u00e7ib v\u0259 burada \u015firk\u0259t s\u0259n\u0259dl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 of\u015for c\u0259nn\u0259ti olan Sey\u015fel adalar\u0131ndan iki \u015firk\u0259t\u0259 m\u0259xsus olub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r \u201cGulf Stream\u201d Yeni Zelandiyada qeydiyyatdan ke\u00e7ib v\u0259 direktorunun ad\u0131 Emin \u018fliyev olub. \u018fliyev \u201cBos Shelf\u201d \u015firk\u0259tinin al\u0131\u015f meneceri il\u0259 eyni ada malikdir. \u015eirk\u0259tin veb sayt\u0131n\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 telefon n\u00f6mr\u0259l\u0259rinin i\u015fl\u0259m\u0259m\u0259si d\u0259 h\u0259y\u0259can siqnal\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, BP r\u0259hb\u0259ri, dey\u0259s\u0259n, m\u0259s\u0259l\u0259ni \u201cBos Shelf\u201d qar\u015f\u0131s\u0131nda qald\u0131rmal\u0131 oldu\u011funu dey\u0259r\u0259k, s\u0259s-k\u00fcy salmaq ist\u0259m\u0259yib v\u0259 \u0259lav\u0259 edib ki, \u201cz\u0259hm\u0259t olmasa, onlara yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z m\u0259tnl\u0259r\u0259 diqq\u0259t edin\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bundan ba\u015fqa, bizim i\u015fimiz podrat\u00e7\u0131n\u0131n istifad\u0259 etdiyi h\u0259r bir \u015firk\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259k deyil. Bizim i\u015fimiz m\u00fcqavil\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 v\u0259 prosesl\u0259rin\u0259 uy\u011funlu\u011fu t\u0259min etm\u0259kdir&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha sonra o, BP-nin subpodrat\u00e7\u0131lar\u0131n laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 yoxlan\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6hd\u0259liyini t\u0259sdiql\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn BP-nin B\u00f6y\u00fck Britaniyadak\u0131 h\u00fcquq departamentin\u0259 elektron m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rib. Sonda m\u00fcvafiq prosedurlara \u0259m\u0259l edilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cGulfstream\u201d hesab\u0131na pul \u00f6d\u0259nilm\u0259m\u0259sin\u0259 q\u0259rar verilib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cGulfstream\u201d\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n e-po\u00e7tlar geri qay\u0131d\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cCaspian Support Solutions\u201d (CSS)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>OCCRP-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u201cGulf Stream\u201d h\u0259m\u00e7inin B\u00f6y\u00fck Britaniyada qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d layih\u0259sinin dig\u0259r iki subpodrat\u00e7\u0131s\u0131 il\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259li olub. Bunlardan biri n\u0259qliyyat v\u0259 yem\u0259kl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla, \u00e7ox bahal\u0131 kimi qeyd olunan bir ne\u00e7\u0259 inzibati \u0259lav\u0259 xidm\u0259tl\u0259r t\u0259qdim ed\u0259n \u201cCaspian Support Solutions\u201d (CSS) olub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cGulfstream\u201d v\u0259 CSS R\u00fcst\u0259m M\u0259mm\u0259dov adl\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7 xarici \u015firk\u0259t vasit\u0259sil\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 2016-2019-cu ill\u0259rd\u0259 CSS qism\u0259n M\u0259mm\u0259dova m\u0259xsus olub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u015eirk\u0259t qeydl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, M\u0259mm\u0259dov h\u0259m d\u0259 \u201cGTS Solutions Allianse LLP\u201d adl\u0131 Britaniya \u015firk\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u018fvv\u0259ll\u0259r biri Sey\u015fel adalar\u0131ndan v\u0259 ikisi Belizd\u0259n olan \u00fc\u00e7 of\u015for \u015firk\u0259tin direktorlar\u0131 v\u0259 r\u0259smil\u0259ri GTS-nin oldu\u011fu kimi \u201cGulfstream\u201din d\u0259 sahibl\u0259ri olub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 M\u0259mm\u0259dov 2019-cu ilin oktyabr\u0131nda CSS-d\u0259ki hiss\u0259l\u0259rind\u0259n imtina edib, el\u0259 h\u0259min ay \u015firk\u0259t ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib v\u0259 \u201cGulfstream\u201d l\u0259\u011fv olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7irkli pullar\u0131n yuyulmas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 ekspert \u015eornik bildirib ki, bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u201ckorrupsiya v\u0259 \u00e7irkli pullar\u0131n yuyulmas\u0131 riskl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi suallar do\u011furur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>OCCRP M\u0259mm\u0259dovla \u0259laq\u0259 yarada bilm\u0259yib v\u0259 CSS \u015f\u0259rh ist\u0259kl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rapid Solutions<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r \u0259laq\u0259li subpodrat\u00e7\u0131 \u201cRapid Solutions Ltd\u201d CSS-in ke\u00e7mi\u015f direktoru v\u0259 bu yax\u0131nlarda Az\u0259rbaycanda Britaniya Ticar\u0259t Palatas\u0131n\u0131n direktoru t\u0259yin edilmi\u015f Hovard Lean (Howard Lean) vasit\u0259sil\u0259 CSS il\u0259 \u0259laq\u0259d\u0259 olub.