{"id":170122,"date":"2015-09-25T12:27:34","date_gmt":"2015-09-25T12:27:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/"},"modified":"2015-09-25T12:27:34","modified_gmt":"2015-09-25T12:27:34","slug":"80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/","title":{"rendered":"80 ya\u015fl\u0131 Asif Ata, yaxud az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n &#8220;g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi&#8221;"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/34301\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-34301\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/34304\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-34304\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  <i><br \/>\n    T\u0259r\u0259qqi boyunduru\u011fa \u00e7evril\u0259nd\u0259 xalq \u00f6k\u00fcz s\u0259viyy\u0259sin\u0259 endirilir, s\u00fcr\u00fcl\u00fcr!<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    Deyirl\u0259r ki, boyunduruqdan qurtarmaq &#8211; \u00f6l\u00fcmd\u00fcr, \u00f6k\u00fcz kimi ya\u015fayan \u00f6l\u00fcr!<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  Ya\u015fasayd\u0131 bu g\u00fcn\u00a080 ya\u015f\u0131 olard\u0131 Asif Atan\u0131n. \u00d6mr\u00fc \u00e7\u0259tinlikl\u0259 ke\u00e7\u0259n Asif Ata zaman\u0131 saymad\u0131, zamanla hesabla\u015fmad\u0131 v\u0259 onun t\u0259l\u0259bini t\u0259l\u0259si g\u00f6rd\u00fc.\n<\/p>\n<p>\n  \u00c7\u0259tinlik onu b\u00f6y\u00fctd\u00fc, \u00e7\u00fcnki asan yoldan imtina etdi v\u0259 imtina z\u0259rur\u0259ti \u00f6mr\u00fc b\u00f6yu onun yol yolda\u015f\u0131 oldu.\n<\/p>\n<p>\n  Elmi, \u0259d\u0259biyyat\u0131, tarixi, f\u0259ls\u0259f\u0259ni \u00f6yr\u0259n\u0259-\u00f6yr\u0259n\u0259 h\u0259m onlardan d\u0259rs ald\u0131, h\u0259m \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6yr\u0259ndi, h\u0259m d\u0259 yeni d\u0259rs yaratd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Elmi M\u0259naya ged\u0259n yolda yard\u0131m\u00e7\u0131 sayd\u0131, amma f\u0259ls\u0259f\u0259 elm girdab\u0131na d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 \u201cidraki b\u00f6hran yaran\u0131r\u201d dey\u0259 hayq\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u018fd\u0259biyyat\u0131 \u015f\u0259rait v\u0259 zamanla d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131 kimi vacib sayd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259d\u0259bi t\u0259nqidind\u0259 akademizmd\u0259n uzaq dayand\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  Tarix\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259t \u00fcf\u00fcq\u00fcnd\u0259 baxd\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259\u00a0f\u0259ls\u0259f\u0259ni elmd\u0259n \u00fcst\u00fcn yarad\u0131b din\u0259 qar\u015f\u0131 qoydu.\n<\/p>\n<p>\n  Bel\u0259likl\u0259, elmi, \u0259d\u0259biyyat\u0131, tarixi v\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259ni oxuduqca, onlardan he\u00e7 n\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259di, onlarda \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6yr\u0259ndi Asif Ata.\n<\/p>\n<p>\n  Onun \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259ls\u0259f\u0259 h\u0259r \u015fey idi, elm\u0259 d\u0259, \u0259d\u0259biyyata da, tarix\u0259 d\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259nin i\u015f\u0131\u011f\u0131nda bax\u0131rd\u0131. Bu bax\u0131mdan f\u0259ls\u0259fi c\u0259r\u0259yanlar\u0131 r\u0259dd edirdi, \u201cF\u0259ls\u0259fi c\u0259r\u0259yanlar \u00e7oxlu\u011fu &#8211; f\u0259ls\u0259f\u0259nin z\u0259nginliyi deyil, da\u011f\u0131n\u0131ql\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\u00a0F\u0259ls\u0259d\u0259 universal idrakd\u0131r\u201d s\u00f6yl\u0259yirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Platonu dahi filosof say\u0131rd\u0131, amma d\u00fcnyan\u0131 ideyan\u0131n k\u00f6lg\u0259si hesab etm\u0259sini q\u0259bul etmirdi, \u201cd\u00fcnyan\u0131 bu q\u0259d\u0259r ki\u00e7iltm\u0259k, k\u00f6lg\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259r saymaq olmaz\u201d dey\u0259r\u0259k.