{"id":192090,"date":"2018-10-12T21:29:05","date_gmt":"2018-10-12T21:29:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/"},"modified":"2018-10-12T21:29:05","modified_gmt":"2018-10-12T21:29:05","slug":"tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/","title":{"rendered":"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir?"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/dagliq-qarabagdan-1991-94-cu-iller-erzinde-cixan-mecburi-kockunler\/\" alt=\"Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan 1991-94-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00e7\u0131xan m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\" class=\"wp-image-110996\"\/><figcaption>\n    Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan 1991-94-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00e7\u0131xan m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Tarixin \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 getm\u0259si fikrinin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n qibt\u0259edil\u0259si inam\u0131na h\u0259mi\u015f\u0259 heyr\u0259tl\u0259 tama\u015fa etmi\u015f\u0259m. Hadis\u0259l\u0259rin h\u0259r bir m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 bir v\u0259 ya bir insan d\u0259st\u0259sinin t\u0259dbirli m\u00fcdaxil\u0259sin\u0259 dair s\u00fcbut qoyulduqda onlar deyirl\u0259r ki, \u201cbu, bel\u0259 d\u0259 olmal\u0131yd\u0131&#8230;\u201d\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259n d\u0259 buna zarafatla bel\u0259 bir misal g\u0259tirir\u0259m: \u201cT\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, TV jurnalisti m\u0259\u015fhur m\u00fc\u011f\u0259nnid\u0259n Tayqada m\u00fcsahib\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. S\u00f6hb\u0259tin sonunda soru\u015fur ki, t\u0259z\u0259 mahn\u0131 n\u0259 vaxt oxuyacaqs\u0131n\u0131z? M\u00fc\u011f\u0259nni deyir ki, royal olsayd\u0131, lap el\u0259 indi \u00e7al\u0131b oxuyard\u0131m. Jurnalist deyir ki, g\u0259lin Tayqan\u0131 axtaraq, b\u0259lk\u0259 royal tapd\u0131q. Kamera g\u00f6st\u0259rir ki, jurnalist gedib bir kolu aralay\u0131r, kolun arxas\u0131nda \u00e7\u0259m\u0259nd\u0259 a\u011f royal g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. M\u00fc\u011f\u0259nni sevinc\u0259k q\u0131\u015fq\u0131r\u0131r: n\u0259 g\u00f6z\u0259l t\u0259sad\u00fcf\u201d!\n<\/p>\n<p>\n  \u0130ndi d\u0259 SSR\u0130-ni da\u011f\u0131dan xalq h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi, h\u0259min h\u0259r\u0259katlar\u0131n liderliyin\u0259 min bir f\u0131r\u0131ldaqla DTK il\u0259 s\u0131x t\u0259maslar\u0131 olan c\u00fcv\u0259lla\u011f\u0131lar\u0131n g\u0259tirilm\u0259si m\u00f6vzusu aktualla\u015fanda bu Tayqada t\u0259sad\u00fcf\u0259n tap\u0131lm\u0131\u015f a\u011f royal misal\u0131 yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcr.\n<\/p>\n<p>\n  Antisovet xalq h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda qoyuldu. Bu h\u0259r\u0259kata \u00e7ox zaman separat\u00e7\u0131 deyirl\u0259r. \u018fslind\u0259 onun elmi ad\u0131 \u201cirridentizm\u201d-dir. Y\u0259ni hans\u0131sa bir d\u00f6vl\u0259td\u0259 ya\u015fayan xalq qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 \u00f6z mill\u0259tind\u0259n olan \u0259halinin s\u0131x ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razini d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259yir. Buna misal Hitler Almaniyas\u0131n\u0131n \u0259halisinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti alman olan Avstriyan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259si, Sudet vilay\u0259tini \u00c7exoslovakiyadan qopar\u0131b i\u015f\u011fal v\u0259 ilhaq etm\u0259si ola bil\u0259r. Unutmayaq ki, Erm\u0259nistan erm\u0259ni \u00e7oxlu\u011funun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Cavaxetiyan\u0131 da G\u00fcrc\u00fcstandan qoparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fct\u0259madi olaraq f\u00fcrs\u0259t h\u0259rl\u0259yir. \u0130sve\u00e7d\u0259 ya\u015fayan erm\u0259ni yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Vahe Avetyan \u00f6z xatir\u0259l\u0259rind\u0259 yaz\u0131r ki, onu v\u0259 bir d\u0259st\u0259 mill\u0259t\u00e7i g\u0259nci 1987-ci ilin sonunda silahland\u0131r\u0131b G\u00fcrc\u00fcstanla s\u0259rh\u0259dd\u0259 saxlay\u0131rd\u0131lar ki, Cavaxetiyada silahl\u0131 \u00fcsyana