{"id":192770,"date":"2018-11-27T19:12:14","date_gmt":"2018-11-27T19:12:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/legitim-zorakiliq\/"},"modified":"2018-11-27T19:12:14","modified_gmt":"2018-11-27T19:12:14","slug":"legitim-zorakiliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/","title":{"rendered":"Legitim zorak\u0131l\u0131q"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/meydzi\/\" alt=\"Meydzi\" class=\"wp-image-113239\"\/><figcaption>\n    Meydzi<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  <i><br \/>\n    \u201cD\u00f6ym\u0259k &#8211; \u0259ziyy\u0259t verm\u0259k v\u0259 ya c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn birini \u0259ll\u0259, yaxud ba\u015fqa bir \u015feyl\u0259 vurmaq; k\u00f6t\u0259kl\u0259m\u0259k, \u0259zi\u015fdirm\u0259k\u201d.<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    &#8211; Az\u0259rbaycan dilinin izahl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259ti<br \/>\n  <\/i><\/p>\n<p>  Birinin ba\u015fqa birini d\u00f6ym\u0259si yax\u015f\u0131 hal deyil, amma adi hald\u0131r. \u00c7\u00fcnki insan z\u0259if m\u0259xluqdur, \u00e7ox vaxt emosiyalar\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259 bilmir. Kimis\u0259 vura bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rm\u0259k d\u0259 \u0259slind\u0259 z\u0259iflik \u0259lam\u0259tidir.\n<\/p>\n<p>\n  Adi olmayan hal birinin o birin\u0259 \u0259ziyy\u0259t verm\u0259sini alq\u0131\u015flamaqd\u0131r. Bir aktyorun bir m\u00fc\u0259llimi d\u00f6ym\u0259si olay\u0131nda y\u00fczl\u0259rl\u0259 adam\u0131n birincini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259sini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k k\u0259d\u0259rliydi. N\u0259z\u0259ri olaraq h\u0259r biri qanundan yana olan; \u00f6lk\u0259d\u0259ki qanunsuzluq m\u00fchitind\u0259n bu v\u0259 ya dig\u0259r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n; d\u00f6y\u00fcl\u0259n \u00f6z yax\u0131nlar\u0131 olsayd\u0131, 180 d\u0259r\u0259c\u0259 f\u0259rqli m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259ri \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmayan adamlar bir zorak\u0131l\u0131q akt\u0131n\u0131 niy\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259sinl\u0259r ki?\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Kriminogen t\u0259\u015fviq\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Yaponiyan\u0131n 122-ci imperatoru Meydzi taxta \u00e7\u0131xandan 3 ay sonra (1868) tarixd\u0259 \u201cBe\u015f b\u0259ndlik and\u201d ad\u0131yla bilin\u0259n islahat proqram\u0131 elan edir. H\u0259m d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funda, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin rifah\u0131nda b\u00f6y\u00fck d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r h\u0259min proqramla ba\u015flay\u0131r. Yaponlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00f6nc\u00fcl xalqlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evir\u0259c\u0259k o s\u0259n\u0259d c\u0259mi 5 c\u00fcml\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi:\n<\/p>\n<p>\n  1. Biz m\u0259clis \u00e7a\u011f\u0131racaq v\u0259 xalq\u0131 ictimai r\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n idar\u0259 ed\u0259c\u0259yik.<br \/>\n  <br \/>\n  2. B\u00fct\u00fcn m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259m ali, h\u0259m d\u0259 alt sinifl\u0259r b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259msil olunacaqlar.<br \/>\n  <br \/>\n  3. V\u0259t\u0259nda\u015flara v\u0259 h\u0259rbi\u00e7il\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259t el\u0259 olacaq ki, onlar \u00f6z v\u0259zif\u0259l\u0259rini rahat icra ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  4. K\u00f6hn\u0259 \u00fcsullar v\u0259 ad\u0259tl\u0259r m\u0259hv edil\u0259c\u0259k, mill\u0259t b\u00f6y\u00fck Yer v\u0259 G\u00f6y Yoluyla ged\u0259c\u0259k.<br \/>\n  <br \/>\n  5. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya xalqlar\u0131n\u0131n bilikl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edil\u0259c\u0259k v\u0259 imperiya inki\u015faf\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 nail olacaq.