{"id":175803,"date":"2016-05-09T16:49:46","date_gmt":"2016-05-09T16:49:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/"},"modified":"2016-05-09T16:49:46","modified_gmt":"2016-05-09T16:49:46","slug":"vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/","title":{"rendered":"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/56851\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-56851\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/56854\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-56854\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  S\u0259hv etmir\u0259ms\u0259, 2012-ci ilin sentyabr\u0131n 15-i idi. Bak\u0131n\u0131n qurtulu\u015funun n\u00f6vb\u0259ti ild\u00f6n\u00fcm\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 T\u00fcrk \u015f\u0259hidliyini ziyar\u0259t etmi\u015fdik. Sonra is\u0259 iki d\u0259f\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 q\u0259hr\u0259man\u0131 H\u0259zi Aslanovun m\u0259zar\u0131na yax\u0131nla\u015fd\u0131m. Ax\u015fam h\u0259r iki ziyar\u0259td\u0259n \u015f\u0259kill\u0259ri Facebookda yerl\u0259\u015fdir\u0259nd\u0259 b\u0259zi istifad\u0259\u00e7il\u0259rin t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcn\u0259 tu\u015f g\u0259ldim. Onlar\u0131n fikrinc\u0259 bu iki hadis\u0259 bir-biril\u0259 uyu\u015fmurdu. Cavab verdim ki, uzun m\u00fcdd\u0259t\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini itirmi\u015f xalq \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 hallar t\u0259biidir.<\/p>\n<p>  H\u0259r d\u0259f\u0259 nasizm \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 g\u00fcn\u00fc yax\u0131nla\u015fd\u0131qda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 vermaxt t\u0259r\u0259find\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n legionerl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 diskussiyalar\u0131n q\u0131z\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi olursan. 30 il \u00f6nc\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r bu m\u00f6vzuda yekdil fikir hakim idi \u2013 h\u0259r hans\u0131 bir s\u0259b\u0259bd\u0259n almanlar\u0131n t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7\u0259nl\u0259r xaindirl\u0259r, v\u0259ssalam. Lakin tarix \u00fcz\u0259rind\u0259 ideoloji basq\u0131 z\u0259ifl\u0259dikc\u0259, qeyri-sovet m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 olunduqca Sovet ittifaq\u0131na m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 t\u0259rs m\u00fct\u0259nasib olaraq legionerl\u0259r haqq\u0131nda fikir d\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. \u0130ndi bir \u00e7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar Az\u0259rbaycan\u0131n istiqlal\u0131 u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n m\u00fccahidl\u0259r idil\u0259r. Lakin \u0259vv\u0259lki fikrin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 da qalmaqda idil\u0259r v\u0259 he\u00e7 d\u0259 azsayl\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olmazd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fks\u0259r hallarda oldu\u011fu kimi bu d\u0259f\u0259 d\u0259 f\u0259rqli fikir sahibl\u0259ri antaqonist m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259yirl\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, m\u00f6vzu \u0259traf\u0131ndak\u0131 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r bir qayda olaraq qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittihamlarla yekunla\u015f\u0131r. Bir t\u0259r\u0259f dig\u0259rini fa\u015fist adland\u0131r\u0131r, \u0259v\u0259zind\u0259 is\u0259 rusofillikd\u0259 ittiham olunur v\u0259 s. N\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 d\u0259 h\u0259r \u015fey yenid\u0259n t\u0259krarlan\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fslind\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin m\u00fcbahis\u0259 zaman\u0131 g\u0259tirdikl\u0259ri arqumentl\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259sasl\u0131d\u0131r. \u0130st\u0259r sovet, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 nasist rejiml\u0259rinin cinay\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda says\u0131z-hesabs\u0131z faktlar sadalay\u0131b \u00f6z m\u00f6vqeyini haql\u0131 \u00e7\u0131xarmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin \u0259ks arqumentl\u0259r d\u0259 e\u015fid\u0259c\u0259ks\u0259n.