{"id":191468,"date":"2018-08-30T21:24:16","date_gmt":"2018-08-30T21:24:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/"},"modified":"2018-08-30T21:24:16","modified_gmt":"2018-08-30T21:24:16","slug":"aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/","title":{"rendered":"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/108778\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-108778\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  II Yaz\u0131\n<\/p>\n<p>\n  (\u0259vv\u0259li: S\u00fcnn\u0259tin qanl\u0131<br \/>\n  <a href=\"\/az\/article\/sunnetin-qanli-tarixi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    tarixi<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  )\n<\/p>\n<p>\n  \u018fvv\u0259lc\u0259 bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 tabu haqq\u0131nda. Tabu polineziya dilind\u0259dir, \u00fcmumi m\u0259nas\u0131 qada\u011fa dem\u0259kdir. Vaxtil\u0259 h\u00fcquq institutlar\u0131n\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259n tabular duy\u011fular\u0131m\u0131za, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rimiz\u0259, davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131za \u00e7ox g\u00fccl\u00fc t\u0259sir ed\u0259n, b\u0259z\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s, b\u0259z\u0259n d\u0259 murdar oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 \u2013 bir-birin\u0259 zidd anlay\u0131\u015flar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n, toxunulmaz, haqq\u0131nda a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015f\u0131lmayan sosial qada\u011falard\u0131r. Tabulara a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar daxildir:\n<\/p>\n<p>\n  -dini personlar (imamlar, \u00f6vliyalar, seyidl\u0259r, pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r v\u0259 b. M\u0259s\u0259l\u0259n, M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r tabu oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, onun t\u0259nqid edilm\u0259si \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r)<br \/>\n  <br \/>\n  -f\u00f6vq\u0259lad\u0259 varl\u0131qlar (cin, allah, tanr\u0131, v\u0259 s. M\u0259s\u0259l\u0259n, iudaizmd\u0259 allah Yahovan\u0131n ad\u0131 tabu oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onun ad\u0131 YHVH kimi yaz\u0131l\u0131r)<br \/>\n  <br \/>\n  -heyvanlar (islamda it, donuz, hinduizmd\u0259 in\u0259k, q\u0259dim Misird\u0259 pi\u015fik v\u0259 s.)<br \/>\n  <br \/>\n  -\u0259\u015fyalar (\u015faman davulu, xa\u00e7, Quran kitab\u0131 v\u0259 s.) v\u0259 s.<br \/>\n  <br \/>\n  -m\u0259kanlar (m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259kk\u0259, xristianlar \u00fc\u00e7\u00fcn Vatikan, uzun ill\u0259r turistl\u0259rin getm\u0259sin\u0259 qada\u011fa qoyulan buddistl\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kan\u0131 Lhasa, Bermud \u00fc\u00e7buca\u011f\u0131 v\u0259 s. )<br \/>\n  <br \/>\n  -qida madd\u0259l\u0259ri (alkoqollu i\u00e7kil\u0259r, donuz, e\u015f\u015f\u0259k, it \u0259ti v\u0259 s.)<br \/>\n  <br \/>\n  -\u00f6l\u00fc<br \/>\n  <br \/>\n  -haqq\u0131nda a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015f\u0131lmayan, gizl\u0259dil\u0259n m\u00f6vzular (narkomaniya kimi as\u0131l\u0131l\u0131qlar, seksuall\u0131q, kas\u0131bl\u0131q, zorak\u0131l\u0131q v\u0259 s.)<br \/>\n  <br \/>\n  -haqq\u0131nda evfemizml\u0259 dan\u0131\u015f\u0131lan \u015feyl\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, r\u00fc\u015fv\u0259t: \u201cr\u00fc\u015fv\u0259t ver\u201d \u0259v\u0259zin\u0259, \u201ch\u00f6rm\u0259t el\u0259\u201d deyilm\u0259si; x\u0259st\u0259likl\u0259r: \u201cx\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 tutuldu\u201d \u0259v\u0259zin\u0259, \u201co zibil\u0259 tutuldu\u201d deyilm\u0259si; \u00f6l\u00fcm: \u201cq\u0259fil \u00f6ld\u00fc\u201d \u0259v\u0259zin\u0259, \u201cq\u0259fil getdi\u201d deyilm\u0259si v\u0259 s.)\n<\/p>\n<p>\n  \u00dcmumil\u0259\u015fdir\u0259k:\n<\/p>\n<p>\n  obyekt tabular\u0131 \u2013 tabula\u015fan n\u0259sn\u0259l\u0259r, yerl\u0259r, heyvanlar, \u015f\u0259xsl\u0259r;<br \/>\n  <br \/>\n  f\u0259aliyy\u0259t tabular\u0131 \u2013 tabula\u015fan \u0259m\u0259ll\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, b\u0259kar\u0259tin itirilm\u0259si, evlilikd\u0259n k\u0259nar cinsi m\u00fcnasib\u0259t, insest);<br \/>\n  <br \/>\n  kommunikasiya tabular\u0131 \u2013 tabula\u015fan m\u00f6vzular (m\u0259s\u0259l\u0259n, s\u00fcnn\u0259t, zifaf gec\u0259si), s\u00f6zl\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, b\u0259d\u0259nd\u0259n ifraz olunan madd\u0259l\u0259rin ad\u0131, cinsi orqanlar\u0131n ad\u0131);<br \/>\n  <br \/>\n  d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 tabular\u0131 \u2013 tabula\u015fan t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, tabula\u015fan f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin t\u0259s\u0259vv\u00fcrd\u0259 canland\u0131r\u0131lmas\u0131);<br \/>\n  <br \/>\n  emosiya tabular\u0131 \u2013 tabula\u015fan duy\u011fular (m\u0259s\u0259l\u0259n, ki\u015fil\u0259rin a\u011flamas\u0131) v\u0259 s.