{"id":189673,"date":"2018-04-23T16:46:41","date_gmt":"2018-04-23T16:46:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/"},"modified":"2018-04-23T16:46:41","modified_gmt":"2018-04-23T16:46:41","slug":"suriya-problemi-tarixe-nezer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/","title":{"rendered":"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/suriya\/\" alt=\"Suriya\" class=\"wp-image-102664\"\/><figcaption>\n    Suriya<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  <i><br \/>\n    H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin Rusiya il\u0259 olan s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259slind\u0259 problemin arxas\u0131nda Rusiya faktorunun dayand\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olur<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  Aprelin 14-d\u0259 AB\u015e, Britaniya v\u0259 Fransan\u0131n Suriyadak\u0131 kimy\u0259vi obyektl\u0259r\u0259 raket v\u0259 aviaz\u0259rb\u0259l\u0259r endirm\u0259sind\u0259n sonra konflikt \u00f6z\u00fcn\u00fcn n\u00f6vb\u0259ti fazas\u0131na daxil oldu. Lakin m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin bu \u0259m\u0259liyyat\u0131 Suriya \u0259traf\u0131nda v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 regionda ged\u0259n geopolitik prosesin \u0259sl mahiyy\u0259tini ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t deyil. H\u0259min \u0259m\u0259liyyat sad\u0259c\u0259 olaraq regionda ba\u015f ver\u0259n tendensiyan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir. M\u0259s\u0259l\u0259nin \u0259sl mahiyy\u0259tini ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn regiondak\u0131 geopolitik proses\u0259 q\u0131sa da olsa n\u0259z\u0259r salmaq vacibdir.\n<\/p>\n<p>\n  M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 Xilaf\u0259t v\u0259 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131 zaman\u0131nda oldu\u011fu kimi vahid geopolitik m\u0259kan olaraq yana\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Regional v\u0259 qlobal g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin f\u0259rqli maraqlar\u0131 regionun siyasi x\u0259rit\u0259sini formala\u015fd\u0131r\u0131r. \u0130ndiki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 qlobal q\u00fctbl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcbariz\u0259, Suriya konfliktinin dinamikas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259sas faktorlardan biridi.<br \/>\n  <br \/>\n  \u00d6t\u0259n \u0259srin 80-c\u0131 ill\u0259rinin sonu, 90-c\u0131 ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u00fcnya sosializm sisteminin s\u00fcqutu v\u0259 SSR\u0130-nin m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 par\u00e7alanmas\u0131 soyuq m\u00fcharib\u0259 eras\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Bundan d\u0259rhal sonra m\u0259rk\u0259zi v\u0259 c\u0259nub \u015f\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin NATO v\u0259 Avropa Birliyin\u0259 \u00fczv q\u0259bul edilm\u0259si Avropada geopolitik konfiqurasiyan\u0131 AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbin xeyrin\u0259 formala\u015fd\u0131rma\u011fa imkan yaratd\u0131. Bu g\u00fcn NATO v\u0259 Avropa Birliyi Rusiyan\u0131n Q\u0259rb istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan effektli mexanizm rolunu oynay\u0131r. Lakin Avropadan f\u0259rqli olaraq, Yax\u0131n \u015e\u0259rq regionunda kollektiv t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 formala\u015fd\u0131racaq vahid mexanizmin olmamas\u0131 regionda qeyri &#8211; m\u00fc\u0259yy\u0259nlik yarad\u0131b.\n<\/p>\n<p>\n  Soyuq m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fc ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 yeni regional nizam\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na mane olan bir s\u0131ra rejiml\u0259r (\u0130raqda S. H\u00fcseyn, Liviyada M.Q\u0259ddafi) hakimiyy\u0259td\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Regionun dig\u0259r iki \u00f6lk\u0259sind\u0259 &#8211; \u0130ran v\u0259 Suriyadak\u0131 rejiml\u0259r is\u0259 Q\u0259rb \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas mane\u0259 hesab olunurdular. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin Rusiya il\u0259 olan six \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259slind\u0259 problemin arxas\u0131nda Rusiya faktorunun dayand\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olur.