{"id":193148,"date":"2018-12-22T19:54:13","date_gmt":"2018-12-22T19:54:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/"},"modified":"2018-12-22T19:54:13","modified_gmt":"2018-12-22T19:54:13","slug":"xalq-millet-yoxsa-cemiyyet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/","title":{"rendered":"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t?"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/agalar-qut-2\/\" alt=\"A\u011falar Qut\" class=\"wp-image-114612\"\/><figcaption>\n    A\u011falar Qut<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Bir qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131n duman\u0131nda\n<\/p>\n<p>\n  \u201cXalq\u201d v\u0259 \u201cc\u0259miyy\u0259t\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131 Az\u0259rbaycanda bir s\u0131ra hallarda bir-birinin az qala sinonimi, \u0259v\u0259zi kimi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr v\u0259 i\u015fl\u0259nilirl\u0259r. \u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131\u201d il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti\u201dnin qar\u0131\u015f\u0131q sal\u0131nmas\u0131 \u2013 t\u0259kc\u0259 dil v\u0259 yaxud terminologiya qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131 deyil, anla\u011f\u0131m\u0131zdak\u0131 dumand\u0131r da. Bu qat\u0131 duman\u0131 ki\u00e7ik bir yaz\u0131yla b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 da\u011f\u0131tmaq m\u00fcmk\u00fcn olmayacaqsa da, \u0259n az\u0131ndan bel\u0259 bir problemin varl\u0131\u011f\u0131na azac\u0131q i\u015f\u0131q d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olacaqd\u0131r.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  B\u0130R\u0130NC\u0130 H\u0130SS\u018f\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Anlay\u0131\u015flar\u0131n izah\u0131na dild\u0259n \u2013 s\u00f6zl\u0259rin izah\u0131ndan ba\u015flamaq \u0259n u\u011furlu ba\u015flan\u011f\u0131clardan biridir.\n<\/p>\n<p>\n  Xalq s\u00f6z\u00fc \u2013 \u0259r\u0259bc\u0259 deyildir, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u201cqalaq\u201d, daha q\u0259dim formas\u0131yla des\u0259k, \u201cqalanaq\u201d s\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u00fcr. Od qalay\u0131b, o odun \u00e7evr\u0259sind\u0259 qalaqlanan insanlar dem\u0259kdir.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fr\u0259bc\u0259d\u0259 bir qom adam, mill\u0259t, xalq, q\u0259bil\u0259 kimi m\u0259nalar bildir\u0259n \u201cqoum\u201d (\u0642\u0648\u0645) s\u00f6z\u00fc \u2013 el\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u201cqamu\u201d (ham\u0131) s\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u00fcr. Az\u0259rbaycan orfoqrafiyas\u0131nda \u201cv\u201d il\u0259 \u201cq\u00f6vm\u201d kimi yaz\u0131laraq daha da tan\u0131nmaz hala sal\u0131nan \u201cqoum\u201d \u2013 qamu (ham\u0131) \u2013 eyni \u201cqam\u201ddan qopanlar, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, eyni anan\u0131n qarn\u0131ndan do\u011fulan qar\u0131nda\u015flard\u0131r. Bizim fikrimizc\u0259, \u201cqohum\u201d (qah\u0131m) s\u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 etimologiyas\u0131 \u201cqamu\u201d (ham\u0131) s\u00f6z\u00fcn\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Qohum-qarda\u015f \u2013 qam-qar\u0131nda\u015fd\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, biz \u0259r\u0259bc\u0259d\u0259n \u201cmill\u0259t\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc almam\u0131\u015fdan qabaq, \u201cqam\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fl\u0259dirdik. Qam s\u00f6z\u00fc biz\u0259 qam-\u015faman v\u0259 midiyal\u0131 m\u0259\u015fhur maq \u201cQam Ata\u201d (Qaumata) \u2013 y\u0259ni, mill\u0259t atas\u0131 \u2013 ad\u0131ndan tan\u0131\u015fd\u0131r. Qam \u2013 ham\u0131l\u0131qla bir-birin\u0259 qohumluqdur, bu, el\u0259 mill\u0259t dem\u0259kdir. Ka\u015f, 19-cu \u0259srd\u0259 Avropadan g\u0259l\u0259n \u201cnation\u201d (nasionalizm) s\u00f6z\u00fc dilimiz\u0259 \u201cqam\u201d s\u00f6z\u00fcyl\u0259 \u00e7evril\u0259ydi.