{"id":187000,"date":"2017-10-15T12:47:33","date_gmt":"2017-10-15T12:47:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/"},"modified":"2017-10-15T12:47:33","modified_gmt":"2017-10-15T12:47:33","slug":"dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/","title":{"rendered":"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?!"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/eliyev-ailesi-bmt-de\/\" alt=\"\u018fliyev ail\u0259si BMT-d\u0259\" class=\"wp-image-93901\"\/><figcaption>\n    \u018fliyev ail\u0259si BMT-d\u0259<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Az\u0259rbaycanda son zamanlar \u00e7ox maraql\u0131 hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verir. \u00d6lk\u0259d\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n rejimin ismi \u00e7oxdan &#8220;s\u00fclal\u0259&#8221; adland\u0131r\u0131l\u0131r, amma bu m\u0259nada son ayda BMT (m\u0259\u015fhur selfi) v\u0259 A\u015ePA-dak\u0131 m\u0259lum m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259ndir.\n<\/p>\n<p>\n  2003-c\u00fc ild\u0259 parlamentd\u0259 Bak\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fib Heyd\u0259rabad edilm\u0259si t\u0259klifi s\u0259sl\u0259n\u0259nd\u0259 \u00e7oxuna g\u00fclm\u0259li g\u0259lirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Do\u011frudur, r\u0259smi olaraq q\u0259bul etm\u0259dil\u0259r, amma sonra aeroportlarda ham\u0131 GYD (\u0259slind\u0259 HYD olmal\u0131 idi, amma texniki \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n m\u00fcmk\u00fcn deyilmi\u015f, sonra bir dostumuz izah etdi biz\u0259) yaz\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc, y\u0259ni ki, bu ads\u0131z \u00f6t\u00fc\u015f\u0259 bilm\u0259dik. \u018fslind\u0259 bir \u00e7ox aeroportlarda sad\u0259c\u0259 Heydar Aliyev d\u0259 yaz\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Daha sonra, 2006-c\u0131 ild\u0259 milli valyuta d\u0259yi\u015fil\u0259nd\u0259 \u0259skinaslar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 3-c\u00fc prezidentin \u015f\u0259kli olmayanda, T\u00fcrkm\u0259nistandan f\u0259rqliyik dey\u0259 sevinmi\u015fdik &#8211; sonradan anla\u015f\u0131ld\u0131 ki, \u00e7ox nahaq yer\u0259. H\u0259r \u015fey a\u00e7\u0131q v\u0259 s\u0259mimi olsa, daha yax\u015f\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Bir il \u00f6nc\u0259, 26 sentyabr referendumu zaman\u0131 yazm\u0131\u015fd\u0131m ki, bug\u00fcnd\u0259n biz art\u0131q \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259ni r\u0259smil\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yik, i\u015fimiz d\u0259 asanla\u015facaq, \u00e7\u00fcnki uzun ill\u0259r \u00e7ox adam &#8220;konstitusiyam\u0131z yax\u015f\u0131d\u0131r, amma riay\u0259t olunmur&#8221; kimi s\u00f6zl\u0259r deyirdi, amma ind\u0259n bel\u0259 o c\u00fcr olmayacaq, sa\u011f olsun bizim hakimiyy\u0259t, b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn burcutma yollar\u0131n\u0131 qapadaraq insanlar\u0131 zaman-zaman s\u0259mimiyy\u0259t\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259yir.\n<\/p>\n<p>\n  Uzun ill\u0259r ba\u015fqa bir deyimi d\u0259 e\u015fitmi\u015fik, \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 demi\u015fik: &#8220;D\u00f6vl\u0259t ba\u015fqa, hakimiyy\u0259t ba\u015fqa&#8221;. Bu haqda ham\u0131 \u00e7ox dan\u0131\u015f\u0131b, indi d\u0259 bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, hakimiyy\u0259t tamamil\u0259 ba\u015fqa anlamd\u0131r, hakimiyy\u0259t\u0259 ham\u0131 g\u0259l\u0259 bil\u0259r, hakimiyy\u0259tl\u0259r d\u0259yi\u015fil\u0259 bil\u0259r, lakin d\u00f6vl\u0259t \u0259b\u0259didir v\u0259 s. Deyilmi?\n<\/p>\n<p>\n  Bunu dey\u0259rk\u0259n d\u0259, ideal kimi Avropada t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapm\u0131\u015f h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturduq, lakin indi bir q\u0259d\u0259r b\u00f6lg\u0259 v\u0259 b\u00f6lg\u0259nin tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq.\n<\/p>\n<p>\n  Avropadak\u0131 haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vl\u0259t tipl\u0259rinin yaranmas\u0131n\u0131n iki \u0259sas s\u0259b\u0259bi Reformasiya v\u0259 B\u00f6y\u00fck Frans\u0131z inqilab\u0131d\u0131r. Yeni D\u00f6vr\u00fcn bu iki b\u00f6y\u00fck dal\u011fas\u0131 Avropada uzun \u0259srl\u0259rd\u0259n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapm\u0131\u015f v\u0259 dind\u0259n legitimasiya alan k\u00f6hn\u0259 monarxiyalar\u0131 faktiki m\u0259hv edir. Bunlar\u0131n yerin\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f mill\u0259t\u00e7iliyi v\u0259 legitimliyi se\u00e7kid\u0259n m\u00f6vcud olan yeni tip d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yarad\u0131r. Bu tip d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00c9tat-nation (mill\u0259t-d\u00f6vl\u0259t) kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k olar, bunlar Almaniya, Fransa, \u0130taliya, \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Pol\u015fa v\u0259 s. kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rdir. Buradak\u0131 d\u00f6vl\u0259t mexanizmi v\u0259t\u0259nda\u015f mill\u0259t\u00e7iliyin\u0259 \u0259sas\u0259n ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7ki il\u0259 idar\u0259 olunur v\u0259 bununla d\u00f6vl\u0259tin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259min edilir.\n<\/p>\n<p>\n  \u015e\u0259rqd\u0259ki d\u00f6vl\u0259t tipl\u0259ri haqda n\u0259 dem\u0259k olar b\u0259s? F\u0259xr etdiyimiz \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n d\u00f6vl\u0259ti nec\u0259 adlan\u0131rd\u0131? Yox, o, n\u0259inki bizd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f kimi Az\u0259rbaycan, he\u00e7 \u0130ran da deyildi, o d\u00f6vl\u0259tin ismi m\u0259hz s\u00fclal\u0259nin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131: Devl\u0259ti-S\u0259f\u0259viyy\u0259. Ondan \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra da bu \u0259razid\u0259 g\u0259l\u0259n b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bel\u0259 adlan\u0131rd\u0131. Tutal\u0131m, \u015e\u0259ddadil\u0259r v\u0259 ya R\u0259vvadil\u0259r d\u00f6vl\u0259ti, Atab\u0259yl\u0259r d\u00f6vl\u0259ti, \u018ff\u015farlar, Devl\u0259ti-Qacar v\u0259 h\u0259tta XX \u0259srd\u0259 \u0130randak\u0131 \u015fah rejimi d\u0259 s\u0131rf s\u00fclal\u0259 rejimi idi. Bu da yaln\u0131z bizim b\u00f6lg\u0259d\u0259 bel\u0259 deyildi, b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259rq d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri yaln\u0131z hans\u0131sa n\u0259sl\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131. S\u0131rf bir n\u0259slin hakimiyy\u0259td\u0259n getm\u0259si ad\u0259t\u0259n d\u00f6vl\u0259tin d\u0259 da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olurdu v\u0259 indiy\u0259 kimi b\u0259zi istisnalarla \u015f\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u0259hz bu model\u0259 \u0259saslan\u0131b &#8211; S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, \u0130ordaniya (\u0259slind\u0259 ismi Ha\u015fimil\u0259r olmal\u0131d\u0131r) krall\u0131\u011f\u0131 v\u0259 s., formal olaraq respublika adlananlar\u0131n da \u00e7oxu praktik olaraq bu mahiyy\u0259td\u0259dir. Bu anlamda \u015f\u0259rqd\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 hakimiyy\u0259t aras\u0131nda b\u0259rab\u0259rlik i\u015far\u0259si qoyulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  \u015e\u0259rqd\u0259 bir hakimi-m\u00fctl\u0259qin g\u0259lm\u0259si il\u0259 yaranm\u0131\u015f ist\u0259nil\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u00e7ox k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fil\u0259 bil\u0259r. H\u0259tta layikliyi \u00f6z\u00fcn\u0259 ba\u015fl\u0131ca d\u0259y\u0259r etmi\u015f Kamal\u00e7\u0131 T\u00fcrkiy\u0259si d\u0259 Atat\u00fcrk\u00fcn v\u0259fat\u0131ndan v\u0259 \u0130n\u00f6n\u00fcn\u00fcn g\u0259li\u015find\u0259n sonra n\u0259inki siyas\u0259tini, dem\u0259k olar \u00f6lk\u0259ni radikal d\u0259yi\u015fdi. N\u0259 q\u0259d\u0259r paradoksal olsa da, bu fakt, y\u0259ni \u0130n\u00f6n\u00fcn\u00fcn II D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si \u00f6nc\u0259sind\u0259, 1938-ci ild\u0259 Atat\u00fcrk\u00fc \u0259v\u0259zl\u0259m\u0259si T\u00fcrkiy\u0259ni m\u00fcharib\u0259d\u0259n v\u0259 faktiki d\u00fcnya siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259n silinm\u0259kd\u0259n xilas etdi.