{"id":184327,"date":"2017-05-15T18:12:14","date_gmt":"2017-05-15T18:12:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/"},"modified":"2017-05-15T18:12:14","modified_gmt":"2017-05-15T18:12:14","slug":"tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/","title":{"rendered":"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/bilal-hesen\/\" alt=\"Bilal H\u0259s\u0259n\" class=\"wp-image-81468\"\/><figcaption>\n    Bilal H\u0259s\u0259n<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/bilal-hesenov-banner\/\" alt=\"Bilal H\u0259s\u0259nov banner\" class=\"wp-image-77323\"\/><figcaption>\n    Bilal H\u0259s\u0259nov banner<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  1906-c\u0131 il \u00c7ar Rusiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmirdi. Ke\u00e7\u0259nilki fevral inqilab\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 d\u0259 olsa, yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. F\u0259q\u0259t, ortada h\u0259ll olunas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r qalmaqda idi.\n<\/p>\n<p>\n  Bir il \u00f6nc\u0259, \u0130mperator ikinci Nikolay zorla, m\u0259\u015fhur oktyabr manifestn\u0259 qol at\u0131r. T\u0259till\u0259rin ard\u0131-aras\u0131 k\u0259silmir, iki milyondan \u00e7ox insan i\u015fini dayand\u0131r\u0131r. Sonda d\u0259miryol\u00e7ular\u0131n etiraz\u0131 \u0130mperatoru imza atma\u011fa m\u0259cbur edir. Ard\u0131nca Rusiya D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131 burax\u0131l\u0131r. \u00c7ar daxili i\u015fl\u0259r naziri olan Stol\u0131pini ba\u015f-nazir v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edir.\n<\/p>\n<p>\n  Sonralar bu hadis\u0259 tarix\u0259 Stol\u0131pinin aqrar reformas\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda yaz\u0131l\u0131r. Duman\u0131n burax\u0131lmas\u0131 v\u0259 Stol\u0131pin reformas\u0131n\u0131n vacibliyi h\u0259l\u0259 1905-ci ild\u0259 duyulurdu.\n<\/p>\n<p>\n  \u00c7\u00fcnki h\u0259min ilin yanvar\u0131nda \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n soyuq v\u0259 boz paytaxt\u0131 Sankt-Peterburqda imperator \u0259sg\u0259rl\u0259ri dinc aksiya ke\u00e7ir\u0259n f\u0259hl\u0259l\u0259ri g\u00fcll\u0259baran etmi\u015fdil\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 onlarla insan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, y\u00fczl\u0259rl\u0259 aksiya\u00e7\u0131 yaralanm\u0131\u015fd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Manifest imzalama\u011fa, Duman\u0131 da\u011f\u0131tma\u011fa, aqrar reforma ke\u00e7irm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259ni b\u00fcr\u00fcy\u0259n k\u00fctl\u0259vi t\u0259till\u0259r v\u0259 naraz\u0131l\u0131q deyildi.\n<\/p>\n<p>\n  Art\u0131q adi insanlar susmaq ist\u0259mir, \u00f6z haqlar\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir, mitinql\u0259r, aksiyalar, y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu vaxt Stol\u0131pin\u0259 qar\u015f\u0131 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 sui-q\u0259sd edilir, onun q\u0131z\u0131 v\u0259 o\u011flu terror akt\u0131 zaman\u0131 yaralan\u0131rlar. \u0130mperator inqilab\u00e7\u0131 Trotskini tutub Sibir\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edir, sonuncu is\u0259 yol\u00fcst\u00fc aradan \u00e7\u0131xma\u011f\u0131 bacar\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  T\u0259rs kimi, Amerika d\u00fcnya bazar\u0131na ucuz bu\u011fda \u00e7\u0131xar\u0131r. V\u0259 Avropan\u0131n bu\u011fda t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bu, Rusiyan\u0131n iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi z\u0259rb\u0259 olur. \u00c7\u00fcnki o d\u00f6vr Rusiyan\u0131n b\u00fcdc\u0259sinin yar\u0131dan \u00e7oxu, m\u0259hz d\u00fcnya bazar\u0131na tax\u0131l ixrac etm\u0259kl\u0259 formala\u015f\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259likl\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, s\u0259naye t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fc, b\u00fcdc\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, pul v\u0259saitinin d\u0259y\u0259rd\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259si, Rus-T\u00fcrk m\u00fcharib\u0259sind\u0259n qalma iri d\u00f6vl\u0259t borcu, ke\u00e7\u0259nil