\n<\/p>\n<p>\n  Kant\u0131 b\u00f6y\u00fck filosof say\u0131rd\u0131, amma idraka ifrat alud\u0259\u00e7iliyini b\u0259y\u0259nmirdi v\u0259 deyirdi ki,\u00a0bu alud\u0259\u00e7iliyi onun arqonistikliyin\u0259\u00a0g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131, inanmad\u0131 d\u00fcnyaya v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n d\u0259rkin\u0259 alman filosofu. \u201cV\u0259 d\u00fcnyan\u0131 d\u0259rk etm\u0259y\u0259c\u0259kdins\u0259, niy\u0259 filosof olurdun\u201d sual-ccavab\u0131yla Kant m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 n\u00f6qt\u0259 qoydu.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/34301\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-34301\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  M\u00fc\u0259llim oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 Hegelin vur\u011funu say\u0131rd\u0131lar onu, amma bu vur\u011funluq az \u00e7\u0259kdi. \u00c7\u00fcnki \u00a0\u201cHegel\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 &#8211; fikird\u0259 a\u015fkarlanan\u00a0(\u201c\u0422\u0443\u0442\u0443\u043b\u0430\u043d\u201d) zamand\u0131r. \u018fslind\u0259 is\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 zaman\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259n fikirdir. Zaman s\u0259viyy\u0259sind\u0259 f\u0259ls\u0259fi fikir olmur &#8211; siyasi-ictimai fikir olur: F\u0259ls\u0259fi fikir Zamandan \u00fcst\u00fcn olur. F\u0259ls\u0259f\u0259nin t\u0259rifind\u0259 Hegel f\u0259ls\u0259f\u0259ni \u00e7ox \u0259skildir&#8221; s\u00f6yl\u0259di v\u0259 Hegell\u0259 vidala\u015fd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cMarksizm f\u0259ls\u0259f\u0259 deyil, iqtisadiyyatd\u0131r v\u0259 pis iqtisadiyyatd\u0131r\u201d deyirdi, \u00e7\u00fcnki insan\u0131 al\u00e7ald\u0131r. Avropa f\u0259ls\u0259f\u0259sind\u0259 varl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259sini h\u0259rt\u0259r\u0259fli qoyan Hegelin dialektikas\u0131 marksizmd\u0259 vulqarcas\u0131na inki\u015faf edir v\u0259 varl\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u00e7iliy\u0259, sinfi d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 v\u0259 \u0259sas\u0259n istehsalat \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259\u00a0b\u0259rab\u0259r edir. Bu fikirl\u0259ri s\u0259sl\u0259ndir\u0259n zamanlar marksizm\u00a0t\u00fc\u011fyan edirdi. \u00c7\u00fcnki zaman Marksizmin zaman\u0131yd\u0131!\n<\/p>\n<p>\n  XX \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck f\u0259ls\u0259f\u0259si ekzistensializmi\u00a0hesab edirdi, onlardan da \u041c\u0430\u0440\u0442\u0438\u043d Haydeggerl\u0259 Karl Yaspersi.\u00a0\u015e\u0259rqin f\u0259ls\u0259fi bula\u011f\u0131ndan su i\u00e7dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn. V\u0259 ekzistensializmin cazibadarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 antif\u0259ls\u0259f\u0259 olan \u00a0pozitivzm\u0259 qar\u015f\u0131 olmas\u0131nda g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Mahiyy\u0259ti, insan\u0131 k\u0259nara qoyub idrak \u00fcz\u0259rind\u0259 sisteml\u0259r, n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259r quran pozitivizmin gur vaxt\u0131nda ekzistensialistl\u0259r insan m\u00f6vcudlu\u011fundan dan\u0131\u015fd\u0131lar. Bu, o zaman idi ki, Avropa ideyalar b\u00f6hran\u0131nda bo\u011fulurdu. Ancaq ekzistensializm m\u00f6vcudluq f\u0259ls\u0259f\u0259si \u0259v\u0259zin\u0259 Yoxluq F\u0259ls\u0259f\u0259si\u00a0yaratd\u0131.