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259nim yana\u015fmamda is\u0259 bel\u0259 bir antaqonizm\u0259 g\u0259r\u0259k yoxdur. Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259rl\u0259rinin ikinci cahan sava\u015f\u0131ndak\u0131 i\u015ftirak\u0131na d\u00f6vl\u0259ti olmayan xalq prizmas\u0131ndan baxmaq laz\u0131md\u0131r. Bu bax\u0131\u015f is\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r\u0259 normal, say\u011f\u0131l\u0131 m\u00fcnasib\u0259t s\u0259rgil\u0259m\u0259y\u0259 imkan verir.\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259\u015f\u0259r tarixinin \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi toqqu\u015fmas\u0131na Az\u0259rbaycan qeyri-ixtiyari c\u0259lb olunmu\u015fdu. 21 il \u00f6nc\u0259 \u00f6lk\u0259ni i\u015f\u011fal v\u0259 ilhaq ed\u0259n Rusiya bu d\u0259f\u0259 \u00f6z\u00fc t\u0259cav\u00fcz\u0259 u\u011fram\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259c\u0259, t\u0259b\u0259\u0259si oldu\u011fumuz d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qo\u015fulmal\u0131 olduq. Bu v\u0259ziyy\u0259tin h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131 haqq\u0131nda ist\u0259nil\u0259n q\u0259d\u0259r dart\u0131\u015fmaq olar. Amma m\u0259n\u0259vi aspektd\u0259n yana\u015fd\u0131qda i\u015f\u011fal edilmi\u015f xalq\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal\u00e7\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olduqlar\u0131n\u0131 kims\u0259 dey\u0259 bilm\u0259z. M\u0259g\u0259r bug\u00fcn Az\u0259rbaycan i\u015f\u011fal olunarsa, 20 il sonra bizim g\u0259ncl\u0259r h\u0259min i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259ti qoruma\u011fa borcludurlarm\u0131? T\u0259bii ki, xeyr. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00f6vzuya siyasi y\u00f6nd\u0259n qiym\u0259t verilm\u0259si, s\u0259daq\u0259t, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik kimi d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131lmas\u0131 k\u00f6k\u00fcnd\u0259n yanl\u0131\u015fd\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  M\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn h\u0259rb\u00e7il\u0259ri v\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 \u0259sas\u0259n sovet i\u015f\u011fal\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 v\u0259 ya sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 anadan olmu\u015f insanlar idil\u0259r. Onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin alternativsiz sovet t\u0259bli\u011fat\u0131n t\u0259sirin\u0259 uyaraq SSR\u0130-ni v\u0259t\u0259n saymalar\u0131, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 v\u0259 M\u00fcsavat haqq\u0131ndak\u0131 iftiralara, 1920-ci ilin aprelind\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 inqilab ba\u015f verm\u0259sin\u0259 v\u0259 XI ordunun xalq\u0131m\u0131za k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 inanmalar\u0131 ba\u015fad\u00fc\u015f\u00fcl\u0259ndir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, m\u00fcharib\u0259d\u0259 i\u015ftirak h\u0259v\u0259si he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlikd\u0259n ir\u0259li g\u0259lmir. Bu zaman avant\u00fcra\u00e7\u0131l\u0131q, m\u0259cara\u00e7\u0131l\u0131q, \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259sdiq c\u0259hdi d\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyir. Bu amili Qurban S\u0259id \u201c\u018fli v\u0259 Nino\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 \u018fli xan\u0131n qo\u00e7usunun dili il\u0259 g\u00f6z\u0259l t\u0259svir edir. Birinci cahan sava\u015f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6vql\u0259 qar\u015f\u0131layan qo\u00e7u deyir:\n<\/p>\n<p>\n  &#8211; T\u0259bii ki, m\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 ged\u0259c\u0259y\u0259m. Amma bilirs\u0259n ki, m\u0259n m\u00fcharib\u0259y\u0259 getm\u0259y\u0259 d\u0259 bil\u0259r\u0259m. \u00c7\u00fcnki biz m\u00fcs\u0259lmanlar h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259n azad\u0131q. Ancaq ona baxmayaraq m\u0259n yen\u0259 d\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 