{"id":180836,"date":"2016-11-29T19:21:38","date_gmt":"2016-11-29T19:21:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/"},"modified":"2016-11-29T19:21:38","modified_gmt":"2016-11-29T19:21:38","slug":"vetenperver-trollarin-hedefinde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/","title":{"rendered":"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/arzu-pic\/\" alt=\"Arzu Pic\" class=\"wp-image-6182\"\/><figcaption>\n    Arzu Pic<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/arzu-geybulla\/\" alt=\"Arzu Geybulla\" class=\"wp-image-6185\"\/><figcaption>\n    Arzu Geybulla<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Az\u0259rbaycanda internetd\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n f\u0259rqli fikr\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi t\u0259qibl\u0259r ba\u015flay\u0131b\n<\/p>\n<p>\n  M\u00fcxalif m\u0259tbuat v\u0259 jurnalistl\u0259r davaml\u0131 olaraq hakimiyy\u0259tin muzdlu trollar\u0131n\u0131n v\u0259 h\u0259qiqi t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n t\u0259hdidl\u0259rin\u0259 m\u0259rzu qal\u0131rlar.\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259tini v\u0259 prezident \u0130lham \u018fliyevi t\u0259nqid etdiyim\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259n\u0259 \u00e7ox \u015fey \u2013 fahi\u015f\u0259, it, donuz deyilib. X\u0259st\u0259 anam\u0131 v\u0259 r\u0259hm\u0259tlik atam\u0131 da bu c\u00fcr t\u0259hqir edibl\u0259r. Anam fahi\u015f\u0259, atam is\u0259 erm\u0259ni fahi\u015f\u0259si il\u0259 yatan satq\u0131n adland\u0131r\u0131l\u0131b. M\u0259ni \u0130stanbulda ya\u015fayark\u0259n t\u00fcrk v\u0259 erm\u0259ni dill\u0259rind\u0259 d\u0259rc olunan &#8220;Agos&#8221; q\u0259zetin\u0259 k\u00f6\u015f\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6r\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 r\u00fcsvay edibl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 avtomatik yarad\u0131lan v\u0259 bu t\u0259hqirl\u0259ri yayan hesablar\u0131n aras\u0131nda olan daimi istifad\u0259\u00e7il\u0259r qrupunu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259 bildim. Onlar tez-tez \u00f6z qaraguruh liderl\u0259rinin &#8220;twitter&#8221; postlar\u0131n\u0131 yenid\u0259n yayan real insanlard\u0131r (onlar aras\u0131nda daha yarad\u0131c\u0131 olanlar qrup hal\u0131nda yox, t\u0259k-t\u0259k f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r). H\u0259min qad\u0131nlar v\u0259 ki\u015fil\u0259r onlayn olan kimi m\u0259ni izl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Onlar &#8220;twitter&#8221;d\u0259 payla\u015fd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131lara r\u0259y bildirm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. B\u0259zil\u0259rini bloklam\u0131\u015fam, b\u0259zil\u0259rini izl\u0259mir\u0259m, amma \u0259n \u00e7ox onlara m\u0259h\u0259l qoymama\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nmi\u015f\u0259m.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    X\u00fclas\u0259<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycanda h\u00f6kum\u0259ty\u00f6nl\u00fc trollar (troll \u2013 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259qs\u0259dli v\u0259 aqressiv \u015f\u0259kild\u0259 provokasiya xarakterli postlar yazan \u015f\u0259xs) son be\u015f ild\u0259 daha \u00e7ox f\u0259alla\u015f\u0131blar. &#8220;Freedom House&#8221; t\u0259\u015fkilat\u0131 internet azadl\u0131\u011f\u0131na dair<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/freedomhouse.org\/report\/freedom-net\/2015\/azerbaijan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    hesabat\u0131nda<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  h\u00f6kum\u0259ty\u00f6nl\u00fc trollar\u0131n ifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 h\u00fccum xarakterini vur\u011fulayaraq, Az\u0259rbaycan\u0131 56-c\u0131 yer\u0259 endirib.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Bir d\u0259f\u0259 \u00e7ox yax\u0131n bir dostumun trollar haqq\u0131nda dediyi kimi: onlar\u0131 bo\u011fulanacan b\u0259sl\u0259yin<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  \u018fvv\u0259ll\u0259r bu trollar\u0131n hesablar\u0131 h\u00f6kum\u0259ty\u00f6nl\u00fc &#8220;\u0130R\u018fL\u0130&#8221; \u0130ctimai Birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunurdu. T\u0259\u015fkilat\u0131n ba\u015f katibi Rauf M\u0259rdiyev 2011-ci ild\u0259 &#8220;news.az&#8221; sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 demi\u015fdi ki, &#8220;\u0130R\u018fL\u0130&#8221;nin internet texnologiyalar\u0131 m\u0259rk\u0259zi &#8220;g\u0259nc n\u0259slin maarifl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 virtual m\u0259kanda Az\u0259rbaycan\u0131n maraqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na&#8221; xidm\u0259t edir. Onlayn m\u0259kanda &#8220;maraqlar\u0131n qorunmas\u0131&#8221; ifad\u0259si izah edir ki, &#8220;\u0130R\u018fL\u0130&#8221; onlarla eyni fikird\u0259 olmayan internet istifad\u0259\u00e7il\u0259rini trolla\u015fd\u0131rmaqla m\u0259\u015f\u011ful olub.\n<\/p>\n<p>\n  Dedikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu t\u0259\u015fkilat hakim partiyan\u0131n g\u0259ncl\u0259r t\u0259\u015fkilat\u0131ndan daha \u00e7ox i\u015f g\u00f6r\u00fcb.