Rus-Yapon m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259tin ist\u0259r iqtisadi, ist\u0259r siyasi t\u0259siri, imperiyaya a\u011fal\u0131q ed\u0259n ail\u0259nin \u00e7\u00fcr\u00fck, s\u0259ri\u015ft\u0259siz idar\u0259\u00e7iliyi, d\u00f6vl\u0259td\u0259 yenil\u0259nmi\u015f qanunverici institutun yoxlu\u011fu, xalq\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259li h\u0259yat t\u0259rzi, yoxsulluq v\u0259 \u0259n n\u0259hay\u0259t, v\u0259t\u0259nda\u015f azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259hdudlu\u011fu. Y\u0259ni, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131, b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqluluq, yaz\u0131 v\u0259 \u00e7ap azadl\u0131\u011f\u0131na qoyulmu\u015f s\u0259rt senzura.\n<\/p>\n<p>\n  B\u00fct\u00fcn ba\u015f ver\u0259n olaylar\u0131n v\u0259 t\u0259lat\u00fcml\u0259rin fonunda bol\u015fevikl\u0259rin israrla Dumaya can atmas\u0131, b\u00f6y\u00fck insan k\u00fctl\u0259l\u0259rini aya\u011fa qald\u0131rmas\u0131, zavod v\u0259 fabrikl\u0259rd\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259z proletar mitinql\u0259ri ikinci Nikolay\u0131 \u0259s\u0259bl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 bilm\u0259zdi. \u0130mperator, indiki dill\u0259 des\u0259k, \u201ct\u0259k\u0259r\u0259\u201d d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 bu onu s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 daha aqressiv edir.\n<\/p>\n<p>\n  \u018flb\u0259t ki, imperiyan\u0131 titr\u0259d\u0259n hadis\u0259l\u0259r dal\u011fas\u0131, onun t\u0259rkibind\u0259 olan Tiflis v\u0259 Bak\u0131 quberniyalar\u0131ndan t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015f\u0259 bilm\u0259zdi.\n<\/p>\n<p>\n  Bak\u0131 quberniyas\u0131 o zaman t\u0259k Qafqaz\u0131n deyil, dem\u0259k olar b\u00fct\u00fcn imperiyan\u0131n s\u0259naye \u00fcr\u0259yi oldu\u011fundan, bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin proletar sinfi aras\u0131nda inqilab agenturas\u0131 \u00e7ox\u015fax\u0259li idi.\n<\/p>\n<p>\n  1908-ci ild\u0259 Stalin yazacaq, \u201cBak\u0131 fevral inqilab\u0131n\u0131n u\u011fursuz ba\u015fa \u00e7atmas\u0131na r\u0259\u011fm\u0259n sakitl\u0259\u015fmir, inqilab zaman\u0131 \u0259ld\u0259 olunan m\u00fc\u0259yy\u0259n azadl\u0131qdan maksimum yararlan\u0131r v\u0259 dig\u0259r Rusiya \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin yax\u015f\u0131 m\u0259nada qibt\u0259 ed\u0259c\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 1 may, proletar bayram\u0131n\u0131 qeyd edirdi\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  Bir il sonra Bak\u0131da \u201cMazut Konstitusiyas\u0131\u201d q\u0259bul edil\u0259ckdir. H\u0259l\u0259 ki, \u00c7ar h\u00f6kum\u0259ti fabrik v\u0259 zavodlarda t\u0259till\u0259ri yava\u015flatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi aras\u0131nda etnik z\u0259mind\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 yarad\u0131r v\u0259 Bak\u0131da erm\u0259ni-tatar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 ba\u015flay\u0131r. Buna cavab olaraq bol\u015fevikl\u0259r \u201cBak\u0131 f\u0259hl\u0259si\u201d qazetini \u00e7ap edirl\u0259r. Ard\u0131nca \u00c7ar\u0131n \u0259mri il\u0259 Bak\u0131 quberniyas\u0131nda \u015f\u0259h\u0259r r\u0259isi v\u0259zif\u0259si yarad\u0131l\u0131r v\u0259 Qubernator s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 malik olur. H\u0259min il Bak\u0131da ilk Az\u0259rbaycan H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131 qurulur. Bundan \u0259lav\u0259, 1906-c\u0131 ild\u0259 H.Z.Ta\u011f\u0131yevin d\u0259 \u00fczv oldu\u011fu \u201cHiday\u0259t\u201d m\u00fcs\u0259lman c\u0259miyy\u0259ti, Bak\u0131 camaat\u0131n\u0131 t\u0259ng\u0259 g\u0259tirmi\u015f \u015f\u0259h\u0259r qo\u00e7ular\u0131na qar\u015f\u0131 amans\u0131z m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 onlara divan tuturlar.\n<\/p>\n<p>\n  1906-c\u0131 il Tiflisd\u0259 is\u0259 yadda qalan hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri, Koba adl\u0131 cinay\u0259tkar\u0131n \u00f6z d\u0259st\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 q\u0131z\u0131l, pul o\u011furluq etm\u0259si olur. Tiflis Qubernatoru h\u0259min \u015f\u0259xsin axtar\u0131\u015f\u0131na b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0259rf edir, quldurlar\u0131n bol\u015fevikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bildirilir.