\n<\/p>\n<p>\n  Meydzi anadan olanda (1852) onun v\u0259t\u0259ni b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadan izol\u0259 olunmu\u015f z\u0259if bir feodal \u00f6lk\u0259siydi, amma o v\u0259fat ed\u0259nd\u0259 (1912) siyasi, sosial v\u0259 s\u0259naye inqilablar\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f Yaponiya art\u0131q d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n biriydi. \u201cNyu-York Tayms\u201d (\u201cThe New York Times\u201d) q\u0259zetind\u0259 imperatorun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f m\u0259qal\u0259 bu s\u00f6zl\u0259rl\u0259 yekunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131: \u201cC\u0259naz\u0259 arabas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259 ged\u0259nl\u0259 onun arxas\u0131nda ged\u0259nl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 kontrast h\u0259qiq\u0259t\u0259n heyr\u0259tamiz idi. \u00d6nd\u0259 k\u00f6hn\u0259, arxada yeni Yaponiya gedirdi\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  O g\u00fcnd\u0259n ke\u00e7\u0259n bir \u0259srd\u0259n bir az art\u0131q vaxt \u0259rzind\u0259 Yaponiya inan\u0131lmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 inki\u015faf edib. \u00dcDM-in h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc, h\u0259rbi potensial\u0131na g\u00f6r\u0259 4-c\u00fc, insan potensial\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 indeksin\u0259 g\u00f6r\u0259 17-cidir, G7-d\u0259 yegan\u0259 Asiya d\u00f6vl\u0259tidir, orta \u00f6m\u00fcr ya\u015f\u0131 \u0259n y\u00fcks\u0259k (82), u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 (3-c\u00fc yerd\u0259) olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Yaponiya h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259xs\u0259 qar\u015f\u0131 cinay\u0259tl\u0259rin \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6nd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir.\n<\/p>\n<p>\n  2012-nin statistikas\u0131na g\u00f6r\u0259, h\u0259min il 127 milyon 515 min \u0259halisi olan bu \u00f6lk\u0259d\u0259 52 min 679 cinay\u0259t hadis\u0259si t\u00f6r\u0259dilib, bunlardan 7 min 263-\u00fc \u201cyanl\u0131\u015f davran\u0131\u015f\u201d (m\u0259s\u0259l\u0259n, adam d\u00f6ym\u0259) kateqoriyas\u0131na aid edilib.\n<\/p>\n<p>\n  M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn deyim ki, 2012-d\u0259 \u0259halisinin say\u0131 9 milyon 327 min n\u0259f\u0259r, y\u0259ni yaponlardan t\u0259xmin\u0259n 14 d\u0259f\u0259 az olan Az\u0259rbaycanda is\u0259 o il 21 min 897 (Yaponiyadak\u0131ndan c\u0259mi 2,4 d\u0259f\u0259 az) cinay\u0259t qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b v\u0259 onlardan 8 min 763-\u00fcn\u00fc D\u0130N \u201cb\u00f6y\u00fck ictimai t\u0259hl\u00fck\u0259 t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259n cinay\u0259tl\u0259r\u201d (m\u0259s\u0259l\u0259n, adam d\u00f6ym\u0259) kimi t\u0259snifl\u0259ndirib \u2013 biz bizd\u0259n qat-qat \u00e7ox olan yaponlardan xeyli \u00e7ox \u201cyanl\u0131\u015f davranm\u0131\u015f\u0131q\u201d. Amma D\u0130N-in h\u0259min il\u0259 aid hesabat\u0131nda Yaponiyada he\u00e7 olmayan cinay\u0259t n\u00f6vl\u0259rinin statistikas\u0131 da var: bir il \u0259rzind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar 6500 d\u0259f\u0259 ictimai t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 qar\u015f\u0131, 655 d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dibl\u0259r. V\u0259 2012 istisna deyil \u2013 ondan \u0259vv\u0259lki v\u0259 sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 bu ittihamlarla h\u0259bs edil\u0259n minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 var. Ad\u0259t\u0259n, hakimiyy\u0259t bu madd\u0259l\u0259rd\u0259n (v\u0259 t\u0259kc\u0259 onlardan yox) siyasi r\u0259qibl\u0259rini v\u0259 etiraz\u00e7\u0131 g\u0259ncliyi susdurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edir. Hans\u0131sa qoldan (x\u0259td\u0259n, t\u0259r\u0259fd\u0259n) ona yax\u0131n olanlarsa adam o\u011furlu\u011fundan tutmu\u015f b\u00fcdc\u0259 talan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na v\u0259 meqa-korrupsiya hallar\u0131na q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn n\u00f6v cinay\u0259tl\u0259ri t\u00f6r\u0259tm\u0259kd\u0259 s\u0259rb\u0259stdirl\u0259r (t\u0259bii, hakimiyy\u0259tin \u00e7\u0259kdiyi s\u0259rh\u0259dl\u0259r xaricind\u0259).