{"id":197863,"date":"2019-11-09T00:27:02","date_gmt":"2019-11-09T00:27:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/"},"modified":"2019-11-09T00:27:02","modified_gmt":"2019-11-09T00:27:02","slug":"holokostun-muqeddimesi-bullur-gece","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/","title":{"rendered":"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259"},"content":{"rendered":"<p>\n  Nasistl\u0259rin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldiyi 1933-c\u00fc ild\u0259 Almaniyada y\u0259hudil\u0259rin say\u0131 523 min idi v\u0259 onlar \u0259halinin he\u00e7 1%-ni t\u0259\u015fkil etmirdil\u0259r. Lakin daha y\u00fcks\u0259k t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si v\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259 onlar\u0131n h\u0259m elm, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259td\u0259, h\u0259m d\u0259 iqtisadiyyatda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rollar\u0131 vard\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259zi yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rin \u0259ksin\u0259 olaraq, nasistl\u0259r hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n kimi Almaniyadak\u0131 y\u0259hudil\u0259ri \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rin\u0259 doldurmaqla, \u00f6ld\u00fcrm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmad\u0131lar. Onlar \u0259vv\u0259lc\u0259 y\u0259hudil\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259n k\u00f6\u00e7m\u0259y\u0259 vadar etm\u0259y\u0259 daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirdil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ilk aylardan ba\u015flayaraq antisemit qanunlar q\u0259bul edildi. Bu siyas\u0259tin zirv\u0259 n\u00f6qt\u0259si 1935-ci ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n v\u0259 \u201cN\u00fcrnberq qanunlar\u0131\u201d kimi tan\u0131nan qanunverici aktlar oldu.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6lk\u0259ni t\u0259rk etm\u0259k ist\u0259y\u0259n y\u0259hudil\u0259r buna g\u00f6r\u0259 \u00f6z \u0259mlaklar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sind\u0259n d\u00f6vl\u0259tin xeyrin\u0259 imtina etm\u0259li idil\u0259r. Bu \u201cx\u0259rac\u201d\u0131n h\u0259cmi ild\u0259n il\u0259 daha da art\u0131rd\u0131. \u018fg\u0259r 1933-c\u00fc ild\u0259 \u0259mlak\u0131n 25%-d\u0259n imtina t\u0259l\u0259b olunurdusa, 1938-ci ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m art\u0131q 90%-\u0259 \u00e7at\u0131rd\u0131. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, insanlar yaln\u0131z canlar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb gedirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Ancaq onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 Almaniyan\u0131 t\u0259rk etm\u0259di. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n beyn\u0259lxalq al\u0259m y\u0259hudil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259nl\u0259ri heyr\u0259tamiz soyuqqanl\u0131qla seyr edir v\u0259 onlara \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rinin qap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7ma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259, y\u0259hudil\u0259r \u00f6zl\u0259rinin bir hiss\u0259si \u0259caib nikbinlikl\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin m\u00fcv\u0259qq\u0259ti hesab edir, h\u0259tta assimilyasiya u\u011framamalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 sayanlar da vard\u0131. H\u0259r iki h\u0259r\u0259k\u0259tsizliyin b\u0259d\u0259li \u00e7ox a\u011f\u0131r oldu.