{"id":198185,"date":"2019-12-02T09:59:00","date_gmt":"2019-12-02T09:59:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/"},"modified":"2019-12-02T09:59:00","modified_gmt":"2019-12-02T09:59:00","slug":"bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/","title":{"rendered":"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d"},"content":{"rendered":"<p>\n  <i><br \/>\n    Qubad \u0130bado\u011flu: \u201cB\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131nda Neft Fondunun transfertl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259sas m\u0259nb\u0259 olaraq qal\u0131r\u201d<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    <i><br \/>\n      Milli M\u0259clisin noyabr\u0131n 29-da ke\u00e7iril\u0259n plenar iclas\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2020-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc oxunu\u015fda m\u00fczakir\u0259y\u0259 q\u0259bul edilib. Builki b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259ri parlament v\u0259 ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259fd\u0259n o q\u0259d\u0259r d\u0259 geni\u015f diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259di.<br \/>\n    <\/i><br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    <i><br \/>\n      \u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert Qubad \u0130bado\u011flu 2020-ci ilin b\u00fcdc\u0259 layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hlill\u0259rini Meydan Tv il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb.<br \/>\n    <\/i><br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Qubad b\u0259y, b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ba\u015flad\u0131 v\u0259 bitdi. Y\u0259ni b\u00fcdc\u0259 layih\u0259si q\u0259bul olundu. Sanki bu d\u0259f\u0259 \u00e7ox m\u00fczakir\u0259y\u0259 etm\u0259y\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00fcdc\u0259 haqq\u0131nda ictimaiyy\u0259ti \u00e7ox m\u0259lumatland\u0131rma\u011fa ehtiyac g\u00f6rm\u0259dil\u0259r. Sizin 2020-ci ilin b\u00fcdc\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211; Do\u011frudur, bel\u0259 ild\u0131r\u0131m s\u00fcr\u0259ti il\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yaln\u0131z avtoritar v\u0259 parlament demokratiyas\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u0259z\u0259n biz Az\u0259rbaycan qanunvericiliyind\u0259 b\u00fcdc\u0259nin parlament m\u00fczakir\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn az m\u00fcdd\u0259tin ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nirik, amma faktiki olaraq, Milli M\u0259clis ona ayr\u0131lan vaxtdan da tam \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etmir. \u018fslind\u0259 parlamentd\u0259 b\u00fcdc\u0259 prosesi oktyabr\u0131n 15-d\u0259n dekabr\u0131n 20-d\u0259k davam etm\u0259lidir. Eyni zamanda bu d\u00f6vrd\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 detallar\u0131na q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131qlanmal\u0131, b\u00fcdc\u0259 dinl\u0259m\u0259l\u0259ri ke\u00e7irilm\u0259lidir. Amma \u00f6lk\u0259d\u0259 n\u0259 h\u00f6kum\u0259t v\u0259 n\u0259 d\u0259 parlament ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q olan b\u00fcdc\u0259 dinl\u0259m\u0259si ke\u00e7irir, eyni zamanda \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 tikinti x\u0259rcl\u0259ri, m\u00fcdafi\u0259, milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n saxlanmas\u0131 x\u0259rcl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259sas b\u00f6lm\u0259y\u0259 aid edilm\u0259y\u0259n sair x\u0259rcl\u0259r, ehtiyat fondlar\u0131n\u0131n t\u0259snifat\u0131 olmadan parlamentd\u0259n \u201cke\u00e7ir\u201d, h\u0259tta deputatlar da bilmirl\u0259r ki, h\u0259min istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 b\u00fcdc\u0259 hara, nec\u0259 v\u0259 kim t\u0259r\u0259find\u0259n x\u0259rcl\u0259nir, amma onlar yekdillikl\u0259 b\u00fcdc\u0259y\u0259 s\u0259s verirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, n\u00f6vb\u0259ti ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 iqtisadi t\u0259snifat \u00fczr\u0259 \u201cMallar\u0131n (i\u015fl\u0259rin v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin) sat\u0131nalmas\u0131\u201d b\u00f6lm\u0259si 28,2 faizlik x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 7,6 mlrd. manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. \u201cB\u00fcdc\u0259 z\u0259rfi\u201dn\u0259 daxil edilmi\u015f m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259hlil h\u0259min v\u0259saitin 45,6 faizinin \u201cSair x\u0259rcl\u0259r\u201d v\u0259 \u201c\u0130stehlaky\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259r\u201d \u00fczr\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Bu o dem\u0259kdir ki, 3,5 milyard manatl\u0131q v\u0259sait \u201cSair x\u0259rcl\u0259r\u201d v\u0259 \u201c\u0130stehlaky\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259r\u201d ad\u0131 il\u0259 qapal\u0131 saxlan\u0131l\u0131r. Eyni zamanda Hesablama Palatas\u0131n\u0131n hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259 2020-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin layih\u0259sind\u0259 bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259r \u00fczr\u0259 4602,1 mln. manat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub ki, bu da 2018-c\u0131 ilin icra g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n 1534,5 mln. manat v\u0259 ya 50,0 faiz \u00e7oxdur. 