\n<\/p>\n<p>\n  Tabular bir g\u00fcnd\u0259 meydana g\u0259lmir, h\u0259r tabunun min ill\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259 bil\u0259c\u0259k ya\u015f\u0131, tarixi k\u00f6kl\u0259ri, yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Bel\u0259 tabulardan biri d\u0259 gizl\u0259dil\u0259n, haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ay\u0131b say\u0131lan, dan\u0131\u015f\u0131l\u0131rsa da, evfemizml\u0259 dan\u0131\u015f\u0131lan ayba\u015f\u0131 tabusudur. Ayba\u015f\u0131 tabusu ikiqat tabudur: h\u0259m s\u00f6z v\u0259 m\u00f6vzu kimi \u00f6rt-basd\u0131r edilir, h\u0259m d\u0259 konkret obyekt kimi ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131n v\u0259 ayba\u015f\u0131 qan\u0131 toxunulmaz, murdar, \u0259t\u00fcrp\u0259dici say\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Ayba\u015f\u0131 tabusu: m\u00fcq\u0259dd\u0259slikd\u0259n murdarl\u0131\u011fa ke\u00e7id\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131n, ayba\u015f\u0131 qan\u0131 h\u0259r zaman tabu olub. Qad\u0131nlar\u0131n ilahi, yarad\u0131c\u0131, h\u00f6rm\u0259tli say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 matriarxal zamanlarda bu tabunun m\u0259zmunu m\u00fcq\u0259dd\u0259slik ifad\u0259 edirdi. O d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131nlar\u0131n n\u0259y\u0259s\u0259 v\u0259 kim\u0259s\u0259 toxunmaqlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin onlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 toxunmaq, h\u0259tta onlara baxmaq bu qad\u0131nlar\u0131n h\u0259min vaxtda magik g\u00fcc sahibi kimi m\u00fcq\u0259dd\u0259s olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 qada\u011fan idi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, d\u00fcnya mifologiyas\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s olana baxma\u011f\u0131n, toxunma\u011f\u0131n qada\u011fan edilm\u0259si, \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olmas\u0131 motivi il\u0259 doludur. Bu motiv t\u0259kallahl\u0131 dinl\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitablar\u0131nda, \u201cT\u00f6vrat\u201dda v\u0259 \u201cQuran\u201dda da var. M\u0259s\u0259l\u0259n, Musa allah\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259mi\u015fdi, Allah is\u0259 bunun m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc Musaya ba\u015fa salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 Tur da\u011f\u0131na g\u00f6rs\u0259ndi v\u0259 da\u011f yerl\u0259 yeksan oldu (Araf, 143). Yaxud, y\u0259hidil\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u018fhd sand\u0131\u011f\u0131na toxundu\u011funa g\u00f6r\u0259 Allah Uzzan\u0131 elektrik kimi vurub \u00f6ld\u00fcr\u00fcr (Tevrat, 2.Samuel 6, 3-7).\n<\/p>\n<p>\n  Patriarxall\u0131\u011f\u0131n t\u0259siri il\u0259 ayba\u015f\u0131 qan\u0131 v\u0259 ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131n\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s say\u0131lan magik g\u00fcc\u00fc \u015feytani v\u0259 murdar q\u0259bul edilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Patriarxal d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 meydana \u00e7\u0131xan t\u0259kallahl\u0131 dinl\u0259r h\u0259min d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 dini status verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u0259l\u0259 d\u0259 y\u0259hudiliy\u0259 g\u00f6r\u0259 ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131n, \u0259lini m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitablara vura bilm\u0259z, sinaqoqa ged\u0259 bilm\u0259z, islama g\u00f6r\u0259 m\u0259scid\u0259 ged\u0259 bilm\u0259z, dini rituallar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259z, m\u0259s\u0259l\u0259n, oruc tuta, namaz q\u0131la bilm\u0259z.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130slam dininin m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitab\u0131 \u201cQuran\u201dda ayba\u015f\u0131 olan qad\u0131nlara, t\u0259mizl\u0259n\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r onlara yax\u0131nla\u015fmamaq t\u00f6vsiy\u0259 edilir (B\u0259q\u0259r\u0259, 222). Bu ay\u0259 indi qad\u0131nlardan yana yozulsa da, \u0259sl s\u0259b\u0259b onlar\u0131n h\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 murdar hesab edilm\u0259si t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcnd\u0259 gizl\u0259nir. S\u0259hih say\u0131lan h\u0259disl\u0259rin birind\u0259 yaz\u0131l\u0131r ki, hans\u0131sa bir dini bayramda M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r bayram namaz\u0131 q\u0131lma\u011fa g\u0259lmi\u015f qad\u0131nlara deyir: \u201cEy qad\u0131nlar, \u00e7oxlu s\u0259d\u0259q\u0259 verin, \u00e7\u00fcnki m\u0259n\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259mlikl\u0259r g\u00f6st\u0259rildi, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti siz idiniz\u201d. Pey\u011f\u0259mb\u0259r bunun s\u0259b\u0259bi kimi, onlar\u0131n \u0259ksik a\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 \u0259ksik dinli olmalar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Qad\u0131nlar bunun niy\u0259sini soru\u015fanda m\u0259lum olur ki, qad\u0131nlar\u0131n \u0259ksik dinli olmalar\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi ayba\u015f\u0131 vaxt\u0131 tutmad\u0131qlar\u0131 oruc, q\u0131lmad\u0131qlar\u0131 namazd\u0131r. (Sahihi Buhari Muhtasari Tecrid-i Sarih, 1970, I, 222, H\u0259dis n\u00f6m. 209.)