getm\u0259k ist\u0259yir\u0259m, \u2013 dey\u0259 sad\u0259l\u00f6vh qo\u00e7um bird\u0259n-bir\u0259 h\u0259y\u0259cana g\u0259ldi. &#8211; M\u00fcharib\u0259 yax\u015f\u0131 \u015feydi. M\u00fcharib\u0259nin say\u0259sind\u0259 \u00e7ox s\u0259yah\u0259t etm\u0259k v\u0259 uzaq diyarlara getm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131. Q\u0259rbd\u0259 k\u00fcl\u0259kl\u0259rin v\u0131y\u0131lt\u0131s\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259c\u0259k v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin t\u00f6kd\u00fckl\u0259ri g\u00f6z ya\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259y\u0259m. M\u00fcharib\u0259y\u0259 gets\u0259m m\u0259n\u0259 bir at v\u0259 bir t\u00fcf\u0259ng ver\u0259c\u0259kl\u0259r. M\u0259n silah dostlar\u0131mla birlikd\u0259 tutdu\u011fumuz k\u0259ndl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259n b\u00f6y\u00fck ruh y\u00fcks\u0259kliyi il\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259yik. M\u00fcharib\u0259d\u0259n qay\u0131danda is\u0259 \u00f6z\u00fcml\u0259 \u00e7oxlu pul g\u0259tir\u0259c\u0259y\u0259m, q\u0259hr\u0259man oldu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn ham\u0131 m\u0259nim q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bayram ed\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r h\u0259lak olsam, \u0259sl ki\u015fi kimi d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda q\u0259hr\u0259mancas\u0131na h\u0259lak olaca\u011fam. O zaman da ham\u0131 m\u0259nim q\u0259hr\u0259mancas\u0131na h\u0259lak olma\u011f\u0131mdan dan\u0131\u015facaq, o\u011fluma v\u0259 atama b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259r. Kim\u0259 qar\u015f\u0131 olursa-olsun m\u00fcharib\u0259 yax\u015f\u0131 \u015feydir. Ki\u015fi g\u0259r\u0259k \u00f6mr\u00fcnd\u0259 he\u00e7 olmasa bir d\u0259f\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 getsin.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fs\u0259rin dig\u0259r iki personaj\u0131 \u2013 \u0130lyas b\u0259y v\u0259 M\u0259mm\u0259d Heyd\u0259r d\u0259 sava\u015f\u0131 ruh y\u00fcks\u0259kliyi il\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131rlar, imtahan verib \u00e7ar ordusunun zabiti olurlar. Lakin az sonra Osmanl\u0131 sultan\u0131n\u0131n Rusiyaya m\u00fcharib\u0259 elan etm\u0259si onlar\u0131 p\u0259ri\u015fan edir. \u00c7\u00fcnki t\u00fcrkl\u0259r\u0259, x\u0259lif\u0259-sultana qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. Ax\u0131 onlar\u0131 sava\u015fa c\u0259lb ed\u0259n he\u00e7 d\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik deyildi, m\u0259cara\u00e7\u0131l\u0131q idi. \u018fs\u0259rin q\u0259hr\u0259man\u0131 \u018fli xan \u015eirvan\u015fir is\u0259 atas\u0131n\u0131n q\u0131na\u011f\u0131na, sevgilisi Ninonun t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcn\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n \u201cbu m\u0259nim m\u00fcharib\u0259m deyil\u201d dey\u0259r\u0259k birinci cahan sava\u015f\u0131na qat\u0131lmaqdan imtina edir.\n<\/p>\n<p>\n  Lakin ikinci cahan sava\u015f\u0131 zaman\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n k\u00f6n\u00fcll\u00fc gedib-getm\u0259m\u0259k kimi se\u00e7iml\u0259ri yox idi. T\u0259bii, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r d\u0259 vard\u0131, lakin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u00e7\u0131lar t\u0259\u015fkil edirdi. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n sovet t\u0259bli\u011fat\u0131na inand\u0131qlar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tindir. H\u0259r halda, m\u0259hz onlar\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 repressiya d\u0259yirman\u0131 onminl\u0259rl\u0259 insan\u0131 udmu\u015fdu. Bu insanlar sovet ordusunun t\u0259rkibind\u0259 xo\u015f-naxo\u015f d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r, ba\u015fqa yollar\u0131 da yox idi. Lakin alman \u0259sirliyin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n zaman sovetl\u0259r\u0259 sadiq qalmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas g\u00f6rm\u00fcrd\u00fcl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Sovet insanlar\u0131 tarixi hadis\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 