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fg\u0259r XX \u0259srd\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 yaranm\u0131\u015f ist\u0259nil\u0259n d\u00f6vl\u0259tin tarixin\u0259 q\u0131saca bax\u0131\u015f ets\u0259k, yen\u0259 d\u0259 eyni n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yik. G\u00fcnl\u0259r \u0259vv\u0259l k\u00fcrd d\u00f6vl\u0259tinin ke\u00e7mi\u015f \u0130raq \u0259razisinin \u015fimal\u0131nda yaranmas\u0131 haqda referendum ke\u00e7irildi. \u018fslind\u0259 k\u00fcrd d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131 lab\u00fcd prosesdir, son ill\u0259r b\u00f6lg\u0259d\u0259ki siyasi durum buna i\u015far\u0259 edirdi. S\u0259rh\u0259dl\u0259rinin x\u0259tke\u015fl\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259sin\u0259 \u00e7ox b\u0259nz\u0259y\u0259n \u0130raq v\u0259 Suriya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259tin ki, art\u0131q \u0259vv\u0259lki statusda qals\u0131nlar. Qat\u0131 avtoritarist hakiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 edil\u0259n bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, h\u0259min n\u0259slin hakimiyy\u0259ti itirm\u0259si v\u0259 s\u00fcqutu il\u0259 tarix s\u0259hn\u0259sind\u0259n silnir.\n<\/p>\n<p>\n  Haz\u0131rda \u015fimal\u0131nda K\u00fcrd\u00fcstan d\u00f6vl\u0259ti yarad\u0131lan \u0130raq, c\u0259mi 30 il \u00f6nc\u0259 sayca d\u00fcnyan\u0131n 4-c\u00fc ordusuna malik idi. 1980-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259nin diktatoru S\u0259ddam t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130rana edil\u0259n v\u0259 8 il \u00e7\u0259k\u0259n qanl\u0131 m\u00fcharib\u0259 burada f\u0259xrl\u0259 &#8220;S\u0259ddam\u0131n q\u0259disiyy\u0259si&#8221; (636-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlarla Sasanil\u0259r aras\u0131nda, \u0259r\u0259bl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130ran\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n m\u00fcharib\u0259) adlan\u0131rd\u0131. Sonra S\u0259ddam\u0131n \u0259mri il\u0259 K\u00fcveytin i\u015f\u011fal\u0131, n\u0259tic\u0259sind\u0259 1991-ci il m\u00fcharib\u0259si, bunlar\u0131n m\u0259ntiqi yekunu kimi ba\u015f ver\u0259n 2003 m\u00fcharib\u0259si \u0130raqda milyonlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. B\u00fct\u00fcn bunlar bir diktatorun \u015f\u0131ltaql\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259f\u0259rb\u0259rliy\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f \u0259halinin verdiyi qurbanlar idi.\n<\/p>\n<p>\n  Diktator 2003-c\u00fc ild\u0259 devrildi, 2006-c\u0131 ild\u0259 edam edildi, indi bu is\u0259 \u00f6lk\u0259 m\u00f6vcudlu\u011fu il\u0259 vidala\u015f\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Suriyada da eyni proses ba\u015f verdi. Yaln\u0131z 1941-c\u0131 ild\u0259 Fransadan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etmi\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 60-lardan \u0259r\u0259b milli-sosialist partiyas\u0131 BAAS hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldi, bundan az sonra orada hakimi-m\u00fctl\u0259q olmu\u015f \u018fs\u0259dl\u0259rin (ilk \u00f6nc\u0259 Hafiz, sonra onun o\u011flu B\u0259\u015f\u0259r) qurdu\u011fu rejim, \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00e7\u00f6k\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 \u00f6lk\u0259ni d\u0259 m\u0259hv\u0259 apard\u0131. Rejimin uzun ill\u0259r \u0130sraill\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259hv edilmi\u015f insanlar da, hakimiyy\u0259tini saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn apard\u0131\u011f\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 getmi\u015f milyonlar\u0131n da qurban\u0131 \u0259b\u0259smi\u015f &#8211; ayd\u0131nd\u0131r ki, Suriyan\u0131 da par\u00e7alanan \u0130raq\u0131n aqib\u0259ti g\u00f6zl\u0259yir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Suriya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda bir \u00e7ox paralell\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fu inkaredilm\u0259zdir, bu haqda iki il \u00f6nc\u0259 t\u0259r\u0259fimizd\u0259n qeyd edilmi\u015fdi.\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin yaranmas\u0131na da m\u0259hz m\u00fcharib\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. I D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 1917-ci ild\u0259 Rusiyada m\u00fctl\u0259qiyy\u0259t \u00e7\u00f6k\u00fcr, bunun n\u0259tic\u0259si kimi \u00f6lk\u0259n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 ba\u015f verir. Bundan sonra imperiyan\u0131n c\u0259nubunda bu \u0259razinin idar\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yaranm\u0131\u015f C\u0259nubi Qafqaz Seymi G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n t\u0259kidi il\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 daha iki yeni d\u00f6vl\u0259t yaran\u0131r &#8211; Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Seymd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 Brest s\u00fclh\u00fcn\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Bu \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259\u011flub Rusiyan\u0131n Qafqazdak\u0131 c\u0259nubu Almaniyan\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi Osmanl\u0131n\u0131n idar\u0259sin\u0259 ke\u00e7m\u0259li idi, almanlar is\u0259 buna haz\u0131r deyildil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n G\u00fcrc\u00fcstan Almaniyan\u0131n t\u0259hriki v\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 Qafqaz Seymind\u0259n ayr\u0131lma\u011fa q\u0259rar verir, h\u0259r\u00e7\u0259nd ki, erm\u0259ni v\u0259 m\u00fcs\u0259lman n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri is\u0259 buna qar\u015f\u0131 idil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130st\u0259nil\u0259n halda o zamank\u0131 m\u00fcst\u0259qillik uzun s\u00fcrm\u00fcr, 1920-ci ill\u0259rd\u0259 yeni yaranm\u0131\u015f h\u0259r \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259 yenid\u0259n Rusiyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131l\u0131r. N\u00f6vb\u0259ti \u015fans art\u0131q XX \u0259srin sonuna t\u0259sad\u00fcf edir. 1991-ci ild\u0259 sovetl\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu \u00fc\u00e7 Qarqaz \u00f6lk\u0259si yenid\u0259n m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini elan edir. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda h\u0259min m\u00fcst\u0259qillik arzusuna \u0259n \u00e7ox m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi olur &#8211; o zamank\u0131 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 M\u00fct\u0259llibov bunu he\u00e7 bir formada q\u0259bul ed\u0259 bilmirdi. M\u00fct\u0259llibovdan sonra g\u0259l\u0259n El\u00e7ib\u0259y iqtidar\u0131 is\u0259 hakimiyy\u0259ti ya bilm\u0259zlikd\u0259n, ya bil\u0259r\u0259kd\u0259n (h\u0259r iki variant \u00e7ox pisdir), \u0259n yax\u015f\u0131 halda sad\u0259c\u0259 bacar\u0131qs\u0131zl\u0131qdan \u00f6z \u0259li il\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bel\u0259c\u0259 m\u00fcst\u0259qillik elan edil\u0259nd\u0259n c\u0259mi iki il sonra hakimiyy\u0259t KGB general\u0131n\u0131n \u0259lind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fir.