{"id":188146,"date":"2018-01-10T19:43:40","date_gmt":"2018-01-10T19:43:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/"},"modified":"2018-01-10T19:43:40","modified_gmt":"2018-01-10T19:43:40","slug":"islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/","title":{"rendered":"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/maatin-terezisi\/\" alt=\"Maat\u0131n t\u0259r\u0259zisi\" class=\"wp-image-97831\"\/><figcaption>\n    Maat\u0131n t\u0259r\u0259zisi<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  I Yaz\u0131\n<\/p>\n<p>\n  \u0130slam dinind\u0259 \u0259ks\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin y\u0259hudilik v\u0259 xristianl\u0131\u011f\u0131n dini m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n g\u0259lm\u0259si normal q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r: bu dinl\u0259r monoteist (t\u0259kallahl\u0131), profetik (pey\u011f\u0259mb\u0259rli) v\u0259 kitabl\u0131 dinl\u0259r kimi eyni din ail\u0259sin\u0259 m\u0259nsubdur.\n<\/p>\n<p>\n  Ancaq islam dininin h\u0259r zaman l\u0259n\u0259tl\u0259diyi politeist, y\u0259ni \u00e7oxallahl\u0131, b\u00fctp\u0259r\u0259st dinl\u0259rd\u0259n g\u00f6t\u00fcrd\u00fckl\u0259ri d\u0259 kifay\u0259r q\u0259d\u0259rdir. Bu m\u0259qal\u0259 islam dinind\u0259 \u2013 allah\u0131n insan\u0131 pal\u00e7\u0131qdan yaratmas\u0131; bu d\u00fcnyan\u0131n fani say\u0131lmas\u0131; \u00f6l\u00fcl\u0259rin yenid\u0259n dirilm\u0259si; c\u0259naz\u0259 m\u0259rasiml\u0259rinin t\u0259\u015fkili: \u00f6l\u00fcn\u00fcn yuyulmas\u0131, a\u011f k\u0259f\u0259n\u0259 b\u00fck\u00fclm\u0259si, mizan-t\u0259r\u0259zi, \u00f6l\u00fcn\u00fcn m\u00fchakim\u0259 edilm\u0259si; islamda \u00fcr\u0259y\u0259, q\u0259lb\u0259 h\u0259dsiz \u0259h\u0259miyy\u0259t verilm\u0259si; c\u0259nn\u0259t a\u00e7ar\u0131 ideyas\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fc; \u00f6l\u00fcn\u00fc qar\u015f\u0131layan inkir-minkirin k\u00f6k\u00fc; \u00f6l\u00fcn\u00fcn ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq c\u0259nn\u0259td\u0259 g\u0259ncl\u0259\u015fm\u0259si; c\u0259nn\u0259t t\u0259svirl\u0259ri: seksual xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n huril\u0259r, c\u0259nn\u0259td\u0259ki q\u0131z\u0131l qablarda veril\u0259n yem\u0259kl\u0259r, s\u00fcd \u00e7aylar\u0131, k\u00f6lg\u0259li a\u011faclar; qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc: \u0130srafilin suru, y\u0259ni zurnas\u0131, \u00f6l\u00fcl\u0259rin dirilm\u0259si; islamda pi\u015fiyin h\u00f6rm\u0259tli canl\u0131 say\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri; \u015feytan\u0131n \u0259vv\u0259l m\u0259l\u0259k olmas\u0131 v\u0259 s. bu kimi \u2013 bir \u00e7ox kult, t\u0259s\u0259vv\u00fcr v\u0259 ideyalar\u0131n q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunur.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  \u0130nsan\u0131n pal\u00e7\u0131qdan yarad\u0131lmas\u0131\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Bilindiyi kimi, insanlar \u2013 daha do\u011frusu, \u00fcmumi elmi q\u0259na\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 qad\u0131nlar \u2013 neolit d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, yo\u011frulmu\u015f torpa\u011fa forma verm\u0259kl\u0259 dulus\u00e7ulu\u011fu k\u0259\u015ff etmi\u015fl\u0259r. Bu k\u0259\u015ff \u2013 insan\u0131n v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yaranmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 mifik t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rd\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. Tanr\u0131n\u0131 antropomorf \u2013 insan formas\u0131nda x\u0259yal ed\u0259n q\u0259dim insan bel\u0259 fikirl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131:\n<\/p>\n<p>\n  \u201cBiz gild\u0259n m\u00fcxt\u0259lif \u015feyl\u0259r d\u00fcz\u0259ltdiyimiz kimi, tanr\u0131lar da bizi bel\u0259c\u0259 gild\u0259n d\u00fcz\u0259ldib\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130nsan\u0131n yo\u011frulmu\u015f torpaqdan d\u00fcz\u0259ldilm\u0259si haqq\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 Sumer m\u0259tnl\u0259rind\u0259 yaz\u0131l\u0131r. Misir mifologiyas\u0131nda is\u0259 tanr\u0131 Ptah art\u0131q bir dulus\u00e7u kimi g\u00f6st\u0259rilir v\u0259 h\u0259m d\u00fcnyan\u0131, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131 yumurta<br \/>\n  <br \/>\n  formal\u0131 pal\u00e7\u0131qdan yarad\u0131r.