\n<\/p>\n<p>\n  R\u0259smi D\u0259m\u0259\u015fq rejiminin Sovet \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 geni\u015f \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 \u00f6t\u0259n \u0259srin 50-ci ill\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259, 1956-c\u0131 il n\u00f6vb\u0259ti \u0259r\u0259b &#8211; \u0130srail m\u00fcharib\u0259sind\u0259n (S\u00fcvey\u015f b\u00f6hran\u0131) sonra bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q daha geni\u015f sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. 1971-ci ild\u0259 Tartus liman\u0131nda SSR\u0130-nin ilk h\u0259rbi d\u0259niz bazas\u0131 yarad\u0131l\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, h\u0259min h\u0259rbi d\u0259niz bazas\u0131 SSR\u0130 s\u00fcqut etdikd\u0259n sonra, Rusiyan\u0131n xaricd\u0259ki yegan\u0259 h\u0259rbi bazas\u0131 olaraq qalmaqda davam edir.\n<\/p>\n<p>\n  1973-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda ba\u015f vermi\u015f \u0130sraill\u0259 &#8220;alt\u0131 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259&#8221; n\u0259tic\u0259sind\u0259 Colan t\u0259p\u0259l\u0259rini itir\u0259n Suriya, Sovet \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 daha s\u0131x h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. M\u0259hz bunun n\u0259tic\u0259si idi ki, 1973 \u2013 1983-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Suriya \u0259razisind\u0259 sovet h\u0259rbi kontingentinin say\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. SSR\u0130-nin Suriyadak\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 h\u0259rbi m\u00f6vcudlu\u011fu D\u0259m\u0259\u015fq rejimini Moskvadan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131b v\u0259 bu as\u0131l\u0131l\u0131q bu g\u00fcn d\u0259 davam edir. Yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259t, Suriyan\u0131 Kreml \u00fc\u00e7\u00fcn regionda \u0259v\u0259zedilm\u0259z forposta \u00e7evirib.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259l\u0259, 1956-c\u0131 ilin noyabr\u0131nda Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar M\u0259rk\u0259zi K\u0259\u015ffiyyat \u0130dar\u0259sinin direktoru A.U.Dalles yazd\u0131\u011f\u0131 hesabatda bildirirdi ki, Suriya \u0259h\u0259miyy\u0259tli co\u011frafi m\u00f6vqeyin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Yax\u0131n \u015e\u0259rq siyas\u0259tind\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.\n<\/p>\n<p>\n  SSR\u0130-d\u0259n f\u0259rqli olaraq, Suriya rejiminin Va\u015finqtonla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri he\u00e7 d\u0259 hamar olmay\u0131b. Bel\u0259 ki, h\u0259l\u0259 1979-cu ild\u0259 AB\u015e D\u0259m\u0259\u015fq rejimini terrorizm\u0259 sponsorluq ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r siyah\u0131s\u0131na sal\u0131b. H\u0259min m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, XXI \u0259srin ilk onilliyind\u0259 daha da g\u0259rginl\u0259\u015fmi\u015fdi. \u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri g\u0259rginl\u0259\u015fdir\u0259n faktorlar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan ibar\u0259tdir:\n<\/p>\n<p>\n  \u2022 \u0130raqdak\u0131 radikal dini d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin Suriya \u0259razisind\u0259n tranzit vasit\u0259 kimi istifad\u0259 etm\u0259si;<br \/>\n  <br \/>\n  \u2022 Suriya hakimiyy\u0259tinin devrilmi\u015f S.H\u00fcseyn rejiminin bir \u00e7ox ke\u00e7mi\u015f \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n\u0131 himay\u0259 etm\u0259si;<br \/>\n  <br \/>\n  \u2022 \u018fs\u0259d rejiminin Livandak\u0131 prosesl\u0259r\u0259 m\u00fcdaxil\u0259si;<br \/>\n  <br \/>\n  \u2022 Suriyan\u0131n F\u0259l\u0259stin t\u0259\u015fkilatlar\u0131na yard\u0131m\u0131.<br \/>\n  <br \/>\n  AB\u015e-\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di, Suriyadak\u0131 rusiyay\u00f6nl\u00fc rejimi devirm\u0259kl\u0259 Rusiyan\u0131n regiondak\u0131 v\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259ki h\u0259rbi &#8211; siyasi i\u015ftirak\u0131n\u0131 minimum s\u0259viyy\u0259y\u0259 endirm\u0259kdi.