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Almaniya, el\u0259c\u0259 d\u0259 1938-ci ild\u0259 ona birl\u0259\u015fdiril\u0259n Avstriyada 72 min Pol\u015fa v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan y\u0259hudil\u0259r ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. Onlar\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 qay\u0131da bil\u0259c\u0259kl\u0259rind\u0259n ehtiyat ed\u0259n r\u0259smi Var\u015fava 1938-ci il mart\u0131n 31-d\u0259 x\u00fcsusi qanun q\u0259bul etdi. Bu qanuna \u0259sas\u0259n, Pol\u015fa d\u00f6vl\u0259ti yaranandan etibar\u0259n 5 ild\u0259n \u00e7ox xaricd\u0259 ya\u015fayanlar v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131qdan m\u0259hrum edil\u0259 bil\u0259rdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Oktyabr\u0131n 6-da Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin q\u0259bul etdiyi q\u0259rara g\u00f6r\u0259, xaricd\u0259 ya\u015fayan v\u0259t\u0259nda\u015flar Pol\u015fan\u0131n diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k \u00f6z pasprortlar\u0131na v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259sdiq ed\u0259n x\u00fcsusi \u015ftamp vurdurmal\u0131 idil\u0259r. Oktyabr\u0131n 31-n\u0259 kimi bel\u0259 \u015ftamp vurulmayan pasport q\u00fcvv\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcr, sahibi is\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Ancaq \u00dcm\u00fcnc\u00fc reyxd\u0259 ya\u015fayan Pol\u015fa y\u0259hudil\u0259ri \u00f6z pasportlar\u0131n\u0131 konsulluqlara t\u0259qdim ed\u0259nd\u0259 s\u00fcr\u00fcnd\u00fcrm\u0259\u00e7ilikl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdil\u0259r. Polyaklar onlar\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131 uzatmaqda v\u0259 bir g\u00fcn \u00f6lk\u0259y\u0259 d\u00f6nm\u0259l\u0259rind\u0259 maraql\u0131 deyildil\u0259r. Y\u0259hudil\u0259rin xeyli hiss\u0259si is\u0259 Pol\u015fan\u0131n q\u0259bul etdiyi normativl\u0259r\u0259 etinas\u0131z yana\u015fd\u0131lar v\u0259 konsulluqlara m\u00fcraci\u0259t etm\u0259dil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6z y\u0259hudil\u0259rini \u00f6lk\u0259d\u0259n qovma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan Almaniya h\u00f6kum\u0259ti Pol\u015fan\u0131n bu add\u0131mlar\u0131ndan he\u00e7 d\u0259 m\u0259mnun qalmad\u0131. Onlar \u00f6z \u0259razil\u0259rind\u0259 onminl\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 olmayan y\u0259hudil\u0259rin qalmas\u0131n\u0131 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ist\u0259mirdil\u0259r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 gestaponun r\u0259isi olan Reynhard Heydrix oktyabr\u0131n 26-da Pol\u015fa v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan y\u0259hudil\u0259rin zorla deportasiyas\u0131 bar\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi.\n<\/p>\n<p>\n  Amma Pol\u015fan\u0131n qoydu\u011fu son m\u00fcdd\u0259t\u0259 \u00e7ox az vaxt qald\u0131\u011f\u0131ndan bu kontingentin ham\u0131s\u0131n\u0131 toplay\u0131b deportasiya etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi. \u018fsas\u0259n Berlin, Breslau, Frankfurt-Mayn,\u00a0\u00a0Leypsiqd\u0259 17 min Pol\u015fa y\u0259hudisi \u0259l\u0259 ke\u00e7di. Onlara adamba\u015f\u0131na bir \u00e7amadan v\u0259 10 marka pul g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 icaz\u0259 veril\u0259r\u0259k Pol\u015fa s\u0259rh\u0259din\u0259 do\u011fru ged\u0259n vaqonlara mindirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Qovulan polyaklar\u0131n ilk karvan\u0131 oktyabr\u0131n 29-da s\u0259rh\u0259d\u0259 yeti\u015fdi.\u00a0\u00a0Onlar Zbon\u015fin, Xoynits, Sulexov v\u0259 B\u0131tom \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259li idil\u0259r. G\u00f6zl\u0259m\u0259dikl\u0259ri v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fan Pol\u015fa s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 y\u0259hudil\u0259ri \u00f6lk\u0259y\u0259 buraxd\u0131lar, b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 yox. B\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 buraxd\u0131lar, noyabr\u0131n 1-d\u0259n is\u0259 pasportlar\u0131n\u0131n q\u00fcvv\u0259d\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259sini s\u0259b\u0259b g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k buraxmad\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Qovulanlar\u0131n hans\u0131 hiss\u0259sinin s\u0259rh\u0259di ke\u00e7diyi, hans\u0131 hiss\u0259sinin is\u0259 neytral zonada qald\u0131qlar\u0131 