{"id":193146,"date":"2018-12-22T18:45:25","date_gmt":"2018-12-22T18:45:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/"},"modified":"2018-12-22T18:45:25","modified_gmt":"2018-12-22T18:45:25","slug":"nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/","title":{"rendered":"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/nikolae-causesku\/\" alt=\"Nikolae \u00c7au\u015fesku\" class=\"wp-image-114600\"\/><figcaption>\n    Nikolae \u00c7au\u015fesku<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  1989-cu ilin pay\u0131z\u0131. Avropan\u0131n sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f sars\u0131nt\u0131lar ya\u015fay\u0131r. Kommunistl\u0259rin \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 hakimiyy\u0259t inhisar\u0131 ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131ndad\u0131r. Pol\u015fada art\u0131q m\u00fcxalif &#8220;Solidarnost&#8221; t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Tadeu\u015f Mazovetski h\u00f6kum\u0259t\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edir.\n<\/p>\n<p>\n  Macar\u0131standa 20 illik Yano\u015f Kadar eras\u0131 sona \u00e7at\u0131r. 1990-c\u0131 ilin mart\u0131na azad v\u0259 r\u0259qab\u0259tli se\u00e7kil\u0259r t\u0259yin edilir. Burada kommunistl\u0259rin m\u0259\u011flub olaca\u011f\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur. \u015e\u0259rqi Almaniyan\u0131n k\u00f6hn\u0259 kommunist r\u0259hb\u0259rl\u0259ri istefa verir, islahat\u00e7\u0131lar hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lir. Noyabr\u0131n 9-dan etibar\u0259n Berlin divar\u0131 art\u0131q qapal\u0131 deyil, insanlar s\u0259rb\u0259st sur\u0259td\u0259 Q\u0259rbi Berlin\u0259 ged\u0259 bilirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Noyabr\u0131n 17-d\u0259 \u00c7exoslovakiyada t\u0259l\u0259b\u0259 etirazlar\u0131 ba\u015flay\u0131r. Bu h\u0259r\u0259kat c\u0259mi 42 g\u00fcn sonra m\u0259\u015fhur dissident Vatslav Havelin prezident se\u00e7ilm\u0259sil\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. 35 il Bolqar\u0131stana r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n Todar Jivkov noyabr\u0131n 10-da v\u0259zif\u0259sind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131rl\u0131r. M\u00fcxalif\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 yaran\u0131r v\u0259 a\u00e7\u0131q f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259nin &#8220;b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131&#8221; SSR\u0130-d\u0259 d\u0259 ciddi hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verir. X\u00fcsus\u0259n Baltikyan\u0131 v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz respublikalar\u0131nda siyasi prosesl\u0259r a\u011flag\u0259lm\u0259z s\u00fcr\u0259tl\u0259 c\u0259r\u0259yan edir. Az\u0259rbaycanda kommunist hakimiyy\u0259ti \u00f6lk\u0259y\u0259 n\u0259zar\u0259ti itirmi\u015f durumdad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259 bir zamanda (20-24 noyabr) Rum\u0131niya kommunist partiyas\u0131n\u0131n XIV qurultay\u0131 ke\u00e7irilir. Sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sini b\u00fcr\u00fcy\u0259n sars\u0131nt\u0131lar bu t\u0259dbird\u0259 he\u00e7 hiss olunmur. 1965-ci ild\u0259n \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n Nikolae \u00c7au\u015feskunun \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r d\u00fcz 62 d\u0259f\u0259 ayaq \u00fcstd\u0259 alq\u0131\u015flay\u0131rlar. &#8220;Karpat dahisi&#8221; yenid\u0259n v\u0259 yekdillikl\u0259 daha be\u015f il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 RKP-nin r\u0259hb\u0259ri se\u00e7ilir.\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259zi dissidentl\u0259r olsa da, \u00f6lk\u0259d\u0259 he\u00e7 bir t\u0259\u015fkilatlanm\u0131\u015f m\u00fcxalif\u0259t m\u00f6vcud deyil. Ara-s\u0131ra spontan etirazlara baxmayaraq, \u0259hali m\u00fctic\u0259sin\u0259 susqundur. Sekuritate adl\u0131 m\u0259xfi rum\u0131n polisi \u00f6lk\u0259y\u0259 ciddi n\u0259zar\u0259t edir. Yetkin \u0259halinin h\u0259r \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259rd\u0259n birinin sekuritatey\u0259 \u00e7u\u011fulluq etdiyi s\u00f6yl\u0259nilir.\n<\/p>\n<p>\n  B\u00fct\u00fcn bunlara g\u00f6r\u0259 \u00c7au\u015feskunun hakimiyy\u0259ti sars\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Lakin qurultay\u0131n bitm\u0259sind\u0259n c\u0259mi 1 ay sonra Nikolae v\u0259 arvad\u0131 Yelena \u00f6lk\u0259ni b\u00fcr\u00fcy\u0259n inqilabdan gizl\u0259nm\u0259y\u0259 yer tapmayacaqlar. Dekabr\u0131n 25-d\u0259 h\u0259r ikisi g\u00fcll\u0259l\u0259n\u0259c\u0259kl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Nikolae \u00c7au\u015fesku 1918-ci il yanvar\u0131n 26-da Buxarestd\u0259n t\u0259xmin\u0259n 125 km q\u0259rbd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Skorni\u00e7e\u015fti k\u0259ndind\u0259 anadan olub. Atas\u0131n\u0131n 3 hektar torpa\u011f\u0131 v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 heyvan\u0131 olsa da ail\u0259 yet\u0259rinc\u0259 kas\u0131b ya\u015fay\u0131lrd\u0131. K\u0259nd m\u0259kt\u0259bind\u0259 ibtidai t\u0259hsilini bitir\u0259n Nikolae 11 ya\u015f\u0131nda paytaxt Buxarest\u0259 yollan\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  O, burada \u00e7\u0259km\u0259\u00e7i k\u00f6m\u0259k\u00e7isi i\u015fl\u0259yir, h\u0259rd\u0259n x\u0131rda-para o\u011furluqlarla m\u0259\u015f\u011ful olur. Sonralar t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131nda u\u015faq vaxt\u0131 h\u0259m m\u00fclk\u0259dar z\u00fclm\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc, h\u0259m d\u0259 kapitalist istismar\u0131na m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131rd\u0131. Halbuki, k\u0259ndd\u0259 atas\u0131n\u0131n torpa\u011f\u0131nda i\u015fl\u0259mi\u015fdi. Buxarestd\u0259 yan\u0131nda i\u015fl\u0259diyi \u00e7\u0259km\u0259\u00e7i &#8220;kapitalist&#8221; is\u0259 kommunist partiyas\u0131n\u0131n f\u0259al \u00fczv\u00fc idi.