\n<\/p>\n<p>\n  Bizd\u0259 cinay\u0259t hadis\u0259l\u0259rinin sayca bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox olmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz budur \u2013 \u201cbir k\u00f6yn\u0259k yax\u0131nlara\u201d tan\u0131nan cinay\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131. M\u0259\u015fhur m\u0259mur v\u0259 deputatlar\u0131n h\u0259m \u00f6zl\u0259ri, h\u0259m \u00f6vladlar\u0131, h\u0259m d\u0259 yax\u0131n \u00e7evr\u0259l\u0259ri qanunlar xaricind\u0259 ya\u015fay\u0131rlar, \u0259m\u0259ll\u0259ri \u00f6rt-basd\u0131r edilir, ya da simvolik c\u0259zalarla yola verilir. D\u00f6vl\u0259t idar\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259r g\u00fcn minl\u0259rl\u0259 qanun posuntusu ba\u015f verir, \u00e7oxu da v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n g\u00f6z\u00fc qaba\u011f\u0131nda. C\u0259zas\u0131z cinay\u0259tkarl\u0131q m\u00fchiti pullu-arxal\u0131 olanlara h\u00f6rm\u0259t v\u0259 h\u0259s\u0259d hissi yarad\u0131r. M\u0259zlum zal\u0131ml\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdir etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 \u0259lin\u0259 ke\u00e7\u0259n ilk f\u00fcrs\u0259td\u0259 o da eyni c\u00fcr davran\u0131r \u2013 o da qanunlar\u0131 pozur.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6lk\u0259d\u0259ki i\u015fsizliy\u0259 v\u0259 yoxsullu\u011fa g\u00f6r\u0259 reytinqi zat\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olan hakimiyy\u0259tin m\u0259mur \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259lahidd\u0259 say\u011f\u0131s\u0131zl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259si ilk bax\u0131\u015fda m\u0259ntiqsiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Amma ancaq ilk bax\u0131\u015fda, \u00e7\u00fcnki cinay\u0259tkar m\u0259murlar ordusu avtoritar hakimiyy\u0259tl\u0259rin \u0259sas dayaqlar\u0131ndan biri, h\u0259tta birincisidir.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  \u201cStasionar quldur\u201d n\u0259z\u0259riyy\u0259si\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  D\u00f6vl\u0259tin m\u0259n\u015f\u0259yi n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin m\u00fc\u0259llifl\u0259ri &#8211; Amerika aliml\u0259ri Martin Makgir v\u0259 Mansur Olsona g\u00f6r\u0259, istismar\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259t &#8211; m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259razid\u0259 k\u00f6k salmaq, ora t\u0259kba\u015f\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259k v\u0259 \u0259halid\u0259n g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259k (onu soymaq) ist\u0259y\u0259n \u201cstasionar quldur\u201ddur. Onun \u201ck\u00f6\u00e7\u0259ri quldur\u201ddan f\u0259rqi sad\u0259c\u0259 budur. \u201cStasionar quldur\u201d m\u00fcnt\u0259z\u0259m vergi y\u0131\u011f\u0131mlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 soy\u011fun\u00e7uluq edir; bu zaman \u00e7ox a\u011f\u0131ll\u0131 t\u0259rp\u0259nib \u0259halid\u0259 o h\u0259dd\u0259 pul k\u00fctl\u0259sinin qalmas\u0131na imkan verir ki, insanlar pul y\u0131\u011f\u0131b istehsal\u0131n v\u0259 dem\u0259li, g\u0259lirl\u0259rinin d\u0259 h\u0259cmini art\u0131ra bilsinl\u0259r, o da bu d\u0259f\u0259 art\u0131q yeni g\u0259lird\u0259n vergi tutsun.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fhali \u201cstasionar quldurun\u201d g\u0259li\u015find\u0259n m\u0259mnundur, \u00e7\u00fcnki \u0259vv\u0259la, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min ed\u0259c\u0259k (Dig\u0259r quldurlar onlar\u0131 soya bilm\u0259y\u0259c\u0259k); ikincisi, ictimai nem\u0259tl\u0259rl\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k (M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat f\u0259aliyy\u0259tini stimulla\u015fd\u0131ran \u015f\u0259rait yaradacaq) v\u0259 \u00fcmumi davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k (H\u0259r bir f\u0259rd onun g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259tl v\u0259 yaralamalar\u0131 qada\u011fan ed\u0259c\u0259k); \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u201ck\u00f6\u00e7\u0259ri quldur\u201ddan f\u0259rqli olaraq n\u0259 q\u0259d\u0259r pul al\u0131b n\u0259 q\u0259d\u0259rin\u0259 toxunmayaca\u011f\u0131n\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n dey\u0259c\u0259k v\u0259 bu, onlara t\u0259s\u0259rr\u00fcfatla planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq f\u00fcrs\u0259ti yaradacaq.