\n<\/p>\n<p>\n  &#8220;Onlar\u0131n hesablar\u0131 daha inand\u0131r\u0131c\u0131 &#8211; \u015f\u0259kill\u0259r daha yax\u015f\u0131, f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri daha pe\u015f\u0259kar g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc&#8221;, Az\u0259rbaycanda internet istifad\u0259si \u00fczr\u0259 \u00e7oxsayl\u0131<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/5833149\/Two_Can_Play_at_that_Game_Social_Media_Opportunities_in_Azerbaijan_for_Government_and_Opposition\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  m\u00fc\u0259llifi, Va\u015finqton Universitetinin professoru Keyti Pirs deyir.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259rdiyevin m\u00fcsahib\u0259si h\u0259m d\u0259&#8221;\u0130R\u018fL\u0130&#8221;nin internet texnologiyalar\u0131 t\u0259drisi layih\u0259sind\u0259 xeyli insan\u0131n i\u015fl\u0259diyi q\u0259na\u0259ti yarad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  &#8220;\u00d6lk\u0259nin \u0259n m\u00fcxt\u0259lif 52 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131ndan 50 min\u0259d\u0259k insan bu t\u0259liml\u0259r\u0259 c\u0259lb olunub. H\u0259d\u0259fimiz informasiya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 aktiv i\u015ftirak ed\u0259n g\u0259nc insanlar haz\u0131rlamaqd\u0131r&#8221;, &#8211; dey\u0259 M\u0259rdiyev bildirib.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259rdiyev kimi perspektivli liderl\u0259r ham\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259n se\u00e7ilm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. &#8220;\u0130R\u018fL\u0130&#8221; kimi bir t\u0259\u015fkilata \u00fczv olmaq h\u00f6kum\u0259td\u0259 karyeraya ucalmaq \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f yol a\u00e7\u0131r. &#8220;twitter&#8221;d\u0259 daha \u00e7ox post yazd\u0131qca, daha \u00e7ox n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131rlar, daha \u00e7ox loyall\u0131q g\u00f6st\u0259rdikc\u0259 tan\u0131nmaq \u015fanslar\u0131 daha da art\u0131r v\u0259 n\u0259hay\u0259t v\u0259zif\u0259y\u0259 ucal\u0131rlar. Professor Pirs bu fenomeni &#8220;k\u0259miyy\u0259t u\u011furu&#8221; kimi izah edir. Bu u\u011fur, \u0259slind\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn el\u0259 d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131mayan keyfiyy\u0259tin yox, onlayn &#8220;tweet&#8221;l\u0259rinin v\u0259 yazd\u0131qlar\u0131 r\u0259yl\u0259rin say\u0131 il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130ld\u0259n-il\u0259 artan u\u011furlar\u0131na baxmayaraq, M\u0259rdiyev siyasi \u015f\u0259raitin qurban\u0131na \u00e7evrildi. 2014-c\u00fc ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin ba\u015f naziri R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan (haz\u0131rk\u0131 prezident) v\u0259 \u0130slam din xadimi, &#8220;Hizm\u0259t&#8221; h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n lideri F\u0259tullah G\u00fcl\u0259n aras\u0131nda yaranan konflikt<br \/>\n  <a href=\"http:\/\/www.eurasianet.org\/node\/68274\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    Az\u0259rbaycana<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  da yay\u0131ld\u0131. &#8220;Hizm\u0259t&#8221; h\u0259r\u0259kat\u0131na ba\u011fl\u0131 m\u0259kt\u0259bin m\u0259zunu olan M\u0259rdiyev &#8220;\u0130R\u018fL\u0130&#8221;nin r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259 bir anlay\u0131\u015f, yaxud \u00fcmid var: virtual d\u00fcnyada \u018fliyevl\u0259r ail\u0259sinin \u0259traf\u0131nda olmaq reall h\u0259yatda bu y\u00fcks\u0259k t\u0259b\u0259q\u0259nin s\u0131ralar\u0131na qat\u0131lma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259rdiyev s\u0259hn\u0259d\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lan yegan\u0259 insan deyildi. &#8220;\u0130R\u018fL\u0130&#8221; lideri &#8211; Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n Siyasi t\u0259hlil v\u0259 informasiya t\u0259minat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Elnur Aslanovu da itirdi.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/bu-vetenperver-troll-hdim-hesteqinden-istifade-edib-qarabag-munaqisesinde-qetle-yetirilenlerin-fotolarini-gondererek-varsava-konfransi-ve-freedom-house-teskilatinin-adindan-spam-yayib\/\" alt=\"Bu &#8220;v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r troll&#8221; HD\u0130M h\u0259\u015ft\u0259qind\u0259n istifad\u0259 edib, Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259 q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259nl\u0259rin fotolar\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k Var\u015fava konfrans\u0131 v\u0259 &#8220;Freedom House&#8221; t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ad\u0131ndan spam yay\u0131b\" class=\"wp-image-74304\"\/><figcaption>\n    Bu &#8216;v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r troll&#8217; HD\u0130M h\u0259\u015ft\u0259qind\u0259n istifad\u0259 edib, Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259 q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259nl\u0259rin fotolar\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k Var\u015fava konfrans\u0131 v\u0259 &#8216;Freedom House&#8217; t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ad\u0131ndan spam yay\u0131b<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  