\n<\/p>\n<p>\n  O zamandan ke\u00e7\u0259n 24 illik bir tarix bu \u0259razid\u0259 yeni bir s\u00fclal\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n bariz s\u00fcbutudur. S\u00fclal\u0259 d\u00f6vl\u0259ti atadan o\u011fula, indi is\u0259 yava\u015f-yava\u015f ondan yolda\u015f\u0131na ke\u00e7m\u0259si il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t edilir. Ke\u00e7\u0259n ay BMT ali sessiyas\u0131ndak\u0131 ail\u0259vi foto da bunun n\u00f6vb\u0259ti d\u0259lili idi. M\u0259xsuslu\u011fu bir ail\u0259y\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmayan, paytaxt\u0131 da b\u00fct\u00fcn aeroportlarda GYD (Heydar Aliyev) kimi yaz\u0131lan \u00f6lk\u0259, do\u011frudan da, D\u00f6vl\u0259ti-\u018fliyevl\u0259r adlansa, daha m\u0259ntiqli olar.\n<\/p>\n<p>\n  D\u00f6vl\u0259ti-\u018fliyevl\u0259r d\u00fcnyada \u00e7oxdan de-fakto olaraq q\u0259bul edilib. N\u0259inki \u00f6lk\u0259 \u0259halisi t\u0259r\u0259find\u0259n, b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq (\u0259slind\u0259 la\u011fla\u011f\u0131) qurumlar &#8211; BMT, UNESCO, AT\u018fT, A\u015ePA v\u0259 s. &#8211; ham\u0131s\u0131 reall\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l bilir v\u0259 d\u0259rk edirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Son ill\u0259r ba\u015f ver\u0259nl\u0259r sad\u0259c\u0259 bu qurumlar\u0131n mimikriyas\u0131n\u0131 bir q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirib, \u00e7\u00fcnki bu D\u00f6vl\u0259ti-\u018fliyevl\u0259r formal olaraq respublika adlan\u0131r v\u0259 Avropan\u0131n b\u00fct\u00fcn qurumlar\u0131na daxildir. Bunlar ata \u018fliyevin zaman\u0131nda ba\u015f vermi\u015fdi.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fg\u0259r 1993-c\u00fc ild\u0259 hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 alm\u0131\u015f ata \u018fliyev o zamandan Q\u0259rbin maliyy\u0259 tran\u015flar\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259ni b\u00fct\u00fcn Avropa qurumlar\u0131na daxil edir v\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259c\u0259yi \u00f6hd\u0259likl\u0259ri g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fcs\u0259, o\u011ful \u018fliyevin zaman\u0131nda bunun tam \u0259ks prosesi gedir &#8211; hakimiyy\u0259t Avropa qurumlar\u0131na m\u00fcmk\u00fcn b\u00fct\u00fcn r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259ri verm\u0259kl\u0259 ata \u018fliyevin verdiyi \u00f6hd\u0259likl\u0259rd\u0259n yan ke\u00e7m\u0259k ist\u0259yir.\n<\/p>\n<p>\n  Haz\u0131rda is\u0259 o\u011ful \u018fliyevin 3-c\u00fc prezidentliyinin sonunda ayd\u0131nd\u0131r ki, Q\u0259rb bu rejiml\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 legitimlik problemi ya\u015fay\u0131r. Y\u0259ni Q\u0259rb m\u0259murlar\u0131n\u0131n mimikriyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259razi daim m\u0259hdudla\u015fmaqdad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  \u018flb\u0259tt\u0259 bunun da \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 tap\u0131lacaq. S\u00fclal\u0259 daxilnd\u0259 sad\u0259c\u0259 \u015fahmatdak\u0131 kimi yerd\u0259yi\u015fm\u0259 (rokirovka) ba\u015f verm\u0259li, ortaya yeni ad \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131r &#8211; bunu da \u00e7ox m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 Birinci vitse-prezident xan\u0131m ed\u0259 bil\u0259r. O zaman Q\u0259rbin mimikriyas\u0131n\u0131 legitim saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha 10 ili olacaq. &#8220;Hakimiyy\u0259t\u0259 yeni fiqur g\u0259lib, ona h\u0259r\u0259k\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kart-blan\u015f verilm\u0259lidir&#8221; tipind\u0259.