2020-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 17,1 faiz t\u0259\u015fkil edir. Qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, \u00fcmumilikd\u0259 2020-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 21 istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istisna olmaqla b\u00fct\u00fcn b\u00f6lm\u0259l\u0259rd\u0259 bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Funksional t\u0259snifat\u0131n b\u0259zi b\u00f6lm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u00fcmumi d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259rd\u0259 daha y\u00fcks\u0259k olub. Bel\u0259 ki, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin 35,2 faizi \u201cM\u00fcdafi\u0259\u201d, 23 faizi \u201cS\u0259hiyy\u0259\u201d, 21,1 faizi \u201c\u018fsas b\u00f6lm\u0259l\u0259r\u0259 aid edilm\u0259y\u0259n xidm\u0259tl\u0259r\u201d b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. M\u0259lumatlar\u0131n t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, funksional t\u0259snifat\u0131n b\u0259zi b\u00f6lm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin proqnoz g\u00f6st\u0259rici 2019-cu ilin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n icra g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Qanunvericilikd\u0259 bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin anlay\u0131\u015f\u0131, istifad\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar d\u0259qiq t\u0259sbit edilm\u0259yib. Hesablama Palatas\u0131n\u0131n r\u0259yind\u0259 qanunvericilikd\u0259 bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259r anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n v\u0259 istifad\u0259 istiqam\u0259tl\u0259rinin normativ-h\u00fcquqi aktlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sini t\u0259klif edilib. Bird\u0259f\u0259lik x\u0259rcl\u0259rin \u00e7ox olmas\u0131 o dem\u0259kdir ki, h\u0259min x\u0259rc madd\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 son t\u0259yinat\u0131 icra hakimiyy\u0259ti verir ki, bu da b\u00fcdc\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 hesabatl\u0131l\u0131\u011f\u0131na x\u0259l\u0259l g\u0259tirir. Q\u0259na\u0259tim budur ki, 2020-ci ild\u0259 d\u0259 26,9 milyard manatl\u0131q d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259cl\u0259rinin yar\u0131ya q\u0259d\u0259ri icra hakimiyy\u0259tinin maraqlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 korrupsiya hallar\u0131na yol verilm\u0259kl\u0259, qeyri-\u015f\u0259ffaf v\u0259 hesabats\u0131z x\u0259rcl\u0259n\u0259c\u0259k.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Bu b\u00fcdc\u0259nin \u00f6t\u0259n ilki b\u00fcdc\u0259d\u0259n f\u0259rqi n\u0259dir? Hans\u0131 sah\u0259l\u0259r\u0259 daha \u00e7ox v\u0259sait ayr\u0131lacaq v\u0259 ya k\u0259sil\u0259c\u0259k?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211; Bu b\u00fcdc\u0259nin \u00f6t\u0259n ilkind\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck f\u0259rqi x\u0259rcl\u0259rin strukturu il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. N\u00f6vb\u0259ti ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259rinin strukturuna daxil olan cari x\u0259rcl\u0259r\u0259 17,3 mlrd. manat v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 64,2 faizi, \u0259sasl\u0131 x\u0259rcl\u0259r\u0259 7,8 mlrd. manat v\u0259 ya b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin 29,0 faizi, d\u00f6vl\u0259t borcuna xidm\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259r\u0259 1,8 mlrd. manat v\u0259 ya c\u0259mi x\u0259rcl\u0259rin 6,8 faizi s\u0259viyy\u0259sind\u0259 v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. 2020-ci ild\u0259 cari x\u0259rcl\u0259rin art\u0131m tempi qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 art\u0131m\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 cari ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 art\u0131m templ\u0259ri aras\u0131nda f\u0259rq daha da b\u00f6y\u00fcy\u0259c\u0259k. G\u0259l\u0259n ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin layih\u0259sind\u0259 cari x\u0259rcl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli art\u0131mla proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, onun c\u0259mi x\u0259rcl\u0259rin 64,2 faizni t\u0259\u015fkil etm\u0259si b\u00fcdc\u0259 tarazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn riskl\u0259ri art\u0131r\u0131b. Bel\u0259 ki, n\u00f6vb\u0259ti il b\u00fcdc\u0259nin cari x\u0259rcl\u0259rin art\u0131m tempi qeyri-neft \u00dcDM-in nominal art\u0131m tempini 3 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox \u00fcst\u0259l\u0259yir. 2020-ci ilin b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259rinin strukturuna daxil olan cari x\u0259rcl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri 17275,9 milyon manat proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, g\u0259l\u0259n ilin cari x\u0259rcl\u0259r bu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 37,6 faiz \u00e7ox olacaq. \u018fslind\u0259 m\u00fcqayis\u0259 olunan d\u00f6vrd\u0259 qeyri-neft sektorundan daxilolamalar\u0131n art\u0131m tempi cari x\u0259rcl\u0259rin art\u0131m tempini \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259rdis\u0259, bu d\u0259yi\u015fiklikd\u0259n narahat olma\u011fa d\u0259ym\u0259zdi. Amma g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n qeyri-neft g\u0259lirl\u0259ri 10604,5 milyon manat proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bu da bu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 12 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. Eyni zamanda g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan qeyri-neft g\u0259lirl\u0259ri cari x\u0259rcl\u0259rin 61,4 faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, 2020-ci il b\u00fcdc\u0259sinin cari x\u0259rcl\u0259rin h\u0259r 3 manat\u0131ndan 2 manat\u0131 neft g\u0259lirl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259 bil\u0259r. B\u00fcdc\u0259 sistemi haqq\u0131nda qanuna