M\u0259rdiyev\u0259 g\u0259linc\u0259, o, Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259rk etdi v\u0259 ancaq m\u00fc\u0259yy\u0259n hadis\u0259l\u0259r onun mill\u0259t\u00e7ilik qan\u0131n\u0131 qaynad\u0131r. O, dezinformasiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r, o da m\u0259s\u0259l\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 olanda, amma daha h\u00f6kum\u0259tin m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n formada yox. M\u0259rdiyev bir d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n paytaxt\u0131 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n v\u0259 rejim \u00fc\u00e7\u00fcn prestijli hadis\u0259 hesab olunan &#8220;Formula 1&#8221; yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Allaha \u015f\u00fck\u00fcr etmi\u015fdi.\n<\/p>\n<p>\n  Aslanovun v\u0259 M\u0259rdiyevin &#8220;\u0130R\u018fL\u0130&#8221;d\u0259n getm\u0259si t\u0259\u015fkilat\u0131n dominantl\u0131\u011f\u0131na z\u0259rb\u0259 vurdu. &#8220;\u0130R\u018fL\u0130&#8221;d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7oxlu sayda trollar\u0131n olmas\u0131na baxmayaraq, onlar hakim partiyan\u0131n g\u0259ncl\u0259r t\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 dig\u0259r g\u0259ncl\u0259r t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131blar. Amma, s\u0259l\u0259fl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, onlar\u0131 if\u015fa etm\u0259k daha asand\u0131r v\u0259 onlar el\u0259 d\u0259 hiyl\u0259g\u0259r deyill\u0259r. Onlar\u0131n profill\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n bayra\u011f\u0131, yaxud da \u0130lham \u018fliyevin (b\u0259z\u0259n d\u0259 onun atas\u0131n\u0131n) \u015f\u0259kill\u0259ri il\u0259 b\u0259z\u0259dilib. Onlar\u0131n payla\u015fd\u0131\u011f\u0131 postlar bir-birini t\u0259krar edir v\u0259 hesablar\u0131n\u0131n avtomatik yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nca g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, h\u00f6kum\u0259t\u0259 isti t\u0259rifl\u0259r, h\u00f6km\u0259ti oldu\u011fu kimi q\u0259bul etm\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 nifr\u0259t ya\u011fd\u0131r\u0131rlar. Onlar m\u00fcxt\u0259lif pe\u015f\u0259 sahibl\u0259ri- buxalterl\u0259r, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r, m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u00f6kum\u0259ty\u00f6nl\u00fc g\u0259ncl\u0259r t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ridirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Corab kuklalar\u0131n\u0131n mar\u015f\u0131<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin \u00f6z m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ne\u00e7\u0259 trolu i\u015fl\u0259 t\u0259min etdiyini d\u0259qiq dem\u0259k \u00e7\u0259tindir. M\u0259rdiyev 2011-ci ild\u0259 &#8220;\u0130R\u018fL\u0130&#8221;nin<br \/>\n  <a href=\"http:\/\/news.az\/articles\/society\/38037\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    50 min\u0259d\u0259k<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  adamla i\u015fl\u0259diyini deyibs\u0259, indi trollar\u0131n say\u0131 b\u0259lk\u0259 d\u0259, iki-\u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015f olar (el\u0259 onlar\u0131n h\u0259d\u0259f\u0259 ald\u0131qlar\u0131 insanlara qar\u015f\u0131 vulqarl\u0131qlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 kimi). Rusiyada da dedildiyi kimi,<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/opendemocracy.net\/od-russia\/alexandra-garmazhapova\/patrolling-runet\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    &#8220;troll fabrikl\u0259ri&#8221;<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  olmad\u0131\u011f\u0131ndan, m\u00fctl\u0259q bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r v\u0259 bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259qibl\u0259ri koordinasiya etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birl\u0259\u015fdirici liderl\u0259r m\u00f6vcuddur.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/74307\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-74307\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Elmar M\u0259mm\u0259dov adl\u0131 \u015f\u0259xsin qrup s\u00f6hb\u0259tind\u0259 bir qrup g\u0259nc az\u0259rbaycanl\u0131ya Azadl\u0131q Radiosunun Az\u0259rbaycan b\u00fcrosuna v\u0259 Berlind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, Az\u0259rbaycanda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 fokuslanan dissident onlayn televiziya olan Meydan TV-y\u0259 h\u00fccumla ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat verdiyi d\u0259qiq idi. \u018fks\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n informasiyan\u0131 \u0259sas\u0259n televiziyalardan \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Azadl\u0131q Radiosu v\u0259 Meydan TV kimi onlayn media qurumlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti alternativ informasiya bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  M\u00fcxalif\u0259t partiyalar\u0131<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/od-russia\/dominika-bychawska-siniarska\/azerbaijan-s-unconstitutional-future\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    sentyabr\u0131n 26-da ke\u00e7iril\u0259c\u0259k<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  konstitusiya d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 mitinql\u0259r\u0259 haz\u0131rla\u015fanda g\u00f6st\u0259ri\u015f g\u0259lir. Azadl\u0131q Radiosu v\u0259 Meydan TV etiraz mitinqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 canl\u0131 yay\u0131ma ba\u015flayanda Elmar &#8220;Biz h\u00fccuma ba\u015flay\u0131r\u0131q. Ham\u0131n\u0131za u\u011fur olsun!