\n<\/p>\n<p>\n  1906-c\u0131 ilin aprelind\u0259 Tiflisd\u0259, Mirz\u0259 C\u0259lil v\u0259 \u00d6m\u0259r Faiq Nemanzad\u0259nin m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k ald\u0131\u011f\u0131 \u201cQeyr\u0259t\u201d m\u0259tb\u0259\u0259sind\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d m\u0259cmu\u0259sinin ilk n\u00fcsx\u0259si \u00e7ap olunur.\n<\/p>\n<p>\n  Bu olay Qafqazda v\u0259 c\u0259mi \u00c7ar \u0130mperiyas\u0131nda \u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m hadis\u0259 olur. \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d n\u0259yin ki z\u0259man\u0259sinin, el\u0259 b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat tarixinin b\u0259lk\u0259 d\u0259 ilk v\u0259 sonuncu real dissident m\u0259cmu\u0259sidir.<br \/>\n  <br \/>\n  Jurnal\u0131n ba\u015f redaktoru faktiki Bak\u0131ya g\u0259lib jurnal \u00e7ap ed\u0259 bilmirdi, dem\u0259k olar Tiflisd\u0259 m\u00fchacir olaraq ya\u015fay\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Onun h\u0259mkar\u0131, \u00d6m\u0259r Faiq Nemanzad\u0259 h\u0259tta Tiflisd\u0259 t\u00fcrm\u0259d\u0259 d\u0259 yatm\u0131\u015fd\u0131r. Sonralar \u00c7ar polisi jurnal\u0131n karikatura\u00e7\u0131lar\u0131 \u015emerlinqi, Rotteri v\u0259 bir zaman pay sahibi olacaq \u018fliqulu N\u0259c\u0259fovu h\u0259bs edib Tiflisd\u0259, Metex qalas\u0131nda saxlayacaqlar. Bir ne\u00e7\u0259 k\u0259r\u0259m jurnal \u00e7ap\u0131n\u0131 dayand\u0131racaq, h\u0259tta bir d\u0259f\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n \u0130mperatorun \u0259mri il\u0259.\n<\/p>\n<p>\n  Jurnal \u00e7ap olunan ill\u0259rd\u0259 iki \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 b\u0131\u00e7aqlanacaq, b\u0259zil\u0259ri fiziki t\u0259cav\u00fcz\u0259 m\u0259ruz qalacaq. N\u0259c\u0259f \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, \u015fi\u0259-m\u0259zh\u0259b m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n ba\u015f m\u00fcct\u0259hidi jurnal\u0131 haram, onun ba\u015f redaktoru nax\u00e7\u0131vanl\u0131 Mirz\u0259 C\u0259lili kafir adland\u0131r\u0131b, \u0259dibin q\u0259tlini h\u0259r bir m\u00fcs\u0259lman \u00fc\u00e7\u00fcn vacibiyyat el\u0259n ed\u0259c\u0259k.\n<\/p>\n<p>\n  Sonra Bak\u0131 qo\u00e7ular\u0131 Mirz\u0259 C\u0259lili \u00f6ld\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Tiflis\u0259 killer g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259k, Mirz\u0259 dostlar\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 gizl\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 o g\u00fcnd\u0259n sonra \u00f6z\u00fcn\u0259 brauninq al\u0131b silahla g\u0259z\u0259c\u0259k. Jurnal birc\u0259 ay idi \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131, amma polisl\u0259r art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 redaksiyada v\u0259 Faiq Nemanzad\u0259nin evind\u0259 axtar\u0131\u015f aparm\u0131\u015f, inqilaba d\u0259st\u0259k olan s\u0259n\u0259dl\u0259r axtarm\u0131\u015fd\u0131lar.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fn absurd hadis\u0259 1906-c\u0131 ilin 19 aprelind\u0259 ba\u015f verir. Jurnal\u0131n ikinci tiraj\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn n\u00fcsx\u0259l\u0259ri q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn polisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n, birba\u015fa Tiflis Qubernatorunun g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 m\u00fcsadir\u0259 edilir.