g\u00f6r\u0259, cari x\u0259rcl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259k haqq\u0131, \u0259m\u0259k haqq\u0131na \u00fcst\u0259lik, pensiya v\u0259 ba\u015fqa sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259r v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r, mallar\u0131n sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 ba\u015fqa xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259r, faiz \u00fczr\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r, qrantlar, subsidiyalar v\u0259 cari k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259r daxildir. \u0130kincisi, g\u0259l\u0259n il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259nin k\u0259siri b\u00f6hran h\u0259ddini ke\u00e7\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki 2020-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fcdc\u0259 k\u0259siri \u00dcDM-in 3,3 faizi h\u0259cmind\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu is\u0259 Avropa m\u0259kan\u0131nda olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Mastrix sazi\u015fi il\u0259 t\u0259nziml\u0259n\u0259n 3 faizlik b\u00f6hran h\u0259ddinin a\u015f\u0131lmas\u0131 dem\u0259kdir. Burda narahatl\u0131q yaradan ba\u015fqa s\u0259b\u0259b art\u0131m tendensiyas\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan k\u0259siri \u00f6t\u0259n il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 12,5 d\u0259f\u0259 \u00e7ox olacaq.\n<\/p>\n<p>\n  N\u00f6vb\u0259ti ili \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259n f\u0259rql\u0259ndir\u0259n bir s\u0131ra m\u0259qamlara da diqq\u0259ti c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259rdim. 2020-ci ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 t\u0259msil\u00e7ilik v\u0259 t\u0259\u015fviqat x\u0259rcl\u0259ri 231,5 milyon manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k ki, onun da 221,5 milyon manat\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259, 10 milyon manat\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n xaricd\u0259ki diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259ri v\u0259 konsulluqlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviqat f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k. Beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 x\u0259rcl\u0259r bu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 (65 milyon manat) 3 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131r\u0131l\u0131b ki, bu da \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 1 illik elm x\u0259rcl\u0259rind\u0259n 28 milyon manat \u00e7oxdur.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130dar\u0259etm\u0259d\u0259 apar\u0131lan struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 qanunvericilik v\u0259 icra hakimiyy\u0259tinin saxlan\u0131lmas\u0131 x\u0259rcl\u0259riniun rasionalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 olmas\u0131na baxmayaraq, b\u00fcdc\u0259 m\u0259lumatlar\u0131na istinad\u0259n dem\u0259k olar ki, son d\u00f6vrl\u0259r \u0259n \u00e7ox art\u0131ma m\u0259ruz qalan x\u0259rc b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 idar\u0259etm\u0259 x\u0259rcl\u0259ridir. \u018fg\u0259r bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 2018-ci ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 627,5 milyon manat x\u0259rcl\u0259nmi\u015fdirs\u0259, bu ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 827,2 milyon manat x\u0259rcl\u0259nm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilirs\u0259, g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259n bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259r 1 milyard 122,6 milyon manat proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu v\u0259saitin 2018-ci ild\u0259 65 faizi, 2019-cu ild\u0259 60 faizi, 2020-ci ild\u0259 67,2 faizi \u0259m\u0259yin \u00f6d\u0259ni\u015fi x\u0259rcl\u0259ridir.\n<\/p>\n<p>\n  2019-cu ild\u0259n etibar\u0259n i\u015fsiz \u015f\u0259xsl\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u0259\u015f\u011fullu\u011funun t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n ictimai i\u015fl\u0259rin t\u0259\u015fkili v\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 159,8 milyon manat\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, bu da 2019-cu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 2 d\u0259f\u0259 v\u0259 ya 79,8 milyon manat \u00e7oxdur.\n<\/p>\n<p>\n  N\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 k\u0259skin art\u0131ma m\u0259ruz qalan x\u0259rc madd\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 v\u0259 prokurorluq orqanlar\u0131n\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 x\u0259rcl\u0259ridir.\n<\/p>\n<p>\n  G\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan bu x\u0259rc madd\u0259si \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 655 milyon 331 min 737 manat v\u0259 ya 49,7 faiz artacaq. Bu art\u0131m\u0131n 448 milyon 726 min 224 manat\u0131 v\u0259 ya 68,5 faizi h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. M\u00fcqayis\u0259 olunan d\u00f6vrd\u0259 h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n saxlanmas\u0131 x\u0259rci d\u0259 448 milyon 726 min 224 manat v\u0259 ya 43,7 faiz artacaq. N\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 v\u0259 prokurorluq orqanlar\u0131n\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 x\u0259rcl\u0259ri 1 milyard 973 milyon 67 min 124 manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k ki, bu h\u0259min il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan \u00fcmumt\u0259hsil x\u0259rcl\u0259rind\u0259n 267 milyon 714 min 321 manat \u00e7oxdur.