bar\u0259d\u0259\u00a0\u00a0m\u00fcxt\u0259lif r\u0259q\u0259ml\u0259r g\u00f6st\u0259rilir. Ayd\u0131n olan odur ki, h\u0259r iki qrupda minll\u0259rl\u0259 adam vard\u0131. Pol\u015fa h\u00f6kum\u0259ti almanlara ultimatum ver\u0259r\u0259k bildirdi ki, \u0259g\u0259r \u00f6z siyas\u0259tl\u0259rini davam etdirs\u0259l\u0259r, onlar da Pol\u015fada ya\u015fayan v\u0259 saylar\u0131 he\u00e7 d\u0259 az olmayan Almaniya v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131 qovacaqlar. Bundan sonra nasistl\u0259r neytral zolaqda qalanlar\u0131 geriy\u0259 apararaq h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rin\u0259 sald\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Pol\u015faya ke\u00e7\u0259 bil\u0259nl\u0259rin d\u0259 aqib\u0259ti \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyildi. Onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin n\u0259 gec\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 yerl\u0259ri, n\u0259 yem\u0259y\u0259 azuq\u0259l\u0259ri vard\u0131. H\u00f6kum\u0259t onlardan yaln\u0131z Pol\u015fada qohumlar\u0131 olanlar\u0131 \u00f6lk\u0259nin i\u00e7\u0259ril\u0259rin\u0259 do\u011fru getm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verdi. Qalanlar\u0131 is\u0259 el\u0259 s\u0259rh\u0259d yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, Zbon\u015fin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 saxland\u0131lar. \u00c7ox ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n bu adamlara xarici v\u0259 yerli y\u0259hudi t\u0259\u015fkilatlar\u0131, Q\u0131rm\u0131z\u0131 xa\u00e7 c\u0259miyy\u0259ti, yerli sakinl\u0259r k\u00f6m\u0259k edirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu hadis\u0259l\u0259rd\u0259n z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u0259nl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Gri\u015fpan ail\u0259si idi. \u018fvv\u0259ll\u0259r Hannoverd\u0259 ya\u015fayan bu ail\u0259 indi Pol\u015fada \u00e7ox \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi. Ail\u0259nin q\u0131z\u0131 Ester Parisd\u0259 \u0259misinin yan\u0131nda ya\u015fayan 17 ya\u015fl\u0131 qarda\u015f\u0131 Her\u015fel\u0259 m\u0259ktub yazaraq d\u00fc\u015fd\u00fckl\u0259ri durumu t\u0259svir etdi. M\u0259ktubun sonunda o, qarda\u015f\u0131ndan v\u0259 \u0259misind\u0259n maddi yard\u0131m ist\u0259yir, ancaq sonra h\u0259min yeri qaralay\u0131r. \u018fg\u0259r Berta bu m\u0259ktubun hans\u0131 faci\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259kan olaca\u011f\u0131n\u0131 bils\u0259ydi, he\u00e7 vaxt yazmazd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  1936-c\u0131 ild\u0259 Fransaya g\u0259l\u0259n Her\u015fel Gri\u015fpan iki il \u0259rzind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f icaz\u0259si ala bilm\u0259mi\u015fdi. 1938-ci ilin avqustunda is\u0259 ona \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ay\u0131n 15-\u0259 kimi vaxt verildi. Bundan sonra Fransada qeyri-leqal v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. O, noyabr\u0131n 3-d\u0259 bac\u0131s\u0131n\u0131n m\u0259ktubunu al\u0131r, ert\u0259si g\u00fcn is\u0259 Parisd\u0259 idi\u015f dilind\u0259 \u00e7\u0131xan Haynt (Journee Parisienne) q\u0259zetind\u0259 hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlar oxuyur.\n<\/p>\n<p>\n  Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn oxuduqlar\u0131n\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda dola\u015fan Her\u015fel noyabr\u0131n 7-d\u0259 silah ma\u011fazas\u0131ndan tapan\u00e7a alaraq Almaniya s\u0259firliyin\u0259 yollan\u0131r v\u0259 burada r\u0259smil\u0259rd\u0259n biri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259yir. Onu s\u0259firliyin katibi Ernst fom Rat q\u0259bul edir. Cibind\u0259n tapan\u00e7as\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xaran Her\u015fel fom Rata \u201cMurdar bo\u015f\u201d (bo\u015f &#8211; Fransada almanlara veril\u0259n t\u0259hqiramiz l\u0259q\u0259bdir) dey\u0259r\u0259k, be\u015f g\u00fcll\u0259 vurur.