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cQurbanlar c\u0259lladlar\u0131n\u0131 sev\u0259rl\u0259r\u201d fikrini xat\u0131rladan bu yana\u015fma olay\u0131n ancaq pozitiv t\u0259r\u0259fl\u0259rini \u0259ks etdirir. \u00c7\u00fcnki avtokratiya yaln\u0131z anarxiyayla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131 variant kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r, amma el\u0259 onun q\u0259d\u0259r idealdan uzaqd\u0131r. Avtokrat\u0131n hakimiyy\u0259ti itirm\u0259k qorxusuyla atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar da b\u00f6y\u00fck xaos yarada bilir. S\u00fclal\u0259 hakimiyy\u0259tinin t\u0259tbiqiyl\u0259 o qorxunu d\u0259f ed\u0259n krallar-pad\u015fahlar olub, amma bunu bacarmay\u0131b \u201cstasionar quldur\u201ddan \u201ck\u00f6\u00e7\u0259ri quldur\u201da \u00e7evril\u0259n; \u00f6lk\u0259sini iqtisadi f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259, m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259k bahas\u0131na da olsa, \u015f\u0259xsi m\u0259nafeyi namin\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259n getm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 az deyil.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Legitim zorak\u0131l\u0131q\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Alman sosioloqu Maks Veber d\u00f6vl\u0259ti \u201czorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259tbiqind\u0259 legitim h\u00fcquqa sahib olan yegan\u0259 monopolist t\u0259\u015fkilat\u201d hesab edirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Avtoritar idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 hakimiyy\u0259t bu h\u00fcquqdan sui-istifad\u0259 hallar\u0131na yol verir v\u0259 yuxar\u0131da da qeyd etdiyim kimi, r\u0259qibl\u0259rini z\u0259r\u0259rl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qanunlar\u0131 zorak\u0131l\u0131q vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evirir. Demokratik c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 is\u0259 zorak\u0131l\u0131\u011fa n\u0259zar\u0259t qada\u011fanedici vasit\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir, c\u0259zaland\u0131rma mexanizmi i\u015f\u0259 sal\u0131n\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Siyasi sistem\u0259 n\u0259zar\u0259ts\u0259 b\u00fct\u00fcn qruplar \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qd\u0131r. B\u00fct\u00fcn individl\u0259r d\u00f6vl\u0259td\u0259n icaz\u0259 almadan, onun imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259\u015fkilat yaratmaq imkan\u0131na sahibdirl\u0259r v\u0259 bu, siyas\u0259td\u0259, iqtisadiyyatda v\u0259 b\u00fct\u00fcn dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 sivil r\u0259qab\u0259ti t\u0259min edir. Siyasi aktorlar\u0131n t\u0259\u015fkilatlanm\u0131\u015f h\u0259rbi v\u0259 ya siyasi g\u00fccd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259si dig\u0259r aktorlar\u0131n r\u0259qab\u0259t imkanlar\u0131yla m\u0259hdudla\u015f\u0131r. \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qoruyan institutlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu, resurslara tam \u0259l\u00e7atanl\u0131q v\u0259 demokratik r\u0259qab\u0259t qeyri-legitim zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. A\u00e7\u0131q c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259r k\u0259s iqtisadi, siyasi v\u0259 ya ictimai sferada he\u00e7 bir m\u0259hdudiyy\u0259t g\u00f6rm\u0259d\u0259n f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilir. Bel\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 t\u0259\u015fkilatlanmaq h\u00fcququ qeyri-\u015f\u0259xsi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Qeyri-\u015f\u0259xsilik ham\u0131ya eyni m\u00fcnasib\u0259t dem\u0259kdir. Qeyri-\u015f\u0259xsilik olmadan b\u0259rab\u0259rlik m\u00fcmk\u00fcn deyil.