\n<\/p>\n<p>\n  N\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259rinin 96,7 faizii m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f g\u0259lirl\u0259rin, 3,3 faizi yerli g\u0259lirl\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. Yerli g\u0259lirl\u0259rin bu s\u0259viyy\u0259d\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 regionlar\u0131n iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 potensial\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 il\u0259 izah edil\u0259 bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2020-ci ilin b\u00fcdc\u0259 proqnozu g\u00f6st\u0259rir ki, g\u0259l\u0259n il Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n yerli g\u0259lirl\u0259ri onun b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin 22 faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Odur ki, muxtar respublikaya ayr\u0131lacaq dotasiya \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 105 milyon 990 min manat v\u0259 ya 37,6 faiz artacaq. Bel\u0259 ki, g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n b\u00fcdc\u0259sin\u0259 veril\u0259n dotasiya 387 milyon 890 min manat proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd edim ki, bu il \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259nil\u0259n dotasiyan\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi 300 milyon 360 min manatd\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Yekunda bu suala cavab\u0131m\u0131 \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k onu bildirm\u0259k ist\u0259rdim ki, m\u0259hz idar\u0259etm\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin, bird\u0259f\u0259lik t\u0259yinatl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259d\u0259n ehtiyat v\u0259sait kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan x\u0259rcl\u0259rin l\u00fczumsuz art\u0131r\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na 2020-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun g\u0259lirl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan icmal b\u00fcdc\u0259nin k\u0259siri -14 milyard 339 milyon 200 min manat olacaq. Bu o dem\u0259kdir ki, neft-qaz g\u0259lirl\u0259ri olmadan c\u0259mi x\u0259rcl\u0259rimizin bu q\u0259d\u0259ri \u00f6d\u0259nilm\u0259mi\u015f qal\u0131r. Bu m\u0259bl\u0259\u011f d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259rinin 53,2 faizini t\u0259\u015fkil edir.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Ad\u0259t\u0259n bu vaxta q\u0259d\u0259r b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunark\u0259n onu l\u0259yaq\u0259tli b\u00fcdc\u0259 adland\u0131r\u0131rd\u0131lar. Bu d\u0259f\u0259 is\u0259 daha \u00e7ox sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc b\u00fcdc\u0259 deyirl\u0259r. Bu b\u00fcdc\u0259nin sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc olmas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc n\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rir v\u0259 ya g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211; Do\u011frudur, 2020-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259ri 10,4 mlrd. manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, bu da 2019-cu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2605,8 mln. manat v\u0259 ya 33,5 faiz \u00e7oxdur. Sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 2019-cu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 7,7 faiz b\u0259nd \u00e7ox olmaqla 38,5 faiz t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Sosial siyas\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 2020-ci ilin b\u00fcdc\u0259 layih\u0259sind\u0259 8402,2 mln. manat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur ki, bu da 2019-cu ilin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n icra g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2210,8 mln. manat v\u0259 ya 35,7 faiz \u00e7oxdur. Art\u0131m sosial siyas\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin funksional t\u0259snifat \u00fczr\u0259 strukturunda b\u00fct\u00fcn b\u00f6lm\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. \u018fn b\u00f6y\u00fck art\u0131m\u0131n 912,8 mln. manat olmaqla t\u0259hsil b\u00f6lm\u0259si \u00fczr\u0259 olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Sosial siyas\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti 10,1 faiz, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan c\u0259mi x\u0259rcl\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi is\u0259 31,2 faiz t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259yi proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan x\u0259rcl\u0259rd\u0259 \u201csosial m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 sosial t\u0259minat\u201d v\u0259 \u201ct\u0259hsil\u201d b\u00f6lm\u0259l\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq 38,6 faiz v\u0259 37,6 faizl\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 malikdir.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cSosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r\u201d b\u00f6lm\u0259sind\u0259 c\u0259mi b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin 11,9 faiz\u0259 b\u0259rab\u0259r olmaqla 3192,4 mln. manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259 h\u0259min v\u0259saitin 47,6 faizi pensiyalar, m\u00fcavin\u0259tl\u0259r v\u0259 yard\u0131mlar\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u201cSosial s\u0131\u011forta\u201d k\u00f6m\u0259k\u00e7i b\u00f6lm\u0259sinin, 52,0 faizi imtiyazl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n sosial yard\u0131mlar\u0131n v\u0259 0,4 faizi is\u0259 d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7ular\u0131na m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin, kommunal v\u0259 dig\u0259r