{"id":188109,"date":"2018-01-08T19:17:47","date_gmt":"2018-01-08T19:17:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/"},"modified":"2018-01-08T19:17:47","modified_gmt":"2018-01-08T19:17:47","slug":"avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/","title":{"rendered":"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?!"},"content":{"rendered":"<p>\n  Tarix\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, klassik avtoritar v\u0259 totalitar sisteml\u0259rin yaranma, ayaqda qalma s\u0259b\u0259bi kimi, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, onlar\u0131n sahib olduqlar\u0131 ideologiyalar\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130deologiyas\u0131z, y\u0259ni klassik olmayan avtoritarizm\u0259 g\u0259linc\u0259, bunu n\u0259z\u0259ri bax\u0131mdan \u201cmodern avtoritarizm\u201d d\u0259 adland\u0131rmaq olar&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  \u018fn\u0259n\u0259vi yana\u015fmaya inansaq, avtoritar rejiml\u0259rin ideologiyas\u0131n\u0131n olmamas\u0131 onlar\u0131n z\u0259if yeri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fslind\u0259 \u0259ksi d\u0259 do\u011frudur: ideologiyas\u0131zl\u0131qlar\u0131 avtoritar rejiml\u0259rin sanki bumeranq effektli \u201cqalxan\u0131\u201d kimidir.\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259la da el\u0259 ondad\u0131r ki, bu c\u00fcr avtoritar rejimin \u201cAxilles daban\u0131\u201dna z\u0259rb\u0259 endirm\u0259k, y\u0259ni onun ideologiyas\u0131n\u0131n \u201cpis\u201d v\u0259 ya \u201cm\u0259nfur\u201d olmas\u0131n\u0131 \u0259sasland\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmur. Ax\u0131 o, yoxdur&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  \u0130deologiya inan\u0131lan n\u0259sn\u0259dir. Rejimin propaqanda d\u0259st\u0259sinin alovlu \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 sizi yan\u0131ltmas\u0131n. Bu, sad\u0259c\u0259, reklam-piar i\u015fidir.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cModern avtoritar\u201d rejiml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq da m\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u00e7\u0259tindir. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n m\u0259nas\u0131z s\u00f6z y\u0131\u011f\u0131n\u0131ndan ba\u015fqa bir ideologiyas\u0131 yoxdur. Sarkazmlar\u0131 \u00e7\u0131xsaq, bu s\u00f6z y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131n b\u0259z\u0259n he\u00e7 cavab veril\u0259si t\u0259r\u0259fi bel\u0259 olmur.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259hz bu ideologiyas\u0131zl\u0131q da m\u00fcasir avtoritarizmin xalq t\u0259r\u0259find\u0259n standart d\u00f6vl\u0259t kimi yox, holdinq kimi alq\u0131lanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bel\u0259 rejim insanlar\u0131n \u015f\u00fcuruna ictimai maraq anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 yerl\u0259\u015fdirdiyi \u201cbazar k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201d il\u0259 avtoritar kapitalizmin s\u00fctunlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 siyasi avtoritarizmin m\u00f6hk\u0259m karkas\u0131n\u0131 qurma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir.\n<\/p>\n<p>\n  \u00dcst\u0259lik, onun ideologiyas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 demokratik d\u00fcnyadan g\u0259lm\u0259li olan t\u0259zyiql\u0259ri d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 azald\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Bir halda ki bu c\u00fcr rejiml\u0259rin ideologiyas\u0131 yoxdur, dem\u0259li, olmayan \u015feyi ixrac etm\u0259k kimi bir niyy\u0259tl\u0259ri d\u0259 yoxdur.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259 niyy\u0259tl\u0259ri yoxdursa, t\u0259hdid d\u0259 t\u0259\u015fkil etmirl\u0259r. Demokratik d\u00fcnya is\u0259 t\u0259hdid olaraq g\u00f6rm\u0259diyi rejiml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 sistemli t\u0259zyiq siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fctm\u00fcr. Y\u0259ni yana\u015fma t\u0259xmin\u0259n bel\u0259dir: t\u0259hdid yoxdursa, niy\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q olmas\u0131n?!