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcqavil\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, \u015firk\u0259t qurulmu\u015f multiservis provayderi kimi t\u0259snif edilir; bu o dem\u0259kdir ki, \u201cBos Shelf\u201d BP-d\u0259n as\u0131l\u0131 olmadan, \u015eornikin potensial problemli kimi t\u0259svir etdiyi \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cRapid Solutions\u201d \u015f\u0259rh ist\u0259kl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Az\u0259rbaycandan tutmu\u015f uzaq of\u015for zonalardak\u0131 vergi c\u0259nn\u0259tl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r uzanan qeyri-\u015f\u0259ffaf inzibati strukturlar, t\u0259r\u0259fda\u015flar, \u015f\u0259xsi v\u0259 pe\u015f\u0259kar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015f\u0259b\u0259k\u0259 korrupsiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi suallar ortaya \u00e7\u0131xar\u0131r&#8221;, &#8211; \u015eornik bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bundan \u0259lav\u0259, bu \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 sahib olan v\u0259 ya onlara n\u0259zar\u0259t ed\u0259n insanlar haqq\u0131nda a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n m\u0259lumat\u0131n olmamas\u0131 bal\u0131qqula\u011f\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn r\u00fc\u015fv\u0259t mexanizml\u0259rini gizl\u0259tm\u0259k v\u0259 ya korrupsiyadan \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u0259lirl\u0259ri gizl\u0259tm\u0259k, yumaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>D\u0259bd\u0259b\u0259li m\u00fclkl\u0259r<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBos Shelf\u201d\u0259 \u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d-d\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fi\u015firdilmi\u015f \u00f6d\u0259mi\u015fl\u0259r edil\u0259nd\u0259 onun direktoru Axundov varg\u00fcc\u00fc il\u0259 da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak \u00fc\u00e7\u00fcn pulu g\u00f6y\u0259 sovururdu.<\/p>\n\n\n\n<p>El\u0259 h\u0259min il SOCAR-\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259diyi \u201cOil &amp; Gas Year\u201d jurnal\u0131 Axundovu \u201c\u0130lin adam\u0131\u201d elan edib. 2015-ci ilin iyun ay\u0131nda o, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Balacaxan\u0131m \u0130smay\u0131lova il\u0259 Mayamid\u0259 \u201cSetai Residences\u201d adl\u0131 d\u0259bd\u0259b\u0259li d\u0259nizq\u0131ra\u011f\u0131 kompleksd\u0259&nbsp;3 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 m\u0259nzil al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki il sonra da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak agentl\u0259ri Mayami sahilind\u0259ki \u0259n bahal\u0131 m\u0259nzill\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259rinin bu komplekd\u0259 oldu\u011funu bildir\u0259nd\u0259 Axundov 5,5 milyon dollara ba\u015fqa m\u0259nzil al\u0131b. \u018fmlak s\u0259n\u0259dl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, o, h\u0259r hans\u0131 m\u0259nzil alark\u0259n ipoteka g\u00f6t\u00fcrm\u0259yib, n\u0259\u011fd pulla al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Floridadak\u0131 da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak reyestrl\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, \u0130smay\u0131lova 2017-ci ild\u0259 2 milyon dollara ald\u0131\u011f\u0131, bir az \u015fimalda &#8211; Fort Loderdeyld\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n daha be\u015fotaql\u0131 m\u00fclk\u0259 sahibdir. Axundov, h\u0259m\u00e7inin San-Fransiskoda iki kommersiya binas\u0131 olan, Floridada qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f \u015firk\u0259tin ke\u00e7mi\u015f icra\u00e7\u0131 direktoru kimi d\u0259 qeydiyyata d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131lan fotolarda \u0130smay\u0131lovan\u0131n sosial h\u0259yat\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Sey\u015fel adalar\u0131nda istirah\u0259ti, el\u0259c\u0259 d\u0259 Meksikada Tuluma, Kubada Havanaya v\u0259 Fransada Paris\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259ri \u0259ks olunub. 