\n<\/p>\n<p>\n  \u018fr\u0259bl\u0259rd\u0259 bu tipli yana\u015fmalara ba\u015fqa bir misal, M\u0259kk\u0259d\u0259ki m\u0259\u015fhur K\u0259b\u0259 da\u015f\u0131 H\u0259c\u0259r\u00fcl-\u0259sv\u0259din (qara da\u015f dem\u0259kdir) r\u0259nginin qaralmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259vay\u0259tdir. Guya ilk vaxtlar a\u011fappaq olan da\u015f, ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131nlar\u0131n ona toxunmas\u0131ndan sonra q\u0259z\u0259bd\u0259n qaralm\u0131\u015fd\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  19-cu \u0259sr\u0259d\u0259k avropal\u0131lar\u0131n xalq inamlar\u0131nda ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n v\u0259 ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131nlar\u0131n qorxulu v\u0259 f\u0259lak\u0259t t\u00f6r\u0259dici oldu\u011funa inan\u0131l\u0131rd\u0131; mensturasiyal\u0131 qad\u0131n x\u00fcsusi s\u0259rt neqativ bax\u0131\u015fa sahibdir, s\u00fcnb\u00fcll\u0259ri \u00e7\u00fcr\u00fcd\u0259, s\u00fcd\u00fc v\u0259 \u015f\u0259rab\u0131 tur\u015fuda, \u00f6l\u00fcm v\u0259 x\u0259st\u0259lik g\u0259tir\u0259 bil\u0259rdi. Bu inam, qad\u0131nlar\u0131 ayba\u015f\u0131 vaxt\u0131 evd\u0259n, h\u0259tta k\u0259ndd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rma\u011fad\u0259k g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Bizim kulturam\u0131zda da, ta bu yax\u0131nlara kimi ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131nlar qat\u0131q, pendir \u00e7almaqdan, x\u0259mir yo\u011furmaqdan \u00e7\u0259kinibl\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n birba\u015fa maya il\u0259 (qat\u0131q mayas\u0131, pendir mayas\u0131, x\u0259mir mayas\u0131) \u0259laq\u0259si diqq\u0259t\u00e7\u0259kicidir. Ola bilsin ki, bu davran\u0131\u015f\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 mistik g\u00fcc\u0259 malik ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131n\u0131n mayan\u0131 t\u0259sird\u0259n salaca\u011f\u0131na inam dayan\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Amerikada, Asiyada, Afrikada h\u0259l\u0259 d\u0259 el\u0259 yerl\u0259r var ki, ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131nlar c\u0259miyy\u0259td\u0259n tamamil\u0259 t\u0259crid edilir, ayba\u015f\u0131 m\u00fcdd\u0259ti qurtaranad\u0259k x\u00fcsusi yerl\u0259rd\u0259 qal\u0131rlar. Ki\u015fil\u0259r qad\u0131nlara toxunmamal\u0131, h\u0259tta onlara baxmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259 vaxtda onlarla g\u00f6z-g\u00f6z\u0259 g\u0259lm\u0259k ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Ayba\u015f\u0131, t\u0259kc\u0259 qad\u0131nlar\u0131 toxunulmaz v\u0259 murdar etmir, bu g\u00f6r\u00fc\u015f h\u0259m d\u0259 b\u0259zi di\u015fi ov heyvanlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ke\u00e7\u0259rlidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, u\u015faql\u0131qda n\u0259n\u0259md\u0259n e\u015fitmi\u015fdim ki, di\u015fi dov\u015fan, ayba\u015f\u0131 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 ovlan\u0131b yeyil\u0259 bilm\u0259z. Qurban bayram\u0131nda erk\u0259k heyvanlar\u0131n di\u015fil\u0259rd\u0259n daha \u00fcst\u00fcn say\u0131lmas\u0131 da eyni s\u0259b\u0259bd\u0259ndir.\n<\/p>\n<p>\n  Bu yaz\u0131n\u0131 haz\u0131rlayark\u0259n, anam\u0131 da sor\u011fu-suala tutdum. Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131n \u0259n murdar\u0131 q\u0131rxayaqd\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, s\u00fcd\u00fcn, qat\u0131\u011f\u0131n, ya da hans\u0131sa bir yem\u0259yin i\u00e7in\u0259 qar\u0131\u015fqa, ar\u0131, h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k, h\u0259tta mil\u00e7\u0259k d\u00fc\u015fs\u0259, bu h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131 q\u0131ra\u011fa at\u0131b h\u0259min yem\u0259li \u015feyd\u0259n istifad\u0259 el\u0259m\u0259k olar. Ancaq q\u0131rxayaq d\u00fc\u015fs\u0259, yox. \u00c7\u00fcnki ba\u015fqa h\u0259\u015f\u0259ratlardan f\u0259rqli olaraq, q\u0131rxayaq ayba\u015f\u0131 qan\u0131na bulanm\u0131\u015f \u0259skiy\u0259 toxunan, onun i\u00e7in\u0259 gir\u0259n bir canl\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, onun toxundu\u011fu v\u0259 ya i\u00e7in\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc qida m\u0259hsulu murdarlanm\u0131\u015f say\u0131l\u0131b b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 at\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n tarixi\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  D\u00fcnyada simvolla\u015fd\u0131r\u0131lan ilk r\u0259ng \u2013 qan\u0131 t\u0259msil ed\u0259n q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngdir (500 min il bundan \u0259vv\u0259l). Bu r\u0259ng h\u0259yat\u0131, do\u011fumu, yenid\u0259ndo\u011fumu, qoruyuculu\u011fu, istiliyi, b\u0259r\u0259k\u0259ti v\u0259 bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n qad\u0131n\u0131, daha d\u0259qiq des\u0259k, ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngin feminin r\u0259ng say\u0131lmas\u0131 buna g\u00f6r\u0259dir. Q\u0259dim insanlar bu m\u0259nada q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli gil\u0259 \u2013 oxraya x\u00fcsusi m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259yibl\u0259r. 500 min il bundan qabaq Olduvay-da q\u0259birl\u0259rd\u0259n tap\u0131lm\u0131\u015f predmetl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, Homo erektusun, simvolizmin ilk n\u00fcmun\u0259si kimi oxradan istifad\u0259 etdiyi s\u00fcbut olunub. 