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/duluscu-ptah\/\" alt=\"Dulus\u00e7u, Ptah\" class=\"wp-image-97834\"\/><figcaption>\n    Dulus\u00e7u, Ptah<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Q\u0259dim Misirin \u00f6l\u00fcl\u0259r kitab\u0131nda bel\u0259 bir c\u00fcml\u0259 var:\n<\/p>\n<p>\n  \u201cO, insanlar\u0131 v\u0259 tanr\u0131lar\u0131 \u0259ll\u0259ri il\u0259 d\u00f6nd\u0259rib \u00e7\u0131xardan b\u00f6y\u00fck usta, ba\u015f dulus\u00e7udur; o, insanlar\u0131 v\u0259 tanr\u0131lar\u0131 bir dulus\u00e7u \u00e7arx\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 \u015f\u0259kill\u0259ndirmi\u015fdir\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6l\u00fcl\u0259r kitab\u0131 c\u0259naz\u0259 m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 oxunan, adamlar\u0131 \u00f6l\u00fcmd\u0259n sonrak\u0131 h\u0259yata haz\u0131rlayan, \u00f6l\u0259n\u0259 o biri d\u00fcnyada yol g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u0259tnl\u0259r toplusu idi.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cQuran\u201dda da insan\u0131n gild\u0259n, torpaqdan yaranmas\u0131 haqq\u0131nda \u00e7oxlu ay\u0259l\u0259r vard\u0131r. B\u0259zil\u0259rin\u0259 baxaq:\n<\/p>\n<p>\n  \u201cBiz h\u0259qiq\u0259t\u0259n insan\u0131 (s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f) pal\u00e7\u0131qdan yaratd\u0131q\u201d (\u018fl-Muminun: 12). \u201c\u0130nsan\u0131 saxs\u0131 kimi (toxunduqda s\u0259s \u00e7\u0131xardan) quru pal\u00e7\u0131qdan o yaratd\u0131\u201d (\u018fr-R\u0259hman: 14). \u201cBiz insan\u0131 quru (toxunduqda saxs\u0131 kimi s\u0259s \u00e7\u0131xaran) v\u0259 qoxumu\u015f (v\u0259 ya torpaqdan t\u0259dricl\u0259 d\u0259yi\u015fib ba\u015fqa \u015f\u0259kl\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f) qara pal\u00e7\u0131qdan yaratd\u0131q.\u201d (\u018fl-Hicr: 26).\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  C\u0259nn\u0259t v\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259min yeri\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  \u0130slam dinind\u0259 insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rin q\u0259dim Misirin mifik d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 uzla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. \u0130ndi is\u0259 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00f6l\u00fcmd\u0259n sonrak\u0131 h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 islami g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin q\u0259dim Misird\u0259ki izl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq.<br \/>\n  <br \/>\n  Misirlil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 iki d\u00fcnya vard\u0131: Tattu \u2013 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fcnya, Abtu \u2013 yuxar\u0131 d\u00fcnya. Q\u0259dim Misir m\u0259tnl\u0259rinin birind\u0259 \u00f6l\u00fcn\u00fc n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan bel\u0259 ifad\u0259y\u0259 rast g\u0259linir: \u201cRuh g\u00f6y\u0259, b\u0259d\u0259n torpa\u011fa.\u201d\n<\/p>\n<p>\n  Q\u0259dim misirlil\u0259r inan\u0131rd\u0131lar ki, insanlar \u00f6ld\u00fckd\u0259n sonra Duat deyil\u0259n yer\u0259 gedirl\u0259r. Orada onlar m\u00fchakim\u0259 edilirl\u0259r. Do\u011frular Osirisin c\u0259nn\u0259tin\u0259, y\u0259ni g\u00f6y\u0259 qalx\u0131rlar. Sor\u011fu-sualdan \u00fcz\u00fc a\u011f \u00e7\u0131xmayanlar\u0131 is\u0259 yer alt\u0131nda qorxulu aqib\u0259t g\u00f6zl\u0259yir.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cQuran\u201dda c\u0259nn\u0259t v\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259min konkret yeri haqq\u0131nda bir \u015fey yaz\u0131lmasa da, islam dini t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 c\u0259nn\u0259t g\u00f6yl\u0259rd\u0259, c\u0259h\u0259nn\u0259m is\u0259 yerin alt\u0131ndad\u0131r.