<br \/>\n  <br \/>\n  2011-ci ilin yaz\u0131nda Suriyada ba\u015flanm\u0131\u015f v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 Rusiyan\u0131n aktiv m\u00fcdaxil\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n geopolitik amill\u0259r is\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan ibar\u0259tdir:<br \/>\n  <br \/>\n  \u2022 Suriyan\u0131n Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 yegan\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si rolunu oynamas\u0131;<br \/>\n  <br \/>\n  \u2022 Putin hakimiyy\u0259tinin d\u00fcnyan\u0131n art\u0131q birq\u00fctbl\u00fc deyil, \u00e7ox q\u00fctbl\u00fc olmas\u0131 mesaj\u0131n\u0131 verm\u0259k ist\u0259yi;<br \/>\n  <br \/>\n  \u2022 \u018fs\u0259d rejiminin devril\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259, n\u00f6vb\u0259ti h\u0259d\u0259fin \u0130ran olmas\u0131 ehtimal\u0131;<br \/>\n  <br \/>\n  \u2022 H\u0259min prosesin yaln\u0131z \u0130ranla m\u0259hdudla\u015fmayaraq daha sonra, ke\u00e7mi\u015f sovet respublikalar\u0131na transfer olunmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si;<br \/>\n  <br \/>\n  Bu proses is\u0259 t\u0259bii olaraq Rusiyan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn perspektivd\u0259 haz\u0131rk\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259r daxilind\u0259 m\u00f6vcudlu\u011funu sual alt\u0131na al\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  \u2022 Rusiyan\u0131n daxili faktoru.\n<\/p>\n<p>\n  M\u00fcasir Rusiyada \u0259ks\u0259r insanlar aras\u0131nda Sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn &#8220;q\u00fcdr\u0259tin\u0259&#8221; dair nostalji hissl\u0259r v\u0259 eyni zamanda, &#8220;Velikorus&#8221; \u0259hval\u0131 Putind\u0259 bel\u0259 bir fikir formala\u015fd\u0131r\u0131b ki o, Rusiyan\u0131 yenid\u0259n qlobal g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evir\u0259 bil\u0259c\u0259k yegan\u0259 \u015f\u0259xsdir. \u018fks t\u0259qdird\u0259 Suriyadak\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259t h\u0259min imicin alt &#8211; \u00fcst olmas\u0131 v\u0259 ruslar aras\u0131nda k\u00fctl\u0259vi m\u0259yusluq hissinin yaranmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. Dem\u0259li, Putin hakimiyy\u0259tinin Suriya m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir formada geri \u00e7\u0259kilm\u0259k \u015fans\u0131 s\u0131f\u0131ra b\u0259rab\u0259rdir. Ya tam q\u0259l\u0259b\u0259, ya da m\u0259\u011flubiyy\u0259t.\n<\/p>\n<p>\n  Suriyadan f\u0259rqli olaraq, geni\u015f Rusiya &#8211; \u0130ran \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 SSR\u0130-nin s\u00fcqutundan sonrak\u0131 d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. 1990-c\u0131 ill\u0259rin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq daha da geni\u015fl\u0259n\u0259n ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas\u0131nda n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 v\u0259 silah ticar\u0259ti sah\u0259sind\u0259ki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q dayan\u0131r. \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geopolitik aspektl\u0259ri is\u0259 daha geni\u015f sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir.\n<\/p>\n<p>\n  1990-c\u0131 ill\u0259rin ortalar\u0131nda Rusiyada h\u00f6km s\u00fcr\u0259n sosial &#8211; iqtisadi v\u0259 siyasi b\u00f6hran, \u00c7e\u00e7enistan m\u00fcharib\u0259si, federasiya subyektl\u0259ri aras\u0131nda m\u0259rk\u0259zd\u0259nqa\u00e7ma meyll\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259nin daxili geopolitikas\u0131n\u0131n qeyri &#8211; m\u00fc\u0259yy\u0259nliyi Rusiyada B.Yeltsin hakimiyy\u0259tin\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 aktiv siyas\u0259t yeritm\u0259k imkan\u0131 vermirdi. Yaranm\u0131\u015f \u015f\u0259raitd\u0259, Yax\u0131n \u015e\u0259rq kimi bir regionda AB\u015e-\u0131n strateji bax\u0131mdan n\u00fcfuz dair\u0259sini daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k imkanlar\u0131 real g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Lakin h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 b\u00f6hran \u015f\u0259raitind\u0259 olan Rusiya regionda a\u00e7\u0131q formada AB\u015e-la r\u0259qab\u0259t aparmaq imkan\u0131na malik deyildi. AB\u015e-\u0131n regiondak\u0131 hegemonlu\u011fundan ciddi narahat olan Rusiya, region \u00f6lk\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 balans siyas\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131na nail olmaq niyy\u0259ti il\u0259 ciddi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu c\u00fcr region \u00f6lk\u0259si is\u0259 AB\u015e v\u0259 Q\u0259rb d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 ideoloji bax\u0131mdan r\u0259qib d\u00f6vl\u0259t olan v\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259n t\u0259crid edilmi\u015f \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 ola bil\u0259rdi.