t\u0259kan versinl\u0259r. Bir m\u00fcdd\u0259t \u201chaz\u0131r\u201d v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 i\u015far\u0259 g\u00f6zl\u0259y\u0259n mill\u0259t\u00e7i g\u0259ncl\u0259r\u0259 sonra g\u00f6st\u0259ri\u015f g\u0259lir ki, \u201cda\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131n, h\u0259r\u0259kat Qaraba\u011fdan ba\u015flayacaq\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc minillikd\u0259 ba\u015f ver\u0259n \u201cr\u0259ngli\u201d inqilablar\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fc v\u0259 vasit\u0259si olan k\u00fctl\u0259vi mitinq v\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rin ilk n\u00fcmun\u0259si kimi Qazax\u0131stan Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n Birinci katibi, Sov.\u0130KP MK Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczv\u00fc Dinmuhamm\u0259d Dani\u015fevi\u00e7 Kunayevin i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b etnik rus Gennadiy Kolbinl\u0259 \u0259v\u0259z edilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 Alma-Atada 1986-c\u0131 ild\u0259 qazax g\u0259ncl\u0259rinin na\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil edilmi\u015f v\u0259 amans\u0131zl\u0131qla yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f etiraz mitinqini deyil, 1988-ci ilin fevral\u0131nda ki\u00e7ik Stepanakertd\u0259 (haz\u0131rk\u0131 Xank\u0259ndi) vilay\u0259t partiya komit\u0259sinin binas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259ki meydanda m\u00fcst\u0259sna y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil edil\u0259n irridentist mitinql\u0259ri g\u00f6st\u0259rm\u0259k laz\u0131md\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu mitinql\u0259rin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 h\u0259m Stepanakertin, h\u0259m d\u00f6rd erm\u0259ni rayonunun partiya komit\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 \u201cxalq deputatlar\u0131\u201d sovetl\u0259rinin icraiyy\u0259 komit\u0259l\u0259rind\u0259, Yerevan v\u0259 Moskvan\u0131n partiya, sovet v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda apar\u0131l\u0131rd\u0131. Bu haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n h\u0259m d\u0259 Moskva kabinetl\u0259rind\u0259 apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ed\u0259rk\u0259n m\u0259n iyirmi il \u0259rzind\u0259 az\u0259ri s\u00fclhp\u0259rv\u0259rl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 iki xalq\u0131n d\u00fc\u00e7ar oldu\u011fu m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n dinc yolla \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131 arayan erm\u0259ni h\u0259mkarlar\u0131m\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 istinad edir\u0259m.\n<\/p>\n<p>\n  Biziml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin r\u0259smi hiss\u0259sind\u0259 qeyri-\u0259m\u0259li v\u0259 bar\u0131\u015fmaz m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259y\u0259n erm\u0259ni ictimai xadiml\u0259ri d\u0259hlizd\u0259ki \u201cqeyri-r\u0259smi\u201d s\u00f6hb\u0259tl\u0259rd\u0259 s\u0259mimi etiraf edirl\u0259r ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 erm\u0259ni xalq\u0131na b\u00f6y\u00fck b\u0259la g\u0259tirmi\u015fdir, bir \u00e7ox dayaz d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li erm\u0259nil\u0259rin q\u00fcrr\u0259l\u0259ndiyi q\u0259l\u0259b\u0259 \u0259slind\u0259 \u201cPir q\u0259l\u0259b\u0259si\u201ddir v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131na b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259t g\u0259tirmi\u015f bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u0259b\u0259bi h\u0259m bu m\u0259kanda k\u00fctl\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u0259 hakim k\u0259silmi\u015f \u0259satirl\u0259r, h\u0259m d\u0259 xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259sidir. Dedikl\u0259rinin x\u00fclas\u0259si budur ki: \u201cZardu\u015ftcan, m\u0131 v\u0131iqrali Karabax, no proiqrali Armenyu\u201d (Z\u0259rd\u00fc\u015ftcan, biz Qaraba\u011f\u0131 udmu\u015fuq, Erm\u0259nistan\u0131 uduzmu\u015fuq).