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  C\u0259naz\u0259 m\u0259rasiml\u0259ri\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Q\u0259dim Misird\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u0259rasim v\u0259 kultlar \u00f6l\u00fcn\u00fcn yenid\u0259n do\u011fulmas\u0131n\u0131 v\u0259 Osirisin c\u0259nn\u0259tin\u0259 getm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn idi. Bundan \u00f6tr\u00fc, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6l\u00fc, Qaz g\u00f6l\u00fcnd\u0259 \u00e7imizdirilirdi. M\u0259qs\u0259d o idi ki, tanr\u0131lar\u0131n qaba\u011f\u0131na \u00e7\u0131xmazdan qabaq onun ruhu t\u0259mizl\u0259nib par\u0131ldas\u0131n. \u0130slamda da \u00f6l\u00fcn\u00fcn \u00e7imizdirilm\u0259si \u0259n\u0259n\u0259si var.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130slamda \u00f6l\u00fcn\u00fcn a\u011f k\u0259f\u0259n\u0259 b\u00fck\u00fclm\u0259si \u0259n\u0259n\u0259sinin k\u00f6k\u00fc d\u0259 Misird\u0259dir. Misirlil\u0259r mumiyan\u0131 a\u011f r\u0259ngli k\u0259tanla sar\u0131y\u0131rd\u0131lar. O zamanad\u0259k t\u0259k Misird\u0259 deyil, d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 \u00f6l\u00fcn\u00fc, yenid\u0259n do\u011fulsun dey\u0259, q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngl\u0259 boyay\u0131rd\u0131lar. (\u0130ndi d\u0259 b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, Hindistanda \u00f6l\u00fcn\u00fc q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng\u0259 boyama, ya da q\u0131rm\u0131z\u0131 k\u0259f\u0259n\u0259 b\u00fckm\u0259 \u0259n\u0259n\u0259si qalmaqdad\u0131r.) Q\u0259bir v\u0259 torpaq \u2013 ana b\u0259tni kimi t\u0259s\u0259vv\u00fcr edildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, yenid\u0259ndo\u011fumun m\u0259kan\u0131 say\u0131l\u0131rd\u0131. Yenid\u0259ndo\u011fumun simvolik r\u0259ngi q\u0131rm\u0131z\u0131 idi. Ruhun g\u00f6yl\u0259r\u0259 qalx\u0131b orada yenid\u0259n do\u011fulaca\u011f\u0131na inam yarand\u0131qdan sonra, \u00f6l\u00fcn\u00fc \u2013 g\u00f6yl\u0259ri simvoliz\u0259 ed\u0259n a\u011f r\u0259ngli par\u00e7alara b\u00fckm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Q\u0259dim misirlil\u0259r \u00f6l\u00fcd\u0259n pis iy g\u0259lm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ona \u00e7oxlu \u0259tir-ya\u011flar vururdular (\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, parf\u00fcmeriya s\u0259nayesi q\u0259dim Misir\u0259 borclu olmal\u0131d\u0131r). M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 ondan \u00e7ox \u0259tir-ya\u011f ad\u0131 \u00e7\u0259kilir. \u0130slam dinind\u0259 \u00f6l\u00fcy\u0259 vurulan sidri-kafur bu \u0259n\u0259n\u0259nin davam\u0131d\u0131r. Dilimizd\u0259 \u00f6l\u00fcm s\u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u00f6k\u00fc olan \u00f6l s\u00f6z hiss\u0259ciyinin etimologiyas\u0131n\u0131n q\u0259dim t\u00fcrkc\u0259mizd\u0259 islaq, n\u0259m, ya\u011f m\u0259nas\u0131 verm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi deyil. \u00c7\u00fcnki q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00f6l\u00fc n\u0259ml\u0259ndirilib, ya\u011flan\u0131rd\u0131. \u0130ndiy\u0259d\u0259k b\u0259zi regionlarda q\u0259brin \u00fcst\u00fcn\u0259 su t\u00f6km\u0259k \u0259n\u0259n\u0259si qal\u0131r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, q\u0259dim misirlil\u0259rl\u0259 q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rin daha bir kulturoloji \u0259laq\u0259sini g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Misirin \u00f6l\u00fcl\u0259r kitab\u0131nda yaz\u0131l\u0131r:\n<\/p>\n<p>\n  \u201cQ\u0259bir\u0259 uzanaca\u011f\u0131n o g\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn. Bir ax\u015fam s\u0259dir ya\u011f\u0131 v\u0259 ana tanr\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n toxunmu\u015f sar\u0131qlarla urvatland\u0131r\u0131lacaqsan. Basd\u0131r\u0131lma g\u00fcn\u00fcnd\u0259 g\u00f6z\u0259l a\u011f\u0131\u00e7\u0131 qad\u0131nlar c\u0259naz\u0259 alay\u0131n\u0131n qaba\u011f\u0131nda ged\u0259c\u0259kl\u0259r v\u0259 ba\u015flar\u0131na q\u0259rb qobusunun nar\u0131n qumlar\u0131n\u0131 