&#8221; yazm\u0131\u015fd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259nqid etm\u0259y\u0259 n\u0259 h\u0259ddin var, get \u00f6z probleml\u0259rinl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful ol!\n<\/p>\n<p>\n  N\u00f6vb\u0259ti mesaj\u0131nda Elmar qrup \u00fczvl\u0259rin\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib ki, payla\u015fd\u0131qlar\u0131 postlarda YAP (hakim partiyan\u0131n ad\u0131n\u0131n q\u0131sald\u0131lm\u0131\u015f forms\u0131) s\u00f6z\u00fcn\u00fc yazmas\u0131nlar, yoxsa bunun t\u0259\u015fkil olunmu\u015f g\u00f6st\u0259ri\u015f oldu\u011fu \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xacaq. Sonra o \u00f6z h\u0259mkarlar\u0131na daha \u00e7ox r\u0259y yazaraq Meydan TV-y\u0259 h\u00fccum etm\u0259yi tap\u015f\u0131r\u0131b.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259min r\u0259yl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Azadl\u0131q Radiosunun v\u0259 Meydan TV-nin &#8220;facebook&#8221; s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n silinib.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/74313\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-74313\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/74310\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-74310\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  &#8220;Onlar t\u0259hqiredici v\u0259 aidiyy\u0259ti olmayan r\u0259yl\u0259r yaz\u0131rd\u0131lar. Biz d\u0259 onlar\u0131 silirdik&#8221;, &#8211; ad\u0131n\u0131n gizli saxlanmas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n Azadl\u0131q Radiosunun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 deyib.\n<\/p>\n<p>\n  &#8220;Onlar yaz\u0131rd\u0131lar ki, m\u00fcxalif\u0259t\u00e7inin o\u011flu kifay\u0259t q\u0259d\u0259r bahal\u0131 ma\u015f\u0131n s\u00fcr\u00fcr. Biz d\u0259 o r\u0259yl\u0259ri silirdik. Bu r\u0259yl\u0259ri yazanlar sonradan biz\u0259 yaz\u0131b bildirirdil\u0259r ki, biz onlar\u0131n ifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 pozuruq&#8221;,- dey\u0259 jurnalist \u0259lav\u0259 edib.<br \/>\n  <br \/>\n  Meydan TV-nin sosial media menecerl\u0259ri H\u0259bib M\u00fcnt\u0259zir v\u0259 Orxan M\u0259mm\u0259d &#8220;opendemocracy.net&#8221; sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib ki, onlar tez-tez g\u00fcn \u0259rzind\u0259 &#8220;facebook&#8221; s\u0259hif\u0259sind\u0259 provokasiya xarakterli r\u0259yl\u0259r yazan 50-d\u0259k profili bloka salmal\u0131 olurlar.\n<\/p>\n<p>\n  &#8220;\u0130lham \u018fliyev haqq\u0131nda t\u0259nqidi, yaxud \u00f6lk\u0259 haqq\u0131nda neqativ m\u0259lumat m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n kimi r\u0259yl\u0259r yazma\u011fa ba\u015flay\u0131rlar. Tez-tez m\u0259zmunsuz bir-birini t\u0259krar ed\u0259n mesajlar yaz\u0131rlar. Onlar\u0131 bloklayan kimi eyni adamlar yeni hesab a\u00e7\u0131b geri qay\u0131d\u0131rlar&#8221;,- H\u0259bib v\u0259 Orxan bildirib.\n<\/p>\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/yap-gencler-birliyi-sehifesinde-ayri-hesablar-eyni-fikirli-serhler-yazir\/\" alt=\"YAP G\u0259ncl\u0259r Birliyi s\u0259hif\u0259sind\u0259 ayr\u0131 hesablar eyni fikirli \u015f\u0259rhl\u0259r yaz\u0131r\" class=\"wp-image-74322\"\/><figcaption>\n    YAP G\u0259ncl\u0259r Birliyi s\u0259hif\u0259sind\u0259 ayr\u0131 hesablar eyni fikirli \u015f\u0259rhl\u0259r yaz\u0131r<br \/>\n  <\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Orxan deyib ki, h\u00f6kum\u0259tl\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259 rusiyal\u0131 trollar bir-birind\u0259n \u00e7ox f\u0259rql\u0259nirl\u0259r. \u018fn b\u00f6y\u00fck f\u0259rq is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, rusiyal\u0131 trollar \u0259sasl\u0131 arqumentl\u0259rl\u0259 &#8211; faktlarla, r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131rlar.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259bib is\u0259 deyib ki, az\u0259rbaycanl\u0131 trollar haz\u0131rl\u0131qs\u0131z olurlar: &#8220;Onlar sad\u0259c\u0259 Meydan TV-nin &#8220;facebook&#8221; s\u0259hif\u0259sinin &#8220;screenshot&#8221;unu q\u0259bul edir v\u0259 h\u00fccuma ba\u015flay\u0131rlar&#8221;.\n<\/p>\n<p>\n  Hakim partiyan\u0131n g\u0259ncl\u0259r t\u0259\u015fkilat\u0131 son olaraq Meydan TV-nin t\u0259sis\u00e7isi, ke\u00e7mi\u015f siyasi m\u0259hbus Emin Millinin AB v\u0259 AB\u015e n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin saytda r\u0259yl\u0259r b\u00f6lm\u0259sini ba\u011flama\u011fa dair verdikl\u0259ri t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259rini t\u0259svir ed\u0259n<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/NAPYouthUnion\/photos\/a.101192676693834.2014.100712156741886\/975294992616927\/?type=3&amp;theater\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    karikatura<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  post edib.