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Rusiya m\u0259hz, \u0130ran vasit\u0259sil\u0259 regionda q\u00fcvv\u0259l\u0259r balans\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130randan bir vasit\u0259 kimi istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. T\u0259bii ki, bu c\u00fcr siyas\u0259t \u0130ran\u0131n da regiondak\u0131 maraqlar\u0131na cavab ver\u0259n bir siyas\u0259t oldu\u011fundan, r\u0259smi Tehran h\u0259min &#8220;missiya&#8221;n\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 bu missiyan\u0131 \u0259n az\u0131 iki s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259 Hafiz \u018fs\u0259d rejimi icra etm\u0259k imkan\u0131na malik deyildi. \u018fvv\u0259la, \u018fs\u0259d rejiminin bel\u0259 bir siyasi v\u0259 ideoloji imkanlar\u0131 yox idi. \u0130kinci bir t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259, bel\u0259 bir missiya il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259k, milliyy\u0259tc\u0259 \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259ti olan Suriyan\u0131 dig\u0259r \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 qar\u015f\u0131 &#8211; qar\u015f\u0131ya qoya bil\u0259rdi ki bu da, onun \u0259r\u0259b d\u00fcnyas\u0131nda t\u0259kl\u0259nm\u0259si ehtimal\u0131n\u0131 yarad\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Bu g\u00fcn Suriya konfliktinin \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan olan \u0130ran\u0131n is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus geopolitik maraqlar\u0131 m\u00f6vcuddur.\n<\/p>\n<p>\n  Dini bax\u0131mdan s\u00fcnni \u00e7oxlu\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u018fs\u0259d rejiminin hakimiyy\u0259td\u0259 qalmas\u0131 \u0130ran\u0131n maraqlar\u0131 il\u0259 \u00fcst &#8211; \u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bundan \u0259lav\u0259, Suriyada m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n \u0130ran, \u0130srailin \u015fimal s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 Livandan \u0259lav\u0259, birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 \u0259ld\u0259 etmi\u015f olur. \u018fg\u0259r \u018fs\u0259d rejimi hakimiyy\u0259td\u0259 qalarsa v\u0259 Suriya \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259ti b\u0259rpa ed\u0259rs\u0259, bu, \u0130ran\u0131n geopolitik n\u00fcfuz dair\u0259sinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f perspektivl\u0259r a\u00e7a bil\u0259r. Bel\u0259 ki, m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259c\u0259k Suriya &#8211; \u0130ran alyans\u0131 r\u0259smi Tehrana q\u0259rbi \u018ffqan\u0131standan ba\u015flayaraq, \u0130raq da daxil olmaqla (\u0130raqda \u0130ran t\u0259may\u00fcll\u00fc \u015fi\u0259 qruplar\u0131n hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259) S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 v\u0259 \u0130ordaniyan\u0131n \u015fimal, T\u00fcrkiy\u0259nin c\u0259nub s\u0259rh\u0259dl\u0259ri boyunca t\u0259sir imkanlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259kl\u0259, Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 v\u0259d edir. \u018fksin\u0259, \u018fs\u0259d rejiminin m\u0259\u011flubiyy\u0259ti v\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259n getm\u0259si \u0130ran\u0131 n\u00f6vb\u0259ti h\u0259d\u0259f obyektin\u0259 \u00e7evir\u0259 bil\u0259r. Bunu \u00e7ox g\u00f6z\u0259l ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259n \u0130ran hakimiyy\u0259ti Rusiya il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u018fs\u0259d rejimini h\u0259r vasit\u0259 il\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kd\u0259 maraql\u0131d\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Lakin m\u0259s\u0259l\u0259nin