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fr\u0259b dilind\u0259 mill\u0259t v\u0259 eyni din\u0259 etiqad ed\u0259nl\u0259r m\u0259nalar\u0131n\u0131 bildir\u0259n \u201cumma\u201d (\u0627\u0645\u0629) s\u00f6z\u00fc \u2013 ana m\u0259nas\u0131 bildir\u0259n \u201cumm\u201d (\u0627\u0645) s\u00f6z\u00fcnd\u0259n yaran\u0131b. \u201c\u00dcmumi\u201d s\u00f6z\u00fc d\u0259 buradan t\u00f6r\u0259yir. Ancaq t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259 d\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, el\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 (\u015eamax\u0131da, Salyanda v\u0259 b.) anaya \u201cm\u0259m\u0259\u201d, t\u00fcrkm\u0259nc\u0259d\u0259 \u201c\u0259m\u0259\u201d, \u00e7uva\u015fcada \u201cama\u201d (<br \/>\n  <umay ana=\"\" anadan=\"\" bax=\"\" bir=\"\" d=\"\" dem=\"\" deyirl=\"\" do=\"\" etimolojiq=\"\" eyni=\"\" m=\"\" qam=\"\" qamu=\"\" s=\"\"><\/p>\n<p>\n      \u018fr\u0259bc\u0259 say\u0131lan q\u0259bil\u0259 (\u0642\u0628\u064a\u0644\u0629) s\u00f6z\u00fc d\u0259 bizim g\u00f6b\u0259k s\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n ba\u015fqas\u0131 deyildir. Q\u0259bil\u0259 \u2013 bir g\u00f6b\u0259kd\u0259n do\u011fulub-t\u00f6r\u0259y\u0259nl\u0259r dem\u0259kdir.\n    <\/p>\n<p>\n      Q\u0259dimd\u0259 insan birlikl\u0259rinin, qohumlu\u011fun v\u0259 yaxud qanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n di\u015filikd\u0259n, ulu anadan, ulu n\u0259n\u0259d\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc olmamal\u0131d\u0131r. Elmd\u0259 buna matriarxat ad\u0131 verilir. Az\u0259rbaycan k\u0259ndl\u0259rind\u0259 indi d\u0259 n\u0259sill\u0259r \u2013 \u201ctir\u0259\u201d, \u201cg\u00f6b\u0259k\u201d, \u201cturuq\u201d kimi s\u00f6zl\u0259rl\u0259 bildirilir ki, bu s\u00f6zl\u0259rin d\u0259 h\u0259r biri anal\u0131qla, do\u011fulub-t\u00f6r\u0259m\u0259kl\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Lat\u0131nca say\u0131lan nation s\u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 etimonu \u201cqnatus\u201d \u2013 do\u011fulanlar dem\u0259kdir.\n    <\/p>\n<p>\n      Mill\u0259t s\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259ldikd\u0259, bu s\u00f6z islamdan sonrak\u0131 \u2013 y\u0259ni indiki \u2013 \u0259r\u0259bc\u0259d\u0259 eyni etiqad\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r, dinda\u015flar dem\u0259kdirs\u0259 d\u0259, aramey dill\u0259rind\u0259 mill\u0259t s\u00f6z\u00fcn\u00fcn etimonu \u201cmalel\u201d \u2013 dan\u0131\u015fmaq, s\u00f6yl\u0259m\u0259k kimi d\u00fcny\u0259vi m\u0259nalar bildirir. Bel\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 mill\u0259t \u2013 bir-birl\u0259rini eyni bir dill\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r, eyni dild\u0259 dan\u0131\u015fanlar, bir s\u00f6zl\u0259, dild\u0259\u015flik dem\u0259kdir. Bu dil is\u0259 ana dilidir. Dem\u0259li, mill\u0259t \u2013 bir ulu anan\u0131n dilind\u0259 dan\u0131\u015fanlard\u0131r. Frans\u0131z inqilab\u0131ndan sonra d\u0259b\u0259 min\u0259n \u201cnation\u201d s\u00f6z\u00fc dilimiz\u0259 \u201cmill\u0259t\u201d s\u00f6z\u00fcyl\u0259, \u201cnasionalizm\u201d d\u0259 \u201cmill\u0259t\u00e7ilik\u201d kimi t\u0259rc\u00fcm\u0259 edil\u0259rk\u0259n, maraql\u0131d\u0131r ki, mill\u0259t s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259r\u0259bc\u0259d\u0259ki dini m\u0259nas\u0131 yox, aramey dill\u0259rind\u0259ki d\u00fcny\u0259vi m\u0259nas\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.\n    <\/p>\n<blockquote>\n<p>\n        \u0130K\u0130NC\u0130 H\u0130SS\u018f\n      <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\n      Q\u0131sa etimolojiq izahdan sonra art\u0131q xalq, mill\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259t anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n izah\u0131na ke\u00e7m\u0259k olar.