\n<\/p>\n<p>\n  Qad\u0131n oldu\u011fun \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hqir olunacaqsan, \u0259g\u0259r \u00f6z fikrini azad \u015f\u0259kild\u0259 ucadan s\u00f6yl\u0259y\u0259n qad\u0131nsansa, sonu g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n t\u0259hdidl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259ks\u0259n.\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycanda insan haqlar\u0131n\u0131n pozuldu\u011funa dair m\u0259lumatlar\u0131n m\u00fczakir\u0259 olundu\u011fu beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 h\u00fccumlara m\u0259ruz qal\u0131r. Trollar profill\u0259ri o\u011furlay\u0131r, Erm\u0259nistanla davam ed\u0259n konflikti \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k yaz\u0131\u015fmalar\u0131 t\u0259hrif edirl\u0259r. \u00d6nc\u0259, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tin\u0259 \u00fcnvanlanan t\u0259nqidl\u0259r erm\u0259ni d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdiyi v\u0259h\u015filikl\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n linkl\u0259r v\u0259 t\u0259hrif olunmu\u015f fotolarla bo\u011fulur. Bu trollar o zaman f\u0259rdi \u015f\u0259xsl\u0259rin &#8221;twitter&#8221; adlar\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259f g\u00f6t\u00fcr\u00fcr v\u0259 bel\u0259c\u0259, onlar\u0131n i\u015fini n\u00fcfuzdan sal\u0131rlar: &#8220;Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259nqid etm\u0259y\u0259 nec\u0259 c\u0259sar\u0259tin \u00e7at\u0131r, get \u00f6z probleml\u0259rinl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful ol&#8221; deyirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Var\u015fava konfrans\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 da bu t\u0259cr\u00fcb\u0259ni ya\u015fay\u0131blar. 19-30 sentyabr tarixl\u0259rind\u0259 AT\u018fT-in \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131n\u0131n \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fc adl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilirdi. M\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusu olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan idi. G\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 35-d\u0259k Az\u0259rbaycanl\u0131 troll r\u0259smi #HDIM2016 h\u0259\u015ft\u0259qini \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi v\u0259 ba\u015f\u0131 k\u0259sil\u0259n u\u015faqlar, zorlanan qad\u0131nlar\u0131 \u0259ks etdir\u0259n t\u0259hrif olunmu\u015f fotolar yayma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Trollar q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 v\u0259 Qaraba\u011fdan olan m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin statuslar\u0131n\u0131 tan\u0131ma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 a\u00e7\u0131q yara olaraq qal\u0131r v\u0259 b\u00f6lg\u0259 son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 yeni qar\u015f\u0131durmalar\u0131n \u015fahidi olub.\n<\/p>\n<p>\n  Bunlar kimi, Az\u0259rbaycanl\u0131 internet istifad\u0259\u00e7il\u0259rini erm\u0259ni h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 m\u00fcbahis\u0259y\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259y\u0259 ehtiyac bel\u0259 yoxdur. Bu Az\u0259rbaycanda avtoritarizm haqq\u0131ndak\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259ri pozmaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q v\u0259 t\u0259\u015fkil olunmu\u015f c\u0259hd idi. Trol yaxud da h\u00f6kum\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olub-olmamas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, taktika eynidir. Az\u0259rbaycandan olan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 Nahid\u0259 Abdurahmanova AT\u018fT-in t\u0259nqidl\u0259rn\u0259 qar\u015f\u0131 ilk cavab\u0131nda, h\u0259tta media azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 insan haqlar\u0131n\u0131n durumundan he\u00e7 s\u00f6z d\u0259 a\u00e7mad\u0131. O, sad\u0259c\u0259, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan dan\u015fd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259hz AT\u018fT-in h\u0259min t\u0259dbiri zaman\u0131 m\u0259lum oldu ki, d\u0259st\u0259ba\u015f\u0131<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/twitter.com\/MuradNamiq\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    Namiq Murad<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  adl\u0131 istifad\u0259\u00e7idir. Onun &#8220;twitter&#8221; profilin\u0259 baxanda m\u0259lum oldu ki, bu hesab #HDIM2016 ha\u015ft\u0259qini da\u011f\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131l\u0131b.\n<\/p>\n<p>\n  O, tez-tez &#8220;tweet&#8221; at\u0131r, amma daha \u00e7ox prezident \u0130lham \u018fliyevin<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/twitter.com\/MuradNamiq\/status\/785556720277938177\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    &#8220;tarixi anlar&#8221;<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  hesab etdiyi fotolar\u0131 payla\u015f\u0131r. Profilin\u0259 yerl\u0259\u015fdirdiyi h\u0259r iki \u018fliyevin v\u0259 Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131n\u0131n fotolar\u0131 da onun profilin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli x\u00fcsusiyy\u0259t verir.