dig\u0259r t\u0259r\u0259fi ondan ibar\u0259tdir ki, ist\u0259r Rusiya, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u0130ran n\u0259 zamana kimi bu c\u00fcr geopolitik r\u0259qab\u0259t\u0259 davam g\u0259tir\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r? H\u0259r iki rejim &#8211; avtoritar Putin v\u0259 teokratik molla rejimi &#8211; beyn\u0259lxalq iqtisadi sanksiyalara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rdi. AB\u015e v\u0259 Q\u0259rb m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri yeni h\u0259rbi &#8211; siyasi fazaya ke\u00e7dikd\u0259 Rusiya v\u0259 \u0130ran Suriyadak\u0131 h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259ri ist\u0259r &#8211; ist\u0259m\u0259z art\u0131rmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalacaqlar. Aprelin 14 d\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u0259m\u0259liyyat m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin art\u0131q bel\u0259 bir fazaya ke\u00e7id etdikl\u0259rini s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 \u0259sas verir. Bu is\u0259 Rusiya v\u0259 \u0130ran\u0131 daha ciddi iqtisadi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 m\u0259cbur ed\u0259c\u0259k. Bel\u0259 olan t\u0259qdird\u0259, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 sosial z\u0259mind\u0259 naraz\u0131l\u0131qlar\u0131n artmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmazd\u0131. Bu c\u00fcr \u015f\u0259raitd\u0259 is\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u018fs\u0259d rejimini sonad\u0259k m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259ri problemli g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.\n<\/p>\n<p>\n  Suriya konfliktind\u0259 Rusiya v\u0259 \u0130ranla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 dig\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259n f\u0259rqli olaraq, m\u0259zh\u0259b bax\u0131m\u0131ndan s\u00fcnni olmayan \u018fs\u0259d rejiminin hakimiyy\u0259td\u0259n getm\u0259sind\u0259 maraql\u0131d\u0131.<br \/>\n  <br \/>\n  Konfliktin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki AKP hakimiyy\u0259ti islam\u00e7\u0131 cihad\u00e7\u0131lara h\u0259r vasit\u0259 il\u0259 yard\u0131m ed\u0259r\u0259k, \u018fs\u0259d rejimini devirm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rdi. Lakin Suriyadak\u0131 Rusiya v\u0259 \u0130ran faktoru n\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259 r\u0259smi Ankaran\u0131 h\u0259min plandan imtina etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur etdi. Regionda k\u00fcrd problemini \u00f6z maraqlar\u0131na uy\u011fun h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan r\u0259smi Ankara n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Rusiya v\u0259 \u0130ranla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldi. T\u00fcrkiy\u0259nin bud\u0259f\u0259ki plan\u0131 \u00f6lk\u0259nin c\u0259nub q\u0259rbind\u0259ki k\u00fcrt toplumu il\u0259 Suryadak\u0131 k\u00fcrdl\u0259r aras\u0131nda &#8220;Bufer zona&#8221; yaratmaq plan\u0131ndan ibar\u0259tdir. &#8220;Bufer zona&#8221;da is\u0259 Suriya qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. H\u0259min plan\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259 Suriya \u0259razisind\u0259ki k\u00fcrdl\u0259r ya\u015fayan \u0259raziy\u0259 ordu yeritdi. Lakin &#8220;\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn&#8221; (Rusiya, \u0130ran, T\u00fcrkiy\u0259) son Ankara g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 Rusiya prezidenti Putin v\u0259 \u0130ran prezidenti Ruhani \u018frdo\u011fana a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bundan sonra h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin h\u0259rbi i\u015ftirak\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rini bildirdil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, T\u00fcrkiy\u0259nin bu plan\u0131n\u0131n da iflasa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar. Rusiya v\u0259 \u0130randan f\u0259rqli olaraq, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki \u018frdo\u011fan hakimiyy\u0259ti Suriya konfliktind\u0259 geopolitik m\u00fctt\u0259fiql\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259 bilm\u0259yib. \u018frdo\u011fan hakimiyy\u0259ti dig\u0259r geopolitik oyun\u00e7ulardan f\u0259rqli olaraq, T\u00fcrkiy\u0259nin regiondak\u0131 geopolitik maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k s\u0259viyy\u0259sin\u0259 malik deyil.