\n    <\/p>\n<p>\n      Dilimizd\u0259 \u201cxalq\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131ca iki m\u0259nas\u0131 vard\u0131r: \u201cXalq\u201d\u0131n bir m\u0259nas\u0131 \u2013 demosdur. Demos \u2013 bir d\u00f6vl\u0259tin \u0259halisi, b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 dem\u0259kdir; onda \u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131\u201d \u2013 Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan t\u0259xmin\u0259n on milyonluq \u0259halidir.\n    <\/p>\n<p>\n      Lakin o biri t\u0259r\u0259fd\u0259n \u201cmilli d\u00f6vl\u0259t\u201d (h\u0259r mill\u0259tin bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 sahib olmas\u0131 v\u0259 h\u0259r d\u00f6vl\u0259tin bir mill\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qurulmas\u0131) anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259, d\u00f6vl\u0259ti olan xalq \u2013 buna \u201cd\u00f6vl\u0259t xalq\u0131\u201d (Staatsvolk) da deyilir \u2013 mill\u0259t adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, h\u0259min bu on milyonluq xalq h\u0259m d\u0259 mill\u0259tdir.\n    <\/p>\n<p>\n      Milli d\u00f6vl\u0259t konseptin\u0259 g\u00f6r\u0259, mill\u0259t \u2013 d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131 kimidir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Almaniya Federativ Respublikas\u0131 d\u00f6vl\u0259ti alman mill\u0259tinin ad\u0131nad\u0131r, bu d\u00f6vl\u0259tin b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u201cdoy\u00e7\u201d, y\u0259ni alman adlan\u0131r, halbuki, onlar\u0131n he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131 genetik bax\u0131mdan \u201cdoy\u00e7\u201d, y\u0259ni alman deyill\u0259r. Rusiya da bu c\u00fcrd\u00fcr, \u0130ngilt\u0259r\u0259 d\u0259 v\u0259 s. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 d\u00f6vl\u0259ti is\u0259 \u2013 Amerika, Kanada, Avstriya v\u0259 s. kimi \u2013 he\u00e7 bir mill\u0259tin ad\u0131na deyildir.\n    <\/p>\n<p>\n      Xalq v\u0259 mill\u0259t s\u00f6zl\u0259ri sinonim olmaqlar\u0131na baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda xalq s\u00f6z\u00fc mill\u0259t s\u00f6z\u00fcnd\u0259n daha \u00e7ox i\u015fl\u0259nilm\u0259kd\u0259dir. \u00c7\u00fcnki xalq s\u00f6z\u00fcnd\u0259 neytrall\u0131q vard\u0131r, bir-birin\u0259 \u00f6zg\u0259l\u0259r d\u0259 bir odun \u00e7evr\u0259sin\u0259 qalaqlan\u0131b qalaq (xalq) ola bil\u0259rl\u0259r. \u201cMill\u0259t\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fl\u0259d\u0259c\u0259ks\u0259ns\u0259, g\u0259r\u0259k mill\u0259tin ad\u0131n\u0131 dey\u0259s\u0259n. \u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131\u201d ifad\u0259si \u2013 \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d ifad\u0259sinin \u0259kiz tay\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, \u201cAz\u0259rbaycan\u201d co\u011frafi m\u0259kan\u0131n ad\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d ifad\u0259sind\u0259n bu dilin linqvistik t\u0259rkibi \u2013 hans\u0131 dil olmas\u0131 \u2013 bilinm\u0259diyi kimi, \u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131\u201d ifad\u0259sind\u0259n d\u0259 bu xalq\u0131n etnik t\u0259rkibi \u2013 hans\u0131 mill\u0259t olmas\u0131 \u2013 bilinm\u0259m\u0259kd\u0259dir.\n    <\/p>\n<p>\n      \u201cXalq\u201d\u0131n ikinci m\u0259nas\u0131 \u2013 etnosdur. Etnos \u2013 ana dili birliyidir, qanda\u015fl\u0131qd\u0131r, genetik ortaql\u0131qd\u0131r, ulu bir anadan \u2013 qamdan \u2013 t\u00f6r\u0259y\u0259n qar\u0131nda\u015fl\u0131qd\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, biz \u201cOn milyonluq Az\u0259rbaycan xalq\u0131\u201d dedikd\u0259, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc avar, x\u0131nal\u0131q, l\u0259zgi, qr\u0131z, k\u00fcrd, saxur, tat, tal\u0131\u015f, udin, y\u0259hudi v\u0259 ba\u015fqalar\u0131ndan ay\u0131rd etmi\u015f olmur v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin \u0259halisi, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 m\u0259nas\u0131nda \u201cdemos\u201du, y\u0259ni mill\u0259ti n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmu\u015f oluruq; ancaq \u201cBiz d\u00fcnyada \u0259lli milyonluq xalq\u0131q\u201d dedikd\u0259 is\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc ba\u015fqa b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259rd\u0259n ay\u0131rd etmi\u015f olur v\u0259 \u201cxalq\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc bu d\u0259f\u0259 \u201cetnos\u201d m\u0259nas\u0131nda, y\u0259ni genetik qohumluq bax\u0131m\u0131ndan mill\u0259t m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259dirik. Bel\u0259likl\u0259, xalq mill\u0259tdir \u2013 ya v\u0259t\u0259nda\u015f kimi d\u00f6vl\u0259t birliyi m\u0259nas\u0131nda, ya da genetik qohumluq kimi \u0259cdad birliyi m\u0259nas\u0131nda.