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Trollar v\u0259 onlar\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259ri<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  Namiq, dig\u0259r 30 n\u0259f\u0259r v\u0259 #HDIM2016 trollar\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmayan c\u0259h\u0259tl\u0259ri kreativ olmamaqlar\u0131 v\u0259 ingilis dilini yax\u015f\u0131 bilm\u0259m\u0259kl\u0259ri idi. Kuklalar ordusu t\u0259nqidl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u0259v\u0259zin\u0259 \u00f6z m\u0259nf\u0259\u0259tl\u0259rini g\u00fcd\u0259n &#8220;GONGO&#8221;larla birl\u0259\u015fir v\u0259 t\u0259msil etdikl\u0259ri \u00f6lk\u0259y\u0259 daha \u00e7ox utanc g\u0259tirirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Amma onlarla yana\u015f\u0131 r\u0259y bildirm\u0259yi, zorak\u0131l\u0131q etm\u0259yi v\u0259 h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7evirdiyi insanlara qar\u015f\u0131 qeyri-insani m\u00fcnasib\u0259ti \u015f\u0259xsi m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7evir\u0259n s\u0259mimi trollar da var. Onlar s\u0259ni al\u00e7aldacalar, ail\u0259 \u00fczvl\u0259rini d\u0259 t\u0259hqir ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bunun davam\u0131 olaraq s\u0259ni cinsi m\u0259nsubiyy\u0259tinl\u0259 t\u0259hdid ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Az\u0259rbaycan kimi \u0259n\u0259n\u0259vi patriarxal c\u0259miyy\u0259td\u0259 qad\u0131n internet istifad\u0259\u00e7il\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259d\u0259fd\u0259 olur v\u0259 h\u00fccum\u00e7u t\u0259r\u0259f \u00e7ox nadir hallarda t\u0259hqir \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259han\u0259y\u0259 ehtiyac duyur.\n<\/p>\n<p>\n  Qad\u0131n olmaq kifay\u0259t edir. \u018fg\u0259r \u00f6z fikrini azad \u015f\u0259kild\u0259 ucadan s\u00f6yl\u0259y\u0259n qad\u0131nsansa, t\u0259hdidl\u0259rin h\u0259ddi-h\u00fcdudu olmayacaq.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259n internetd\u0259 siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rim\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u00fccumlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015fam. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rim d\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, r\u0259yl\u0259r t\u0259dric\u0259n seksual istismar xarakteri alma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bu h\u00fccumlara m\u0259nim v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n siyasi fikirl\u0259rin\u0259 m\u0259h\u0259l qoymayan dig\u0259r ki\u015fil\u0259r d\u0259 qat\u0131lacaqlar.\n<\/p>\n<p>\n  Qeyd etdiyim kimi bu, o dem\u0259k deyil ki, Az\u0259rbaycanda rejimi, hakim ail\u0259ni, h\u00f6kum\u0259ti \u00e7ox sev\u0259n, internet istifad\u0259\u00e7il\u0259ri yoxdur. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;facebook&#8221; istifad\u0259\u00e7il\u0259rind\u0259n biri \u00f6z<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=100003376683080\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    hesab\u0131n\u0131<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  \u018fliyevl\u0259r ail\u0259sini t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n \u015feir v\u0259 mahn\u0131lara h\u0259sr edib. O, birinci xan\u0131m\u0131 \u00e7ox xo\u015flay\u0131r v\u0259 postlar\u0131n\u0131n birind\u0259 yaz\u0131b: &#8220;Mehriban \u018fliyeva xeyirxahl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 \u00fcmidin m\u00fcc\u0259ss\u00fcm\u0259sidir&#8221;. Dig\u0259r bir postunda is\u0259 M.\u018fliyevaya xitab\u0259n &#8220;S\u0259n biz\u0259 g\u00f6yl\u0259rd\u0259n g\u00f6nd\u0259ril\u0259n m\u0259l\u0259ks\u0259n&#8221; yaz\u0131b.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130lham \u018fliyevin q\u0131zlar\u0131n\u0131n (Arzu v\u0259 Leyla) &#8220;instagram&#8221; s\u0259hif\u0259si d\u0259 t\u0259rifl\u0259rl\u0259 doludur. Az\u0259rbaycan\u0131n internet istifad\u0259\u00e7il\u0259ri Rusiyan\u0131n internet istifad\u0259\u00e7il\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259nir. Az\u0259rbaycanda prezident ail\u0259sin\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015f \u00e7ox g\u00fccl\u00fcd\u00fcr.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259 bir anlay\u0131\u015f, yaxud \u00fcmid var: virtual d\u00fcnyada \u018fliyevl\u0259r ail\u0259sinin \u0259traf\u0131nda olmaq reall\u0131qda y\u00fcks\u0259k t\u0259b\u0259q\u0259nin s\u0131ralar\u0131na qat\u0131lma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r\n<\/p>\n<p>\n  \u0130nternet atmosferi getdikc\u0259 daha m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 xarakter al\u0131r. Bu ay Az\u0259rbaycan parlamenti internetd\u0259 prezidenti t\u0259hqir ed\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha s\u0259rt c\u0259zalar\u0131n verilm\u0259sini<br \/>\n  <a href=\"\/az\/article\/internetde-prezidenti-tehqir-edenler-hebs-oluna-biler\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    m\u00fczakir\u0259 edib.<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  Ba\u015f prokuror t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259klif olunan qanun layih\u0259sind\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 323.1-ci madd\u0259sin\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015f etm\u0259k t\u0259klif olunur: &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 l\u0259yaq\u0259tinin qorunmas\u0131&#8221;.