\n<\/p>\n<p>\n  Onlar Qorba\u00e7ovun v\u0259 onun \u0259hat\u0259sinin bu latent m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin v\u0259 beyinl\u0259rd\u0259 yatm\u0131\u015f x\u00fclyalar\u0131n d\u00f6vl\u0259tin c\u0259za t\u0259dbirl\u0259ri qorxusundan qurtularaq b\u00fct\u00fcn sovet qurulu\u015funa v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 meydan oxuya bil\u0259c\u0259k bir g\u00fcc\u0259 v\u0259 v\u00fcs\u0259t\u0259 \u00e7atmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r x\u0259yan\u0259t v\u0259 t\u0259xribata \u0259l atd\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259n\u0259 xeyli hadis\u0259nin gizlinl\u0259rini a\u00e7d\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Onlardan birinin, yerevanl\u0131 elml\u0259r doktoru v\u0259 professorun ac\u0131 hekay\u0259tini bu texnologiyan\u0131n adi bir m\u0259rh\u0259l\u0259si kimi q\u0259bul etm\u0259k olar (t\u0259bii ki, Erm\u0259nistanda v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259minat\u0131n s\u0259viyy\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, h\u0259m d\u0259 onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan, onun ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bilm\u0259r\u0259m):\n<\/p>\n<p>\n  \u201c1987-ci ild\u0259 m\u0259n Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 ixtisas\u0131 art\u0131rma kurslar\u0131nda m\u00fchazir\u0259 dinl\u0259yir, \u00f6z\u00fcm is\u0259 aspirant yataqxanas\u0131nda qal\u0131rd\u0131m. Pay\u0131z\u0131n sonunda el\u0259 m\u0259nim kimi Moskvan\u0131n elm v\u0259 t\u0259hsil ocaqlar\u0131nda ixtisaslar\u0131n\u0131 art\u0131ran bir ne\u00e7\u0259 yerevanl\u0131 m\u00fc\u0259llim yan\u0131ma g\u0259lib dedil\u0259r ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan erm\u0259ni n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti g\u0259lib. Ad\u0259t\u0259n onlarda Qaraba\u011f\u0131n l\u0259ziz nem\u0259tl\u0259ri olur. Y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131b onlara qonaq getdik. Bizi sevincl\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131lar, s\u00fcfr\u0259 a\u00e7d\u0131lar. S\u00f6hb\u0259t \u0259snasinda b\u0259lli oldu ki, onlar Sov.\u0130KP MK katibl\u0259rind\u0259n birinin q\u0259buluna \u201cMiatsum\u201d, y\u0259ni Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si xahi\u015fi il\u0259 g\u0259libl\u0259r. M\u0259n onlara a\u00e7\u0131q s\u00f6yl\u0259dim ki, bu, m\u00fcmk\u00fcn i\u015f deyil. Bundan \u0259vv\u0259l bel\u0259 xahi\u015fl\u0259r d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 olub, Moskva is\u0259 s\u0259rt v\u0259 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 bu xahi\u015fl\u0259ri r\u0259dd edib. Onlar g\u00fcl\u00fc\u015f\u0259r\u0259k cavab verdil\u0259r ki, bu d\u0259f\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 ba\u015fqa c\u00fcr olacaq. Ert\u0259si g\u00fcn n\u0259tic\u0259ni bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcbar\u0259 g\u0259lm\u0259yimizi ist\u0259dil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Ert\u0259si g\u00fcn ax\u015fam yen\u0259 ham\u0131l\u0131qca qaraba\u011fl\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r\u0259 qonaq getdik. Orada bayram idi: MK katibi Razumovskiy bu i\u015fd\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli yard\u0131m v\u0259d etmi\u015fdi v\u0259 tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131 ki, \u201cm\u00f6hk\u0259m durun\u201d. Bir qaraba\u011fl\u0131 erm\u0259ni dedi: \u201cBiz soru\u015fduq ki, i\u015fimizin u\u011furuna he\u00e7 olmasa sol\u011fun \u00e7\u0259hray\u0131 \u00fcmid varm\u0131?\u201d MK katibi Razumovskiy q\u0259ti cavab vermi\u015fdi: \u201cSol\u011fun \u00e7\u0259hray\u0131 yox, al q\u0131rm\u0131z\u0131 \u00fcmid var!\u201d\n<\/p>\n<p>\n  Erm\u0259ni professor ah \u00e7\u0259kib dedi:\n<\/p>\n<p>\n  -Biz n\u0259 bil\u0259ydik ki, Razumovskinin dediyi \u201cal q\u0131rm\u0131z\u0131 \u00fcmid\u201d xalq\u0131m\u0131z\u0131n ax\u0131daca\u011f\u0131 v\u0259 t\u00f6k\u0259c\u0259yi qan\u0131n r\u0259ngiymi\u015f!\u201d\n<\/p>\n<p>\n  Onu da qeyd edim ki, hadis\u0259l\u0259r ba\u015flayan andan yolda\u015f Razumovskiy Moskvadak\u0131 i\u015fini-g\u00fcc\u00fcn\u00fc at\u0131b vaxt\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259r hiss\u0259sini Qaraba\u011f v\u0259 Erm\u0259nistanda ke\u00e7irdi, h\u0259rd\u0259n d\u0259 Bak\u0131ya ba\u015f \u00e7\u0259kdi.