personajlara birm\u0259nal\u0131 yana\u015fma\u011fa al\u0131\u015f\u0131q idil\u0259r. Onlar h\u0259r hans\u0131 bir konfliktd\u0259 m\u00fctl\u0259q haql\u0131 v\u0259 haqs\u0131z t\u0259r\u0259f tap\u0131rd\u0131lar, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u0259 bu y\u00f6nd\u0259n formala\u015f\u0131rd\u0131. Bu al\u0131\u015fqanl\u0131q indi d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 h\u0259tta Bab\u0259k haqq\u0131nda m\u0259nfi fikirl\u0259r\u0259 rast g\u0259lm\u0259k olur. \u015e\u00fcnki o \u0130slam xilaf\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc, dem\u0259li haqs\u0131z idi. Halbuki, Bab\u0259k tarixd\u0259 b\u0259rab\u0259rin\u0259 nadir hallarda rast g\u0259lin\u0259n q\u0259hr\u0259mand\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu yana\u015fman\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi ki, sovet \u0259d\u0259biyyat\u0131nda, kinematoqraf\u0131nda m\u00fcsb\u0259t alman \u0259sg\u0259ri obraz\u0131na rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi. H\u0259tta Man\u015fteyn, Rommel, Guderian kimi h\u0259rbi d\u00fchalar\u0131 olan alman generaliteti d\u0259 k\u00fct, \u0259n yax\u015f\u0131 halda orta s\u0259viyy\u0259li t\u0259svir edilirdi. \u0130deologiyala\u015fm\u0131\u015f c\u0259miyy\u0259tl\u0259r d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011fa, onun bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131n\u0131 layiqinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 haz\u0131r olmurlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 64 t\u0259yyar\u0259ni vurmu\u015f Kojedub q\u0259hr\u0259mand\u0131r, 352 n\u0259tic\u0259si olan Hartmann is\u0259 yox. Stalinqradda 330 min alman\u0131n m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nmas\u0131n\u0131 h\u0259rbi istedad kimi t\u0259rifl\u0259m\u0259k olar, Kiyevd\u0259 650 min sovet \u0259sg\u0259rinin m\u00fchasir\u0259sini is\u0259 yox. Rusiya v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n bel\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti yen\u0259 ayd\u0131nd\u0131r, bizimki is\u0259 yox.\n<\/p>\n<p>\n  \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, tarixd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 haql\u0131 v\u0259 haqs\u0131z t\u0259r\u0259f olmur. H\u0259r iki t\u0259r\u0259fin haql\u0131 v\u0259 ya haqs\u0131z oldu\u011fu n\u00fcmun\u0259l\u0259r tapmaq olar. Az\u0259rbaycan \u00f6vladlar\u0131 da ikinci cahan sava\u015f\u0131nda el\u0259 bir durumla \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r ki, ist\u0259yind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n h\u0259r birini haql\u0131 v\u0259 haqs\u0131z \u00e7\u0131xarmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Onlar b\u0259\u015f\u0259r tarixinin iki \u0259n amans\u0131z, \u0259n cinay\u0259tkar rejiml\u0259rind\u0259n birini se\u00e7m\u0259k zorunda idil\u0259r. M\u0259g\u0259r sovet d\u00f6vl\u0259ti Pol\u015faya v\u0259 Finlandiyaya t\u0259cav\u00fcz ed\u0259rk\u0259n haql\u0131 t\u0259r\u0259f idimi? Ax\u0131 o zaman bizim \u0259sg\u0259rl\u0259r Vermaxt\u0131n m\u00fctt\u0259fiqi kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n ikinci cahan sava\u015f\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara tutduqlar\u0131 t\u0259r\u0259f bax\u0131m\u0131ndan, siyasi v\u0259 m\u0259n\u0259vi aspektl\u0259r y\u00f6n\u00fcnd\u0259n yana\u015fm\u0131ram. Bu m\u00fcharib\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259r daha \u00f6n\u0259mlidir. Sovet komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 416-c\u0131 diviziya haqq\u0131nda t\u0259rifl\u0259rind\u0259n d\u0259 q\u00fcrur duyuram, Vermaxt r\u0259hb\u0259rliyinin \u201cAslan\u201d batalyonu haqq\u0131ndak\u0131ndan da.<br \/>\n  <br \/>\n  Bilir\u0259m, bir \u00e7oxlar\u0131na bu q\u0259rib\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k, anla\u015f\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u0259c\u0259k. Amma q\u0259rib\u0259 bir \u015fey g\u00f6rm\u00fcr\u0259m.