\n<\/p>\n<p>\n  Resurslara \u0259l\u00e7atanl\u0131q prinsipinin h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc demokratik c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 zorak\u0131l\u0131\u011fa n\u0259zar\u0259t mexanizmi d\u0259 g\u00fccl\u00fcd\u00fcr:\n<\/p>\n<p>\n  1) Siyasi v\u0259 h\u0259rbi t\u0259\u015fkilatlanma demokratik sistemin n\u0259zar\u0259tind\u0259dir.<br \/>\n  <br \/>\n  2) Siyasi sistemin zorak\u0131l\u0131qdan qeyri-legitim istifad\u0259sini m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran institutlar m\u00f6vcuddur.<br \/>\n  <br \/>\n  3) Hakimiyy\u0259td\u0259 qalmaq ist\u0259y\u0259n siyasi q\u00fcvv\u0259 se\u00e7icil\u0259rin iqtisadi v\u0259 ictimai maraqlar\u0131n\u0131 \u0259n geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 \u0259hat\u0259 etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dir.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Avtoritar\u0131n kollektiv idar\u0259\u00e7iliyi\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Sosial, iqtisadi v\u0259 siyasi resurslara m\u0259hdud \u0259l\u00e7atanl\u0131q \u2013 qeyri-demokratik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 c\u0259miyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatland\u0131rma\u011f\u0131n fundamental qaydas\u0131 budur.\n<\/p>\n<p>\n  Resurslardan faydalanmaq f\u00fcrs\u0259ti veril\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015fkilatlarda (qruplarda) birl\u0259\u015firl\u0259r v\u0259 bu t\u0259\u015fkilatlara hakim elitan\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri r\u0259hb\u0259rlik edir.\n<\/p>\n<p>\n  Hakimiyy\u0259tdaxili koalisiya m\u0259hz onlar\u0131n resurslar\u0131 say\u0259sind\u0259 g\u00fccl\u0259nir (Neft g\u0259lirl\u0259rinin bol vaxtlar\u0131nda \u201c\u015fi\u015f\u0259n\u201d icra strukturlar\u0131n\u0131, yeni yarad\u0131lan qurumlar\u0131, b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fli yeni layih\u0259l\u0259ri xat\u0131rlayaq). Resurslar \u00e7oxald\u0131qca, \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc v\u0259 ixtisasla\u015fma, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, zorak\u0131l\u0131q \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fma s\u0259viyy\u0259si d\u0259 art\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu komandada birinci \u015f\u0259xs dig\u0259rl\u0259riyl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 ham\u0131dan g\u00fccl\u00fc ola bil\u0259r, amma \u0259traf\u0131ndak\u0131lar koalisiya hal\u0131nda ondan daha g\u00fccl\u00fcd\u00fcrl\u0259r. Birinci \u015f\u0259xsin hakimiyy\u0259td\u0259 qalmas\u0131 bu komandan\u0131n r\u0259qibl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 siyasi zor (r\u0259smi v\u0259 qeyri-r\u0259smi qada\u011falar, t\u0259qib, t\u0259zyiq, t\u0259hdid, fiziki g\u00fcc, h\u0259bs) t\u0259tbiq etm\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. Avtoritar idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 imtiyazl\u0131 iqtisadi maraq qruplar\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 buna g\u00f6r\u0259 yarad\u0131l\u0131r \u2013 koalisiya daxilind\u0259 zorak\u0131l\u0131q h\u0259v\u0259sini v\u0259 qabiliyy\u0259tini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, qeyri-demokratik d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015fu sad\u0259c\u0259 birinci \u015f\u0259xsin v\u0259 sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 hakim komandan\u0131n dig\u0259r \u00fczvl\u0259rinin g\u0259lirl\u0259rini art\u0131rmaq sxemind\u0259n ibar\u0259t deyil, g\u0259lirl\u0259r h\u0259m d\u0259 zorak\u0131l\u0131q mexanizmi yaratmaq v\u0259 ona n\u0259zar\u0259t etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Y\u0259ni sistem mahiyy\u0259tc\u0259 zorak\u0131d\u0131r, d\u0259ft\u0259rxana i\u015f\u00e7isind\u0259n m\u0259mur-oliqarx\u0131na q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn \u201cvintl\u0259ri\u201d onunla eyni mahiyy\u0259td\u0259dir \u2013 h\u0259r biri hans\u0131sa miqdar g\u0259lir m\u00fcqabilind\u0259 