300 min-400 min il aras\u0131 ya\u015f\u0131 olan oxral\u0131 qal\u0131qlar is\u0259 Nizzadan \u2013 Terra Amata-dan tap\u0131l\u0131b. 200 min il bundan qabaq is\u0259 neandertall\u0131 insan \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc q\u0131rm\u0131z\u0131 oxraya boyay\u0131b ana b\u0259tnind\u0259ki pozaya uy\u011fun, fetus formas\u0131nda basd\u0131r\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  28-30 min il bundan qabaq tap\u0131lan Willendorf ana-tanr\u0131 heyk\u0259lciyi q\u0131rm\u0131z\u0131 oxra il\u0259 boyanm\u0131\u015f halda olub.\n<\/p>\n<p>\n  Antropoloqlar q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngin v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 oxran\u0131n ifad\u0259 etdiyi qan v\u0259 qad\u0131n aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni bel\u0259 izah edirl\u0259r: Daha \u0259vv\u0259l qad\u0131nlar\u0131n n\u0259s\u0259 udub (m\u0259s\u0259l\u0259n, dolu d\u0259n\u0259si, ya\u011f\u0131\u015f suyu), ya da n\u0259s\u0259 yeyib (m\u0259s\u0259l\u0259n, alma) hamil\u0259 qald\u0131qlar\u0131na inan\u0131l\u0131rd\u0131. \u018fn q\u0259dim t\u0259s\u0259vv\u00fcr is\u0259 qanla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Daha do\u011frusu, qad\u0131nlar\u0131n h\u0259r ay t\u0259krarlanan menstruasiya qan\u0131 il\u0259. M\u00fc\u015fahid\u0259 edilmi\u015fdi ki, hamil\u0259 qad\u0131nlarda ayba\u015f\u0131 olmur v\u0259 bu da ana r\u0259hmind\u0259ki h\u0259min qan\u0131n u\u015fa\u011fa \u00e7evrilm\u0259si t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc yarad\u0131rd\u0131 (\u018fslind\u0259, elmi bax\u0131mdan bu t\u0259s\u0259vv\u00fcrd\u0259 h\u0259qiq\u0259t pay\u0131 var, \u00e7\u00fcnki, ayba\u015f\u0131 qan\u0131 \u2013 d\u00f6ll\u0259nm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xan yumurtan\u0131n ana r\u0259hmi t\u0259r\u0259find\u0259n k\u0259nara at\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r).\n<\/p>\n<p>\n  Q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngin \u2013 qan\u0131n magik, yarad\u0131c\u0131 v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259tverici g\u00fcc\u00fc \u0259\u015fyalara da g\u00fcc v\u0259 canl\u0131l\u0131q qazand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 istifad\u0259 edilirdi. Qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 q\u0131rm\u0131z\u0131 boyanm\u0131\u015f mamont di\u015fl\u0259ri (70 min ya\u015fl\u0131), q\u0131rm\u0131z\u0131 boyanm\u0131\u015f incil\u0259r, bal\u0131qqulaqlar\u0131, d\u0259y\u0259rli \u0259\u015fyalar\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131 sand\u0131qlar (x\u00fcsusil\u0259 cehiz sand\u0131qlar\u0131, i\u00e7i dolu olsun dey\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli b\u0259z\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir) divar b\u0259z\u0259m\u0259l\u0259ri, yem\u0259k qoyulan s\u0259b\u0259tl\u0259r v\u0259 s. tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Qan\u0131 t\u0259msil ed\u0259n q\u0131rm\u0131z\u0131 oxradan \u2013 ana-tanr\u0131 fiqurlar\u0131n\u0131n, ma\u011fara v\u0259 divar r\u0259sml\u0259rinin, ayin v\u0259 rituallarda \u00fcz\u00fcn v\u0259 b\u0259d\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rinin, q\u0259birl\u0259rd\u0259 yenid\u0259n dirilsin dey\u0259 \u00f6l\u00fcl\u0259rin, b\u0259r\u0259k\u0259t versin dey\u0259 m\u00fcxt\u0259lif al\u0259tl\u0259rin, \u00e7axmaqda\u015flar\u0131n\u0131n, qorusun dey\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f al\u0259tl\u0259rinin, b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131n, t\u0259sirini art\u0131rs\u0131n dey\u0259 d\u0259ri m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n boyanmas\u0131nda istifad\u0259 edilmi\u015fdir.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130nsanl\u0131q tarixind\u0259, u\u015fa\u011f\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259sind\u0259 atan\u0131n da rolu olmas\u0131 gec bilindi. Q\u0259dim insanlar, bu g\u00fcn elmin partenogenez dediyi \u2013 d\u00f6ll\u0259nm\u0259 olmadan t\u00f6r\u0259m\u0259y\u0259 inan\u0131rd\u0131lar. Q\u0259dim mifl\u0259rd\u0259 ana tanr\u0131lar t\u0259kba\u015f\u0131na yarad\u0131r (do\u011fur). M\u0259s\u0259l\u0259n, Sumer mifologiyas\u0131nda ana-tanr\u0131 Nammu \u0259rsizdir, o, An\u0131 (g\u00f6y tanr\u0131s\u0131) v\u0259 Kini (yer tanr\u0131s\u0131) do\u011fur. Yunanda Qaia, Anadoluda Kibele d\u0259 d\u00f6ll\u0259nm\u0259d\u0259n do\u011furlar. Hera da o\u011flu tanr\u0131 Hefaistosu \u00f6z\u00fc, Zevsin i\u015ftirak\u0131 olmadan t\u0259kba\u015f\u0131na t\u00f6r\u0259dib.