\n<\/p>\n<p>\n  Bundan sonra qa\u00e7ma\u011fa c\u0259hd etm\u0259y\u0259n Her\u015fel Gri\u015fpan\u0131 frans\u0131z polisi h\u0259bs edir. Onun cibind\u0259n tap\u0131lan v\u0259 ail\u0259sin\u0259 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131da \u201c\u018fziz valideynl\u0259rim, m\u0259n ba\u015fqa c\u00fcr ed\u0259 bilm\u0259zdim, qoy Tanr\u0131 m\u0259ni ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n. Sizin aqib\u0259tiniz haqq\u0131nda bil\u0259nd\u0259 \u00fcr\u0259yimd\u0259n qara qanlar axd\u0131 v\u0259 m\u0259n el\u0259 etiraz etm\u0259liy\u0259m ki, bu bar\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya e\u015fitsin\u201d yaz\u0131l\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  A\u011f\u0131r yaralanan fom Rat is\u0259 edil\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, iki g\u00fcn sonra, noyabr\u0131n 9-da v\u0259fat etdi. Bu hadis\u0259d\u0259 \u0259n ac\u0131 istehzal\u0131 c\u0259h\u0259t o idi ki, Gri\u015fpan\u0131n \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fc diplomat nasist ideyalar\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fc v\u0259 \u00f6lk\u0259sinin r\u0259hb\u0259rlyini m\u0259hz antisemit siyas\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 a\u00e7\u0131q t\u0259nqid etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinmirdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, etibars\u0131z element kimi gestaponun x\u00fcsusi n\u0259zar\u0259tind\u0259 idi.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Nasistl\u0259r hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n 1938-c\u00fc ilin noyabr\u0131na kimi 250 mind\u0259n \u00e7ox y\u0259hudi Almaniyan\u0131 v\u0259 Almaniyaya birl\u0259\u015fdiril\u0259n Avstriyan\u0131 t\u0259rk etmi\u015fdi.\u00a0\u00a0M\u00fchacir\u0259t \u015f\u0259rtl\u0259rinin getdikc\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131, y\u0259ni y\u0259hudil\u0259rin \u00f6zl\u0259ri il\u0259 dem\u0259k olar ki, \u0259mlak aparmalar\u0131na icaz\u0259 verilm\u0259m\u0259si \u00fcz\u00fcnd\u0259n he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 onlara s\u0131\u011f\u0131nacaq verm\u0259k h\u0259v\u0259sind\u0259 deyildi.\n<\/p>\n<p>\n  AB\u015e prezidenti F. D. Ruzveltin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1938-ci ilin iyulunda Fransan\u0131n Evian-le-Ben \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 32 d\u00f6vl\u0259tin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 y\u0259hudi qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n taleyini m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7irildi.\u00a0\u00a0AB\u015e, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa, Bel\u00e7ika, Niderland, Avstraliya, Yeni Zellandiya v\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak etdiyi Evian konfrans\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 olunmad\u0131. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r h\u0259r il yaln\u0131z m\u0259hdud sayda y\u0259hudil\u0259ri \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 buraxma\u011fa raz\u0131l\u0131q verirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Almaniyan\u0131n nasist r\u0259hb\u0259rliyi is\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259l\u0259rinin 6-c\u0131 ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259 az qalark\u0259n \u00f6lk\u0259ni y\u0259hudil\u0259rd\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 \u201ct\u0259mizl\u0259y\u0259\u201d bilm\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n m\u0259mnun deyildil\u0259r. Onlar, fikirl\u0259rinc\u0259 \u00e7ox l\u0259ng ged\u0259n prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u015feyl\u0259r etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 idil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Z\u0259nnimc\u0259, 1938-ci ilin sentyabr\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransan\u0131n M\u00fcnhen konfrans\u0131nda g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri qorxaql\u0131q da nasistl\u0259ri y\u0259hudi m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 daha s\u0259rt add\u0131mlara h\u0259v\u0259sl\u0259ndirdi . \u00c7ox g\u00fcman ki, onlar \u00f6zl\u0259ri bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259xribat planla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar. Gri\u015fpan\u0131n Parisd\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi q\u0259tl is\u0259 g\u00f6yd\u0259nd\u00fc\u015fm\u0259 f\u00fcrs\u0259t oldu.