2016-c\u0131 ilin noyabr\u0131nda \u00e7\u0259kilmi\u015f foto\u015f\u0259kild\u0259 o, Axundov v\u0259 q\u0131zlar\u0131 Ritz Londonda \u201cBos Shelf\u201d-in ba\u015f kommersiya meneceri Dominik Russa v\u0259 ail\u0259si il\u0259 \u015fam yem\u0259yi yeyirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Axundovlar ail\u0259sinin bu q\u0259d\u0259r s\u0259rv\u0259ti nec\u0259 y\u0131\u011fd\u0131qlar\u0131 m\u0259lum deyil. Onun maa\u015f\u0131 BP-nin s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 qeyd edilm\u0259yib, baxmayaraq ki, bu, \u015firk\u0259tin dig\u0259r top-menecerl\u0259rinin ild\u0259 470.000-500.000 dollar aras\u0131nda maa\u015f ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Axundovun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 \u0130smay\u0131lova h\u00fcquq\u015f\u00fcnasd\u0131r v\u0259 iyirmi il BMT-nin Qa\u00e7q\u0131nlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 Ali Komissarl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. 2018-ci ild\u0259 anas\u0131 Az\u0259rbaycan Nazirl\u0259r Kabinetinin H\u00fcquq \u015f\u00f6b\u0259sinin ke\u00e7mi\u015f m\u00fcdiri H\u0259qiq\u0259t \u0130smay\u0131lova il\u0259 birlikd\u0259 \u201cCrystal Law\u201d h\u00fcquq firmas\u0131n\u0131 yarad\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cCrystal Law\u201d\u0131n qeydiyyatda oldu\u011fu \u00fcnvanda, ya\u015fay\u0131\u015f binas\u0131ndak\u0131 m\u0259nzild\u0259 ya\u015fayan qon\u015fular m\u00fcxbir\u0259 bura kimins\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kdiyini g\u00f6rm\u0259dikl\u0259rini deyibl\u0259r. Bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259r Axundovun \u0259vv\u0259ll\u0259r h\u0259min m\u0259nzilin sahibi oldu\u011funu v\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ets\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycanda ictimai m\u00fclkiyy\u0259tin m\u0259lumat bazas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan OCCRP bunu t\u0259sdiql\u0259y\u0259 bilm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>Axundov, \u0130smay\u0131lova v\u0259 \u201cCrystal Law\u201d h\u00fcquq \u015firk\u0259ti \u015f\u0259rh ist\u0259kl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259yib. SOCAR Axundovun maa\u015f\u0131 v\u0259 x\u0259rcl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131rmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u015eahd\u0259niz 2\u201d-nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r ba\u015fa \u00e7at\u0131b v\u0259 bildirilir ki, haz\u0131rda \u201cBos Shelf\u201d Fransan\u0131n \u201cTotal\u201d \u015firk\u0259ti il\u0259&nbsp; \u201cAb\u015feron\u201d neft-qaz yata\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu arada, \u201cStar Gulf\u201d sakitc\u0259 yoxa \u00e7\u0131x\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>O, 2019-cu ild\u0259n SOCAR-\u0131n s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 qeyd olunmay\u0131b v\u0259 yerini B\u018f\u018f-d\u0259 qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f, \u201cBos Shelf International FZCO\u201d adl\u0131 ba\u015fqa bir \u015firk\u0259t al\u0131b. OCCRP-nin \u201cBos Shelf International\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn tapa bildiyi yegan\u0259 korporativ s\u0259n\u0259d onun tamamil\u0259 \u0130lham Nuriyev\u0259 m\u0259xsus oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Eyni ad\u0131 da\u015f\u0131yan \u015f\u0259xs 2020-ci ild\u0259 \u201cBos Shelf\u201din Bak\u0131dak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259si kimi \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. OCCRP \u201cLinkedIn\u201d vasit\u0259sil\u0259 \u015f\u0259rh \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etdikd\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xs he\u00e7 bir sual\u0131 cavabland\u0131rma\u011fa &#8220;maraql\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>ARA\u015eDIRMANIN M\u00dc\u018fLL\u0130F\u0130: <a href=\"https:\/\/www.occrp.org\/en\/investigations\/bp-turned-a-blind-eye-to-corruption-in-prize-azerbaijan-gas-project\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">OCCRP<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0131zd\u0131r\u0131lan s\u0259n\u0259dl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n