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Ayba\u015f\u0131 qan\u0131 do\u011furucu, qoruyucu v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 g\u00fcc kimi\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  \u0130lk menstruasiyaya ba\u015flayan q\u0131z\u0131n magik g\u00fcc\u0259 malik oldu\u011funa inan\u0131l\u0131rd\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259n, o, ya\u011f\u0131\u015f ya\u011fd\u0131ra, ovun u\u011furlu ke\u00e7m\u0259sini t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rdi. \u0130nsan\u0131n ana r\u0259hmind\u0259ki menstruasiya qan\u0131ndan yaran\u0131\u015f\u0131na inam h\u0259r c\u00fcr qan\u0131n, q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngin yarad\u0131c\u0131 olmas\u0131na, b\u0259r\u0259k\u0259tvericiliyin\u0259 inama \u00e7evrilir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 bir \u00e7ox ov\u00e7u-toplay\u0131c\u0131 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 ovun u\u011furlu, b\u0259r\u0259k\u0259tli ke\u00e7m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131rm\u0131z\u0131 boyaqlardan g\u00fccverici sehr vasit\u0259si kimi yararlan\u0131rd\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Bir \u00e7ox m\u00fct\u0259x\u0259ssis (Dunbar, Power, Eliot, Niesta v\u0259 s.) bel\u0259 hesab edir ki, qad\u0131nlar q\u0131rm\u0131z\u0131 boya\u011f\u0131 b\u0259r\u0259k\u0259ti simvoliz\u0259 etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcz v\u0259 b\u0259d\u0259nl\u0259rini boyamaq, h\u0259m\u00e7inin ov zaman\u0131 ki\u015fil\u0259ri qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edirl\u0259r. W.C.Hayes v\u0259 A.Marschaka g\u00f6r\u0259 h\u0259tta neandertall\u0131 insanlar ov zaman\u0131 q\u0131rm\u0131z\u0131 boyaq il\u0259 b\u0259d\u0259nl\u0259rini q\u0131zard\u0131blar.\n<\/p>\n<p>\n  19-cu \u0259sr\u0259 kimi avropal\u0131lar\u0131n xalq inamlar\u0131nda da ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n v\u0259 ayba\u015f\u0131l\u0131 qad\u0131n\u0131n magik g\u00fcc da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc vard\u0131: ayba\u015f\u0131 qan\u0131na bula\u015fm\u0131\u015f silahlar yiy\u0259sini yenilm\u0259z ed\u0259c\u0259kdi, ayba\u015f\u0131 qan\u0131na bula\u015fm\u0131\u015f qap\u0131lardan \u015f\u0259r ruhlar v\u0259 cadug\u0259rl\u0259r uzaq tutulacaqd\u0131 v\u0259 s.\n<\/p>\n<p>\n  Ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n yeni do\u011fulmu\u015f \u00e7a\u011fan\u0131 da \u015f\u0259r ruhlardan qoruyaca\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng afrodiziak r\u0259ng kimi, sevgi, seks r\u0259ngidir h\u0259m d\u0259. Antropoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n bilin\u0259n \u0259n q\u0259dim rituallar\u0131n b\u0259zil\u0259rind\u0259 \u00fcz v\u0259 b\u0259d\u0259n boya\u011f\u0131 kimi q\u0131rm\u0131z\u0131 xardaldan istifad\u0259 edibl\u0259r. Do\u011furqanl\u0131\u011f\u0131 simvoliz\u0259 ed\u0259n q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259hv\u0259ti, ehtiras\u0131, qad\u0131n seksuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir. Cazib\u0259dar, co\u015fdurucu, canl\u0131, seksual g\u00f6r\u00fcnm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qad\u0131nlar\u0131n q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 geyiml\u0259rd\u0259n, q\u0131rm\u0131z\u0131 dodaq, yanaq, d\u0131rnaq boya\u011f\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259l\u0259ri bu g\u00fcn\u0259 kimi qal\u0131r. A.J. Elliot v\u0259 D.Niesta bir \u00e7ox insan olmayan di\u015fi primatlar\u0131n q\u0131z\u011f\u0131nl\u0131q vaxt\u0131 \u00fczl\u0259rini, d\u00f6\u015fl\u0259rini v\u0259 cinsi orqanlar\u0131n\u0131 q\u0131rm\u0131z\u0131ya boyamalar\u0131ndan yaz\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  S.L.Kuhn v\u0259 M.C.Stiner is\u0259 yaz\u0131rlar ki, b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131ndan istifad\u0259nin m\u0259qs\u0259di b\u0259r\u0259k\u0259ti, do\u011fumu art\u0131rmaq olub v\u0259 qad\u0131nlar b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131xanad\u0259k bunun \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngl\u0259 \u00f6zl\u0259rini b\u0259z\u0259yibl\u0259r. Bunun izl\u0259rini, qad\u0131nlar\u0131n indi d\u0259 yanaqlar\u0131n\u0131, dodaqlar\u0131n\u0131, d\u0131rnaqlar\u0131n\u0131 v\u0259 sa\u00e7lar\u0131n\u0131 (ya\u015fl\u0131 qad\u0131nlarda x\u0131nadan istifad\u0259, b\u0259r\u0259k\u0259tverici g\u00fccl\u0259rini qaytarmaq niyy\u0259ti ba\u011fl\u0131 olub) q\u0131rm\u0131z\u0131ya boyamalar\u0131nda g\u00f6rm\u0259k olar.\n<\/p>\n<p>\n  J.D.Lewiss-Williams \u015faman rituallar\u0131nda trans zaman\u0131, q\u0131rm\u0131z\u0131 oxradan, ya da qan\u0131 t\u0259msil ed\u0259n hans\u0131sa q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259n istifad\u0259 edildiyini yaz\u0131r v\u0259 g\u00fcney Afrikada San \u015famanlar\u0131n\u0131n h\u0259min boyaqda x\u00fcsusi magik g\u00fcc oldu\u011funa inand\u0131qlar\u0131n\u0131 deyir.\n<\/p>\n<p>\n  Sumer tabletl\u0259rind\u0259, seks g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanan cadulara qan qat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131r. Menstruasiya qan\u0131 indi d\u0259, cadu-pitikd\u0259 t\u0259sirli magik g\u00fcc say\u0131l\u0131r. Dualar\u0131n \u00fc\u00e7bucaq formas\u0131n\u0131n anal\u0131q orqan\u0131n\u0131 simvolla\u015fd\u0131rmas\u0131 simvolistikada \u00e7oxdan bilinir.