\n<\/p>\n<p>\n  Siyas\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131qda dan\u0131lmaz bir h\u0259qiq\u0259t var: separatizm yaln\u0131z da\u011f\u0131lmaqda olan, z\u0259ifl\u0259mi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259, b\u00f6hran \u00e7a\u011f\u0131nda ayaq a\u00e7\u0131r. Sov.\u0130KP MK katibi hans\u0131 ba\u015fla SSR\u0130-ni da\u011f\u0131dacaq bir h\u0259r\u0259kata xeyir-dua verirdi? Kommunist qurulu\u015funun idar\u0259\u00e7ilik qaydalar\u0131n\u0131 bil\u0259n h\u0259r bir k\u0259s \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r ki, MK katibinin bu siyasi m\u00f6vqeyi \u0259n yuxar\u0131 m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259, \u015f\u0259xs\u0259n Qorba\u00e7ovla raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmadan s\u0259rgil\u0259n\u0259 bilm\u0259zdi.\n<\/p>\n<p>\n  Separatizmin u\u011furu \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r z\u0259ruri \u015f\u0259rt xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n d\u0259st\u0259kdir. Erm\u0259ni irridentizmi \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u015f\u0259rt d\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqutunda maraql\u0131 olan q\u00fcvv\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min edildi. AB\u015e, Avropa v\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki a\u011falar\u0131na i\u015fl\u0259y\u0259n erm\u0259ni diasporas\u0131 erm\u0259ni irridentizminin tonqal\u0131na bol-bol yanacaq t\u00f6km\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259likl\u0259, 1988-ci ild\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda b\u00f6y\u00fck bir m\u00fcnaqi\u015f\u0259 oca\u011f\u0131 qalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri iki \u015f\u0259rt t\u0259min olunmu\u015fdu. Qalm\u0131\u015fd\u0131 icra\u00e7\u0131lar\u0131 meydana salmaq, bu i\u015fi d\u0259 t\u0259\u015fkil ed\u0259n qurumlar var idi v\u0259 onlar l\u0259ngim\u0259d\u0259n i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131lar. 1987-ci ild\u0259n etibar\u0259n ta SSR\u0130 da\u011f\u0131lana q\u0259d\u0259r Erm\u0259nistanda v\u0259 Az\u0259rbaycanda Moskvadan g\u0259lib DTK-nin yerli qurumlar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq m\u00fcst\u0259qil i\u015fl\u0259y\u0259n x\u00fcsusi x\u0259fiyy\u0259 d\u0259st\u0259l\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Mill\u0259t\u00e7ilik b\u0259sit, h\u0259m d\u0259 g\u00fccl\u00fc v\u0259 y\u0131rt\u0131c\u0131 ideyad\u0131r. H\u0259r bir insan toplumunda kas\u0131b v\u0259 cans\u0131x\u0131c\u0131 h\u0259yat t\u0259rzind\u0259n qurtulub z\u0259ngin v\u0259 firavan h\u0259yata qovu\u015fmaq ist\u0259y\u0259n adamlar var. \u018fn\u0259n\u0259vi c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 z\u0259nginliy\u0259 yol d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259sind\u0259n ke\u00e7ir. N\u0259 q\u0259d\u0259r k\u0259msavad, lakin iddial\u0131 insan y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 arzusu il\u0259 al\u0131\u015f\u0131b yan\u0131r! M\u0259hz onlar \u201cm\u00fcst\u0259qil milli d\u00f6vl\u0259t\u201d arzulay\u0131rlar ki, h\u0259min d\u00f6vl\u0259td\u0259 ya\u011fl\u0131 bir v\u0259zif\u0259ni tutub do\u011fma xalq\u0131n mal\u0131n\u0131 bas\u0131b yesinl\u0259r. Bel\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnyada \u0259n \u0259ziz \u015fey \u201cm\u00fcst\u0259qillikdir\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cBiz m\u00fcst\u0259qilik, he\u00e7 k\u0259z bizim daxili i\u015fl\u0259rimiz\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b dey\u0259 bilm\u0259z ki, niy\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t al\u0131rsan, niy\u0259 insan haqlar\u0131n\u0131 pozursan!\u201d\n<\/p>\n<p>\n  B\u00fct\u00fcn gerid\u0259 qalm\u0131\u015f b\u0259db\u0259xt xalqlar\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi el\u0259 bel\u0259, qeyri-insani v\u0259 antimilli olur. M\u0259n bunu Misird\u0259 v\u0259 Y\u0259m\u0259nd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m be\u015f ild\u0259 yax\u0131ndan m\u00fc\u015fahid\u0259 etmi\u015fdim, lakin xalq\u0131m bunu bilmirdi v\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259qilliyi d\u00fcnyada m\u00f6vcud olan b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u015fk\u00fcll\u0259rin sehirli a\u00e7ar\u0131 san\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Az qala 30 ildir m\u00fcst\u0259qilik, he\u00e7 c\u00fcr dayan\u0131ql\u0131 t\u0259r\u0259qqiy\u0259 aparan yola \u00e7\u0131xa bilmirik, el\u0259-hey feodalizm v\u0259 istibdad dair\u0259sind\u0259 c\u00f6vlan edirik.