\n<\/p>\n<p>\n  Layih\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, &#8220;k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259&#8221; s\u00f6z\u00fc &#8220;k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 ya &#8220;k\u00fctl\u0259vi n\u00fcmayi\u015f etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatlar\u0131nda&#8221; s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 \u0259v\u0259z edilir.\n<\/p>\n<p>\n  Ba\u015f prokuror h\u0259m\u00e7inin saxta istifad\u0259\u00e7i hesablar\u0131ndan yaz\u0131lan t\u0259hqirl\u0259rin d\u0259 cinay\u0259t hal\u0131 hesab olunmas\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edib. Layih\u0259 s\u0259sverm\u0259d\u0259n ke\u00e7s\u0259, Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 148.1-ci madd\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 saxta istifad\u0259\u00e7i adlar profil v\u0259 ya hesablardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 b\u00f6htan v\u0259 t\u0259hqir\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunacaqlar. Bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lir\u0259m ki, rejimin trollar\u0131 g\u00f6zl\u0259rini q\u0131rpmadan yeni \u0259lav\u0259l\u0259rin q\u0259bul olunaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Amma bu t\u0259klifl\u0259 daha geni\u015f bir m\u0259nz\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131r. Avtoritar Az\u0259rbaycanda h\u00f6kum\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si kimi geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f onlayn v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi izl\u0259m\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259ti var. 2015-ci ild\u0259 m\u0259tbuata s\u0131zan s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n m\u0259lum oldu ki, Milanda yerl\u0259\u015f\u0259n &#8220;Hacking Team&#8221; \u015firk\u0259ti Az\u0259rbaycan da daxil olmaqla bir \u00e7ox repressiv rejiml\u0259r\u0259 izl\u0259m\u0259<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/www.occrp.org\/en\/daily\/4136-azerbaijan-bought-hacking-team-s-surveillance-spyware-leaks-reveal\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    cihazlar\u0131 sat\u0131b<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  .\n<\/p>\n<p>\n  Paranoid diktatorlarla kiber izl\u0259m\u0259 s\u0259nayesinin birl\u0259\u015fm\u0259si \u00e7ox s\u0259rf\u0259lidir. Troll bu c\u00fcr cihazlar\u0131 olanlar\u0131n n\u0259yin\u0259 g\u0259r\u0259kdir?\n<\/p>\n<p>\n  Bu al\u0259tl\u0259r h\u00f6kum\u0259tl\u0259r\u0259 \u015f\u0259xsi komputerl\u0259r\u0259 v\u0259 mobil telefonlara giri\u015f imkan\u0131 yarad\u0131r.<br \/>\n  <a href=\"http:\/\/www.hackingteam.it\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    &#8220;Hacking team&#8221;<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  \u015firk\u0259ti S\u0259rh\u0259dsiz Repartyorlar t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n &#8220;\u0130nternet indeksi d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri&#8221; siyah\u0131s\u0131na daxil edilib.\n<\/p>\n<p>\n  &#8220;\u0130zl\u0259m\u0259 cihazlar\u0131n\u0131n insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 istismar ed\u0259n rejiml\u0259r\u0259 sat\u0131lmas\u0131 jurnalistl\u0259r, bloggerl\u0259r, cinsi h\u00fcquqlar u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparan aktivistl\u0259r, LGBT toplumunun \u00fczvl\u0259ri, h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla internet istifad\u0259\u00e7il\u0259rini bir ba\u015fa risk alt\u0131nda qoyur&#8221;,- &#8220;AccessNow&#8221; mediaya s\u0131zan m\u0259lumatlardan d\u0259rhal sonra<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/www.accessnow.org\/hacking-team-hacked-how-to-protect-yourself\/\" target=\"_self\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    yaz\u0131b<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  .\n<\/p>\n<p>\n  <a href=\"https:\/\/www.accessnow.org\/defending-users-at-risk-from-ddos-attacks-an-evolving-challenge\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    Paranoid diktatorlarla kiber izl\u0259m\u0259<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  s\u0259nayesinin birl\u0259\u015fm\u0259si \u00e7ox s\u0259rf\u0259lidir. Troll bu c\u00fcr cihazlar\u0131 olanlar\u0131n n\u0259yin\u0259 g\u0259r\u0259kdir?\n<\/p>\n<p>\n  &#8220;DDoS&#8221;(Distributed Denial of Service) h\u00fccumlar\u0131 da \u00e7ox inki\u015faf edib. Bu c\u00fcr \u0259m\u0259liyyatlar g\u00fcz\u0259\u015ftli yerli komp\u00fcterl\u0259rd\u0259 daha geni\u015f istifad\u0259 olunma\u011fa ba\u015flayanda Gustaf Bjorksten qeyd edib ki, ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/www.accessnow.org\/defending-users-at-risk-from-ddos-attacks-an-evolving-challenge\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    m\u0259lumat m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n idar\u0259 olunan &#8220;DDoS&#8221;lar var.