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi-yarad\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fc. Qan \u2013 tanr\u0131 r\u0259ngi kimi\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Prehistorik insan\u0131n simvol kimi \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 etdiyi r\u0259ng q\u0131rm\u0131z\u0131 olub. \u00dc\u00e7 h\u0259yatverici q\u00fcvv\u0259 \u2013 qad\u0131n, g\u00fcn\u0259\u015f, od bu r\u0259ngl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilirdi. H\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc Ana-tanr\u0131da birl\u0259\u015fdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, onu q\u0131rm\u0131z\u0131 t\u0259svir edirdil\u0259r. Arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan ana-tanr\u0131 heyk\u0259ll\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u0259z\u0259kl\u0259r, yaxud m\u00fcasir dill\u0259 des\u0259k, tatular q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259dir. \u0130st\u0259r Venera heyk\u0259lciyi olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Kibele, ham\u0131s\u0131nda qabar\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u0259n q\u0131rm\u0131z\u0131 b\u0259z\u0259m\u0259l\u0259r var. Q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rd\u0259 d\u0259 Umay\u0131n r\u0259ngi, habel\u0259 onun neqativ variant\u0131 (H)Al-anas\u0131n\u0131n r\u0259ngi d\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 idi.\n<\/p>\n<p>\n  Ad\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 do\u011fan, yaradan plazenta dem\u0259k olan q\u0259dim t\u00fcrk tanr\u0131s\u0131 Umay q\u0131rm\u0131z\u0131 paltarda, q\u0131rm\u0131z\u0131 sa\u00e7larla t\u0259s\u0259vv\u00fcr edilirdi. Umay h\u0259m d\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 ver\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ov v\u0259 m\u00fcharib\u0259 tanr\u0131s\u0131 idi. O, do\u011fuma, zah\u0131 v\u0259 \u00e7a\u011falar\u0131n h\u0259yat\u0131na m\u0259sul idi. Umay\u0131n \u0259ksi olan (H)Al anas\u0131 is\u0259 zah\u0131 v\u0259 \u00e7a\u011falar\u0131n q\u0259nimi say\u0131l\u0131r. Al anas\u0131n\u0131n ad\u0131ndak\u0131 \u201cal\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn q\u0131rm\u0131z\u0131 m\u0259na verm\u0259si \u0259sla t\u0259sad\u00fcfi deyil. \u00c7in m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 (H)Al-anas\u0131n\u0131 t\u0259svir ed\u0259rk\u0259n, onu \u201cq\u0131rm\u0131z\u0131 qad\u0131n\u201d adland\u0131r\u0131rlar (M. Seyidov). Onun uzun, da\u011f\u0131n\u0131q sa\u00e7lar\u0131 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edilir. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rin do\u011fum v\u0259 \u00f6l\u00fcm tanr\u0131lar\u0131 da birba\u015fa qanla, q\u0131rm\u0131z\u0131l\u0131qla ba\u011fl\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Hindlil\u0259rin inam\u0131na g\u00f6r\u0259 B\u00f6y\u00fck Ana b\u00fct\u00fcn kosmosu v\u0259 onun madd\u0259sini yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ayba\u015f\u0131 qan\u0131ndan istifad\u0259 edib. Hind mifin\u0259 g\u00f6r\u0259 ana-tanr\u0131 Kali is\u0259 tanr\u0131lar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn ayba\u015f\u0131 qan\u0131nda yuyunma\u011fa d\u0259v\u0259t edir. Burada qan\u0131n g\u00fcnah yuma, t\u0259mizl\u0259m\u0259 funksiyas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Bel\u0259likl\u0259, Kalinin ayba\u015f\u0131 qan\u0131nda yuyunan tanr\u0131lar t\u0259mizl\u0259nib, g\u00fcnahlardan ar\u0131n\u0131rlar. Vaxtil\u0259 bir \u00e7ox kulturada qurban edil\u0259n heyvanlar\u0131n qan\u0131 il\u0259 ar\u0131nma rituallar\u0131 olub.\n<\/p>\n<p>\n  Bir s\u0131ra q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli meyv\u0259y\u0259 y\u00fckl\u0259n\u0259n m\u0259nalar da qan il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, yunan mifin\u0259 g\u00f6r\u0259 nar \u2013 Dionisin t\u00f6k\u00fcl\u0259n qan damlalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. Mifl\u0259rd\u0259 do\u011furqanl\u0131qla \u0259laq\u0259li olan nar, maskulin t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rin \u00e7\u0259kisi artd\u0131qdan sonra Dionis\u0259 aid edilib, \u0259slind\u0259 is\u0259 qad\u0131n ayba\u015f\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259mzidir.\n<\/p>\n<p>\n  Antik Yunan\u0131standa ke\u00e7iril\u0259n ana-tanr\u0131 Demeterin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Tesmoforiya bayramlar\u0131nda oruc tutan qad\u0131nlar yaln\u0131z nar yey\u0259 bil\u0259rdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Q\u0259dim yunanlara g\u00f6r\u0259, yeralt\u0131 tanr\u0131s\u0131 Hades, torpaq ana-tanr\u0131s\u0131 Demeterin q\u0131z\u0131 Persefonan\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn yerat\u0131 d\u00fcnyas\u0131na qa\u00e7\u0131rd\u0131r, onu \u00f6z\u00fcn\u0259 ba\u011flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn nar d\u0259n\u0259l\u0259ri yedizdirir. Persefona ilin yar\u0131s\u0131n\u0131 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 anas\u0131 il\u0259 ke\u00e7irs\u0259 d\u0259, yediyi nar d\u0259n\u0259l\u0259rinin magik t\u0259siri il\u0259 Hadessiz qala bilm\u0259yib, ilin qalan yar\u0131s\u0131n\u0131 yer alt\u0131nda, \u0259rinin yan\u0131nda ke\u00e7irir. N\u0259d\u0259n nar d\u0259n\u0259si yey\u0259n Persefona h\u0259mi\u015f\u0259lk yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 qala bilmir? Bayaq deyildiyi kimi, nar d\u0259n\u0259si Dionisin qan\u0131n\u0131n deyil, daha \u0259vv\u0259ll\u0259r ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n simvolu idi. \u0130ndi d\u0259 qad\u0131nlar bir ki\u015fini \u00f6zl\u0259rin\u0259 ba\u011flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z menstruasiya qanlar\u0131 damlam\u0131\u015f cadulu i\u00e7kini h\u0259min adama i\u00e7izdirirl\u0259r. Bu, h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259n t\u0259sirli cadu-pitik say\u0131lmaqdad\u0131r!