\n    <\/p>\n<p>\n      Mill\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 da ikim\u0259nal\u0131d\u0131r: 1) Etnik, y\u0259ni genetik qohumluq m\u0259nas\u0131nda mill\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 v\u0259 2) eyni d\u00f6vl\u0259tin xalq\u0131, \u0259halisi, v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 m\u0259nas\u0131nda mill\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131. Bununla da, etnik mill\u0259t\u00e7ilik (y\u0259ni, genetik mill\u0259t\u00e7ilik) il\u0259 d\u00f6vl\u0259t mill\u0259t\u00e7iliyi (y\u0259ni, politik mill\u0259t\u00e7ilik) bir-birind\u0259n ay\u0131rd edilm\u0259lidir. \u201cEtnik mill\u0259t\u00e7ilik\u201d \u2013 \u00f6z etnosunun kulturas\u0131n\u0131, d\u0259y\u0259rl\u0259rini, ana dilini v\u0259 s. y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 qorumaqd\u0131rsa, \u201cd\u00f6vl\u0259t mill\u0259t\u00e7iliyi\u201d \u2013 \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131ndan \u00fcst\u00fcn tutmaqdan ba\u015fqa bir \u015fey deyildir.\n    <\/p>\n<p>\n      Bir s\u0131ra hallarda bir mill\u0259t bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259 ya\u015fay\u0131r, m\u0259s\u0259l\u0259n, el\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz, erm\u0259nil\u0259r, k\u00fcrdl\u0259r v\u0259 b. Bel\u0259 mill\u0259tl\u0259r ya\u015fad\u0131qlar\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin xalqlar\u0131 \u2013 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u2013 olsalar da, \u00f6z milli m\u0259n\u015f\u0259l\u0259rini, \u00f6z vahid ulu analar\u0131n\u0131 unutmurlar. Bizim \u00fcr\u0259yimiz K\u0259rk\u00fckd\u0259, Mosulda, \u018frbild\u0259 (\u0130raq), Qarsda, I\u011fd\u0131rda, Sivasda (T\u00fcrkiy\u0259), Bor\u00e7al\u0131da (G\u00fcrc\u00fcstan), D\u0259rb\u0259ndd\u0259 (Rusiya), Urmuda, Z\u0259ncanda, T\u0259brizd\u0259 (\u0130ran) ya\u015fayan mill\u0259timizl\u0259 bir ritmd\u0259 d\u00f6y\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi.\n    <\/p>\n<p>\n      \u018fr\u0259b s\u00f6z\u00fc hesab edil\u0259n \u201cc\u0259miyy\u0259t\u201d s\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259ldikd\u0259, bu s\u00f6z\u00fcn k\u00f6k\u00fc \u201cc\u0259m\u201d (\u062c\u0645) bizim \u201cqom\u201d, \u201ckom\u201d s\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u00fcr; \u201cc\u0259miyy\u0259t\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn h\u0259rfi m\u0259nas\u0131 komalanmaq, komala\u015fmaq, qomluq dem\u0259kdir. C\u0259miyy\u0259t s\u00f6z\u00fcn\u00fcn terminolojiq m\u0259nas\u0131 is\u0259 publika, assosiasiya, ittifaq, t\u0259\u015fkilat, bir s\u00f6zl\u0259, bir yer\u0259 qom olmaq dem\u0259kdir, ancaq o, bir \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f strukturu kimi, lat\u0131nca \u201csocietas\u201d\u0131n, rusca \u201c\u043e\u0431\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e\u201dn\u0131n, ingilisc\u0259 \u201csociety\u201dnin, almanca \u201cGesellschaft\u201d\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259si deyildir. Bizim \u201cc\u0259miyy\u0259t\u201d dediyimiz\u0259 \u0259r\u0259bl\u0259r \u00f6zl\u0259ri \u201cc\u0259miyy\u0259t\u201d demirl\u0259r, \u201c\u015farika\u201d (\u0634\u0631\u06a9\u0629) deyirl\u0259r, y\u0259ni \u015f\u0259riklik. M\u0259s\u0259l\u0259n, H\u0259s\u0259nb\u0259y Z\u0259rdabi 1877-ci ild\u0259 \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dd\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201c&#8230; Osmanl\u0131 \u0259sg\u0259rind\u0259n z\u0259xmdar olanlara ian\u0259t etm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc London \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bir c\u0259miyy\u0259t bin\u0259 olub ki, ke\u00e7\u0259n m\u0259h\u0259rr\u0259m\u0259c\u0259n 6500 lir\u0259 c\u0259m edib\u201d. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, b\u00f6y\u00fck Z\u0259rdabi d\u00fczg\u00fcn olaraq, c\u0259miyy\u0259t s\u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259\u015fkilat m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259dirdi. M\u0259nd\u0259n soru\u015fan olsayd\u0131, m\u0259n \u201csocietas\u201d\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259si kimi \u201cortaqcal\u0131q\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc ir\u0259li s\u00fcr\u0259rdim. Ortaqcal\u0131q s\u00f6z\u00fc t\u0259kc\u0259lik, birc\u0259lik, b\u00f6y\u00fckc\u0259lik s\u00f6zl\u0259rinin qurulu\u015fundad\u0131r. Lat\u0131nca \u201csocietas\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fc d\u0259 yolda\u015f, qon\u015fu, yana\u015f\u0131, ortaq dem\u0259kdir. Az\u0259rbaycan dilind\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259, park, ma\u011faza kimi ictimai yerl\u0259r\u0259 \u201cortal\u0131q mal\u0131\u201d da deyilir, y\u0259ni ortaq istifad\u0259 etdiyimiz yerl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ruslar lat\u0131n s\u00f6z\u00fc \u201csocietas\u201d\u0131 \u201c\u00fcmumilik\u201d, \u201cortaql\u0131q\u201d (\u043e\u0431\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e) kimi, almanlar \u201cyolda\u015fl\u0131q\u201d, \u201cortaql\u0131q\u201d (Gesellschaft) kimi t\u0259rc\u00fcm\u0259 etmi\u015fl\u0259r. Bir yer\u0259 toplanmaq \u2013 c\u0259ml\u0259nm\u0259k, c\u0259miyy\u0259t, toplum \u2013 ortaql\u0131qdan bamba\u015fqa bir anlay\u0131\u015fd\u0131r. Sovet c\u0259miyy\u0259tind\u0259 ham\u0131 bir-biri \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c\u0442\u043e\u0432\u0430\u0440\u0438\u0449\u201d (yolda\u015f) idi. \u201c\u0422\u043e\u0432\u0430\u0440\u0438\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e\u201d (Yolda\u015fl\u0131q) \u2013 lat\u0131n s\u00f6z\u00fc \u201csocietas\u201d\u0131n rus dilin\u0259 ba\u015fqa bir t\u0259rc\u00fcm\u0259sidir.\n    <\/p>\n<blockquote>\n<p>\n        \u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc H\u0130SS\u018f\n      <\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\n      \u018flb\u0259tt\u0259, siyas\u0259td\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha b\u00f6y\u00fck \u00e7oxlu\u011fun t\u0259rc\u00fcman\u0131 kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259m\u0259k, xalq\u0131n ad\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq normald\u0131r. Ancaq problem ondad\u0131r ki, ist\u0259r hakimiyy\u0259td\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcxalif\u0259td\u0259 b\u0259zil\u0259ri s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 inan\u0131rlar ki, onlar, do\u011frudan da, xalq\u0131 t\u0259msil edirl\u0259r. C\u0259miyy\u0259t ad\u0131ndan dan\u0131\u015fmal\u0131 ik\u0259n, xalq ad\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131rlar. Bunun ucundan da \u201cKimdir xalq? sual\u0131 bir \u00e7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q f\u0259ls\u0259fi sual yox, politik suald\u0131r.\n    <\/p>\n<p>\n      Klassik k\u0259nd-\u015f\u0259h\u0259r b\u00f6lg\u00fcs\u00fc el\u0259 xalq-c\u0259miyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Xalq \u2013 k\u0259ndd\u0259dir, k\u0259ndlidir. C\u0259miyy\u0259t \u2013 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259dir, \u015f\u0259h\u0259rlidir. Xalq \u2013 c\u0259miyy\u0259tin material\u0131, f\u0259rdl\u0259ri; c\u0259miyy\u0259t \u2013 xalq\u0131n birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f formas\u0131, strukturudur. Az\u0259rbaycan \u0259halisinin yar\u0131s\u0131ndan \u00e7oxu k\u0259ndl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r, k\u0259ndli kimi ya\u015fay\u0131r, o, xalqd\u0131r. Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fayanlar\u0131n da \u00e7oxu son ill\u0259rd\u0259 i\u015f dal\u0131s\u0131nca \u015f\u0259h\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u0259n k\u0259ndlil\u0259r, k\u0259ndli kimi ya\u015fayanlard\u0131r.\n    <\/p>\n<p>\n      Az\u0259rbaycan xalq\u0131 in\u0259yini sa\u011f\u0131r, kilimini toxuyur, pendirini tutur, ara\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kir, pirin\u0259 gedir, mal-qaras\u0131n\u0131 otar\u0131r, s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u0259 t\u00fct\u0259k \u00e7al\u0131r, \u0259kinini sulay\u0131r, bayat\u0131 deyir, o, qol \u00e7\u0259kmir, s\u00f6z verir, polis\u0259 getm\u0259yi satq\u0131nl\u0131q say\u0131b g\u00fcnahkar\u0131 \u00f6z\u00fc c\u0259zaland\u0131r\u0131r, q\u0131z\u0131na cehiz y\u0131\u011f\u0131r, o\u011fluna q\u0131z se\u00e7ir&#8230; Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fulur, saytlara ba\u015f \u00e7\u0259kir, siyasi x\u0259b\u0259rl\u0259rl\u0259 maraqlan\u0131r, sosial-siyasi hadis\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6z m\u00fcnasib\u0259tini aktiv formada bildirir, \u0259n az\u0131ndan m\u00f6vqe tutur, h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 bilir, qanunlarla ya\u015famaq ist\u0259yir, partiyalara, siyasi n\u00fcmayi\u015fl\u0259r\u0259 qo\u015fulma\u011fa haz\u0131rd\u0131r&#8230; K\u0259ndd\u0259 adamlar\u0131n ikinci ad\u0131 \u2013 ayamas\u0131 da \u2013 vark\u0259n, c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r anonimdir.\n    <\/p>\n<p>\n      Sovet hakimiyy\u0259ti milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri \u201ck\u00f6hn\u0259liyin qal\u0131\u011f\u0131\u201d kimi r\u0259dd etm\u0259kl\u0259, milli kulturan\u0131 (misal \u00fc\u00e7\u00fcn, qohumbazl\u0131\u011f\u0131) yox edirdis\u0259, o biri t\u0259r\u0259fd\u0259n c\u0259miyy\u0259tl\u0259\u015fm\u0259ni (misal \u00fc\u00e7\u00fcn, ham\u0131ya eyni m\u00fcnasib\u0259ti) yay\u0131rd\u0131. K\u0259ndl\u0259rd\u0259 d\u00f6vri m\u0259tbuata m\u0259cburi abun\u0259lik, h\u0259r k\u0259ndd\u0259 bir klub, kitabxana v\u0259 s. k\u0259ndl\u0259ri c\u0259miyy\u0259tl\u0259\u015fm\u0259 prosesin\u0259 m\u0259cburi qo\u015furdu. 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131da s\u0259naye istehsal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin (fabrik v\u0259 zavodlar\u0131n) ba\u011flanmas\u0131, \u015f\u0259h\u0259r\u0259 i\u015f dal\u0131s\u0131nca k\u00fctl\u0259vi k\u00f6\u00e7 m\u0259cburiyy\u0259ti, k\u0259ndl\u0259r\u0259 median\u0131n yolunun qapad\u0131lmas\u0131, k\u0259ndl\u0259rin internetl\u0259\u015fdirilm\u0259m\u0259si v\u0259 s. n\u0259tic\u0259sind\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda c\u0259miyy\u0259t, sovetd\u0259kind\u0259n f\u0259rqli olaraq, ist\u0259r say\u0131na, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 tutumuna g\u00f6r\u0259 \u0259halinin inc\u0259 bir qab\u0131\u011f\u0131na \u00e7evrilib.\n    <\/p>\n<p>\n      Bu qab\u0131\u011f\u0131n ha\u00e7ansa siyasi hakimiyy\u0259ti d\u0259yi\u015fdir\u0259c\u0259yin\u0259 inam \u2013 elitarizmin bir n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Yeni n\u0259sil m\u00fcxalif\u0259t\u00e7il\u0259r bu elitarizm t\u0259l\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259li, k\u0259ndlil\u0259rin aya\u011f\u0131na gedib, \u0259ll\u0259rini xalqa uzatmal\u0131d\u0131rlar. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundovun k\u0259ndlil\u0259rin diliyl\u0259 pyesl\u0259r yazmas\u0131, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin bu pyesl\u0259ri teatrla\u015fd\u0131rmas\u0131 v\u0259 s. \u2013 xalqla birba\u015f \u00fcnsiyy\u0259t\u0259 girm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn idi. Bu, \u0259slind\u0259 maarif\u00e7iliyin metodu idi. K\u0259ndlil\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k bax\u0131m\u0131ndan bol\u015fevikl\u0259rd\u0259n d\u0259 n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k olar. Tez-tez deyirl\u0259r, xalq siyasi m\u00fcxalif\u0259tin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na cavab vermir, xalq onlar\u0131n ard\u0131nca getmir v\u0259 s., halbuki, tam \u0259ksin\u0259, siyasi m\u00fcxalif\u0259t k\u0259ndl\u0259rd\u0259ki \u00e7oxmilyonluq xalq\u0131 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcz minlik c\u0259miyy\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fik salaraq, xalqa dal\u0131n\u0131 \u00e7evirmi\u015fdir. Dey\u0259s\u0259n, bol\u015fevikl\u0259rd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n aya\u011f\u0131na ged\u0259n olmam\u0131\u015fd\u0131r.\n    <\/p>\n<p>\n      Az\u0259rbaycanda \u201cxalqa m\u00fcraci\u0259t\u201d janr\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, karikaturad\u0131r; s\u00f6hb\u0259t \u201cc\u0259miyy\u0259t\u0259 m\u00fcraci\u0259t\u201dd\u0259n ged\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki o m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin v\u0259 yaxud video-s\u00f6hb\u0259tl\u0259rin alt\u0131nda uzaqba\u015f\u0131 10-50 min, uza\u011f\u0131 100-200 min d\u0259f\u0259 bax\u0131\u015f v\u0259 yaxud \u201clayk\u201d g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bax, bu, \u201cAz\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti\u201dnin t\u0259qribi say\u0131, tutumudur. Xalq c\u0259miyy\u0259td\u0259 ged\u0259n s\u00f6hb\u0259tl\u0259r\u0259 qulaq asmaq bir q\u0131ra\u011fa dursun, onlar\u0131 e\u015fitmir d\u0259. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, bu m\u0259qal\u0259d\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131\u201dn\u0131n x\u0259b\u0259ri d\u0259 olmayacaqd\u0131r. Bunu oxusa-oxusa, \u0259halinin \u201cictimai sektor\u201d ad\u0131 veril\u0259n c\u0259miyy\u0259t qab\u0131\u011f\u0131 oxuyacaqd\u0131r.\n    <\/p>\n<p>\n      \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dni, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201di, \u201cF\u00fcyuzat\u201d\u0131 oxuyanlar da Az\u0259rbaycan xalq\u0131 deyildi, o d\u00f6vr\u00fcn \u201cAz\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti\u201d idi. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u0259 o d\u00f6vr\u00fcn c\u0259miyy\u0259tind\u0259 \u2013 xalqdan, y\u0259ni k\u0259ndlil\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rsiz \u2013 qurulmu\u015fdu v\u0259 el\u0259 bu elitarizminin d\u0259 qurban\u0131 oldu. \u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131\u201dn\u0131n bizd\u0259n d\u0259 x\u0259b\u0259ri yoxdur.\n    <\/p>\n<p>\n      Qohumbazl\u0131q, \u00fczg\u00f6r\u0259nlik v\u0259 s. \u2013 s\u0259b\u0259bl\u0259r deyil, xalqla\u015fman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ridir. Alman k\u0259ndlisi d\u0259 \u00f6z h\u0259mk\u0259ndlisin\u0259 \u00fczg\u00f6r\u0259nlik edir, bu, tamamil\u0259 normal insan hal\u0131d\u0131r. Lakin Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 c\u0259miyy\u0259t g\u00f6z\u0259 \u00e7arp\u0131r, xalq yox, y\u0259ni qanunlar\u0131n t\u0259tbiqi g\u00f6z\u0259 \u00e7arp\u0131r, q\u0259dim milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r yox. Az\u0259rbaycanda sovet c\u0259miyy\u0259ti da\u011f\u0131l\u0131b, yenid\u0259n c\u0259miyy\u0259tl\u0259\u015fm\u0259 prosesi is\u0259 getm\u0259yib. M\u0259s\u0259l\u0259n, ma\u015f\u0131n\u0131 qa\u00e7\u0131r\u0131lan adam polis\u0259 \u015fikay\u0259t edib, he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 almayacaqsa, polis r\u00fc\u015fv\u0259t al\u0131b i\u015fi ba\u011flayacaqsa, onda ma\u015f\u0131n\u0131 o\u011furlanan \u015f\u0259xs, vaxtil\u0259 at\u0131 o\u011furlanan babas\u0131n\u0131n el\u0259diyi kimi etm\u0259y\u0259 \u2013 adam\u0131 tap\u0131b onu \u00f6z\u00fc bildiyi kimi c\u0259zaland\u0131rma\u011fa \u0259l atacaqd\u0131r. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda son onillikl\u0259rd\u0259 f\u0131\u015fq\u0131ran mentalitet \u2013 milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f \u2013 c\u0259miyy\u0259tsizl\u0259\u015fm\u0259nin n\u0259tic\u0259sidir.