\n<\/p>\n<p>\n  Lakin s\u00fclal\u0259 hakimiyy\u0259tinin yuxar\u0131da qeyd edildiyi kimi \u0259sasl\u0131 bir m\u0259nfi c\u0259h\u0259ti var. S\u00fclal\u0259nin sonu \u00e7atanda o d\u00f6vl\u0259tin d\u0259 sonu \u00e7at\u0131r &#8211; tarix bunu aksioma \u00e7evirib. Ayd\u0131nd\u0131r ki, bizim \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnk\u00fc sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6lk\u0259d\u0259 klassik \u015f\u0259rq despotiyas\u0131 inti\u015far\u0131n\u0131 tapmaqdad\u0131r v\u0259 bu s\u00fclal\u0259nin hakimiyy\u0259td\u0259n getm\u0259si sad\u0259c\u0259 yeni q\u00fcvv\u0259l\u0259rin iqtidara g\u0259lm\u0259si il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu anlamda Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259ki prosesl\u0259r \u00e7ox qorxulu tendensiyadan x\u0259b\u0259r verir v\u0259 bizim bu halda istisna olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k sad\u0259l\u00f6hvl\u00fck olard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda son zamanlar \u00e7ox maraql\u0131 hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verir<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":93901,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-187000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analitika","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?! - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?! - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Az\u0259rbaycanda son zamanlar \u00e7ox maraql\u0131 hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verir\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-10-15T12:47:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/37072.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"960\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"689\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?!\",\"datePublished\":\"2017-10-15T12:47:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/\"},\"wordCount\":2227,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/37072.jpg\",\"articleSection\":[\"Analitika\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/\",\"name\":\"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?! - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/37072.jpg\",\"datePublished\":\"2017-10-15T12:47:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/37072.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/37072.jpg\",\"width\":960,\"height\":689,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Analitika\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/analitika\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?! - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?! - MEYDAN.TV","og_description":"Az\u0259rbaycanda son zamanlar \u00e7ox maraql\u0131 hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verir","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2017-10-15T12:47:33+00:00","og_image":[{"width":960,"height":689,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/37072.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?!","datePublished":"2017-10-15T12:47:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/"},"wordCount":2227,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/37072.jpg","articleSection":["Analitika"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/","name":"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?! - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/37072.jpg","datePublished":"2017-10-15T12:47:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/37072.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/37072.jpg","width":960,"height":689,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/dovlet-yoxsa-hakimiyyet-dilemmasi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Analitika","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/analitika\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"D\u00f6vl\u0259t, yoxsa hakimiyy\u0259t dilemmas\u0131?!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187000"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187000\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}