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259hz ustas\u0131n\u0131n t\u0259siri il\u0259 yeniyetm\u0259 Nikolae kommunistl\u0259r\u0259 qo\u015fulur, partiyan\u0131n b\u0259zi tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir. 1932-ci ild\u0259 kommunist g\u0259ncl\u0259r t\u0259\u015fkilat\u0131na, 1936-c\u0131 ild\u0259 ild\u0259 is\u0259 partiyaya \u00fczv olan \u00c7au\u015fesku ilk d\u0259f\u0259 1933-c\u00fc ild\u0259 15 ya\u015f\u0131nda h\u0259bs edilir.\n<\/p>\n<p>\n  Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 is\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259bs h\u0259yat\u0131 ya\u015fay\u0131r, polis m\u0259lumatlar\u0131nda &#8220;t\u0259hl\u00fck\u0259li kommunist t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131&#8221; kimi qeyd olunur. Azadl\u0131qda ke\u00e7irdiyi nadir g\u00fcnl\u0259rin birind\u0259, 1939-cu ild\u0259 partiya \u00fczv\u00fc Yelena Petresku il\u0259 tan\u0131\u015f olur v\u0259 bir-birl\u0259rini sevirl\u0259r. Lakin c\u00fctl\u00fck yaln\u0131z 1947-ci ild\u0259 evl\u0259n\u0259 bilir.\n<\/p>\n<p>\n  &#8220;G\u0259lin&#8221;in aya\u011f\u0131 Nikolae \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fc\u015f\u0259rli olur. El\u0259 h\u0259min ilin sonlar\u0131nda kommunistl\u0259r Rum\u0131niyada hakimiyy\u0259t\u0259 yiy\u0259l\u0259nirl\u0259r, monarxiya l\u0259\u011fv edilir, Rum\u0131niya Xalq Respublikas\u0131 yarad\u0131l\u0131r. H\u0259bsxanada tan\u0131\u015f oldu\u011fu partiya r\u0259hb\u0259ri Georgi Georgiu-Dejin yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti \u00c7au\u015feskunun karyera ir\u0259lil\u0259yi\u015find\u0259 \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  O, 1948-ci ill\u0259rd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 naziri, 1950-1954-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 is\u0259 general-mayor r\u00fctb\u0259si verilm\u0259kl\u0259 h\u0259rbi nazirin m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sini tutur. Nikolaenin partiyadak\u0131 (1948-ci ild\u0259 kommunistl\u0259rl\u0259 sosial-demokratlar\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Rum\u0131niya F\u0259hl\u0259 Partiyas\u0131 adlan\u0131rd\u0131) statusu da getdikc\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. 1952-ci ild\u0259 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin \u00fczv\u00fc, iki il sonra is\u0259 katibi olur. 1955-ci ild\u0259 partiyan\u0131n ali orqan\u0131n\u0131n &#8211; Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc se\u00e7ilir.\n<\/p>\n<p>\n  1957-ci il noyabr\u0131n 4-d\u0259 ba\u015f nazir Kivu Stoykan\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Rum\u0131niya n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Oktyabr \u00e7evrili\u015finin 40 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya yollan\u0131rlar. Vnukovo hava liman\u0131na en\u0259rk\u0259n pis hava \u015f\u0259raiti v\u0259 ekipaj\u0131n s\u0259hvi ucbat\u0131ndan t\u0259yyar\u0259 q\u0259zaya u\u011fray\u0131r. Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc Qriqore Preotyasa h\u0259lak olur.\n<\/p>\n<p>\n  Dig\u0259r s\u0259rni\u015finl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00c7au\u015fesku ciddi x\u0259sar\u0259t alm\u0131rlar.\n<\/p>\n<p>\n  Rum\u0131niya 1949-cu ild\u0259 sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0130qtisadi Yard\u0131m \u015euras\u0131na (Q\u0130Y\u015e), 1955-ci ild\u0259 is\u0259 NATO-nun alternativi olan Var\u015fava M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131na (VMT) qo\u015fulur.\n<\/p>\n<p>\n  Stalinin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra Xru\u015f\u015fovun ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 islahatlar k\u00f6hn\u0259 stalinist olan Georgiu-Dejin \u00fcr\u0259yinc\u0259 olmur v\u0259 bunu \u00f6z hakimiyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li hesab edir. O, 1957-ci ild\u0259 sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na nail olur v\u0259 bundan sonra nisb\u0259t\u0259n m\u00fcst\u0259qil davranma\u011fa ba\u015flay\u0131r. 1965-ci ild\u0259 is\u0259 Georgiu-Dej a\u011fciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngind\u0259n v\u0259fat edir.\n<\/p>\n<p>\n  Bu zaman r\u0259hb\u0259rliy\u0259 daha real namiz\u0259d ba\u015f nazir \u0130on Maurer say\u0131l\u0131rd\u0131. Lakin onun Kivu Stoyka v\u0259 George Apostol kimi r\u0259qibl\u0259ri vard\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Maurer \u00f6z\u00fcn\u00fcn deyil, \u00c7au\u015feskunun namiz\u0259dliyini ir\u0259li s\u00fcrm\u0259k v\u0259 \u00f6lk\u0259ni bir m\u00fcdd\u0259t onun \u0259li il\u0259 idar\u0259 etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lir.\n<\/p>\n<p>\n  Onun r\u0259qibl\u0259ri d\u0259 bu namiz\u0259d\u0259 etiraz etmirl\u0259r. Bel\u0259c\u0259, Nikolae \u00c7au\u015fesku 1965-ci il mart\u0131n 22-c\u0259 Rum\u0131niya F\u0259hl\u0259 Partiyas\u0131n\u0131n Ba\u015f katibi se\u00e7ilir. Lakin onun kimins\u0259 marionetkas\u0131 olmaq fikri yox idi v\u0259 Maurer kobud s\u0259hv etdiyini tezlikl\u0259 anlay\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  \u00c7au\u015feskunun r\u0259hb\u0259r kimi atd\u0131\u011f\u0131 ilk add\u0131mlar h\u0259m partiyan\u0131n, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sil\u0259 ba\u011fl\u0131 olur. Rum\u0131niya F\u0259hl\u0259 Partiyas\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 Rum\u0131niya Kommunist Partiyas\u0131, Rum\u0131niya Xalq Respublikas\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 is\u0259 Rum\u0131niya Sosialist Respublikas\u0131 olur.\n<\/p>\n<p>\n  Nikolae \u00c7au\u015feskunun ilk yaddaqalan add\u0131m\u0131 is\u0259 abortlar\u0131n qada\u011fan edilm\u0259si haqq\u0131nda olur. O, Rum\u0131niyan\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si arzusunda idi v\u0259 bunun ilk \u015f\u0259rti kimi \u0259halinin say art\u0131m\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Be\u015fd\u0259n az u\u015fa\u011f\u0131 olan qad\u0131nlara qoruyucu vasit\u0259l\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131 qada\u011fan edilir.