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Fom Rat\u0131n \u00f6ld\u00fcy\u00fc g\u00fcn nasizm tarixind\u0259 \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn hesab olunurdu: 1923-c\u00fc il noyabr\u0131n 9-da Adolf Hitler o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 olmayan t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fin\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rdi. Ancaq \u201cPiv\u0259 qiyam\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 alan bu c\u0259hd u\u011fursuz oldu v\u0259 M\u00fcnhenin m\u0259rk\u0259zind\u0259 polisin a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 at\u0259\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 16 nasist \u00f6ld\u00fc. Hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra h\u0259r il noyabr\u0131n 9-da M\u00fcnhend\u0259 Hitlerin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasim ke\u00e7irilirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Qeyd edim ki, alman diplomata qar\u015f\u0131 q\u0259sdd\u0259n ke\u00e7\u0259n iki g\u00fcn \u0259rzind\u0259 nasist t\u0259bli\u011fat\u0131, q\u0259zet v\u0259 radio y\u0259hudil\u0259r \u0259leyhin\u0259 k\u0259skin t\u0259bli\u011fat apar\u0131rd\u0131. \u0130lk vandalizm akt\u0131 is\u0259 noyabr\u0131n 8-d\u0259 t\u00f6r\u0259dildi: Bad Hersfeld \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 y\u0259hudi sinaqoqu yand\u0131r\u0131ld\u0131. Fom Rat\u0131n \u00f6l\u00fcm x\u0259b\u0259ri is\u0259 bel\u0259 hallar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verdi.\n<\/p>\n<p>\n  Hitler bel\u0259 hallarda k\u00f6lg\u0259d\u0259 qalma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirdi. \u018fv\u0259zind\u0259 t\u0259bli\u011fat naziri G\u00f6bbels el\u0259 t\u0259dbir zaman\u0131 s\u00f6yl\u0259di: \u201cNasional-sosialist partiyas\u0131 y\u0259hudil\u0259r \u0259leyhin\u0259 aksiyalar\u0131n t\u0259\u015fkili il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc al\u00e7altmayacaq. Amma xalq\u0131n q\u0259z\u0259bi reyxin d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259l\u0259rs\u0259, n\u0259 polis, n\u0259 d\u0259 ordu qar\u0131\u015fmayacaq\u201d. T\u0259dbrid\u0259 i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259r nasistl\u0259r eyham\u0131 anlad\u0131lar v\u0259 M\u00fcnhend\u0259n \u00f6lk\u0259nin h\u0259r t\u0259r\u0259fin\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259limatlar getdi.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259min g\u00fcn ax\u015famdan ba\u015flayaraq Almaniyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 y\u0259hudi talanlar\u0131 ba\u015flad\u0131. M\u00fclki forma gey\u0259n SA h\u00fccum\u00e7ular\u0131 v\u0259 Hitleryugend \u00fczvl\u0259ri y\u0259hudil\u0259r ya\u015fayan evl\u0259r\u0259, ma\u011fazalara v\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r\u0259, sinaqoqlara h\u00fccum etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. \u00c7oxlu sayda vitrinl\u0259rin s\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n hadis\u0259l\u0259r \u201cB\u00fcllur gec\u0259\u201d v\u0259 ya \u201cS\u0131nd\u0131r\u0131lan \u015f\u00fc\u015f\u0259l\u0259r gec\u0259si\u201d ad\u0131n\u0131 ald\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Y\u0259hudil\u0259rin \u0259n \u00e7ox m\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n biri K\u00f6ln idi. Buradak\u0131 \u0130sve\u00e7r\u0259 konsulunun yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, almanlar d\u0259st\u0259-d\u0259st\u0259 y\u0259hudi evl\u0259rin\u0259 girir, ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 evin bir