s\u0259p\u0259c\u0259kl\u0259r\u201d. Q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rd\u0259 d\u0259 c\u0259naz\u0259 m\u0259rasiml\u0259ri a\u011f\u0131\u00e7\u0131 qad\u0131nlar\u0131n m\u00fc\u015fay\u0259ti il\u0259 olurdu. Yasda i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259r ba\u015flar\u0131na k\u00fcl s\u0259pirdil\u0259r. Dilimizd\u0259ki bu deyiml\u0259r h\u0259min \u0259n\u0259n\u0259nin qal\u0131\u011f\u0131d\u0131r:\n<\/p>\n<p>\n  \u201cBa\u015f\u0131na k\u00fcl olsun\u201d, \u201ck\u00fcl\u00fcm\u00fc qoyum t\u0259p\u0259n\u0259, \u201cba\u015f\u0131ma haran\u0131n k\u00fcl\u00fcn\u00fc t\u00f6k\u00fcm?\u201d v\u0259 s.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  Mizan-t\u0259r\u0259zi v\u0259 \u00fcr\u0259k\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  \u201cQuran\u201dda \u201c\u018fl-\u018fraf\u201d sur\u0259si 8 v\u0259 9-da deyilir:\n<\/p>\n<p>\n  \u201cO g\u00fcn (qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc) \u0259m\u0259ll\u0259rin t\u0259r\u0259zid\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si haqd\u0131r. T\u0259r\u0259zil\u0259ri a\u011f\u0131r g\u0259l\u0259nl\u0259r (yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259ri pis \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n \u00e7ox olanlar) nicat tapanlard\u0131r! T\u0259r\u0259zil\u0259ri y\u00fcng\u00fcl g\u0259l\u0259nl\u0259r (pis \u0259m\u0259ll\u0259ri yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n \u00e7ox olanlar) is\u0259 ay\u0259l\u0259rimiz\u0259 haqs\u0131zl\u0131q etdikl\u0259rind\u0259n \u00f6zl\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r el\u0259y\u0259nl\u0259rdir\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  Burada hans\u0131 t\u0259r\u0259zid\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir? T\u0259r\u0259zid\u0259 a\u011f\u0131r g\u0259lm\u0259k, y\u00fcng\u00fcl g\u0259lm\u0259k n\u0259 dem\u0259kdir?\n<\/p>\n<p>\n  Q\u0259dim misirlil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6l\u00fcm v\u0259 c\u0259naz\u0259 tanr\u0131s\u0131 Anibus \u00f6l\u00fcn\u00fc, m\u00fchakim\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn, Osiris ba\u015fda olmaqla tanr\u0131lar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na g\u0259tirir. Burada Maat adl\u0131, \u0259lind\u0259 t\u0259r\u0259zi olan bir qad\u0131n-tanr\u0131 var. T\u0259r\u0259zinin bir g\u00f6z\u00fcn\u0259 Maat\u0131n t\u00fck\u00fc qoyulur, o biri g\u00f6z\u00fcn\u0259 is\u0259 \u00f6l\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u0259yi. \u00d6l\u00fc mumiyalanark\u0259n onun b\u00fct\u00fcn orqanlar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halda, \u00fcr\u0259yi t\u0259r\u0259zid\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlan\u0131l\u0131rd\u0131. Kiml\u0259rin ki, \u00fcr\u0259yi t\u00fckd\u0259n y\u00fcng\u00fcld\u00fcr, onlar do\u011fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Osirisin c\u0259nn\u0259tin\u0259, g\u00f6y\u0259 \u00e7\u0131xacaqlar. Kiml\u0259rin ki, \u00fcr\u0259yi t\u00fckd\u0259n a\u011f\u0131rd\u0131, onlar yer alt\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k v\u0259 orada Ammit adl\u0131 ilan onlar\u0131 sonsuza kimi yey\u0259c\u0259k. \u00dcr\u0259k \u2013 vicdan\u0131n, \u015f\u00fcurun, insan\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259rinin simvoludur. \u00dcr\u0259yi t\u00fckd\u0259n y\u00fcng\u00fcl olanlar \u2013 Maa Kheru-lar, y\u0259ni do\u011fru s\u0259slil\u0259r, do\u011frular, t\u0259miz\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015flar \u2013 yenid\u0259n do\u011fulma \u015fans\u0131 qazan\u0131rd\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Ana-tanr\u0131 Maat\u0131n ad\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 do\u011fru, ger\u00e7\u0259k dem\u0259kdir. O, \u0259dal\u0259t tanr\u0131s\u0131d\u0131r, h\u0259mi\u015f\u0259 ba\u015f\u0131nda bir d\u0259v\u0259qu\u015fu t\u00fck\u00fc il\u0259 t\u0259svir edilir. Maat\u0131n \u0259lind\u0259ki t\u0259r\u0259zini sonralar q\u0259dim yunanlar\u0131n \u0259dal\u0259t ana-tanr\u0131s\u0131 Femidan\u0131n \u0259lind\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/femida\/\" alt=\"Femida\" class=\"wp-image-97837\"\/><figcaption>\n    Femida<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Maat h\u0259m d\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fin h\u0259r g\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f yerd\u0259n tam v\u0259 nizamla do\u011fmas\u0131n\u0131 v\u0259 batmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n qayda, qanun, \u0259dal\u0259t v\u0259 intizam\u0131n tanr\u0131s\u0131 idi. O ki\u015fi-tanr\u0131 Ra-ya yol g\u00f6st\u0259rirdi. (T\u0259kc\u0259 Misird\u0259 deyil, ba\u015fqa xalqlarda da nizam, harmoniya, \u0259dal\u0259t, qayda-qanun tanr\u0131lar\u0131 qad\u0131n cinsind\u0259 olmu\u015flar. M\u0259s\u0259l\u0259n, Harmoniya, Dissiplina \u2013 ba\u015flan\u011f\u0131cda ana tanr\u0131lar\u0131n ad\u0131 idi, sonralar m\u00fcst\u0259qil s\u00f6z kimi i\u015fl\u0259dilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.)\n<\/p>\n<p>\n  \u0130slam dinind\u0259 mizan-t\u0259r\u0259zi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259n b\u0259hs etdik, bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 d\u0259 islam\u0131n \u00fcr\u0259y\u0259, q\u0259lb\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti haqq\u0131nda dan\u0131\u015faq.\n<\/p>\n<p>\n  Q\u0259dim insanlar \u00fcr\u0259yi insan b\u0259d\u0259nin \u0259sas m\u0259rk\u0259zi, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259 m\u0259kan\u0131 say\u0131rd\u0131lar. Bu yana\u015fman\u0131n izl\u0259ri dilimizd\u0259ki b\u0259zi ifad\u0259l\u0259rd\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r: \u201c\u00dcr\u0259yimd\u0259 fikirl\u0259\u015fdim\u201d, \u201c\u00fcr\u0259yim\u0259 damd\u0131\u201d v\u0259 s.\n<\/p>\n<p>\n  Misirin \u00f6l\u00fcl\u0259r kitab\u0131ndak\u0131 bir b\u00f6lm\u0259nin ad\u0131 bel\u0259dir:\n<\/p>\n<p>\n  \u201c\u00d6l\u0259n adam\u0131n \u00fcr\u0259yinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fcnyada ondan al\u0131nmas\u0131na icaz\u0259 verm\u0259m\u0259.\u201d M\u0259tnl\u0259rd\u0259 \u00fcr\u0259yi t\u0259r\u0259zid\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259rk\u0259n Ani deyir: \u201c\u00dcr\u0259yim \u2013 anam, \u00fcr\u0259yim \u2013 anam. Say\u0259nd\u0259 var oldu\u011fum anam\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6l\u00fcl\u0259rin g\u00f6y\u0259 qalxan ruhlar\u0131, \u201cG\u00f6y\u00fcn anas\u0131\u201d say\u0131lan Nutun qollar\u0131 aras\u0131nda olark\u0259n, ana-tanr\u0131 \u0130sis mumiya\u00e7\u0131lara h\u0259min \u00f6l\u00fcl\u0259rin b\u0259d\u0259nl\u0259rinin \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn qaydalar\u0131 \u00f6yr\u0259dir. Q\u0259dim Misird\u0259 mumiya\u00e7\u0131lar c\u0259s\u0259din daxili orqanlar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r. \u00d6l\u00fcn\u00fcn beyni is\u0259 burun de\u015fikl\u0259rind\u0259n bir al\u0259t vasit\u0259sil\u0259 sorulub \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131rd\u0131. D\u00f6rd vazada saxlan\u0131lan daxili orqanlar\u0131 d\u00f6rd tanr\u0131 qoruyurdu. (Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, burada da vazalar ana b\u0259tninin r\u0259mzi idi. Etr\u00fcskl\u0259rd\u0259 d\u0259 yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00f6l\u00fcn\u00fcn k\u00fcll\u0259ri yenid\u0259n do\u011fulsun dey\u0259, x\u00fcsusi vazalara qoyulurdu.)\n<\/p>\n<p>\n  Mumiyalama zaman\u0131 \u00fcr\u0259k \u00f6z yerind\u0259, y\u0259ni c\u0259s\u0259din i\u00e7ind\u0259 qal\u0131rd\u0131. Misirin \u00f6l\u00fcl\u0259r kitab\u0131nda yaz\u0131l\u0131r: \u201c\u00d6z \u00fcr\u0259yin s\u0259ninl\u0259 olacaq\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cA\u015fa\u011f\u0131 d\u00fcnyada \u00fcr\u0259yind\u0259n uzaq d\u00fc\u015fm\u0259k\u201d misirlil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n biri idi.