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fslind\u0259 jurnal\u0131n m\u00fcdriyy\u0259ti bunu bil\u0259r\u0259kd\u0259n etmir. Sad\u0259c\u0259 m\u0259tb\u0259\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n f\u0259hl\u0259 bu i\u015fd\u0259 na\u015f\u0131 olur v\u0259 r\u0259ngi laz\u0131m oldu\u011fundan \u00e7ox qoyur. Bu s\u0259b\u0259b\u0259 jurnal q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 al\u0131n\u0131r. Polisl\u0259r bunu r\u0259mzi olaraq bol\u015fevikl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k bilib, tam olaraq b\u00fct\u00fcn n\u00fcsx\u0259l\u0259ri m\u00fcsadir\u0259 edirl\u0259r. D\u00fczd\u00fc, sonradan jurnallar redaksiyaya qaytar\u0131l\u0131r, lakin iki n\u00fcsx\u0259si \u0259skik g\u0259lir. Bir s\u00f6zl\u0259, \u00c7ar h\u00f6kum\u0259ti art\u0131q jurnal\u0131n r\u0259ngind\u0259n h\u00fcrk\u00fcr. Ka\u011f\u0131z\u0131n r\u0259ngin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259cmu\u0259ni m\u00fcsadir\u0259 etm\u0259k art\u0131q bir isteriya idi. \u0130nqilab\u0131n qa\u00e7\u0131lmaz oldu\u011funu anlamaq, monarxiyan\u0131n s\u00fcqutunu \u015f\u00fcuralt\u0131 bilm\u0259k, hakimiyy\u0259tin iflas\u0131n g\u00f6rm\u0259k, siyasi meydanda can verm\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259r bir hald\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Di g\u0259lin d\u00f6n\u0259k \u00f6z z\u0259man\u0259miz\u0259. Yuxar\u0131da yazd\u0131qlar\u0131ma \u0259sas\u0259n sanki tarix t\u0259krarlan\u0131r. Rusiya art\u0131q imperiya deyil, ancaq imperialistik xasiyy\u0259tind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259kmir. Amerikan\u0131n neft bazar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kd\u00fcrd\u00fcy\u00fc yerd\u0259, Rusiya d\u0259rin maliyy\u0259 quyusuna yuvarlan\u0131b.\n<\/p>\n<p>\n  Bizim hakimiyy\u0259tin is\u0259 pulu var ik\u0259n g\u00fcya m\u00fcst\u0259qil g\u00f6r\u00fcnm\u0259k namin\u0259 geydiyi maskas\u0131 art\u0131q c\u0131r\u0131l\u0131b.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130nflyasiya, total yoxsulluq, iqtisadiyyat v\u0259 \u00fcmumi istehsalat olmayan yerd\u0259 camaat\u0131n n\u0259 zaman qalxaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rmaq \u00e7\u0259tindir.\n<\/p>\n<p>\n  Pul vahidinin d\u0259y\u0259rd\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259si, Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, banklar\u0131n iflas\u0131, dayanmadan yaranan i\u015fsizlik, intiharlar v\u0259 insanlar\u0131n psixoloji durumu. H\u00f6kum\u0259t toy-bayram, oyunlar v\u0259 yar\u0131\u015flar ke\u00e7irs\u0259 d\u0259, bu, \u00fcmumi toxtaxl\u0131q yaratm\u0131r. B\u0259dbinlik, \u00f6lk\u0259y\u0259 v\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 inams\u0131zl\u0131q s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. Deyin\u0259nl\u0259r, dey\u0259nl\u0259r, siyasi m\u0259hbuslar, vicdan m\u0259hbuslar\u0131, etiraz ed\u0259nl\u0259r \u00e7oxal\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  V\u0259 sonda hakimiyy\u0259t sonuncu, \u0259n m\u00fch\u00fcm r\u0131\u00e7aqa \u0259l at\u0131r. \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f azadl\u0131\u011f\u0131, s\u00f6z v\u0259 yaz\u0131 azadl\u0131\u011f\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 virtual m\u0259tbuata, be\u015f m\u00fcxalif internet sayta qada\u011fa qoyulur. Daha do\u011frusu onlara giri\u015f \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 bloklan\u0131r. Bu saytlarda i\u015fl\u0259y\u0259n jurnalistl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 cinay\u0259t i\u015fi a\u00e7\u0131l\u0131r, bloqqerl\u0259r tutulur, g\u0259nc aktivistl\u0259r \u015f\u0259rl\u0259nir, dig\u0259rl\u0259ri qeyri-r\u0259smi olaraq \u00f6lk\u0259d\u0259n qovulur, m\u00fchacir olurlar.\n<\/p>\n<p>\n  Bu, art\u0131q siyasi isteriyad\u0131r. V\u0259ziyy\u0259t eyn\u0259n o ill\u0259ri, h\u0259tta r\u0259ngin\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259zeti m\u00fcsadir\u0259 edil\u0259n d\u00f6vr\u00fc xat\u0131rlad\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, idar\u0259 etm\u0259yi bacarmayanlar, tarixin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131 da \u00f6yr\u0259nm\u0259dil\u0259r. B\u0259s sonra n\u0259 olacaq?\n<\/p>\n<p>\n  Sonra insanlar \u015f\u00fcarlar\u0131n\u0131, s\u00f6zl\u0259rini, ist\u0259k v\u0259 dil\u0259kl\u0259rini divarlarda qanla yazacaqlar. \u00c7\u00fcnki siyasi \u0259lacs\u0131zl\u0131qdan yaranan isteriya \u0259ks t\u0259sir ver\u0259c\u0259k v\u0259 bu u\u00e7uruma ged\u0259n yolu q\u0131saldacaq.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130ndi f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib a\u011f\u0131zlar\u0131 sko\u00e7lamaq, yaz\u0131lar\u0131 sildirm\u0259k, q\u0259zetl\u0259ri bloklamaq olar. Amma tarix h\u0259r bir x\u0131rdal\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131r v\u0259 qeyd edir.