\n<\/p>\n<p>\n  Be\u015f u\u015faq analar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur, on v\u0259 daha art\u0131q u\u015fa\u011f\u0131 olan analara is\u0259 &#8220;q\u0259hr\u0259man ana&#8221; ad\u0131 verilir v\u0259 daha \u00e7ox g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nirl\u0259r. \u00d6lk\u0259d\u0259 hamil\u0259liyin ciddi monitorinqi h\u0259yata ke\u00e7irilir. Qad\u0131nlar gizli abort ed\u0259 bilm\u0259sinl\u0259r dey\u0259, i\u015f v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rind\u0259 h\u0259r ay yoxlan\u0131lrlar. Bo\u015fanma \u015f\u0259rtl\u0259ri d\u0259 xeyli \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirilir.<br \/>\n  <br \/>\n  Bel\u0259 qada\u011falar say\u0259sind\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 do\u011fu\u015fun artmas\u0131 ba\u015f verir. Lakin eyni zamanda ist\u0259nilm\u0259y\u0259n, valideynl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n at\u0131lan u\u015faqlar\u0131n da say\u0131 art\u0131r. Rum\u0131niya u\u015faq evl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan u\u015faqlar\u0131n say\u0131 k\u0259skin sur\u0259td\u0259 \u00e7oxal\u0131r. Orada \u015f\u0259rait is\u0259 he\u00e7 d\u0259 yax\u015f\u0131 deyildi. Bu da ciddi sosial probleml\u0259r yarad\u0131r. Rum\u0131niyada h\u0259tta bu g\u00fcn cinay\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n, narkomaniyan\u0131n artmas\u0131nda \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130ctimai-siyasi sah\u0259d\u0259 is\u0259 1960-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayan m\u00fclayiml\u0259\u015fm\u0259 siyas\u0259ti bir m\u00fcdd\u0259t davam v\u0259 inki\u015faf etdirilir. Rum\u0131niya 1970-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 kimi sosialist d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 \u0259n m\u00fclayim siyasi iqlim\u0259 malik \u00f6lk\u0259 olur. Q\u0259rb radiostansiyalar\u0131n\u0131n yay\u0131m\u0131na \u0259ng\u0259l yarad\u0131lm\u0131r, h\u0259tta Q\u0259rb m\u0259tbuat\u0131n\u0131 q\u0259zet k\u00f6\u015fkl\u0259rind\u0259n azad \u0259ld\u0259 etm\u0259k olur. Daxili m\u0259tbuat \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259 senzura xeyli z\u0259ifl\u0259dilir.\n<\/p>\n<p>\n  1967-ci ild\u0259 Konstansa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Pepsi-Cola fabriki a\u00e7\u0131l\u0131r, bu sosialist \u00f6lk\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn nadir hal idi. 1970-ci ild\u0259 is\u0259 \u0130nterkontinental beyn\u0259lxalq otell\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin Buxarest oteli a\u00e7\u0131l\u0131r. \u00d6lk\u0259nin Qara d\u0259niz sahill\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n kurortlar\u0131nda tez-tez Q\u0259rb turistl\u0259rini g\u00f6rm\u0259k olur.\n<\/p>\n<p>\n  Xarici siyas\u0259td\u0259 Rum\u0131niya m\u00fcst\u0259qil davranma\u011fa ba\u015flay\u0131r: 1967-ci ild\u0259 SSR\u0130-nin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n kommunist \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n birinci olaraq Almaniya Federativ Respublikas\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131r v\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r qurur. Alt\u0131g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra is\u0259 dig\u0259r sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq \u0130sraill\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259smir.\n<\/p>\n<p>\n  \u00c7au\u015feskunun beyn\u0259lxalq miqyasda parlamas\u0131 is\u0259 1968-ci ilin yay\u0131nda ba\u015f verdi. &#8220;Praqa bahar\u0131&#8221; ad\u0131n\u0131 alan islahatlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn VMT-na daxil olan 5 \u00f6lk\u0259nin qo\u015funlar\u0131 avqustun 20-d\u0259n 21-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 \u00c7exoslovakiyaya qo\u015fun yeritdil\u0259r v\u0259 \u00f6lk\u0259ni i\u015f\u011fal etdil\u0259r. Rum\u0131niya bu aksiyada i\u015ftirakdan imtina etdi.\n<\/p>\n<p>\n  Ert\u0259si g\u00fcn \u00c7au\u015feskunun g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 Buxarestin Saray meydan\u0131nda onminl\u0259rl\u0259 insan\u0131n i\u015ftirak etdiyi mitinq ke\u00e7irildi. Ke\u00e7mi\u015f kral saray\u0131n\u0131n eyvan\u0131ndan mitinq\u00e7il\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n Nikolae \u00c7au\u015fesku \u00c7exoslovakiyaya m\u00fcdaxil\u0259ni k\u0259skin sur\u0259td\u0259 pisl\u0259di. Bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f h\u0259m daxild\u0259, h\u0259m d\u0259 xaricd\u0259 geni\u015f rezonans do\u011furdu.\n<\/p>\n<p>\n  Moskvaya qar\u015f\u0131 bu demar\u015f rum\u0131nlar\u0131n dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259yind\u0259n oldu. \u00c7\u00fcnki onlar he\u00e7 zaman ruslara yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259mirdil\u0259r. 1940-c\u0131 ild\u0259 SSR\u0130 ultimatum ver\u0259r\u0259k Bessarabiyan\u0131 v\u0259 \u015eimali Bukovinan\u0131 Rum\u0131niyadan alm\u0131\u015f v\u0259 \u0259sas\u0259n bur torpaqlardan ibar\u0259t Moldaviya Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259hz bu hadis\u0259l\u0259rin fonunda almanp\u0259r\u0259st Yon Antonesku hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldi v\u0259 Rum\u0131niya SSR\u0130-y\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak etdi. Bu is\u0259 Rum\u0131niyan\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259ti v\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t SSR\u0130 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130ndi \u00c7au\u015feskunun \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 rum\u0131nlar ruslar\u0131n \u0259sar\u0259tind\u0259n uzaqla\u015fmaq v\u0259 h\u0259qiqi m\u00fcst\u0259qillik yolunda add\u0131m kimi qiym\u0259tl\u0259ndirirdil\u0259r. Bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n