ictimai maraqlara qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc bilir. R\u0259qab\u0259t m\u00fchitinin s\u0131f\u0131rlanmas\u0131, b\u00fct\u00fcn n\u00f6v resurslara \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n maksimum m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 onun institutlar\u0131n\u0131n i\u015f prinsipl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir. B\u00f6lg\u00fcd\u0259 ancaq komanda \u00fczvl\u0259rin\u0259 tan\u0131nan haqq v\u0259 h\u00fcquqlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, resurslar\u0131n m\u0259nims\u0259nilm\u0259si prosesind\u0259ki qanunsuzluqlara ortaql\u0131q da elitan\u0131 hakimiyy\u0259tin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n, buna \u00e7al\u0131\u015fan v\u0259 komanda daxilind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda maraql\u0131 olan z\u00fcmr\u0259 hal\u0131na g\u0259tirir. Bel\u0259 sistemd\u0259 \u201cnisb\u0259t\u0259n yax\u015f\u0131\u201d m\u0259mur olmur, ola bilm\u0259z. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r yeni kadr t\u0259yinat\u0131n\u0131 islahat m\u00fcjd\u0259si kimi q\u0259bul etm\u0259k heyva a\u011fac\u0131nda qarp\u0131z yeti\u015f\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259m\u0259k q\u0259d\u0259r absurddur.\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259s, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259ni iqtisadi v\u0259 siyasi u\u011fursuzluqlar girdab\u0131na s\u00fcr\u00fckl\u0259mi\u015f \u018fliyevl\u0259r hakimiyy\u0259tinin 25-ci ilind\u0259 c\u0259miyy\u0259t buna inanmaqda davam edir? \u201cG\u0259nc v\u0259 perspektivli kadr\u201d na\u011f\u0131l\u0131 niy\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 insanlara a\u011flabatan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr? Problem n\u0259d\u0259dir \u2013 ictimai \u015f\u00fcurda, yoxsa hakimiyy\u0259t satellitl\u0259rinin effektli d\u0259st\u0259k kampaniyas\u0131nda?\n<\/p>\n<p>\n  Freyd\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cK\u00fctl\u0259 impulsiv, d\u0259yi\u015fk\u0259n v\u0259 t\u0259sirl\u0259n\u0259ndir. Onun, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri qeyri-\u015f\u00fcuridir\u201d. Y\u0259qin buna g\u00f6r\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u00fcur da h\u0259r\u0259k\u0259tli, d\u0259yi\u015fk\u0259n, formas\u0131z v\u0259 ziddiyy\u0259tlidir. M\u00fcasir sosiologiya elmi onu ikiqatl\u0131 hesab edir \u2013 birincisini adi, ikincisini praktik qat kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k. Adi qat g\u00fcnd\u0259lik ehtiyaclar\u0131 v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. Praktik qatsa h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin \u2013 fikir, qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259, inam v\u0259 hissl\u0259rin c\u0259midir. Bunlar f\u0259rdl\u0259rin sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131r v\u0259 \u015f\u00fcuru reall\u0131qdan qopma\u011fa qoymur. B\u0259lli k\u00fctl\u0259vi davran\u0131\u015f \u015f\u0259kli formala\u015fd\u0131ran k\u00fctl\u0259vi \u015f\u00fcur adi vaxtlarda sad\u0259c\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qal\u0131r, c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n dinamik d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 is\u0259 ictimai \u015f\u00fcur rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Amma bel\u0259 vaxtlarda da ara\u015fd\u0131rmaya he\u00e7 bir meyl g\u00f6st\u0259rm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn sosiologiya elmi k\u00fctl\u0259vi \u015f\u00fcurun t\u0259zah\u00fcr\u00fcn\u00fc t\u0259sad\u00fcfi hal kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir &#8211; inki\u015faf\u0131n kort\u0259bii v\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti variant\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259r toplusu olaraq.