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cQuran\u201dda \u00fcr\u0259kl\u0259, q\u0259lbl\u0259 ba\u011fl\u0131 xeyli c\u00fcml\u0259 v\u0259 ifad\u0259l\u0259r var:\n<\/p>\n<p>\n  \u201cAllah onlar\u0131n q\u0259lbl\u0259rini m\u00f6h\u00fcrl\u0259yib\u201d, \u201cq\u0259lbl\u0259ri p\u0259rd\u0259lidir\u201d, \u201cq\u0259lbl\u0259rind\u0259 \u0259yrilik olanlar\u201d, \u201cq\u0259lbl\u0259ri t\u0259mizl\u0259m\u0259k\u201d, \u201conlar, y\u0259ni kafirl\u0259r, a\u011f\u0131zlar\u0131yla q\u0259lbl\u0259rind\u0259 olmayan\u0131 s\u00f6yl\u0259yirdil\u0259r\u201d, \u201cq\u0259lbl\u0259rinizin bil\u0259-bil\u0259 y\u00f6n\u0259ldiyi i\u015fl\u0259rd\u0259 g\u00fcnah vard\u0131r\u201d, \u201cAllah onlar\u0131n q\u0259lbl\u0259rini azd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131\u201d, \u201c&#8230; q\u0259lbl\u0259riniz q\u0131f\u0131llanm\u0131\u015fd\u0131\u201d v\u0259 s.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  C\u0259nn\u0259tin a\u00e7ar\u0131\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  \u0130ndi is\u0259 q\u0259dim misirlil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacib olan bir simvolun \u00fcz\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q salaq. Ankh, Onza, Senb adlanan bu \u00e7oxadl\u0131 v\u0259 \u00e7oxm\u0259nal\u0131 simvolun izah\u0131 \u2013 sa\u011fl\u0131q, g\u00fcc, sirl\u0259rin a\u00e7ar\u0131, h\u0259m d\u0259 \u0130sis d\u00fcy\u00fcn\u00fc dem\u0259kdir. Ana-tanr\u0131 \u0130sis bilindiyi kimi, h\u0259m d\u0259 sehr, cadu tanr\u0131s\u0131yd\u0131. \u0130slam dini sehri, cadunu \u00f6z\u00fcn\u0259 alternativ sayd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259r zaman ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259rin zaman\u0131nda \u0130sis d\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 cadu \u0259r\u0259bl\u0259r\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, tan\u0131\u015f idi. \u201cQuran\u201dda deyilir:\n<\/p>\n<p>\n  \u201c(Ey M\u0259h\u0259mm\u0259d) de ki: yaratd\u0131qlar\u0131n\u0131n \u015f\u0259rind\u0259n, z\u00fclm\u0259t\u0259 b\u00fcr\u00fcnm\u0259kd\u0259 olan gec\u0259nin \u015f\u0259rind\u0259n, d\u00fcy\u00fcnl\u0259r\u0259 \u00fcf\u00fcr\u0259n, (yaxud cadu edib ipl\u0259r\u0259 d\u00fcy\u00fcn vuran) qad\u0131nlar\u0131n \u015f\u0259rind\u0259n, dan yerini a\u011fardan R\u0259bbim\u0259 s\u0131\u011f\u0131n\u0131ram\u201d. (\u018fl-F\u0259l\u0259q: 1-5)\n<\/p>\n<p>\n  \u0130sis d\u00fcy\u00fcn\u00fc h\u0259m d\u0259 c\u0259nn\u0259tin a\u00e7ar\u0131 hesab edilirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Bu simvolik al\u0259t h\u0259m d\u00fcy\u00fcn, d\u00fcy\u00fcnl\u0259m\u0259k, ba\u011flamaq, h\u0259m d\u0259 a\u00e7ar, a\u00e7maqla ba\u011fl\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Mumiyalar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyulan \u0130sis d\u00fcy\u00fcn\u00fcn\u00fcn ba\u015fqa bir m\u0259nas\u0131 h\u0259yatla, dirilikl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130sis d\u00fcy\u00fcn\u00fc h\u0259m d\u0259 h\u0259yat a\u00e7ar\u0131d\u0131r. Q\u0259dim misirlil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130sis \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck d\u0259rman\u0131n\u0131 k\u0259\u015ff edib. \u0130sis d\u00fcy\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u00fcst t\u0259r\u0259find\u0259ki de\u015fikli dair\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259ti ifad\u0259 edir. Dair\u0259 \u2013 n\u0259 ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131, n\u0259 d\u0259 sonu olan m\u00fck\u0259mm\u0259l bir fiqurdur. \u018fb\u0259di ruhu da (\u0259slind\u0259 yenid\u0259ndo\u011fumu) t\u0259msil edir.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/isis-duyunu\/\" alt=\"\u0130sis d\u00fcy\u00fcn\u00fc\" class=\"wp-image-97840\"\/><figcaption>\n    \u0130sis d\u00fcy\u00fcn\u00fc<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, sonralar dinl\u0259r patriarxalla\u015fd\u0131qca, bu a\u00e7ar\u0131 ki\u015fi cinsind\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edil\u0259n tanr\u0131 v\u0259 ya ilahi personajlar\u0131n \u0259lind\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck: q\u0259dim Romada Yunus \u2013 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n v\u0259 d\u00fcnyan\u0131 t\u0259rk ed\u0259n ruhlar\u0131n giri\u015f v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f