t\u0259siri il\u0259 xeyli sayda insan, \u0259vv\u0259ll\u0259r h\u0259tta dissident m\u00f6vqe tutanlar bel\u0259 k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 kommunist partiyas\u0131na \u00fczv olma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Bel\u0259 dissidentl\u0259r aras\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131 Paul Qoma da var idi. Do\u011frudur, bir q\u0259d\u0259r sonra o, partiyadan \u00e7\u0131xd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u00c7au\u015feskunun \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 Q\u0259rbd\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furdu v\u0259 Rum\u0131niyaya diqq\u0259ti art\u0131rd\u0131. \u00d6lk\u0259nin Moskvan\u0131n orbitind\u0259n \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra siyasi v\u0259 iqtisadi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Bunlar\u0131n b\u0259zil\u0259rini sadalayaca\u011f\u0131q.\n<\/p>\n<p>\n  Lakin \u00c7au\u015fesku m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcts\u0259 d\u0259 VMT v\u0259 Q\u0130Y\u015e-i t\u0259rk etm\u0259y\u0259 can atm\u0131rd\u0131. Ola bil\u0259r ki, o, bel\u0259 bir add\u0131m\u0131n SSR\u0130-nin Rum\u0131niyaya m\u00fcdaxil\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131ndan \u00e7\u0259kinirdi. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259, Q\u0259rb\u0259 do\u011fru y\u00f6n\u0259lm\u0259k kommunist partiyas\u0131n\u0131n hegemonlu\u011funa v\u0259 dem\u0259li, onun \u015f\u0259xsi hakimiyy\u0259tin\u0259 son qoya bil\u0259rdi.<br \/>\n  <br \/>\n  Bu ill\u0259rd\u0259 Nikolae \u00c7au\u015fesku hakimiyy\u0259tini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259yi d\u0259 unutmur. 1967-ci ild\u0259 ali d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259sin\u0259 yiy\u0259l\u0259nir &#8211; D\u00f6vl\u0259t \u015furas\u0131n\u0131n s\u0259dri olur. 1969-cu ild\u0259 RKP-n\u0131n X qurultay\u0131nda is\u0259 Nizamnam\u0259y\u0259 partiya s\u0259drinin m\u0259rk\u0259zi komit\u0259nin plenumunda deyil, yaln\u0131z qurultayda se\u00e7ilm\u0259si bar\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilir. Bununla da o, \u00f6z\u00fcn\u00fc 1964-c\u00fc ild\u0259 Xru\u015f\u015fovun \u00fczl\u0259\u015fdiyi kimi xo\u015fag\u0259lm\u0259z s\u00fcrprizl\u0259rd\u0259n s\u0131\u011fortalay\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  1971-ci ild\u0259 Nikolae v\u0259 Yelena \u00c7au\u015fesku Asiyadak\u0131 sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 &#8211; \u00c7in\u0259, \u015eimali Koreyaya, Monqolustana v\u0259 Vyetnama s\u0259f\u0259r edirl\u0259r. \u00c7ind\u0259 Maonun, \u015eimali Koreyada is\u0259 Kim \u0130r Senin \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f \u00c7au\u015feskuda d\u0259rin t\u0259\u0259ss\u00fcrat yarad\u0131r. \u00d6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Yelena Maonun arvad\u0131 Jianq Qingin idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 i\u015ftirak\u0131na baxaraq t\u0259xmin\u0259n &#8220;m\u0259n kimin q\u0131z\u0131ndan \u0259skiy\u0259m?&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.\n<\/p>\n<p>\n  S\u0259f\u0259rd\u0259n qay\u0131dandan sonra iyulun 6-da Nikolae \u00c7au\u015fesu 17 b\u0259ndd\u0259n ibar\u0259t &#8220;\u0130yul tezisl\u0259ri&#8221; il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bu \u00e7\u0131x\u0131\u015fda \u0259vv\u0259lki liberalizmin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu, ictimai-siyasi h\u0259yatda kommunist partiyas\u0131n\u0131n rolunun, t\u0259dris m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 ideoloji haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyi vur\u011fulan\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Kommunizm v\u0259 mill\u0259t\u00e7iliyin \u0259caib hibridi olan tezisl\u0259r eyni zamanda K\u0130V, \u0259d\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t \u00fcz\u0259rind\u0259 siyasi n\u0259zar\u0259tin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. Bu \u00e7\u0131x\u0131\u015fdan sonra qada\u011fan edil\u0259n m\u00fc\u0259llifl\u0259rin v\u0259 kitablar\u0131n siyah\u0131s\u0131 b\u0259rpa edilir. R\u0131um\u0131niyada \u00c7au\u015feskunun \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f\u0259 \u0259saslanan maoist tipli rejim qurulur.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6z hakimiyy\u0259tini daha da individualla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00c7au\u015fesku 1974-c\u00fc ild\u0259 Rum\u0131niyada prezident postu t\u0259sis edir. Alternativsiz se\u00e7kil\u0259rd\u0259 qalib g\u0259l\u0259r\u0259k andi\u00e7m\u0259d\u0259n sonra B\u00f6y\u00fck Mill\u0259t M\u0259clisinin s\u0259dri \u015etefan Voytekd\u0259n skipetr al\u0131r. Halbuki skipetr monarxiyan\u0131n r\u0259mzi say\u0131l\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259\u015fhur r\u0259ssam Salvador Dali \u00c7au\u015feskuya m\u0259ktub yazaraq &#8220;prezident skipetri icad etm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; istehza il\u0259 t\u0259brik edir. R\u0259smi m\u0259tbuat is\u0259 istehzan\u0131 ixtisar ed\u0259r\u0259k bunu &#8220;d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli r\u0259ssam \u00c7au\u015feskunu t\u0259brik etdi&#8221; kimi t\u0259qdim edir. \u018flav\u0259 ed\u0259k ki, \u00c7au\u015fesku onu r\u0259hb\u0259rliy\u0259 g\u0259tir\u0259n Maureri bu \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 ba\u015f nazir v\u0259zif\u0259sind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  \u015e\u0259rq s\u0259f\u0259rind\u0259n sonra Yelena \u00c7au\u015feskunun da siyasi y\u00fcks\u0259li\u015fi ba\u015flay\u0131r. Yaln\u0131z ibtidai t\u0259hsil\u0259 malik, yaln\u0131z &#8220;\u018fm\u0259k t\u0259limi&#8221; f\u0259nnind\u0259n &#8220;yax\u015f\u0131&#8221;, dig\u0259rl\u0259rind\u0259n is\u0259 &#8220;kafi&#8221; alan, s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda nadan olan, g\u0259ncliyind\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t kimya zavodunda i\u015fl\u0259y\u0259n bu qad\u0131n \u0259rinin y\u00fcks\u0259k statusundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k art\u0131q kimya elml\u0259ri doktoruna v\u0259 Milli kimya t\u0259dqiqatlar\u0131 institutunun r\u0259hb\u0259rin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259l\u0259 may ay\u0131nda Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n Yelena \u00c7ai\u015fesku \u015f\u0259rq s\u0259f\u0259rind\u0259n d\u0259rhal sonra, iyul ay\u0131nda sosial-iqtisadi proqnozla\u015fd\u0131rma \u00fczr\u0259 M\u0259rk\u0259zi komissiyan\u0131n \u00fczv\u00fc t\u0259yin edilir. ) O, 1972-ci ild\u0259 partiyan\u0131n M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin, 1973-c\u00fc ild\u0259 \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc se\u00e7ilir.