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259r\u00e7\u0259nd ayr\u0131-ayr\u0131 sosial qruplara m\u0259xsus olan hallarda, o, art\u0131q nisb\u0259t\u0259n ciddi faktora \u00e7evrilir. \u00c7\u00fcnki ox\u015far h\u0259yat kriteriyalar\u0131na (ortaq maraqlara) sahib qruplar\u0131n h\u0259yata bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 ifad\u0259 ed\u0259n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u00fcur permanent xarakterli hadis\u0259dir v\u0259 qeyri-demokratik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 hakimiyy\u0259tin ictimai \u015f\u00fcuru y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etdiyi \u0259sas manipulyasiya al\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Mehriban d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Ad\u0259t\u0259n, hakim koalisiyan\u0131n \u00fczvl\u0259ri bir-biril\u0259rinin imtiyazlar\u0131n\u0131, f\u0259aliyy\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rini v\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131rlar, \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259nin qazanc itkisin\u0259 s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131n\u0131 bildikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn daxili sava\u015flara \u00e7ox da h\u0259v\u0259sli olmurlar. \u0130qtisadiyyat\u0131 \u201cbir ovuc\u201d adam \u00fc\u00e7\u00fcn renta m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evirmi\u015f siyasi sistemin sabitliyi ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onlar\u0131n bu uzaqg\u00f6r\u0259nliyi say\u0259sind\u0259 t\u0259min edilir (H\u0259r\u00e7\u0259nd, bildiyimiz kimi, h\u0259yat idealdan uzaqd\u0131r v\u0259 h\u0259r qalan\u0131n m\u00fctl\u0259q bir \u201cAxilles daban\u0131\u201d var. Avtoritar idar\u0259\u00e7ilik \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min daban resurslar\u0131n t\u0259krar b\u00f6lg\u00fcs\u00fc ideyas\u0131d\u0131r; ad\u0259t\u0259n, qruplardan biri dig\u0259rl\u0259rini \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259k f\u00fcrs\u0259ti yaxalayanda populyarla\u015f\u0131r).\n<\/p>\n<p>\n  Rentan\u0131n \u0259n \u0259lveri\u015fli m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259c\u0259k t\u0259\u015fkilat (qurum) yaratmaqd\u0131r. D\u00f6vl\u0259t t\u0259minat\u0131 alt\u0131nda \u201ckooperativl\u0259r\u201d yaratmaq elitan\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 bacard\u0131\u011f\u0131 i\u015fl\u0259rd\u0259ndir. \u018fslind\u0259, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs h\u0259v\u0259sini hakimiyy\u0259t \u00f6z\u00fc yarad\u0131r, \u00e7\u00fcnki bununla resurslar\u0131 \u00f6z \u00e7\u0259tiri alt\u0131nda b\u00f6lm\u0259k v\u0259 elitan\u0131 n\u0259zar\u0259td\u0259 (oxu: \u0259linin alt\u0131nda) saxlamaq imkan\u0131 qazan\u0131r. Amma \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n bu formas\u0131 maraqlar balans\u0131 qorundu\u011fu m\u00fcdd\u0259tc\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir, \u00e7\u00fcnki stabil avtoritar hakimiyy\u0259t h\u0259m d\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tlidir. Birinci \u015f\u0259xsin q\u0259rarlar\u0131, komanda daxilind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 g\u0259rginlik yarada bilir. K\u0259nar faktorlar\u0131n (m\u0259s\u0259l\u0259n, neftin ucuzla\u015fmas\u0131, qiym\u0259t art\u0131m\u0131, devalvasiya v\u0259 s. kimi) m\u0259nfi t\u0259siriyl\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259qamlarda naraz\u0131 qruplar\u0131n bu durumdan revan\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etdiyi v\u0259 g\u0259rginliyin hakimiyy\u0259t \u00e7evrili\u015fiyl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndiyi hallar da tarix\u0259 m\u0259lumdur.\n<\/p>\n<p>\n  Do\u011frudur, resurslar\u0131n tam \u0259l\u00e7atan oldu\u011fu demokratiyada da onlar\u0131n renta kimi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc tam olaraq aradan qald\u0131r\u0131la bilmir, amma ki\u00e7ik qruplar\u0131n maraqlar\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n, c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259r do\u011furan variantlar maksimum \u0259ng\u0259ll\u0259nir.