\n<\/p>\n<p>\n  Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r v\u0259 amans\u0131z c\u0259zaland\u0131r\u0131r. \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131n\u0131n r\u0259ngind\u0259n qorxan \u0130mperatorun sonu Ekaterinburqda, \u0130patyevin evind\u0259, yar\u0131m\u00e7\u0131q zirz\u0259mid\u0259 bitir.\n<\/p>\n<p>\n  Jurnal is\u0259 inqilabdan sa\u011f \u00e7\u0131x\u0131r, h\u0259l\u0259 xeyli m\u00fcdd\u0259t \u00e7ap olunur. Mirz\u0259 C\u0259lilin m\u0259cmu\u0259si, onun redaktorunun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra da \u00f6z i\u015f\u0131\u011f\u0131 il\u0259 c\u0259miyy\u0259tmizin maarifl\u0259nm\u0259y\u0259, savadlanma\u011fa, ayd\u0131nlanma\u011fa ged\u0259n yolunu i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    <b><br \/>\n      Yaz\u0131 m\u00fc\u0259llifin fikirl\u0259rini \u0259ks etdirir v\u0259 Meydan TV-nin m\u00f6vqeyi il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n    <\/b><br \/>\n  <\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1906-c\u0131 il \u00c7ar Rusiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmirdi. Ke\u00e7\u0259nilki fevral inqilab\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 d\u0259 olsa, yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. F\u0259q\u0259t, ortada h\u0259ll olunas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r qalmaqda idi.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":81468,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-184327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1906-c\u0131 il \u00c7ar Rusiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmirdi. Ke\u00e7\u0259nilki fevral inqilab\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 d\u0259 olsa, yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. F\u0259q\u0259t, ortada h\u0259ll olunas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r qalmaqda idi.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-05-15T18:12:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/31869.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r\",\"datePublished\":\"2017-05-15T18:12:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/\"},\"wordCount\":1916,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/31869.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/\",\"name\":\"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/31869.jpg\",\"datePublished\":\"2017-05-15T18:12:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/31869.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/31869.jpg\",\"width\":500,\"height\":300,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r - MEYDAN.TV","og_description":"1906-c\u0131 il \u00c7ar Rusiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmirdi. Ke\u00e7\u0259nilki fevral inqilab\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259 d\u0259 olsa, yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. F\u0259q\u0259t, ortada h\u0259ll olunas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r qalmaqda idi.","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2017-05-15T18:12:14+00:00","og_image":[{"width":500,"height":300,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/31869.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r","datePublished":"2017-05-15T18:12:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/"},"wordCount":1916,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/31869.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/","name":"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/31869.jpg","datePublished":"2017-05-15T18:12:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/31869.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/31869.jpg","width":500,"height":300,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/tarix-soz-azadligina-dusmen-olanlari-bagislamir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Tarix s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259n olanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184327"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184327\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}