k\u00fcnc\u00fcnd\u0259 durma\u011f\u0131 \u0259mr edir v\u0259 evd\u0259 olan \u0259\u015fyalar\u0131 &#8211; mebel, qab-qacaq, tiki\u015f ma\u015f\u0131n\u0131, piano p\u0259nc\u0259r\u0259d\u0259n \u00e7\u00f6l\u0259 at\u0131rd\u0131lar. Talan\u00e7\u0131lar ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 d\u0259 eyni ssenari il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Sinaqoqlara od vuruldu. Polisl\u0259r kimi yan\u011f\u0131ns\u00f6nd\u00fcr\u0259nl\u0259r\u0259 d\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k qada\u011fan idi. Onlar yaln\u0131z alovun qon\u015fu binalara ke\u00e7m\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almal\u0131 idil\u0259r. \u00dcmum\u0259n Almaniyada (Avstriya v\u0259 Sudet d\u0259 daxil) 267 sinaqoq tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131, 1688 sinaqoq v\u0259 dig\u0259r ibad\u0259t yerl\u0259ri, 7 mind\u0259n art\u0131q biznes obyekti z\u0259r\u0259r g\u00f6rd\u00fc. Vandalizm hallar\u0131 y\u0259hudi q\u0259birstanl\u0131qlar\u0131ndan da yan ke\u00e7m\u0259di.\n<\/p>\n<p>\n  Bir \u00e7ox s\u0259n\u0259d\u0259 g\u00f6r\u0259, nasist r\u0259hb\u0259rliyi y\u0259hudil\u0259r\u0259 fiziki x\u0259sar\u0259t yetirm\u0259m\u0259yi tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar. Bununla bel\u0259, hadis\u0259l\u0259ri v\u0259 talan\u00e7\u0131lar\u0131 tam n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlamaq m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. \u00c7oxlu zorlama v\u0259 q\u0259tl hadis\u0259l\u0259ri t\u00f6r\u0259dildi. R\u0259sm\u0259n etiraf olunan r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259\u00a0\u00a091 y\u0259hudinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc s\u00f6yl\u0259nilirdi. Amma bu r\u0259q\u0259min ger\u00e7\u0259klikd\u0259 daha b\u00f6y\u00fck oldu\u011fu t\u0259xmin edilir. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 adam x\u0259sar\u0259t ald\u0131 v\u0259 t\u0259hqirl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  B\u00fcllur gec\u0259 zaman\u0131 30 min \u0259sas\u0259n g\u0259nc y\u0259hudi h\u0259bs edil\u0259r\u0259k Buhenvald, Dahau v\u0259 Zaksenhauzen h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rildil\u0259r. Burada d\u00f6y\u00fclm\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 onlardan 2 mininin \u00f6ld\u00fcy\u00fc s\u00f6yl\u0259nilir. Qalanlar\u0131n\u0131 \u0259mlaklar\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ba\u011f\u0131\u015flayaraq Almaniyan\u0131 d\u0259rhal t\u0259rk etm\u0259k \u00f6hd\u0259liyi il\u0259 is\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ay sonra\u00a0\u00a0azad etdil\u0259r. Talanlar zaman\u0131 v\u0259 h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rd\u0259n savay\u0131, onlarla insan\u0131n intihar etdiyi d\u0259 m\u0259lumdur.\n<\/p>\n<p>\n  Noyabr\u0131n 11-d\u0259\u00a0\u00a0Hitlerin \u0259mri il\u0259 talanlar durduruldu. Bundan sonra y\u0259hudil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 repressiyalar qanun m\u00fcst\u0259visind\u0259 davam etdirildi. \u018fmlak\u0131 da\u011f\u0131d\u0131lan, talan olunan y\u0259hudil\u0259r \u00f6zl\u0259ri g\u00fcnahkar elan edildil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 1 milyard reyxsmarka m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 c\u0259rim\u0259 qoyuldu. Bildirildi ki d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi t\u0259l\u0259b etm\u0259k h\u00fcquqlar\u0131 yoxdur. Yand\u0131r\u0131lan sinaqoqlar\u0131n da\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 da y\u0259hudi icmas\u0131 t\u0259mizl\u0259m\u0259li idi.