iki d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259ti C\u0259nub Qaz &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/#more-233585\" aria-label=\"Read more about BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur\">Davam\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":233589,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[55,88,79],"tags":[],"class_list":["post-233585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma","category-redaktor-secimi","category-featured","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"S\u0131zd\u0131r\u0131lan s\u0259n\u0259dl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n iki d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259ti C\u0259nub Qaz ... Davam\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-02-03T08:36:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-02-03T08:36:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1712\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"aleks\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"aleks\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/476e9360e593fa131d5d71d51866f8da\"},\"headline\":\"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur\",\"datePublished\":\"2022-02-03T08:36:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-03T08:36:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/\"},\"wordCount\":6912,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Ara\u015fd\u0131rma\",\"Redaktor se\u00e7imi\",\"T\u00f6vsiy\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/\",\"name\":\"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2022-02-03T08:36:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-03T08:36:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1712,\"caption\":\"Az\u0259rbaycan nefti, foto: Reuters\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ara\u015fd\u0131rma\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/arasdirma\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/476e9360e593fa131d5d71d51866f8da\",\"name\":\"aleks\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur - MEYDAN.TV","og_description":"S\u0131zd\u0131r\u0131lan s\u0259n\u0259dl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n iki d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259ti C\u0259nub Qaz ... Davam\u0131","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2022-02-03T08:36:00+00:00","article_modified_time":"2022-02-03T08:36:05+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1712,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"aleks","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/"},"author":{"name":"aleks","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/476e9360e593fa131d5d71d51866f8da"},"headline":"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur","datePublished":"2022-02-03T08:36:00+00:00","dateModified":"2022-02-03T08:36:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/"},"wordCount":6912,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg","articleSection":["Ara\u015fd\u0131rma","Redaktor se\u00e7imi","T\u00f6vsiy\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/","name":"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg","datePublished":"2022-02-03T08:36:00+00:00","dateModified":"2022-02-03T08:36:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/azerbaijan-oil-fields-baku-reuters-scaled.jpg","width":2560,"height":1712,"caption":"Az\u0259rbaycan nefti, foto: Reuters"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/azerbaycanda-qaz-lahiyesinin-daxilindeki-korrupsiyaya-goz-yumur\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ara\u015fd\u0131rma","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/arasdirma\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"BP Az\u0259rbaycanda qaz lahiy\u0259sinin daxilind\u0259ki korrupsiyaya g\u00f6z yumur"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/476e9360e593fa131d5d71d51866f8da","name":"aleks"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=233585"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233585\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":233612,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233585\/revisions\/233612"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/233589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=233585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=233585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=233585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}