\n<\/p>\n<p>\n  Yaxud mifl\u0259rd\u0259 tanr\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131nda bit\u0259n \u0259b\u0259di g\u0259ncliyin q\u0131z\u0131l almas\u0131, dinl\u0259rd\u0259 qada\u011fan edilmi\u015f c\u0259nn\u0259t almas\u0131, na\u011f\u0131llarda c\u00fctl\u00fckl\u0259r\u0259 u\u015faq ver\u0259n d\u0259rvi\u015f almas\u0131&#8230; E\u015fq, g\u00fcnah, a\u011f\u0131l, seksuall\u0131q, g\u0259nclik, b\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 s. kimi m\u0259nalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n alma. Alma u\u015faq verir, alma \u00f6mr\u00fc uzad\u0131r v\u0259 g\u0259ncl\u0259\u015fdirir, \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck verir. H\u0259m alma, h\u0259m d\u0259 nar h\u0259yat, do\u011furqanl\u0131q simvoludur.\n<\/p>\n<p>\n  Amerikal\u0131 antropoloq R.Underhill yaz\u0131r ki, do\u011fu\u015f v\u0259 ayba\u015f\u0131 \u2013 g\u00fcc\u00fcn t\u0259bii ifad\u0259l\u0259ridir. Burada s\u00f6hb\u0259t qad\u0131n\u0131 g\u00fccl\u00fc ed\u0259n mistik d\u0259y\u0259rl\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259n gedir.\n<\/p>\n<p>\n  Bu g\u00fccl\u0259, t\u0259k balas\u0131n\u0131 deyil, m\u0259nsub oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn q\u0259bil\u0259ni d\u0259 qorumaq qad\u0131na aid edilib. Dem\u0259k olar ki, q\u0259dim d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r b\u0259r\u0259k\u0259t, do\u011fum, sevgi tanr\u0131lar\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 sava\u015f, d\u00f6y\u00fc\u015f tanr\u0131lar\u0131 kimi qad\u0131n cinsind\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck.\n<\/p>\n<p>\n  Bu \u2013 bizim Umay ana tanr\u0131s\u0131na da aiddir. Ana-tanr\u0131lar\u0131n qoruyucu olma t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc qad\u0131nl\u0131\u011f\u0131n yuxar\u0131da ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n t\u0259bii g\u00fccl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Qad\u0131nl\u0131\u011fa ke\u00e7id m\u0259rasiml\u0259ri\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Etnoloqlar \u2013 Frazer v\u0259 Briffault menstrual rituallar\u0131n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn xalqlarda oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131xar\u0131blar.\n<\/p>\n<p>\n  O\u011flan\u0131n qanad\u0131laraq ki\u015filiy\u0259 ke\u00e7m\u0259si il\u0259 (s\u00fcnn\u0259t) q\u0131z\u0131n qanayaraq qad\u0131nl\u0131\u011fa ke\u00e7m\u0259si (ayba\u015f\u0131) aras\u0131nda bir \u0259laq\u0259 varm\u0131? (Bu m\u00f6vzuya sonrak\u0131 yaz\u0131larda g\u0259lib \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131q.) O\u011flanlar \u00fc\u00e7\u00fcn indiki s\u00fcnn\u0259t m\u0259rasiml\u0259ri nec\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 vazke\u00e7ilm\u0259zdirs\u0259, bir zamanlar q\u0131zlar\u0131n ilk menstruasiyas\u0131n\u0131 m\u0259rasiml\u0259\u015fdirm\u0259k d\u0259 el\u0259 vacib v\u0259 m\u00fctl\u0259q say\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130lk ayba\u015f\u0131n\u0131n bayram edilm\u0259sin\u0259 yunanlar Menarxe deyirdil\u0259r. Bu s\u00f6z yunanca ay ba\u015flanmas\u0131 dem\u0259kdir. Antik Yunan\u0131standa Afinan\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n festivallar\u0131n \u0259sas q\u0259hr\u0259manlar\u0131 ki\u00e7ik q\u0131zlar idi. Onlar bu festivallarda t\u0259nt\u0259n\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 u\u015faql\u0131q geyiml\u0259rini \u00e7\u0131xar\u0131b, \u0259rg\u0259nlik geyimini geyirdil\u0259r. V\u0259 bel\u0259c\u0259 evlilik ya\u015f\u0131na girdikl\u0259rini b\u0259yan edirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Avstraliya yerlil\u0259ri (Arunta v\u0259 Lurtitcha c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri) o\u011flanlar\u0131n \u0259rg\u0259nliy\u0259 ke\u00e7i\u015f m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 qan ax\u0131tmazdan qabaq b\u0259d\u0259nl\u0259rini q\u0131rm\u0131z\u0131ya boyay\u0131rlar.\n<\/p>\n<p>\n  Papua Yeni Qvineyada Sepik \u00e7ay\u0131 q\u0259bil\u0259sinin g\u0259ncl\u0259ri \u0259rg\u0259nliy\u0259 ke\u00e7m\u0259 rituallar\u0131nda b\u0259d\u0259nl\u0259rini yaralay\u0131b qan ax\u0131d\u0131rlar.\n<\/p>\n<p>\n  Matusa q\u0259bil\u0259sinin g\u0259ncl\u0259ri bel\u0259 m\u0259rasiml\u0259rd\u0259 dill\u0259rini k\u0259sib qanad\u0131rlar.