xidm\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259zminatlar\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Sosial s\u0131\u011forta il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f 1518,2 mln. manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259saitin 94,0 faizi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyi yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondu vasit\u0259sil\u0259 icra edil\u0259c\u0259kdir. Bu v\u0259sait Fondun b\u00fcdc\u0259sinin balansla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Sosial yard\u0131mlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f 1659,6 mln. manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259saitin 13,2 faizi \u00fcnvanl\u0131 d\u00f6vl\u0259t sosial yard\u0131mlar\u0131n\u0131n, 0,7 faizi azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259 veril\u0259n u\u015faq m\u00fcavin\u0259tl\u0259rinin, 36,9 faizi ya\u015fa, \u0259lilliy\u0259 v\u0259 ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 itirm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, sa\u011flaml\u0131q imkanlar\u0131 m\u0259hdud 16 ya\u015fad\u0259k u\u015faqlara veril\u0259n m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin v\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t sosial yard\u0131mlar\u0131n\u0131n, 28,8 faizi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcdl\u0259rinin, 20,1 faizi m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259 v\u0259 m\u0259skunla\u015fmam\u0131\u015f qa\u00e7q\u0131nlara veril\u0259n ayl\u0131q m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin, 0,2 faizi sosial yard\u0131m \u00fczr\u0259 dig\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin v\u0259 0,02 faizi kommunal g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin \u00f6d\u0259nilm\u0259sin\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, m\u00fcvafiq istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 cari ilin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n icra g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 art\u0131m Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2019-cu ild\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 f\u0259rmanlarla aidiyy\u0259ti art\u0131m templ\u0259rin\u0259 uy\u011fundur. Odur ki, 2020-ci ilin b\u00fcdc\u0259 layih\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259yin \u00f6d\u0259ni\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259r\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 6721,3 mln. manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. Bu, cari ilin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n icra g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 43,5 faiz \u00e7oxdur. \u018fm\u0259yin \u00f6d\u0259ni\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259rin 81,4 faizi \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 18,6 faizi \u0259m\u0259khaqq\u0131na g\u00f6r\u0259 ay\u0131rmalarla ba\u011fl\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, bu iki k\u00f6m\u0259k\u00e7i b\u00f6lm\u0259nin \u00fcmumi b\u00f6lm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f art\u0131mda pay\u0131 m\u00fcvafiq olaraq 78,6 faiz v\u0259 21,4 faiz t\u0259\u015fkil edir. Qeyd ed\u0259k ki, \u0259m\u0259yin \u00f6d\u0259ni\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259r n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259mi x\u0259rcl\u0259rin 25,0 faiz\u0259 b\u0259rab\u0259r olmaqla proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, bu da 2018-ci ilin icra v\u0259 2019-cu ilin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n icra g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq olaraq 5,6 v\u0259 6,1 faiz b\u0259ndi \u00e7oxdur. G\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259n \u0259m\u0259khaqq\u0131na g\u00f6r\u0259 ayr\u0131lmalara 1249,5 mln. manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259 ya 2019-cu ilin sonuna g\u00f6zl\u0259nil\u0259n m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 53,8 faiz \u00e7ox v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    D\u00f6vl\u0259t Neft Fondundan d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 11 milyard 350 milyon manat transfert n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu, onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, bu il d\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si yen\u0259 daha \u00e7ox neft g\u0259lirl\u0259ri hesab\u0131na formala\u015facaq?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211; T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, el\u0259dir v\u0259 \u0259n pisi odur ki, yeni q\u0259bul olunan maliyy\u0259 qaydas\u0131 neft g\u0259lirl\u0259rinin x\u0259rcl\u0259nm\u0259sin\u0259 ciddi m\u0259hdudiyy\u0259t qoymur. Bel\u0259 ki, 29 iyul 2018-ci il tarixd\u0259 \u201c\u201cB\u00fcdc\u0259 sistemi haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu\u201dnun 11-1.2. madd\u0259sind\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, icmal b\u00fcdc\u0259nin x\u0259rcl\u0259rinin yuxar\u0131 h\u0259ddi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub. H\u0259min h\u0259dd, cari ilin t\u0259sdiq olunmu\u015f icmal b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin 103 faizind\u0259n \u00e7ox olmamaqla x\u0259rcl\u0259n\u0259 bil\u0259n neft g\u0259lirl\u0259ri il\u0259 qeyri-neft v\u0259 dig\u0259r daxilolmalar\u0131n proqnozunun c\u0259min\u0259 \u0259sas\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Fiskal qaydalara g\u00f6r\u0259, h\u0259r il x\u0259rcl\u0259n\u0259 bil\u0259n neft g\u0259lirl\u0259ri proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan b\u00fcdc\u0259 ilinin \u0259vv\u0259lin\u0259 xalis maliyy\u0259 