\n<\/p>\n<p>\n  Sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 y\u0259hudil\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyulan m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r art\u0131r\u0131ld\u0131. Onlara iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq qada\u011fan edildi. Onlar m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rini, torpaqlar\u0131n\u0131, qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131, inc\u0259s\u0259n\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rini almanlara satmal\u0131 idil\u0259r. Kurortlara, muzeyl\u0259r\u0259, teatr v\u0259 kinoteatrlara, stadionlara, s\u0259rgil\u0259r\u0259, kitabxanalara, ictimai hamamlara getm\u0259k qada\u011fan edildi. K\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259, parklarda \u201cyaln\u0131z y\u0259hudil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn\u201d yaz\u0131lan skamyalarda otura bil\u0259rdil\u0259r. Avtomobil\u0259 v\u0259 s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck v\u0259siq\u0259sin\u0259 malik ola bilm\u0259zdil\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlar daha \u0259vv\u0259lki m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 olunurdu.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  \u201cHolokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si\u201d say\u0131lan B\u00fcllur gec\u0259 talanlar\u0131 s\u00fclh d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f verdiyind\u0259n Almaniyada xeyli xarici jurnalistl\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu hadis\u0259l\u0259r Avropa v\u0259 Amerika m\u0259tbuat\u0131nda geni\u015f rezonans do\u011furdu. T\u0259kc\u0259 AB\u015e m\u0259tbuat\u0131nda mind\u0259n art\u0131q m\u0259qal\u0259 yaz\u0131ld\u0131. Buna baxmayaraq, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri nasist Almaniyas\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259li t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259dil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Nasistl\u0259r talanlar\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259rk\u0259n qar\u015f\u0131lar\u0131na qoyduqlar\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 xeyi d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 nail oldular. B\u00fcllur gec\u0259d\u0259n \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131na q\u0259d\u0259rki 10 ay \u0259rzind\u0259 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc reyxi 115 mind\u0259n \u00e7ox y\u0259hudi t\u0259rk etdi. Bu da daha \u0259vv\u0259l ba\u015f ver\u0259n k\u00f6\u00e7l\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli \u00e7ox idi.\n<\/p>\n<p>\n  Ancaq onlar\u0131n bir \u00e7oxu qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7d\u00fcl\u0259r v\u0259 \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 yenid\u0259n almanlar\u0131n \u0259sar\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. \u00dc\u00e7nc\u00fc reyxd\u0259 qalan y\u0259hudil\u0259r kimi onlar\u0131n da \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259r\u0259k q\u0259tl edildil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Her\u015fel Gri\u015fpan iki il\u0259 q\u0259d\u0259r Fransa h\u0259bsxanas\u0131nda qalandan sonra \u00f6lk\u0259ni i\u015f\u011fal ed\u0259n almanlar\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7di. O, \u0259vv\u0259lc\u0259 Zaksenhauzen h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259, 1942-ci il sentyabr\u0131n 26-da is\u0259 Maqdeburq h\u0259bsxanas\u0131na g\u00f6nd\u0259rildi. Bundan sonrak\u0131 tarixl\u0259r\u0259 aid he\u00e7 bir s\u0259n\u0259dd\u0259 Gri\u015fpan\u0131n ad\u0131na rast g\u0259linmir v\u0259 onun taleyi nam\u0259lum qald\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Her\u015felin sa\u011f olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 \u015fayi\u0259l\u0259r dola\u015f\u0131rd\u0131. Amma bu \u015fayi\u0259l\u0259r he\u00e7 bir fakta s\u00f6yk\u0259nmirdi. Valideynl\u0259rinin m\u00fcraci\u0259ti \u0259sas\u0131nda 1960-c\u0131 ild\u0259 Q\u0259rbi Almaniya m\u0259hk\u0259m\u0259si onu r\u0259sm\u0259n \u00f6lm\u00fc\u015f hesab etdi. Bundan sonra \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil ed\u0259n r\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, Gri\u015fpan m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 \u00f6l\u00fcb.\n<\/p>\n<p>\n  Ancaq 2016-c\u0131 ild\u0259 tap\u0131lan bir \u015f\u0259kil Gri\u015fpan m\u00fc\u0259mmas\u0131n\u0131 yenid\u0259n aktualla\u015fd\u0131rd\u0131. 