\n<\/p>\n<p>\n  1974-c\u00fc ild\u0259 \u00c7au\u015fesku c\u00fctl\u00fcy\u00fc Argentinaya s\u0259f\u0259r edir. Burada Xuan Peron prezident, arvad\u0131 \u0130sabella Peron is\u0259 vitse-prezident idi. Bu n\u00fcmun\u0259 Yelena \u00c7au\u015feskunun siyasi ambisiyalar\u0131n\u0131 daha da art\u0131r\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  O, 1977-ci ild\u0259 is\u0259 partiyan\u0131n ali orqan\u0131n\u0131n &#8211; \u0130craiyy\u0259 komit\u0259sinin Daimi b\u00fcrosunun (ke\u00e7mi\u015f Siyasi b\u00fcro) \u00fczv\u00fc se\u00e7ilir. 1980-ci ild\u0259 ba\u015f nazirin birinci m\u00fcavini t\u0259yin edilir.\n<\/p>\n<p>\n  Yelena \u00c7au\u015feskunun &#8220;elmi u\u011furlar\u0131&#8221; da davam edir. O, 1974-c\u00fc ild\u0259 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc se\u00e7ilir. R\u0259smi t\u0259bli\u011fat\u0131n &#8220;d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli kimya\u00e7\u0131 alim&#8221; kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verdiyi xan\u0131m \u00c7au\u015feskunun b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rini ba\u015fqalar\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259k art\u0131qd\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu ill\u0259rd\u0259n etibar\u0259n hakimiyy\u0259t iyerarxiyas\u0131nda de-fakto ikinci yer tutan Yelena \u00c7au\u015fesku kadr t\u0259yinatlar\u0131nda h\u0259lledici rol oynama\u011fa ba\u015flay\u0131r. Onun sevm\u0259diyi \u015f\u0259xsin v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yinat almas\u0131 v\u0259 ya \u00f6z v\u0259zif\u0259sini saxlaya bilm\u0259si qeyri-m\u00fcmk\u00fcn idi.\n<\/p>\n<p>\n  O zaman \u00c7au\u015fesku il\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 n\u0259 intellektin\u0259, n\u0259 d\u0259 zahiri g\u00f6rk\u0259min\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nm\u0259y\u0259n bu qad\u0131n\u0131n \u00f6z \u0259rin\u0259 t\u0259sirind\u0259n heyr\u0259tl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Bir \u00e7ox diktatorlardan f\u0259rqli olaraq, \u00c7au\u015feskunun ba\u015fqa bir qad\u0131nla romantik mac\u0259ras\u0131 haqq\u0131nda he\u00e7 bir m\u0259lumat yoxdur. \u018fks\u0259riyy\u0259tin fikrinc\u0259, c\u00fctl\u00fcy\u00fcn faci\u0259vi sonlu\u011fu m\u0259hz Yelenan\u0131n &#8220;xidm\u0259ti&#8221; idi.\n<\/p>\n<p>\n  Nikolae \u00c7au\u015fesku il\u0259 yana\u015f\u0131 Yelenan\u0131n da \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259ni \u0259hat\u0259 edir. B\u00fct\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 c\u00fctl\u00fcy\u00fcn \u015f\u0259kill\u0259ri as\u0131l\u0131r. \u00d6z\u00fc d\u0259 bu zaman \u00e7oxdank\u0131, daha g\u0259nc olduqlar\u0131 \u015f\u0259kill\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir.\n<\/p>\n<p>\n  \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, h\u0259m Nikolae, h\u0259m d\u0259 Yelenan\u0131n xarici g\u00f6rk\u0259ml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi kompleksl\u0259ri vard\u0131. Yelenan\u0131n \u00e7ox uzun burnu oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259zetl\u0259r\u0259 v\u0259 telekanallara onu profild\u0259n g\u00f6st\u0259rm\u0259k qada\u011fan edilmi\u015fdi.\n<\/p>\n<p>\n  Nikolae \u00c7au\u015fesku is\u0259 g\u0259ncliyind\u0259 h\u0259bs zaman\u0131 d\u00f6y\u00fclm\u0259sinin ni\u015fan\u0259si olaraq k\u0259k\u0259l\u0259yirdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 televiziyada g\u00f6st\u0259ril\u0259rk\u0259n diqq\u0259tl\u0259 montaj olunurdu. Ba\u015fqa bir kompleksi is\u0259 boyu il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. 165 sm boyu olan \u00c7au\u015fesku h\u00fcnd\u00fcrboylu siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin yan\u0131nda g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini qada\u011fan etmi\u015fdi. Bel\u0259 adamlarla yaln\u0131z oturan v\u0259ziyy\u0259td\u0259 t\u0259svirl\u0259rini yaymaq olard\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Bu ill\u0259rd\u0259 r\u0259smi t\u0259bli\u011fat \u00c7au\u015feskunu Rum\u0131niya tarixinin Vlad \u00c7epe\u015f (Drakula), \u0130gid Mixay v\u0259 dig\u0259r personajlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edir. O, eyni zamanda marksizm-leninizmin inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 vermi\u015f n\u0259z\u0259riyy\u0259\u00e7i say\u0131l\u0131r. \u00c7oxcildlik \u0259s\u0259rl\u0259ri b\u00fct\u00fcn ma\u011fazalarda sat\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  1970-80-ci ill\u0259rd\u0259 yaltaq \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u00c7au\u015feskuya m\u00fcxt\u0259lif titullar tapmaqda yar\u0131\u015fa girirl\u0259r. Ona &#8220;s\u00fckan\u00e7\u0131&#8221;, &#8220;demiurq&#8221;, &#8220;dahi&#8221;, &#8220;titan&#8221;, &#8220;\u00f6nc\u0259g\u00f6r\u0259n&#8221;, &#8220;i\u015f\u0131q tanr\u0131s\u0131&#8221;,&#8221;xilaskar&#8221;, &#8220;dan ulduzu&#8221; , &#8220;g\u00fcn\u0259\u015f&#8221;, &#8220;m\u00fcq\u0259dd\u0259s&#8221; &#8220;Karpat dahisi&#8221; &#8220;m\u00fcdriklik Dunay\u0131&#8221; kimi titullar verilir. H\u0259tta rum\u0131n dilind\u0259 &#8220;r\u0259hb\u0259r&#8221; m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n, lakin Antoneskuya aid edildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 istifad\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u0259n &#8220;konduketor&#8221; titulu yenid\u0259n b\u0259rpa edilir.