aktivl\u0259rinin 30 faizi il\u0259 neft g\u0259lirl\u0259ri aras\u0131nda yaranan f\u0259rqin 20 faizinin h\u0259min g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin ki\u00e7iyinin \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u0259linm\u0259kl\u0259 hesablan\u0131r. 2020-ci ilin b\u00fcdc\u0259 layih\u0259sinin ilkin t\u0259qdimat\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, qeyri-resurs sektoru hesab\u0131na x\u0259rcl\u0259rin art\u0131m\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu t\u0259dqird\u0259, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti fiscal qaydalar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu \u015f\u0259raitind\u0259 d\u0259 neft g\u0259lirl\u0259rinin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 transfertini y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlay\u0131r. Bel\u0259 ki, g\u0259l\u0259n ARDNF-d\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 transferl\u0259r 11,35 milyard manat v\u0259 ya b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin 47 faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Hesablamalara g\u00f6r\u0259, b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin 43 faizi qeyri-neft sektorunun, 56,1 faizi neft sektorunun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. Baxmayaraq ki, \u0130qtisadiyyat Nazirliyinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 orta m\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 (2020-2023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259) \u00dcDM-in t\u0259rkibind\u0259 qeyri-neft sektoru 65,8 faiz, neft sektoru is\u0259 34,2 faiz proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. \u0130qtisadiyyat\u0131n maliyy\u0259 potensial\u0131ndan z\u0259if istifad\u0259ni ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin neft v\u0259 qazla z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 d\u0259 ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k olar. Bel\u0259 ki, 2020-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 293,2 mlrd. dollar v\u0259 h\u0259r adama 2027 dollar, Qazax\u0131stan\u0131n b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 30,3 mlrd. dollar v\u0259 h\u0259r adama 1666 dollar oldu\u011fu halda, Az\u0259rbaycan b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 14,2 mlrd. dollar v\u0259 h\u0259r adama 1377 dollar proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu da ondan ir\u0259li g\u0259lir ki, b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131nda D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun (DNF) transfertl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259sas m\u0259nb\u0259 olaraq qal\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Bu b\u00fcdc\u0259y\u0259 \u00f6t\u0259n il vergil\u0259r sistemind\u0259 apar\u0131lan d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin pay\u0131 v\u0259 ya t\u0259siri varm\u0131?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211; N\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-neft b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin qeyri-neft \u00dcDM-n\u0259 faiz nisb\u0259ti 19,4 faiz t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 2020-ci ild\u0259 qeyri-neft b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin m\u0259bl\u0259\u011fi 10604,5 milyon manat proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b ki, onun da 5695,0 milyon manat\u0131 v\u0259 ya 53,7 faizi ke\u00e7mi\u015f Vergil\u0259r Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n y\u0131\u011f\u0131lacaq. Haz\u0131rda Vergil\u0259r Nazirliyinin funksiyan\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iri\u0259c\u0259k \u0130qtisadiyyat Nazirliyi proqnozunun \u0259vv\u0259lki il\u0259 nisb\u0259t\u0259n art\u0131m tempi 113,9 faiz olacaq. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi qeyri-neft b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri \u00fczr\u0259 art\u0131m\u0131n \u0259sas m\u0259nb\u0259yi ke\u00e7mi\u015f Vergil\u0259r Nazirliyi (13,9%) v\u0259 D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259si (8,0%) t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6d\u0259nil\u0259n daxilolmalar, eyni zamanda, b\u00fcdc\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259ni\u015fli xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 daxilolmalar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli (34,0%) art\u0131m\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259kdir.\n<\/p>\n<p>\n  M\u00fctl\u0259q r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 ifad\u0259 ets\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259rinin n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259klif olunan proqnozlar\u0131 ke\u00e7mi\u015f Vergil\u0259r Nazirliyi \u00fczr\u0259 7875,0 mln. manat, D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259si \u00fczr\u0259 4000,0 mln. manat t\u0259\u015fkil edir ki, bu da 2018-ci ilin icra v\u0259 2019-cu ilin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n icra g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n, nazirlik \u00fczr\u0259, m\u00fcvafiq olaraq 459,5 mln. manat v\u0259 ya 6,2 faiz v\u0259 559,0 mln. manat v\u0259 ya 7,6 faiz, komit\u0259 \u00fczr\u0259 is\u0259, m\u00fcvafiq olaraq 565,9 mln. manat v\u0259 ya 16,5 faiz v\u0259 298,0 mln. manat v\u0259 ya 8,0 faiz \u00e7oxdur.