1946-c\u0131 ild\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n bu \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259svir olunan adam Gri\u015fpana xeyli b\u0259nz\u0259yirdi. Siman\u0131n tan\u0131nmas\u0131 \u00fczr\u0259 apar\u0131lan s\u0131naq h\u0259min adam\u0131n Gri\u015fpan olma ehtimal\u0131n\u0131n 95% oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rdi. Lakin bundan \u0259lav\u0259 bir m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259k h\u0259l\u0259 ki, m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra 9 noyabr Fa\u015fizm, rasizm v\u0259 antisemitizml\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcbariz\u0259 g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Almaniyan\u0131n par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n simvolu olan Berlin divar\u0131 1989-cu il noyabr\u0131n 9-da s\u0259rb\u0259st ke\u00e7id\u0259 a\u00e7\u0131ld\u0131 v\u0259 b\u0259zi yerl\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131. Ancaq B\u00fcllur gec\u0259 hadis\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259min g\u00fcn\u00fc bayram kimi qeyd etm\u0259k etik say\u0131lmad\u0131. \u015e\u0259rqi Almaniyan\u0131n r\u0259sm\u0259n Q\u0259rbi Almaniyaya birl\u0259\u015fdiyi 3 oktyabr (1990-c\u0131 il) g\u00fcn\u00fc Alman birliyi g\u00fcn\u00fc kimi q\u0259bul olundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri nasist Almaniyas\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259li t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259dil\u0259r<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":119327,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-197863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259 - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259 - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"D\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri nasist Almaniyas\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259li t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259dil\u0259r\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-11-09T00:27:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259\",\"datePublished\":\"2019-11-09T00:27:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/\"},\"wordCount\":3239,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/\",\"name\":\"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259 - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"datePublished\":\"2019-11-09T00:27:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1203,\"caption\":\"Foto: Meydan Tv\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259 - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259 - MEYDAN.TV","og_description":"D\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri nasist Almaniyas\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259li t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259dil\u0259r","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2019-11-09T00:27:02+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1440,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259","datePublished":"2019-11-09T00:27:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/"},"wordCount":3239,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/","name":"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259 - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","datePublished":"2019-11-09T00:27:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3cb67e7d-b10f-4c21-a950-7ff09b6b8f8f-scaled-e1684405162756.jpeg","width":2560,"height":1203,"caption":"Foto: Meydan Tv"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/holokostun-muqeddimesi-bullur-gece\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Holokostun m\u00fcq\u0259ddim\u0259si: B\u00fcllur gec\u0259"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197863"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197863\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}