\n<\/p>\n<p>\n  O ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, bu c\u00fcr rejiml\u0259rin \u0259n az\u0131 teorik olaraq ciddi t\u0259hdid \u00fcns\u00fcr\u00fc olmas\u0131 demokratik c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin bax\u0131\u015f\u0131nda, liberal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li akademik \u00e7evr\u0259l\u0259rin t\u0259hlill\u0259rind\u0259 antiinsan\u0131 idar\u0259etm\u0259 kimi t\u0259nqid olunur v\u0259 h\u0259tta sahib olduqlar\u0131 demokratik c\u0259miyy\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259yin real t\u0259hdidi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.\n<\/p>\n<p>\n  Demokratik d\u00fcnyan\u0131n siyasi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri is\u0259 bu h\u0259ssasl\u0131\u011fa yax\u015f\u0131 halda n\u00f6vb\u0259t\u00e7i b\u0259yanatlarla cavab, pis halda is\u0259 iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q z\u0259rur\u0259ti il\u0259 izah veriril\u0259r. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n siyasi yana\u015fmas\u0131na g\u00f6r\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti dramatikl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur: \u201cM\u00fcbariz\u0259 azad v\u0259 avtoritar d\u00fcnya aras\u0131nda deyil, azad v\u0259 azadl\u0131\u011fa meyll\u0259n\u0259n d\u00fcnya aras\u0131ndad\u0131r\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  T\u0259sbit bel\u0259 yanl\u0131\u015f olunca, y\u00fcr\u00fctd\u00fckl\u0259ri siyas\u0259t d\u0259 onlara g\u00f6r\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, sistemli t\u0259zyiq yox, \u201cdemokratiyaya inand\u0131rma yolu il\u0259 islahatlara c\u0259lb etm\u0259\u201d olmal\u0131 imi\u015f.\n<\/p>\n<p>\n  T\u0259bii ki, son 20 ild\u0259 yeridil\u0259n bu siyas\u0259t tamamil\u0259 iflasa u\u011frad\u0131. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rinin avtoritar rejiml\u0259ri demokratiyaya inan\u0131b islahat etm\u0259k yolunu yox, avtoritarizmi daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259 yolunu se\u00e7dil\u0259r. B\u0259zil\u0259ri Az\u0259rbaycan kimi bir az da ir\u0259li gedib \u201cm\u00fcasir avtoritarizm\u0259\u201d monarxist elementl\u0259r d\u0259 \u0259lav\u0259 ed\u0259r\u0259k sistemi daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259kl\u0259rini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ideologiyas\u0131z rejiml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ideoloji h\u0259r\u0259kat ba\u015f tutmur. Ba\u015f tutan is\u0259 sad\u0259c\u0259, bar\u0131\u015fmaz v\u0259 \u0259yilm\u0259z \u0259qid\u0259 adamlar\u0131n\u0131n lokal etirazlar\u0131d\u0131r ki, buna da bel\u0259 rejiml\u0259r repressiyan\u0131 \u015fidd\u0259tl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 \u00f6zl\u0259rinin n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u00fcdr\u0259tli olduqlar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k f\u00fcrs\u0259ti kimi yana\u015f\u0131r&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  Bir dig\u0259r yanl\u0131\u015f is\u0259 a\u00e7\u0131q s\u0259rh\u0259dl\u0259rin avtokratiyaya z\u0259rb\u0259 olmas\u0131 q\u0259na\u0259tidir. 19-cu \u0259srin ortalar\u0131nda Rusiyaya ged\u0259n frans\u0131z aristokrat\u0131 Markiz de Kustin qay\u0131danda deyirdi: &#8220;Rusiyan\u0131n siyasi sistemi Q\u0259rbl\u0259 20 il azad \u0259laq\u0259d\u0259 olsa, tab g\u0259tir\u0259 bilm\u0259z&#8221;.\n<\/p>\n<p>\n  Onun deyimi bu g\u00fcn art\u0131q \u00fcmumi q\u0259na\u0259tdir; s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 ba\u015fqa c\u00fcr h\u0259yat t\u0259rzl\u0259rini g\u00f6rm\u0259y\u0259 v\u0259 bel\u0259likl\u0259, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259bkar olma\u011fa h\u0259v\u0259sl\u0259ndirir. Maraql\u0131d\u0131r, h\u0259qiq\u0259t\u0259nmi, s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131 avtoritar rejiml\u0259ri sars\u0131d\u0131r? Stalin buna birm\u0259nal\u0131 olaraq inan\u0131rd\u0131. O, yegan\u0259 g\u00fcnahlar\u0131 Avropan\u0131 g\u00f6rm\u0259k olan milyonlarla sovet insan\u0131n\u0131 s\u00fcrg\u00fcn\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi. Amma bax\u0131n, Putin Stalin deyil. O, m\u00fcasir avtoritarizmin \u0259n m\u0259nfur n\u00fcmay\u0259nd\u0259si kimi Rusiyan\u0131 bir g\u00fcn sovetist, bir g\u00fcn rasist, bir g\u00fcn imperialist, bir s\u00f6zl\u0259, vahid ideologiyas\u0131z idar\u0259 edir. O, insanlara s\u0259yah\u0259t etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259r\u0259k idar\u0259 edir. B\u0259li, h\u0259r\u0259k\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259 insanlar\u0131 t\u0259qib etm\u0259kd\u0259 b\u0259zi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r yarad\u0131r, ancaq o h\u0259m d\u0259 rejimin ya\u015famas\u0131na da imkanlar tan\u0131y\u0131r&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  Nec\u0259 yarad\u0131r?