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, 2020-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan g\u0259lirl\u0259rinin 47 faizi D\u00f6vl\u0259t Neft Fondundan daxilolmalar\u0131n, 32,6 faizi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Vergil\u0259r Nazirliyinin, 16,6 faizi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin, 3,8 faizi is\u0259 dig\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    N\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin m\u0259bl\u0259\u011fi son ill\u0259r \u00fczr\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6st\u0259ricidir. Qanun layih\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si k\u0259sirinin yuxar\u0131 h\u0259ddi 2 milyard 779,2 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, bu, 2018-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin faktiki k\u0259sirind\u0259n 2 milyard 556,5 milyon manat v\u0259 ya 12,5 d\u0259f\u0259 \u00e7ox, 2019-cu il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan k\u0259sirind\u0259n is\u0259 757,2 milyon manat v\u0259 ya 37,4% \u00e7oxdur. Bunu qapatmaq m\u00fcmk\u00fcn olacaqm\u0131?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211; B\u00fcdc\u0259 k\u0259sirin\u0259 g\u0259linc\u0259, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin m\u0259bl\u0259\u011fi son ill\u0259r \u00fczr\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6st\u0259ricidir. \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2020-ci il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanun layih\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si k\u0259sirinin yuxar\u0131 h\u0259ddi 2779,2 mln. manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, bu, 2018-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin faktiki k\u0259sirind\u0259n 2556,5 mln. manat v\u0259 ya 12,5 d\u0259f\u0259 \u00e7ox, 2019-cu il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan k\u0259sirind\u0259n is\u0259 757,2 mln. manat v\u0259 ya 37,4 faiz \u00e7oxdur.\n<\/p>\n<p>\n  D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si k\u0259sirinin \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti 2018-ci ild\u0259 1,4 faiz proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, ilin sonuna 0,3 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bu g\u00f6st\u0259ricinin 2019-cu ilin sonuna 2,6 faiz olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. N\u00f6vb\u0259ti il il \u00fc\u00e7\u00fcn bu nisb\u0259t cari ilin g\u00f6zl\u0259nil\u0259n g\u00f6st\u0259ricind\u0259n 0,7 faiz b\u0259ndi \u00e7ox olmaqla 3,3 faiz t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. S\u00f6zs\u00fcz ki, k\u0259sir n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olarsa, bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 onun \u00f6rt\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259rin t\u0259min edilm\u0259si a\u011f\u0131r olur. Eyni zamanda onu da qeyd ed\u0259k ki, b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin artmas\u0131 v\u0259 onun maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox borc al\u0259tl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131 orta v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259td\u0259 b\u00fcdc\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131, habel\u0259 makroiqtisadi sabitlik \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Onun maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259ri d\u0259yi\u015fdirilm\u0259mi\u015f, b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin \u0259sas\u0259n vahid x\u0259zin\u0259 hesab\u0131n\u0131n qal\u0131\u011f\u0131 vasit\u0259si\u0259 ba\u011flan\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Maliyy\u0259 Nazirliyi iddia edir ki, n\u00f6vb\u0259ti ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin k\u0259sirinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vahid x\u0259zin\u0259 hesab\u0131nda toplanm\u0131\u015f, \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259n toplanan ehtiyatlar\u0131ndan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n cari ild\u0259 vergi v\u0259 g\u00f6mr\u00fck daxilolmalar\u0131 \u00fczr\u0259 proqnozla n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259n \u0259lav\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan v\u0259saitd\u0259n istifad\u0259 olunacaqd\u0131r. Qeyd olunan m\u0259nb\u0259 hesab\u0131na b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin 60 faizi \u00f6rt\u00fcl\u0259c\u0259kdir. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, h\u0259tta \u0259n optimist ssenarid\u0259 k\u0259sirin 40 faizinin hans\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259r hesab\u0131na maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259yi sual do\u011furur.\n<\/p>\n<p>\n  Bununla yana\u015f\u0131, icmal b\u00fcdc\u0259nin neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n daha bir fiskal dayan\u0131ql\u0131l\u0131q g\u00f6st\u0259ricisi qeyri-neft b\u00fcdc\u0259 k\u0259siridir. G\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn hesablanan qeyri-neft b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin qeyri-neft \u00dcDM-n\u0259 faiz nisb\u0259tinin 34,8 faiz t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259yi proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Maliyy\u0259 Nazirliyi qeyd edir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 22 dekabr 2018-ci il tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n, 2020, 2021, v\u0259 2022-ci ill\u0259rd\u0259 icmal b\u00fcdc\u0259nin qeyri-neft baza k\u0259sirinin qeyri-neft \u00fcmumi daxili m\u0259hsulda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u00fczr\u0259 h\u0259d\u0259f g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq 30.1, 29.1 v\u0259 28.1 faiz olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. \u018fslind\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 g\u0259lirl\u0259r neft v\u0259 qeyri-neft basas\u0131nda t\u0259snifl\u0259\u015fdirilm\u0259li deyil. \u00c7\u00fcnki normal d\u00fcnya praktikas\u0131nda bu g\u0259lirl\u0259r resurs v\u0259 qeyri-resurs g\u0259lirl\u0259r ad\u0131 il\u0259 t\u0259snif olunur. Az\u0259rbaycanda qaz g\u0259lirl\u0259rinin v\u0259 dig\u0259r m\u0259d\u0259n hasilat s\u0259nayesi m\u0259hsullar\u0131n\u0131n (q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f v\u0259 sair) artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, onda qeyri-resurs baza k\u0259sirinin qeyri-resurs \u00fcmumi daxili m\u0259hsulda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 35 faizd\u0259n \u00e7ox t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259kdir.