\n<\/p>\n<p>\n  Mediada bu bar\u0259d\u0259 apar\u0131lan s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri xalq\u0131m\u0131n savadlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131mdan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m b\u00fct\u00fcn z\u0259ka sahibl\u0259rini s\u00f6hb\u0259t\u0259 qo\u015fulma\u011fa d\u0259v\u0259t edir\u0259m.\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    <b><br \/>\n      Yaz\u0131 m\u00fc\u0259llifin fikirl\u0259rini \u0259ks etdirir v\u0259 Meydan TV-nin m\u00f6vqeyi il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n    <\/b><br \/>\n  <\/i>\n<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarixin \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 getm\u0259si fikrinin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n qibt\u0259edil\u0259si inam\u0131na h\u0259mi\u015f\u0259 heyr\u0259tl\u0259 tama\u015fa etmi\u015f\u0259m<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":110996,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-192090","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir? - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir? - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tarixin \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 getm\u0259si fikrinin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n qibt\u0259edil\u0259si inam\u0131na h\u0259mi\u015f\u0259 heyr\u0259tl\u0259 tama\u015fa etmi\u015f\u0259m\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-10-12T21:29:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/44168.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1131\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"793\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir?\",\"datePublished\":\"2018-10-12T21:29:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/\"},\"wordCount\":1971,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/44168.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/\",\"name\":\"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir? - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/44168.jpg\",\"datePublished\":\"2018-10-12T21:29:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/44168.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/44168.jpg\",\"width\":1131,\"height\":793,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir? - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir? - MEYDAN.TV","og_description":"Tarixin \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 getm\u0259si fikrinin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n qibt\u0259edil\u0259si inam\u0131na h\u0259mi\u015f\u0259 heyr\u0259tl\u0259 tama\u015fa etmi\u015f\u0259m","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2018-10-12T21:29:05+00:00","og_image":[{"width":1131,"height":793,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/44168.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir?","datePublished":"2018-10-12T21:29:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/"},"wordCount":1971,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/44168.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/","name":"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir? - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/44168.jpg","datePublished":"2018-10-12T21:29:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/44168.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/44168.jpg","width":1131,"height":793,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-idare-olunur-yoxsa-oz-tebii-axari-ile-gedir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Tarix idar\u0259 olunur, yoxsa \u00f6z t\u0259bii axar\u0131 il\u0259 gedir?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192090","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=192090"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192090\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/110996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=192090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=192090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=192090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}