\n    <\/p>\n<p>\n      Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131d\u0131r, c\u0259miyy\u0259t yox. O, politik olmaq ist\u0259rk\u0259n sosial yox, d\u0259rhal etnik xarakter al\u0131r. 1960-70-ci ill\u0259r \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n (M\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar, M\u0259mm\u0259d Araz, B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259) xalqa \u00fcnvanlanm\u0131\u015f \u201cAya\u011fa dur, Az\u0259rbaycan\u201d, \u201cQalx aya\u011fa, Az\u0259rbaycan!\u201d tipli poetik \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 indi siyas\u0259td\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir. Teatral v\u0259ziyy\u0259t yaran\u0131b: Qap\u0131-p\u0259nc\u0259r\u0259si qapal\u0131 bir salona 100-150 n\u0259f\u0259r y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131b, n\u00f6vb\u0259 il\u0259 aya\u011fa durub, bir-birl\u0259rin\u0259 b\u0259rkd\u0259n \u201cAy\u0131l\u0131n!\u201d, \u201cOyan\u0131n!\u201d, \u201cQalx\u0131n!\u201d kimi s\u00f6zl\u0259r q\u0131\u015fq\u0131r\u0131rlar, xalq is\u0259 salondan q\u0131raqda v\u0259 uzaqlardad\u0131r.\n    <\/p>\n<p>\n      <i><br \/>\n        Yaz\u0131 m\u00fc\u0259llifin fikirl\u0259rini \u0259ks etdirir v\u0259 Meydan TV-nin m\u00f6vqeyi il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n      <\/i>\n    <\/p>\n<p>  <\/umay><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131n duman\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":114612,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-193148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t? - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t? - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bir qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131n duman\u0131nda\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-12-22T19:54:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45654.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1755\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1307\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t?\",\"datePublished\":\"2018-12-22T19:54:13+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/\"},\"wordCount\":3554,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45654.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/\",\"name\":\"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t? - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45654.jpg\",\"datePublished\":\"2018-12-22T19:54:13+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45654.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45654.jpg\",\"width\":1755,\"height\":1307,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t? - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t? - MEYDAN.TV","og_description":"Bir qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131n duman\u0131nda","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2018-12-22T19:54:13+00:00","og_image":[{"width":1755,"height":1307,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45654.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t?","datePublished":"2018-12-22T19:54:13+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/"},"wordCount":3554,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45654.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/","name":"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t? - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45654.jpg","datePublished":"2018-12-22T19:54:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45654.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45654.jpg","width":1755,"height":1307,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/xalq-millet-yoxsa-cemiyyet\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Xalq, mill\u0259t, yoxsa c\u0259miyy\u0259t?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193148\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114612"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}