\n<\/p>\n<p>\n  Sambian q\u0259bil\u0259sinin 7 ya\u015fl\u0131 o\u011flanlar\u0131 analar\u0131ndan al\u0131n\u0131b ayr\u0131 yerd\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcl\u00fcr, 10 ya\u015f\u0131na \u00e7atanda burunlar\u0131 qanad\u0131l\u0131r v\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u0259rinin yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7irl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Amazonun g\u00fcney q\u0259rbind\u0259 Ticuna xalq\u0131, g\u0259nc bir q\u0131z ayba\u015f\u0131 olanda onu bir balaca ota\u011fa sal\u0131b aylarla orada saxlay\u0131rlar. Onlar\u0131n inam\u0131na g\u00f6r\u0259, bu q\u0131zlar h\u0259min yerd\u0259 qald\u0131qlar\u0131 vaxt yeralt\u0131na gedib oradan \u0259rg\u0259nliy\u0259 haz\u0131r g\u0259nc q\u0131z kimi qay\u0131d\u0131rlar. Bu, yenid\u0259n do\u011fum ideyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r: bir q\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcb, bir qad\u0131n\u0131n do\u011fulmas\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Andaman xalq\u0131 da bir q\u0131z ilk d\u0259f\u0259 ayba\u015f\u0131 olanda onu x\u00fcsusi qoruma alt\u0131nda \u00fc\u00e7 g\u00fcn ki\u00e7ik bir komada saxlay\u0131rlar. Bu ritualda q\u0131rm\u0131z\u0131 boya il\u0259 b\u0259z\u0259nm\u0259 \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259ndir.\n<\/p>\n<p>\n  Yaponiyada da h\u0259min g\u00fcn x\u00fcsusi q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli yem\u0259kl\u0259rl\u0259 v\u0259 i\u00e7kil\u0259rl\u0259 bayram edilirdi.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259l\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox yerd\u0259 ilk menstruasiyaya ba\u015flayan q\u0131z q\u0131rm\u0131z\u0131 paltar geyinir, \u00fcz-g\u00f6z\u00fcn\u00fc, b\u0259d\u0259nini q\u0131rm\u0131z\u0131ya boyay\u0131r. S\u00fcnn\u0259t m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 d\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t verilm\u0259si bu m\u0259ntiq\u0259 dayan\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycanda s\u00fcnn\u0259t prosesind\u0259 o\u011flanlar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 par\u00e7a tutulur, \u00fcst\u00fcn\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 par\u00e7a s\u0259rilir. Ta bu yax\u0131nlara kimi is\u0259 onlara q\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0131z paltar\u0131 geyindirirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Yuxar\u0131da yazm\u0131\u015fd\u0131m ki, g\u0259nc q\u0131zlar\u0131n ilk menstruasiya d\u00f6vr\u00fc \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 q\u0131zl\u0131qdan qad\u0131nl\u0131\u011fa ke\u00e7id kimi bayram edilirdi. Sonralar q\u0131zl\u0131qdan qad\u0131nl\u0131\u011fa ke\u00e7id ilk menstruasiya il\u0259 deyil, b\u0259kar\u0259tin aradan qalxmas\u0131 il\u0259 hesabland\u0131. Ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 m\u0259nalar q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng\u0259 y\u00fckl\u0259nib evlilik m\u0259rasiml\u0259rinin \u0259sas motivin\u0259 \u00e7evrildi.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    <i><br \/>\n      Yaz\u0131 m\u00fc\u0259llifin fikirl\u0259rini \u0259ks etdirir v\u0259 Meydan TV-nin m\u00f6vqeyi il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n    <\/i><br \/>\n  <\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tabu polineziya dilind\u0259dir, \u00fcmumi m\u0259nas\u0131 qada\u011fa dem\u0259kdir<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":108778,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-191468","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tabu polineziya dilind\u0259dir, \u00fcmumi m\u0259nas\u0131 qada\u011fa dem\u0259kdir\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-08-30T21:24:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/43247.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"949\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"534\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc\",\"datePublished\":\"2018-08-30T21:24:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/\"},\"wordCount\":4368,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/43247.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/\",\"name\":\"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/43247.jpg\",\"datePublished\":\"2018-08-30T21:24:16+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/43247.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/43247.jpg\",\"width\":949,\"height\":534,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc - MEYDAN.TV","og_description":"Tabu polineziya dilind\u0259dir, \u00fcmumi m\u0259nas\u0131 qada\u011fa dem\u0259kdir","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2018-08-30T21:24:16+00:00","og_image":[{"width":949,"height":534,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/43247.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc","datePublished":"2018-08-30T21:24:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/"},"wordCount":4368,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/43247.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/","name":"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/43247.jpg","datePublished":"2018-08-30T21:24:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/43247.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/43247.jpg","width":949,"height":534,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/aybasi-tabusu-aybasi-qaninin-ilahi-ve-magik-gucu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ayba\u015f\u0131 tabusu: ayba\u015f\u0131 qan\u0131n\u0131n ilahi v\u0259 magik g\u00fcc\u00fc"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191468\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}