\n<\/p>\n<p>\n  \u00c7au\u015fesku haqq\u0131nda b\u0259dii v\u0259 s\u0259n\u0259dli \u0259s\u0259rl\u0259r yaz\u0131l\u0131r, filml\u0259r \u00e7\u0259kilirdi. R\u0259hb\u0259r\u0259 sevgid\u0259 (ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, yaltaql\u0131qda) x\u00fcsusil\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n \u0259d\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t adamlar\u0131 orden v\u0259 medallarla, pul m\u00fckafat\u0131 il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir, \u00f6n\u0259mli sosial imtiyazlar \u0259ld\u0259 edirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu ill\u0259rd\u0259 dissidentl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 repressiyalar da g\u00fccl\u0259nir. SSR\u0130-d\u0259 oldu\u011fu kimi Rum\u0131niyada da bel\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259sas m\u00fcbariz\u0259 metodlar\u0131ndan biri c\u0259za psixiatriyas\u0131 idi. Hesab edilirdi ki, yaln\u0131z \u0259qli problemi olan insanlar sosializmin nailiyy\u0259tl\u0259rini inkar ed\u0259 bil\u0259r, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar\u0131 psixi dispanserl\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259rirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Rum\u0131niyan\u0131n m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259ti Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 dividentl\u0259r g\u0259tirm\u0259kd\u0259 davam edir. H\u0259l\u0259 1968-ci ild\u0259 Fransa prezidenti de Qoll, 1969-cu ild\u0259 is\u0259 AB\u015e prezidenti Nikson Rum\u0131niyaya s\u0259f\u0259r edir. Bu &#8220;soyuq m\u00fcharib\u0259&#8221; ill\u0259rind\u0259 AB\u015e prezidentinin kommunist hakimiyy\u0259ti alt\u0131ndak\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 ilk s\u0259f\u0259ri idi.\n<\/p>\n<p>\n  \u00c7au\u015fesku \u00f6z\u00fc 1970, 1973 v\u0259 1978-ci ill\u0259rd\u0259 AB\u015e-a, 1975-ci ild\u0259 Yaponiyaya, 1978-ci ild\u0259 is\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyaya s\u0259f\u0259rl\u0259r olar. R\u0259smi Buxarest AB\u015e, Avropa Birliyi il\u0259 ticar\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 v\u0259 Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n kreditl\u0259r alma\u011fa nail olur.\n<\/p>\n<p>\n  Rum\u0131niya neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 idi. 1973-c\u00fc il \u0259r\u0259b-\u0130srail m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yaranan neft b\u00f6hran\u0131 v\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin k\u0259skin artmas\u0131 bir \u00e7ox neft diktatorlar\u0131 kimi \u00c7au\u015feskunu da &#8220;havaland\u0131r\u0131r&#8221;. O, b\u00f6y\u00fck x\u0259rcl\u0259r t\u0259l\u0259b ed\u0259n layih\u0259l\u0259r haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Rum\u0131niyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm madd\u0259l\u0259rd\u0259n biri \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259si idi. Neft g\u0259lirl\u0259rinin \u00f6n\u0259mli hiss\u0259si bu yard\u0131ma x\u0259rcl\u0259nir v\u0259 bununla Rum\u0131niyan\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun artd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcman edilirdi. B\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259ri is\u0259 Q\u0259rbd\u0259n al\u0131nan borclarla maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131.<br \/>\n  <br \/>\n  Onlardan biri Dunay \u00e7ay\u0131n\u0131 Rum\u0131niya \u0259razisind\u0259 Qara d\u0259niz\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n kanal\u0131n \u00e7\u0259kili\u015fi idi. Onun tikintisin\u0259 \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 bu zaman \u0259sas\u0259n siyasi m\u0259hbuslar\u0131 \u0259m\u0259yind\u0259n istifad\u0259 edilirdi. Minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n h\u0259lak oldu\u011fu v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 &#8220;\u00d6l\u00fcm kanal\u0131&#8221; adland\u0131r\u0131lan kanal\u0131n tikintisi 1953-c\u00fc ild\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q dayand\u0131r\u0131ld\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130ndi \u00c7au\u015fesku i\u015fl\u0259ri b\u0259rpa etm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Kanal\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259ki m\u0259\u015fum \u015f\u00f6hr\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259vv\u0259lki kimi &#8220;Dunay-Qara d\u0259niz&#8221; deyil, romantik &#8220;Mavi magistral&#8221; adland\u0131r\u0131lan kanal\u0131n tikintisi 1976-c\u0131 ild\u0259 b\u0259rpa edildi.\n<\/p>\n<p>\n  \u00c7au\u015feskunun ba\u015fqa bir iddial\u0131 plan\u0131 is\u0259 n\u0259h\u0259ng neftay\u0131rma zavodlar\u0131n\u0131n tikilm\u0259si, yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 malik oldu\u011fu \u0130ran v\u0259 \u0130raqdan xam neft alaraq bu zavodlarda emal etm\u0259k v\u0259 satmaqdan ibar\u0259t idi. \u00d6lk\u0259nin pulunu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259, Bokassa kimi adamyey\u0259n diktatorlara x\u0259rcl\u0259y\u0259n \u00c7au\u015fesku bu iki layih\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xaricd\u0259n xeyli borc al\u0131r. \u00c7au\u015feskunun hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, y\u00fcks\u0259k neft qiym\u0259tl\u0259ri bu borclar\u0131 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259km\u0259d\u0259n qaytarma\u011fa imkan ver\u0259c\u0259kdi.