\n<\/p>\n<p>\n  Seymur Martin \u201c Siyasi (polikal men) adam\u201d kitab\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259ni \u00e7ox g\u00f6z\u0259l izah edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, o yaz\u0131r:\n<\/p>\n<p>\n  \u201cSSR\u0130 ona g\u00f6r\u0259 y\u0131x\u0131lmad\u0131 ki, insanlar tamamil\u0259 azad olmaq ist\u0259yirdil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 y\u0131x\u0131ld\u0131 ki, insanlar m\u00fc\u0259yy\u0259n azadl\u0131qlar ist\u0259yirdil\u0259r\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  SSR\u0130 el\u0259 bir qapal\u0131 \u00f6lk\u0259 idi ki, insanlar, sad\u0259c\u0259, s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fcnyan\u0131 g\u0259z\u0259 bilm\u0259k azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn tamamil\u0259 azad olma\u011fa m\u0259cbur idi. \u201cB\u0259zi azadl\u0131qlar namin\u0259 tam azadl\u0131qlar u\u011fruna\u201d ba\u015flanan v\u0259 anti ideoloji \u0259saslar\u0131 yarad\u0131la bil\u0259n h\u0259r\u0259katlar SSR\u0130-ni y\u0131xd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, son 20 ild\u0259 SSR\u0130-nin \u00e7\u00f6km\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 says\u0131z hesabs\u0131z m\u0259qal\u0259l\u0259r, elmi i\u015fl\u0259r yaz\u0131l\u0131b. \u018fn a\u011flabatan yana\u015fma budur ki, \u201cYenid\u0259nqurma\u201dn\u0131n elan edilm\u0259sinin s\u0259b\u0259bi kommunizm\u0259 olan inam\u0131n sars\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyildi. \u018fksin\u0259, Qorba\u00e7ov inan\u0131rd\u0131 ki, bu islahatlarla \u0259sl sosializmin demokratik kapitalizmd\u0259n daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu s\u00fcbut ed\u0259c\u0259k. Di g\u0259l ki, n\u0259tic\u0259 fiasko oldu. \u00c7\u00fcnki \u201cyuxar\u0131\u201ddan ba\u015flanan islahat\u00e7\u0131l\u0131q elitan\u0131n \u0259siridir v\u0259 d\u00fczg\u00fcn q\u0259rarlar q\u0259bul ed\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan bir \u015feyd\u0259n, h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri yet\u0259ri q\u0259d\u0259r sezm\u0259k imkan\u0131ndan m\u0259hrumdur. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 d\u0259 estable\u015fmentin \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259fti\u015fi \u00f6z\u00fcn\u00fc islaha g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmad\u0131, inqilablarla yekunla\u015fd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  O ba\u015fqa s\u00f6hb\u0259tin m\u00f6vzusudur ki, inqilablar kommunist elitalarla, m\u00fcxalif\u0259tin ortaq ist\u0259yi \u015f\u0259klind\u0259 ba\u015f vermi\u015f oldu. Kommunist elitalar \u00f6z rejiml\u0259rini islah ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259ri \u00fcmidi il\u0259 onun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 t\u00f6hf\u0259 verirk\u0259n, m\u00fcxalif\u0259t d\u0259 reall\u0131qda k\u00f6k\u00fcn\u00fc tam qaz\u0131ma\u011f\u0131 arzu etdiyi sovetizmin sonuna, guya islahat ist\u0259dikl\u0259rini q\u0259l\u0259m\u0259 verm\u0259kl\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fsas m\u00f6vzuya qay\u0131tsaq, yekunda onu dey\u0259 bil\u0259rik ki, postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, konkret olaraq Az\u0259rbaycanda indi insanlar qism\u0259n \u201cazad\u201dd\u0131rlar. \u0130st\u0259dikl\u0259ri \u00f6lk\u0259y\u0259 s\u0259rb\u0259st gedib-g\u0259l\u0259 bilirl\u0259r. Dolay\u0131s\u0131yla n\u0259 milyonlar\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259c\u0259k (\u201cbir azadl\u0131q namin\u0259 tam azadl\u0131q\u201d u\u011frunda b\u00f6y\u00fck h\u0259r\u0259kata z\u0259min yaradan) ideologiya var, n\u0259 d\u0259 klassik buxov&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  Bu bax\u0131mdan daha m\u0259nfi anlamdak\u0131 miqrasiya azadl\u0131\u011f\u0131 da \u201cmodern avtoritarizm\u201din \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259hdid g\u00f6rd\u00fcy\u00fc azadl\u0131q deyil, \u0259ksin\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 antibiotik effektli z\u0259r\u0259rsiz azadl\u0131qd\u0131r. Y\u0259ni m\u00fcasir avtoritarizmin m\u00fcasir s\u00fcrg\u00fcn\u00fcd\u00fcr: g\u00f6nd\u0259rmirs\u0259n, amma t\u0259\u015fviq edirs\u0259n&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  \u00dcst\u00fcnd\u0259 \u00e7ox dayanmaq ist\u0259mir\u0259m, amma bir misal da m\u0259\u015fhur Fransa inqilab\u0131ndan g\u0259tir\u0259k. XVIII \u0259sr Fransas\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015fu bax\u0131m\u0131ndan m\u0259rk\u0259zi b\u00fcrokratik sistem\u0259 v\u0259 h\u0259rbi dayaqlara \u0259saslananan m\u00fctl\u0259q monarxiya idi. Eyni d\u00f6vr\u00fcn \u0130ngilt\u0259r\u0259si is\u0259 bir q\u0259d\u0259r f\u0259rqli, parlamentar sistem\u0259 sahib monarxiya, Maqna- Kartadan \u00fcz\u00fc bu yana m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r demokratiya tarixi olan imperiya idi. Amma Avropa siyasi tarixind\u0259 k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015f \u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri, m\u00fctl\u0259q monarxiyadan demokratiyaya ke\u00e7id, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259 insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 kimi m\u00fct\u0259rr\u0259qqi prinsipl\u0259r\u0259 \u0259saslanan 1789-cu il inqilab\u0131 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 yox, Fransada ba\u015f verdi.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259nc\u0259, bunun \u0259n ciddi sosial izah\u0131 h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn \u0130ngilt\u0259r\u0259sind\u0259n \u201cYeni D\u00fcnya\u201dya (Amerikaya) y\u00f6n\u0259l\u0259n b\u00f6y\u00fck miqrasiya ax\u0131n\u0131 idi. Ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k inqilab\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259si olan bu ax\u0131n \u0130ngilt\u0259r\u0259ni t\u0259rk ed\u0259nd\u0259 Fransada art\u0131q ideoloji tamamlanma ya\u015fay\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  He\u00e7 t\u0259s\u0259d\u00fcfi deyil ki, ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259tbiqi he\u00e7 vaxt u\u011furlu al\u0131nmayan m\u00f6c\u00fcz\u0259 demokratiyan\u0131 yeni qit\u0259d\u0259 m\u0259hz bu miqrantlar qurdular v\u0259 Fransa inqilab\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck dal\u011fas\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yayd\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  Bu yaz\u0131da m\u0259qs\u0259d \u201ctez-anti tez\u201d bax\u0131\u015f\u0131 il\u0259 yax\u015f\u0131 olan \u015feyin \u0259slind\u0259 pis \u015fey oldu\u011fu v\u0259 ya pis olan \u015feyin \u0259slind\u0259 yax\u015f\u0131 oldu\u011funu \u0259sasland\u0131rmaq deyil, \u0259lb\u0259tt\u0259. M\u0259qs\u0259d konkret olaraq bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 yum\u015faq avtoritarizmin hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n avtoritarizm\u0259 yuvarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 bizim bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilm\u0259m\u0259yimiz\u0259 yeni izahlar g\u0259tirm\u0259k idi. M\u00fczakir\u0259 edil\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00e7oxdur. Ax\u0131 n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 demokratiyan\u0131n imitasiyas\u0131 siyas\u0259ti G\u00fcrc\u00fcstanda demokratiyaya ke\u00e7idl\u0259, Az\u0259rbaycanda is\u0259 avtoritarizmin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 ke\u00e7idl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi?! Hans\u0131 daha \u00e7ox qanunauy\u011funluqdur?! Bunun n\u0259z\u0259ri t\u0259r\u0259fin\u0259 qalaq-qalaq yaz\u0131lar h\u0259sr etm\u0259k olar. Praktik t\u0259r\u0259fi is\u0259 bundan ibar\u0259tdir ki, bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 demokratiyaya r\u0259van ke\u00e7idin transformasiya imkanlar\u0131 art\u0131q \u00e7oxdan t\u00fck\u0259nib. B\u00fct\u00fcn demokratik institutlar\u0131n \u00f6z funksionall\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamil\u0259 itirdiyi indiki v\u0259ziyy\u0259timizd\u0259 \u0259liyevl\u0259r idar\u0259etm\u0259si, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, demokratiyaya ke\u00e7idl\u0259 yekunla\u015fmayacaq. O, sad\u0259c\u0259, \u00e7\u00f6k\u0259c\u0259k.