\n<\/p>\n<p>\n  Qeyri-resurs baza k\u0259sirinin qeyri-resurs \u00fcmumi daxili m\u0259hsulda s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 onu da g\u00f6st\u0259rir ki, b\u00fcdc\u0259nin tarazl\u0131\u011f\u0131 ciddi risk alt\u0131ndad\u0131r v\u0259 onun ild\u0259 orta hesabla 1 faiz azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 raz\u0131la\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcn deyildir. H\u0259qiq\u0259t\u0259nmi h\u0259l\u0259 bundan sonra 25 il d\u0259 laz\u0131md\u0131r ki, qeyri-neft baza k\u0259sirinin qeyri-neft \u00fcmumi daxili m\u0259hsulda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi normal s\u0259viyy\u0259y\u0259 endirilsin?\n<\/p>\n<p>\n  Daha bir m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259rici DNF-nin transfertinin DNF-nin g\u0259lirl\u0259rin\u0259 nisb\u0259tidir. Proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan d\u00f6vr \u00fczr\u0259 bu r\u0259q\u0259m 91,6 faiz nisb\u0259tind\u0259dir. Bu, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259m hesab edil\u0259 bil\u0259r. Bu nisb\u0259tin davaml\u0131 art\u0131m\u0131 Fondun qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 y\u0131\u011f\u0131m imkanlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131racaqd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;2020-ci ild\u0259 cari x\u0259rcl\u0259rin art\u0131m tempi qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 art\u0131m\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 cari ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 art\u0131m templ\u0259ri aras\u0131nda f\u0259rq daha da b\u00f6y\u00fcy\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":107859,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-198185","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iqtisadiyyat","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&quot;2020-ci ild\u0259 cari x\u0259rcl\u0259rin art\u0131m tempi qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 art\u0131m\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 cari ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 art\u0131m templ\u0259ri aras\u0131nda f\u0259rq daha da b\u00f6y\u00fcy\u0259c\u0259k&quot;.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-12-02T09:59:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/42830.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d\",\"datePublished\":\"2019-12-02T09:59:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/\"},\"wordCount\":5079,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/42830.jpg\",\"articleSection\":[\"\u0130qtisadiyyat\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/\",\"name\":\"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/42830.jpg\",\"datePublished\":\"2019-12-02T09:59:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/42830.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/42830.jpg\",\"width\":800,\"height\":450,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0130qtisadiyyat\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/iqtisadiyyat\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d - MEYDAN.TV","og_description":"\"2020-ci ild\u0259 cari x\u0259rcl\u0259rin art\u0131m tempi qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 art\u0131m\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 cari ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 art\u0131m templ\u0259ri aras\u0131nda f\u0259rq daha da b\u00f6y\u00fcy\u0259c\u0259k\".","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2019-12-02T09:59:00+00:00","og_image":[{"width":800,"height":450,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/42830.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d","datePublished":"2019-12-02T09:59:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/"},"wordCount":5079,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/42830.jpg","articleSection":["\u0130qtisadiyyat"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/","name":"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/42830.jpg","datePublished":"2019-12-02T09:59:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/42830.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/42830.jpg","width":800,"height":450,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bele-budce-muzakiresine-yalniz-avtoritar-olkelerde-rast-gelmek-mumkundur\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0130qtisadiyyat","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/iqtisadiyyat\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u201cBel\u0259 b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259sin\u0259 yaln\u0131z avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198185","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198185"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198185\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/107859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198185"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=198185"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=198185"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}