<\/p>\n<p>  ****\n<\/p>\n<p>\n  \u018fn q\u0259dimi t\u0259xmin\u0259n 4 min il bundan \u0259vv\u0259l yaz\u0131lm\u0131\u015f qanunlar ya\u015fam\u0131 nizama salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cicad edilib\u201d. Onlar olmasa, h\u0259yat daha t\u0259hl\u00fck\u0259li olard\u0131. H\u0259r k\u0259sin b\u00fct\u00fcn azadl\u0131qlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, ba\u015fqalar\u0131n\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq azadl\u0131\u011f\u0131na sahib oldu\u011fu d\u00fcnyada ham\u0131n\u0131n ham\u0131ya qar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131 ba\u015flayar v\u0259 bu sava\u015f he\u00e7 bitm\u0259zdi. Qanunlar\u0131n \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s yaz\u0131 oldu\u011funu q\u0259bul ed\u0259 bils\u0259k, insanl\u0131q \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259kd\u0259n qurtulacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cD\u00f6ym\u0259k &#8211; \u0259ziyy\u0259t verm\u0259k v\u0259 ya c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn birini \u0259ll\u0259, yaxud ba\u015fqa bir \u015feyl\u0259 vurmaq; k\u00f6t\u0259kl\u0259m\u0259k, \u0259zi\u015fdirm\u0259k\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":113239,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-192770","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Legitim zorak\u0131l\u0131q - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Legitim zorak\u0131l\u0131q - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cD\u00f6ym\u0259k - \u0259ziyy\u0259t verm\u0259k v\u0259 ya c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn birini \u0259ll\u0259, yaxud ba\u015fqa bir \u015feyl\u0259 vurmaq; k\u00f6t\u0259kl\u0259m\u0259k, \u0259zi\u015fdirm\u0259k\u201d.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-11-27T19:12:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45121.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1135\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Legitim zorak\u0131l\u0131q\",\"datePublished\":\"2018-11-27T19:12:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/\"},\"wordCount\":3215,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45121.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/\",\"name\":\"Legitim zorak\u0131l\u0131q - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45121.jpg\",\"datePublished\":\"2018-11-27T19:12:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45121.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/45121.jpg\",\"width\":1135,\"height\":600,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/legitim-zorakiliq\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Legitim zorak\u0131l\u0131q\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Legitim zorak\u0131l\u0131q - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Legitim zorak\u0131l\u0131q - MEYDAN.TV","og_description":"\u201cD\u00f6ym\u0259k - \u0259ziyy\u0259t verm\u0259k v\u0259 ya c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn birini \u0259ll\u0259, yaxud ba\u015fqa bir \u015feyl\u0259 vurmaq; k\u00f6t\u0259kl\u0259m\u0259k, \u0259zi\u015fdirm\u0259k\u201d.","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2018-11-27T19:12:14+00:00","og_image":[{"width":1135,"height":600,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45121.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Legitim zorak\u0131l\u0131q","datePublished":"2018-11-27T19:12:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/"},"wordCount":3215,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45121.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/","name":"Legitim zorak\u0131l\u0131q - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45121.jpg","datePublished":"2018-11-27T19:12:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45121.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/45121.jpg","width":1135,"height":600,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/legitim-zorakiliq\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Legitim zorak\u0131l\u0131q"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=192770"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192770\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=192770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=192770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=192770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}