\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259s bu t\u0259n\u0259zz\u00fcl sonda b\u00f6y\u00fck etiraz dal\u011fas\u0131nam\u0131 \u00e7evril\u0259c\u0259k, yoxsa \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f sonras\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 qur\u015fa\u011f\u0131m\u0131za q\u0259d\u0259r y\u0131\u011f\u0131lacaq bir zibillikmi olacaq?! M\u0259hz bu suala tapa bil\u0259c\u0259yimiz cavab bizim hans\u0131 strategiya qurmal\u0131 oldu\u011fumuzu m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259k. V\u0259 ya biz o m\u0259chul sonu g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n \u201cideologiyas\u0131z avtoritarizm\u0259 nec\u0259 qalib g\u0259lm\u0259li?!\u201d sual\u0131na cavab tapmal\u0131 v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 strategiya m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259liyik&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130deologiyas\u0131z rejiml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ideoloji h\u0259r\u0259kat ba\u015f tutmur<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":97798,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-188109","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analitika","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?! - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?! - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130deologiyas\u0131z rejiml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ideoloji h\u0259r\u0259kat ba\u015f tutmur\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-01-08T19:17:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38643.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"827\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?!\",\"datePublished\":\"2018-01-08T19:17:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/\"},\"wordCount\":1973,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/38643.jpg\",\"articleSection\":[\"Analitika\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/\",\"name\":\"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?! - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/38643.jpg\",\"datePublished\":\"2018-01-08T19:17:47+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/38643.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/38643.jpg\",\"width\":1300,\"height\":827,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Analitika\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/analitika\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?! - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?! - MEYDAN.TV","og_description":"\u0130deologiyas\u0131z rejiml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ideoloji h\u0259r\u0259kat ba\u015f tutmur","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2018-01-08T19:17:47+00:00","og_image":[{"width":1300,"height":827,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38643.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?!","datePublished":"2018-01-08T19:17:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/"},"wordCount":1973,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38643.jpg","articleSection":["Analitika"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/","name":"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?! - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38643.jpg","datePublished":"2018-01-08T19:17:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38643.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/38643.jpg","width":1300,"height":827,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/avtoritarizm-nece-mohkemlenir-ideologiyasiz-sistem-sayesindemi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Analitika","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/analitika\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Avtoritarizm nec\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir: ideologiyas\u0131z sistem say\u0259sind\u0259mi?!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188109"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188109\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/97798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}