qap\u0131s\u0131n\u0131n tanr\u0131s\u0131 idi, a\u00e7ma v\u0259 \u00f6rtm\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn a\u00e7arlar\u0131 onda idi. Xristianl\u0131qda da bu a\u00e7ar ki\u015fi cinsinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259dir, m\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130sa, onu tan\u0131yan h\u0259varisi Petrosa deyir:\n<\/p>\n<p>\n  \u201cG\u00f6yl\u0259rin hegemonlu\u011funun, krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7ar\u0131n\u0131 s\u0259n\u0259 ver\u0259c\u0259y\u0259m\u201d (Matta, 16\/18-20). V\u0259 bel\u0259c\u0259 Petros ba\u015f m\u0259l\u0259k Mixaell\u0259 c\u0259nn\u0259t qap\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 a\u00e7arlar\u0131n\u0131n qoruyucusu olur.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130slami t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 allah c\u0259nn\u0259t\u0259 giril\u0259c\u0259k t\u0259k qap\u0131n\u0131n a\u00e7ar\u0131n\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 verib. Onun pey\u011f\u0259mb\u0259rliyini tan\u0131mayan, q\u0259bul etm\u0259y\u0259n, y\u0259ni, m\u00fcs\u0259lman olmayan kims\u0259l\u0259r c\u0259nn\u0259t\u0259 gir\u0259 bilm\u0259zl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130ran-\u0130raq m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Xomeyni, \u0259sg\u0259rl\u0259ri inand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131 ki, \u015f\u0259hid olacaqlar\u0131 t\u0259qdird\u0259 birba\u015fa c\u0259nn\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. Bunun t\u0259minat\u0131 kimi onlar\u0131n boyunlar\u0131ndan \u201cc\u0259nn\u0259t a\u00e7ar\u0131\u201d as\u0131l\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/cennet-acari\/\" alt=\"C\u0259nn\u0259t a\u00e7ar\u0131\" class=\"wp-image-97843\"\/><figcaption>\n    C\u0259nn\u0259t a\u00e7ar\u0131<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<blockquote><p>\n  Axir\u0259t t\u0259svirl\u0259ri\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  \u0130slam dinind\u0259ki axir\u0259t d\u00fcnyas\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri il\u0259 q\u0259dim Misir d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259ki c\u0259nn\u0259t-c\u0259h\u0259nn\u0259m t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri aras\u0131nda da \u00e7oxlu uy\u011funluqlar var.\n<\/p>\n<p>\n  Q\u0259dim misirlil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6l\u00fcn\u00fc o d\u00fcnyada \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ya ac\u0131ql\u0131, ya da g\u00fcl\u0259r\u00fcz tanr\u0131lar qar\u015f\u0131lay\u0131rd\u0131. Tanr\u0131lar\u0131n ad\u0131n\u0131 bilm\u0259k olduqca vacib idi, ilk imtahan buradan ba\u015flay\u0131rd\u0131. Orada \u00f6l\u00fcd\u0259n tanr\u0131lar\u0131n ad\u0131 soru\u015fulurdu. \u00d6l\u00fc, tanr\u0131lar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 bilm\u0259li idi, yoxsa c\u0259nn\u0259ti itirirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Bu proses islamda bel\u0259dir: \u018fhli S\u00fcnn\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, M\u00fcnk\u0259r v\u0259 N\u0259kir (\u0130nkir-Minkir) \u00f6l\u00fcd\u0259n onun R\u0259bbinin, dininin v\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rinin ad\u0131n\u0131 soru\u015fur. Y\u0259ni, k\u0259lmeyi-\u015f\u0259had\u0259ti. M\u00f6min adam bu suallara asan cavab ver\u0259r, amma kafir ver\u0259 bilm\u0259z. C\u0259nn\u0259t\u0259 ged\u0259c\u0259k m\u00f6min qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u0259d\u0259k yat\u0131zd\u0131r\u0131l\u0131r, kafir is\u0259 d\u0259rhal c\u0259n\u0259nn\u0259m\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir.\n<\/p>\n<blockquote><p>\n  C\u0259h\u0259nn\u0259m\n<\/p><\/blockquote>\n<p>\n  Yuxar\u0131da dediyimiz kimi, q\u0259dim misirlil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6l\u00fcms\u00fcz h\u0259yata layiq olmayanlar\u0131n \u00fcr\u0259yini Ammit adl\u0131, ilana b\u0259nz\u0259r qorxunc varl\u0131q, n\u0259h\u0259ng a\u011fz\u0131 il\u0259 yeyir. \u0130slam\u0131n c\u0259h\u0259nn\u0259m t\u0259svirind\u0259, \u201cQuran\u201dda yaz\u0131lmasa da, ilanlardan dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, yeralt\u0131nda yeyilm\u0259 ideyas\u0131 daha q\u0259dimdir, sonralar yeyilm\u0259 odda yand\u0131r\u0131lma il\u0259 \u0259v\u0259z edildi, ana b\u0259tni simvolu olan \u00e7uxur v\u0259 q\u0131r qazan\u0131 da neqativl\u0259\u015fdirilib i\u00e7i odla dolduruldu. \u0130slam c\u0259h\u0259nn\u0259minin \u0259sas c\u0259h\u0259ti odla ba\u011fl\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Xristianl\u0131\u011f\u0131n Misird\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n sonra VII \u0259srd\u0259 ya\u015fayan Keft piskoposu Pisen-tiosun h\u0259yat\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n bir kitab yaz\u0131l\u0131b. E. A. Wallis Budgey\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259min kitabda k\u00f6hn\u0259 v\u0259 yeni c\u0259h\u0259nn\u0259m t\u0259svirl\u0259ri bel\u0259 sintez edilir: \u201c&#8230;G\u00fcnahlar\u0131 \u00e7ox olan b\u0259zil\u0259ri &#8230;. indi Amentid\u0259dirl\u0259r (y\u0259ni q\u0259dim \u00f6l\u00fcl\u0259r diyar\u0131nda), b\u0259zil\u0259ri daha q\u0131raqdak\u0131 qaranl\u0131qda, b\u0259zil\u0259ri odlu \u00e7uxur v\u0259 x\u0259nd\u0259kl\u0259rd\u0259, b\u0259zil\u0259ri d\u0259 od \u00e7aylar\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259dirl\u0259r\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  (ard\u0131 var)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slam dinind\u0259 \u0259ks\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin y\u0259hudilik v\u0259 xristianl\u0131\u011f\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":97831,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-188146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130slam dinind\u0259 \u0259ks\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin y\u0259hudilik v\u0259 xristianl\u0131\u011f\u0131n\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-01-10T19:43:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38661.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"801\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"398\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri\",\"datePublished\":\"2018-01-10T19:43:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/\"},\"wordCount\":3212,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/38661.png\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/\",\"name\":\"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/38661.png\",\"datePublished\":\"2018-01-10T19:43:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/38661.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/38661.png\",\"width\":801,\"height\":398,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri - MEYDAN.TV","og_description":"\u0130slam dinind\u0259 \u0259ks\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin y\u0259hudilik v\u0259 xristianl\u0131\u011f\u0131n","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2018-01-10T19:43:40+00:00","og_image":[{"width":801,"height":398,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38661.png","type":"image\/png"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri","datePublished":"2018-01-10T19:43:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/"},"wordCount":3212,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38661.png","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/","name":"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38661.png","datePublished":"2018-01-10T19:43:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38661.png","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38661.png","width":801,"height":398,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islam-dininin-qedim-misirdeki-kokleri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u0130slam dininin q\u0259dim Misird\u0259ki k\u00f6kl\u0259ri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188146"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188146\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/97831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}