<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  Bu, \u00e7\u0259tin ki, bir ne\u00e7\u0259 &#8220;narahat v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n&#8221; i\u015fi ola. Meydan Tv-nin direktoru Emin Milli &#8220;Foreign Policy&#8221; jurnal\u0131na<br \/>\n  <a href=\"http:\/\/foreignpolicy.com\/2016\/10\/18\/the-case-for-outcast-media-meydan-tv-azerbaijan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    m\u00fcsahib\u0259sind\u0259<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  deyib ki, onun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi kanal bir ne\u00e7\u0259 f\u0259d\u0259 &#8220;DDoS&#8221; h\u00fccumlar\u0131na m\u0259ruz qal\u0131b.\n<\/p>\n<p>\n  &#8220;DDoS&#8221; h\u00fccumlar\u0131ndan Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda da \u00e7ox istifad\u0259 olunur. \u0130ctimai t\u0259dbirl\u0259r zaman\u0131 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin xakkerl\u0259ri d\u00f6vl\u0259t saytlar\u0131na h\u00fccum edirl\u0259r. H\u00f6kum\u0259tin sponsorluq etdiyi trollar bu h\u00fccumlarla \u00f6y\u00fcn\u00fcr v\u0259 onlar haqq\u0131nda ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259lumat verirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu arada, Az\u0259rbaycanda t\u0259nqid\u00e7il\u0259r v\u0259 m\u00fcxalif fikirli insanlar onlayn m\u00fchitd\u0259 davam g\u0259tirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bir d\u0259f\u0259 \u00e7ox yax\u0131n bir dostumun trollar haqq\u0131nda dediyi kimi: &#8220;onlar\u0131 bo\u011fulanacan b\u0259sl\u0259yin&#8221;.\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    Yaz\u0131 &#8220;opendemocracy.net&#8221; sayt\u0131nda<br \/>\n    <a href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/od-russia\/arzu-geybulla\/azerbaijan-patriotic-trolls\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br \/>\n      d\u0259rc olunub.<br \/>\n    <\/a><br \/>\n  <\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda internetd\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n f\u0259rqli fikr\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi t\u0259qibl\u0259r ba\u015flay\u0131b<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":6182,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-180836","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analitika","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259 - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259 - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Az\u0259rbaycanda internetd\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n f\u0259rqli fikr\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi t\u0259qibl\u0259r ba\u015flay\u0131b\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-11-29T19:21:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1499.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259\",\"datePublished\":\"2016-11-29T19:21:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/\"},\"wordCount\":3546,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1499.png\",\"articleSection\":[\"Analitika\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/\",\"name\":\"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259 - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1499.png\",\"datePublished\":\"2016-11-29T19:21:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1499.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1499.png\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vetenperver-trollarin-hedefinde\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Analitika\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/analitika\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259 - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259 - MEYDAN.TV","og_description":"Az\u0259rbaycanda internetd\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n f\u0259rqli fikr\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi t\u0259qibl\u0259r ba\u015flay\u0131b","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2016-11-29T19:21:38+00:00","og_image":[{"width":500,"height":500,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1499.png","type":"image\/png"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259","datePublished":"2016-11-29T19:21:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/"},"wordCount":3546,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1499.png","articleSection":["Analitika"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/","name":"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259 - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1499.png","datePublished":"2016-11-29T19:21:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1499.png","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1499.png","width":500,"height":500,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vetenperver-trollarin-hedefinde\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Analitika","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/analitika\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r trollar\u0131n h\u0259d\u0259find\u0259"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=180836"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180836\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=180836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=180836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=180836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}