\n<\/p>\n<p>\n  Lakin h\u0259r \u015fey onun ist\u0259diyi kimi getm\u0259di. \u018fvv\u0259lc\u0259, t\u0259bi\u0259t konduketora mane oldu. 1977-ci ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259 x\u00fcsus\u0259n paytaxt Buxarest g\u00fccl\u00fc ziyan g\u00f6rd\u00fc. Maddi v\u0259saitin, texnikan\u0131n v\u0259 insan z\u0259hm\u0259tinin bir hiss\u0259sini b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k laz\u0131m g\u0259ldi.\n<\/p>\n<p>\n  Kanal\u0131n \u00e7\u0259kili\u015fi 10 ild\u0259n \u00e7ox davam etdi. C\u0259nub qolu 1984-c\u00fc ild\u0259, \u015fimal qolu is\u0259 1987-ci ild\u0259 bitdi. 2 milyard dollar (indiki kursla t\u0259xmin\u0259n 6 milyard) v\u0259sait x\u0259rcl\u0259n\u0259n kanal\u0131n d\u0259rinliyi az (5-7 metr) oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259nil\u0259n effekti verm\u0259di. \u00dcst\u00fcnd\u0259n 30 ild\u0259n art\u0131q ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, kanaldan g\u0259l\u0259n g\u0259lirin c\u0259kil\u0259n x\u0259rcin he\u00e7 yar\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xarmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yl\u0259nilir.\n<\/p>\n<p>\n  B\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259nil\u0259n neftay\u0131rma zavodlar\u0131 is\u0259 yaln\u0131z 1980-c\u0131 ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 tikilib haz\u0131r oldu. Bu zaman is\u0259 \u0130ran v\u0259 \u0130raq m\u00fcharib\u0259 ed\u0259r\u0259k bir-birl\u0259rinin neft s\u0259nayesini da\u011f\u0131tmaqla m\u0259\u015f\u011ful idil\u0259r v\u0259 Rum\u0131niyaya satacaq neftl\u0259ri yox idi. 1982-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq is\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n azalmas\u0131 say\u0259sind\u0259 neftin 20 il davam ed\u0259n ucuzla\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015fland\u0131. N\u0259h\u0259ng m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259r x\u0259rcl\u0259n\u0259n neft emal\u0131 zavodlar\u0131 is\u0259 he\u00e7 zaman normal g\u00fccl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259dil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  Daxili siyas\u0259tin m\u00fcrt\u0259cel\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, \u00c7au\u015fesku Q\u0259rbin sevimli lideri olaraq qal\u0131r. Fransa onu F\u0259xri Legion ordeni, B\u00f6y\u00fck Britaniya is\u0259 Q\u00fcdr\u0259tli Hamam ordeni (ad\u0131 q\u0259rib\u0259 olsa da \u0259n n\u00fcfuzlu c\u0259ngav\u0259r ordenl\u0259rind\u0259n say\u0131l\u0131r) il\u0259 t\u0259ltif edir. Devril\u0259nd\u0259n sonra is\u0259 t\u0259bii ki, bu m\u00fckafatlar l\u0259\u011fv edilir. S\u0259n dem\u0259, \u00c7au\u015feskunun tiranl\u0131\u011f\u0131 n\u0259 Sena, n\u0259 d\u0259 Temza sahill\u0259rind\u0259 m\u0259lum deyilmi\u015f.\n<\/p>\n<p>\n  SSR\u0130 d\u0259 \u00c7au\u015feskunu tam uzaqla\u015fmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6nl\u00fcn\u00fc alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. 60 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Lenin ordeni, 65 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 is\u0259 Oktyabr inqilab\u0131 ordeni il\u0259 t\u0259ltif edir.\n<\/p>\n<p>\n  Lakin \u00c7au\u015fesku imkan d\u00fc\u015fd\u00fckc\u0259 antisovet demar\u015flar\u0131n\u0131 davam edir. 1973-c\u00fc ild\u0259 \u00c7ilid\u0259 h\u0259rbi \u015fevrili\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 prezident Salvador Alyende \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr, general Pino\u00e7etin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi xunta hakimiyy\u0259t\u0259 yiy\u0259l\u0259nir. Rum\u0131niya dig\u0259r VMT \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, \u00c7ili il\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259smir.\n<\/p>\n<p>\n  1979-cu ild\u0259 SSR\u0130-nin \u018ffqan\u0131stana m\u00fcdaxil\u0259sini pisl\u0259yir, 1984-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rinin boykotuna baxmayaraq Los-Anceles Olimpiadas\u0131nda i\u015ftirak edir. Buna g\u00f6r\u0259 amerikal\u0131 tama\u015fa\u00e7\u0131lar rum\u0131n idman\u00e7\u0131lar\u0131n h\u0259m a\u00e7\u0131l\u0131\u015f, h\u0259m ba\u011flan\u0131\u015f, h\u0259m d\u0259 yar\u0131\u015flar zaman\u0131 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  N\u0259tic\u0259d\u0259 rum\u0131nlar 20 q\u0131z\u0131l olmaqla \u00fcmum\u0259n 53 medal qazanaraq \u00fcmumi hesabda ev sahibl\u0259rind\u0259n sonra ikinci yeri tutdular. H\u0259tta \u00c7au\u015fesku da medals\u0131z qalmad\u0131: el\u0259 h\u0259min il Beyn\u0259lxalq Olimpiya Komit\u0259sinin &#8220;Olimpiya ordeni&#8221;n\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc.\n<\/p>\n<p>\n  Bu d\u00f6vrd\u0259 Nikolae \u00c7au\u015feskuda d\u0259h\u015f\u0259tli bir fobiya formala\u015f\u0131r. O, hans\u0131sa yoluxucu x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulmadan, z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259c\u0259yind\u0259n v\u0259 ya b\u0259db\u0259xt hadis\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lm\u0259sind\u0259n s\u0131\u011fortalanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011flag\u0259lm\u0259z t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcr.<br \/>\n  <br \/>\n  Onun m\u00fchafiz\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri daim t\u0259miz spirt g\u0259zdirir. \u00c7au\u015fesku \u0259cn\u0259bi qonaqla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259n sonra spirtl\u0259 t\u0259l\u0259sik \u0259ll\u0259rini yuyur. Xarici s\u0259f\u0259rl\u0259r zaman\u0131 qald\u0131\u011f\u0131 otaq kimya\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n mini-laboratoriya il\u0259 yoxlan\u0131l\u0131r, radioaktiv madd\u0259l\u0259rin olub-olmamas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Otaqda \u00c7au\u015feskunu toxuna bil\u0259c\u0259yi b\u00fct\u00fcn yerl\u0259r antiseptik madd\u0259l\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259nilirdi. Yataq d\u0259sti is\u0259 m\u00fctl\u0259q d\u0259yi\u015fdirilir, Rum\u0131niyadan germetik paketl\u0259rd\u0259 g\u0259tiril\u0259nl\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259z olunurdu. Alt paltar\u0131, stol\u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fckl\u0259r v\u0259 salfetl\u0259r mikroblar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fct\u00fcl\u0259nirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Konduketorun yem\u0259kl\u0259rinin \u0259vv\u0259lc\u0259 kims\u0259 dad\u0131na baxmal\u0131, z\u0259h\u0259rli olmamas\u0131na m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259li idi. 1978-ci ild\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyaya s\u0259f\u0259rind\u0259 Bukingem saray\u0131nda \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 veril\u0259n ziyaf\u0259t zaman\u0131 \u00f6z\u00fc yem\u0259zd\u0259n \u00f6nc\u0259 \u015f\u0259xsi h\u0259kimin\u0259 x\u00f6r\u0259yi dequstasiya etdirm\u0259si kral ail\u0259sinin m\u00f6hk\u0259m incikliyin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu.\n<\/p>\n<p>\n  \u00c7au\u015feskunun Qara d\u0259niz sahill\u0259rind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 iqam\u0259tgah\u0131 var idi. Lakin o, b\u0259db\u0259xt hadis\u0259d\u0259n qorxdu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 vaxt d\u0259nizd\u0259 \u00e7immirdi. \u018fv\u0259zind\u0259 iqam\u0259tgahlar\u0131nda d\u0259niz suyunun dolduruldu\u011fu, d\u0259rinliyi 1,5 metrd\u0259n \u00e7ox olmayan hovuzlar tikilmi\u015fdi.\n<\/p>\n<p>\n  ***\n<\/p>\n<p>\n  G\u00f6z\u0259l g\u00fcnl\u0259rin birind\u0259 &#8220;Karpat dahisi&#8221;nin a\u011fl\u0131na he\u00e7 d\u0259 g\u00f6z\u0259l olmayan bir fikir g\u0259ldi: o, Rum\u0131niyan\u0131n xarici borcunu tam \u00f6d\u0259m\u0259yi v\u0259 daha he\u00e7 k\u0259sd\u0259n borc almama\u011f\u0131 q\u0259rara ald\u0131. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn referendum da ke\u00e7irildi v\u0259 Konstitusiyaya xaricd\u0259n borc alma\u011f\u0131 qada\u011fan ed\u0259n madd\u0259 sal\u0131nd\u0131. T\u0259bii ki, \u0259halinin dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 bu &#8220;dahiyan\u0259&#8221; fikri d\u0259st\u0259kl\u0259di.\n<\/p>\n<p>\n  Tarix\u00e7il\u0259r v\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259r \u00c7au\u015feskunun bu fikr\u0259 g\u0259lm\u0259sinin s\u0259b\u0259bl\u0259ri haqq\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif ehtimallar s\u0259sl\u0259ndirirl\u0259r, lakin onlar\u0131n he\u00e7 biri m\u0259n\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Fikrimc\u0259 \u0259sl s\u0259b\u0259b \u00e7ox baya\u011f\u0131 idi: \u00c7au\u015fesku g\u00fcnl\u0259rin birind\u0259 &#8220;Rum\u0131niya d\u00fcnyada yegan\u0259 \u00f6lk\u0259dir ki, xarici borcu yoxdur&#8221; dem\u0259k ist\u0259yirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Bu siyas\u0259t rum\u0131n xalq\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 il \u0259rzind\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli m\u0259rhumiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 iztirablar\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Sonda is\u0259 \u00c7au\u015fesku ail\u0259sinin \u00f6z\u00fcn\u0259 faci\u0259 ya\u015fatd\u0131. Lakin bu art\u0131q n\u00f6vb\u0259ti m\u0259qal\u0259mizin m\u00f6vzusu olacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sonda is\u0259 \u00c7au\u015fesku ail\u0259sinin \u00f6z\u00fcn\u0259 faci\u0259 ya\u015fatd\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":114600,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-193146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analitika","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sonda is\u0259 \u00c7au\u015fesku ail\u0259sinin \u00f6z\u00fcn\u0259 faci\u0259 ya\u015fatd\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-12-22T18:45:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45653.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1001\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi\",\"datePublished\":\"2018-12-22T18:45:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/\"},\"wordCount\":4961,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45653.jpg\",\"articleSection\":[\"Analitika\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/\",\"name\":\"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45653.jpg\",\"datePublished\":\"2018-12-22T18:45:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45653.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45653.jpg\",\"width\":1024,\"height\":1001,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Analitika\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/analitika\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi - MEYDAN.TV","og_description":"Sonda is\u0259 \u00c7au\u015fesku ail\u0259sinin \u00f6z\u00fcn\u0259 faci\u0259 ya\u015fatd\u0131","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2018-12-22T18:45:25+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1001,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45653.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi","datePublished":"2018-12-22T18:45:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/"},"wordCount":4961,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45653.jpg","articleSection":["Analitika"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/","name":"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45653.jpg","datePublished":"2018-12-22T18:45:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45653.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45653.jpg","width":1024,"height":1001,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/nikolae-causesku-qirmizi-sultanin-yukselisi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Analitika","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/analitika\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Nikolae \u00c7au\u015fesku: q\u0131rm\u0131z\u0131 sultan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193146"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193146\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}