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130spaniyada 1936-1939-cu ill\u0259rin V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r amans\u0131zl\u0131qlarla m\u00fc\u015faiy\u0259t olunmu\u015fdu. H\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00fcmumilikd\u0259 450 min\u0259 q\u0259d\u0259r insan h\u0259lak olmu\u015fdu. \u00d6z\u00fc d\u0259 bunlar\u0131n 100 min\u0259 yax\u0131n\u0131n\u0131 siyasi repressiya qurbanlar\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi. Lakin m\u00fcharib\u0259d\u0259n 20 il sonra, 1959-cu ild\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 Valle de los Ca\u00eddos abid\u0259si a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu zaman \u00f6lk\u0259d\u0259 he\u00e7 bir siyasi d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f verm\u0259mi\u015fdi. Hakimiyy\u0259td\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 general Franko idi. Biz is\u0259 sava\u015fdan 70 il, SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan 25 il ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra da bizim olmayan m\u00fcharib\u0259d\u0259 haql\u0131 v\u0259 haqs\u0131z t\u0259r\u0259f axtar\u0131r\u0131q.\n<\/p>\n<p>\n  Onu da qeyd etm\u0259yi laz\u0131m bilir\u0259m ki, analoji yana\u015fmam\u0131 Almaniya t\u0259r\u0259f\u0259 ke\u00e7\u0259n ruslara, vlasov\u00e7ulara aid etm\u0259zdim. \u00c7\u00fcnki V\u0259t\u0259nind\u0259 rejim n\u0259 olursa olsun, onu i\u015f\u011fal v\u0259 ilhaq etm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qo\u015fulmaq x\u0259yan\u0259tdir. Hakimiyy\u0259tin bol\u015fevikl\u0259rd\u0259 olmas\u0131 bel\u0259 almanlara qo\u015fulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ruslara \u0259sas ver\u0259 bilm\u0259zdi.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130kinci cahan sava\u015f\u0131nda h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259lak olmu\u015f Az\u0259rbaycan \u00f6vladlar\u0131na Tanr\u0131dan r\u0259hm\u0259t dil\u0259yir\u0259m.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Yaz\u0131 m\u00fc\u0259llifin \u015f\u0259xsi m\u00f6vqeyini \u0259ks etdirir. M\u00fc\u0259llifin m\u00f6vqeyi Meydan.Tv-nin m\u00f6vqeyi il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n  <\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarixd\u0259 tam haql\u0131 ya tam haqs\u0131z olmur<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":56851,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-175803","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tarixd\u0259 tam haql\u0131 ya tam haqs\u0131z olmur\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-05-09T16:49:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/21611.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda\",\"datePublished\":\"2016-05-09T16:49:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/\"},\"wordCount\":2103,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/21611.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/\",\"name\":\"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/21611.jpg\",\"datePublished\":\"2016-05-09T16:49:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/21611.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/21611.jpg\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda - MEYDAN.TV","og_description":"Tarixd\u0259 tam haql\u0131 ya tam haqs\u0131z olmur","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2016-05-09T16:49:46+00:00","og_image":[{"width":500,"height":500,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/21611.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda","datePublished":"2016-05-09T16:49:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/"},"wordCount":2103,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/21611.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/","name":"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/21611.jpg","datePublished":"2016-05-09T16:49:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/21611.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/21611.jpg","width":500,"height":500,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/vermaxtla-qirmizi-ordu-arasinda\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Vermaxtla Q\u0131rm\u0131z\u0131 ordu aras\u0131nda"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175803"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175803\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}