\n<\/p>\n<p>\n  Regionda geopolitik konfiqurasiyan\u0131 formala\u015fd\u0131ran \u0259sas faktorlardan biri d\u0259, enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259t u\u011frunda apar\u0131lan r\u0259qab\u0259tdir.\n<\/p>\n<p>\n  Fars k\u00f6rf\u0259zind\u0259ki qaz yataqlar\u0131ndan hasil olunan qaz\u0131n d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Aral\u0131q d\u0259nizi sahill\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130ranla Q\u0259t\u0259r aras\u0131nda r\u0259qab\u0259t m\u00f6vcud idi. Son anda tranzit \u00f6lk\u0259 kimi Suriya rejiminin &#8220;\u0130ran variant\u0131&#8221;na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si Q\u0259t\u0259r monarxiyas\u0131n\u0131 \u018fs\u0259d rejimin\u0259 m\u00fcxalif q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 k\u00fclli miqdarda maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 etm\u0259y\u0259 s\u00f6vq etdi.\n<\/p>\n<p>\n  Suriya konflikti ba\u015flanmazdan bir il \u0259vv\u0259l 2010-cu ild\u0259 AB\u015e Geologiya Xidm\u0259ti r\u0259smi m\u0259lumat yayaraq, Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck potensiala malik neft v\u0259 qaz ehtiyatlar\u0131n\u0131n a\u015fkar edildiyini bildirir. Bundan \u0259lav\u0259, 2009-cu ild\u0259 \u0130srail geoloqlar\u0131n\u0131n Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 a\u015fkar etdikl\u0259ri &#8220;Tamar&#8221; v\u0259 2010-cu ild\u0259 a\u015fkar etdikl\u0259ri &#8220;Leviafan&#8221; qaz yataqlar\u0131 h\u0259m\u00e7inin, Kipr yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda a\u015fkar edilmi\u015f &#8220;Afrodita&#8221; yata\u011f\u0131 regionda geopolitik r\u0259qab\u0259ti daha da g\u0259rginl\u0259\u015fdirib. H\u0259min yataqlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn geopolitik bax\u0131mdan \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259 hesab olunur. Bel\u0259 ki, h\u0259min resurslar \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259t\u0259 malik olan \u00f6lk\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn geopolitik bax\u0131mdan &#8220;G\u00fcc faktoru&#8221;nun \u0259sas elementl\u0259rind\u0259n biri olan geoiqtisadi q\u00fcdr\u0259tini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirmi\u015f olur. Hal-haz\u0131rda h\u0259min qaz ehtiyatlar\u0131n\u0131n Aral\u0131q d\u0259nizinin dibind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k Kipr (Yunan), Yunan\u0131stan v\u0259 \u0130taliya vasit\u0259sil\u0259 Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r gedir.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259 bir qaz k\u0259m\u0259rinin realla\u015fmas\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Rusiyan\u0131n maraqlar\u0131 il\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil edir. \u018fg\u0259r bel\u0259 bir layih\u0259 realla\u015farsa, bu, Rusiyan\u0131n &#8220;\u015eimal ax\u0131n\u0131&#8221; v\u0259 &#8220;C\u0259nub ax\u0131n\u0131&#8221; layih\u0259l\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini kifay\u0259t q\u0259d\u0259r azaltm\u0131\u015f olacaq. Bel\u0259 olan t\u0259qdird\u0259, Rusiya \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259sas t\u0259sir al\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan &#8220;Enerji diplomatiyas\u0131&#8221;dan m\u0259hrum olmu\u015f olur. Bu bax\u0131mdan regionun Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Suriya Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u00f6lk\u0259 statusuna malik olur.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fslind\u0259 is\u0259 faktiki olaraq indiki \u015f\u0259raitd\u0259 Rusiya h\u0259min m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 geopolitik bax\u0131mdan m\u0259\u011flub v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Bel\u0259 ki, m\u0259hz Rusiyan\u0131n regiondak\u0131 m\u00fctt\u0259fiqi hesab edil\u0259n Suriya v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sini ya\u015fay\u0131r. M\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259t \u00f6lk\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259ti itirib, Suriya faktiki olaraq par\u00e7alanm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259, Rusiyan\u0131n geopolitik q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n deyil, m\u0259\u011flubiyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015fmaq reall\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox \u0259ks etdirir. \u018fs\u0259d rejiminin hakimiyy\u0259td\u0259 qalmas\u0131 v\u0259 Suriya \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259ti b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259, (bunu \u0259n az ehtimal edil\u0259n variant hesab etm\u0259k olar) s\u00f6hb\u0259t yen\u0259 d\u0259 Rusiyan\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n deyil, sad\u0259c\u0259 olaraq v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259d\u0259k olan status-kvonun b\u0259rpas\u0131ndan ged\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin Rusiya il\u0259 olan s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259slind\u0259 problemin arxas\u0131nda Rusiya faktorunun dayand\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olur<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":102664,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-189673","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analitika","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin Rusiya il\u0259 olan s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259slind\u0259 problemin arxas\u0131nda Rusiya faktorunun dayand\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olur\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-04-23T16:46:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/40704.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r\",\"datePublished\":\"2018-04-23T16:46:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/\"},\"wordCount\":2906,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/40704.jpg\",\"articleSection\":[\"Analitika\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/\",\"name\":\"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/40704.jpg\",\"datePublished\":\"2018-04-23T16:46:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/40704.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/40704.jpg\",\"width\":1200,\"height\":801,\"caption\":\"Foto: arxiv\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/suriya-problemi-tarixe-nezer\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Analitika\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/analitika\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r - MEYDAN.TV","og_description":"H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin Rusiya il\u0259 olan s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259slind\u0259 problemin arxas\u0131nda Rusiya faktorunun dayand\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olur","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2018-04-23T16:46:41+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":801,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/40704.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r","datePublished":"2018-04-23T16:46:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/"},"wordCount":2906,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/40704.jpg","articleSection":["Analitika"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/","name":"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/40704.jpg","datePublished":"2018-04-23T16:46:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/40704.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/40704.jpg","width":1200,"height":801,"caption":"Foto: arxiv"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/suriya-problemi-tarixe-nezer\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Analitika","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/analitika\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Suriya problemi \u2013 tarix\u0259 n\u0259z\u0259r"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=189673"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189673\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=189673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=189673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=189673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}