\u00a0\u00c7\u00fcnki ekzistensialistl\u0259rin \u0259sl v\u0259 s\u00fcni m\u00f6vcudluq, c\u0259f\u0259ngiyyat m\u0259s\u0259l\u0259si, t\u0259r\u0259qqi v\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl ideyalar\u0131nda\u00a0insan mahiyy\u0259tli qoyulmurdu, insandan dan\u0131\u015f\u0131lsa da. Adi bir misal, Kamyunun \u201cSizif haqq\u0131nda \u0259fsan\u0259\u201dsi b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 bunu deyirdi: \u0130nsan t\u0259r\u0259qqiy\u0259 can ata bil\u0259r, t\u0259r\u0259qqiy\u0259 meyl ed\u0259 bil\u0259r, t\u0259r\u0259qqisiz ya\u015faya bilm\u0259z, \u00e7\u00fcnki o, insand\u0131r, lakin t\u0259r\u0259qqiy\u0259 \u00e7ata bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki onun aqib\u0259tind\u0259 Siziflik var, onun i\u015fi c\u0259hddir, s\u0259ydir, m\u0259qs\u0259d\u0259 getm\u0259kdir, y\u00f6nd\u00fcr, \u00e7atmaq deyil.\u00a0Nec\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259k, insan el\u0259 yaln\u0131z s\u0259y g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259ks\u0259, c\u0259hd ed\u0259c\u0259ks\u0259, da\u011f\u0131 a\u015fmayacaqsa, da\u015f t\u0259z\u0259d\u0259n d\u00fc\u015f\u0259c\u0259ks\u0259, bunun n\u0259yi insan olacaq?\u00a0B\u0430x, burda ekzistensialistl\u0259rin humanizmi insan\u0131 al\u00e7ald\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  G\u0259ldik f\u0259ls\u0259f\u0259si olmayan, amma rus m\u0259d\u0259niyy\u0259tini Tolstoy v\u0259 Dostoyevski vasit\u0259siyl\u0259 t\u0259qlid\u00e7ilik b\u0259las\u0131ndan qurtaran rus xalq\u0131na. Asif Ata hesab edirdi ki, rus m\u0259d\u0259niyy\u0259ti Tolstoy v\u0259 Dostoyevski vasit\u0259siyl\u0259 m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdi v\u0259 d\u00fcnya s\u0259n\u0259tin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. H\u0259min m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 t\u0259sir Tolstoy v\u0259 Dostoyevskiyl\u0259 qurtard\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    <i><br \/>\n      \u0130ndi is\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 da\u011f\u0131ndan enib,\u00a0s\u00f6hb\u0259timizi ictimai d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259d\u0259 davam etdir\u0259k<br \/>\n    <\/i><br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  Asif Ata dey\u0259nd\u0259 ki, bizd\u0259 \u201cg\u00f6z x\u0259st\u0259liyi\u201d var, s\u0259hv etmirdi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Ata yana\u015fmalar\u0131nda, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131nda s\u0259hv etmirdi. Ona g\u00f6r\u0259 bu c\u00fcr m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fanda \u201ct\u0259ki m\u0259n s\u0259hv edim\u201d dem\u0259yi d\u0259 unutmurdu.\n<\/p>\n<p>\n  \u201cG\u00f6z x\u0259st\u0259liyi\u201dnin \u0259sas\u0131nda is\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6zg\u0259l\u0259\u015fm\u0259 meylinin g\u00fccl\u00fc olmas\u0131 dayan\u0131r. Az\u0259rbaycanl\u0131lar ba\u015fqas\u0131na, uzaqdak\u0131na p\u0259r\u0259sti\u015f etdiyi q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcnk\u00fcn\u0259 yadla\u015f\u0131r, ba\u015fqas\u0131na, uzaqdak\u0131na can atd\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcnk\u00fcn\u0259 q\u0259nim k\u0259silir. Ba\u015fqas\u0131n\u0131 ilahil\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 paralel \u00f6z\u00fcnk\u00fcn\u00fc \u0259ksiltm\u0259yind\u0259n l\u0259zz\u0259t al\u0131r, bu l\u0259zz\u0259tin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn bitm\u0259si is\u0259 narkoman\u0131n\u00a0iyn\u0259 axtard\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fc xat\u0131rlad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259s\u0259l\u0259n, biz az\u0259rbaycanl\u0131lar \u0130sa H\u00fcseynovu yox, \u00c7ingiz Aytmatovu g\u00f6r\u00fcb g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 t\u0259pirdik. Halbuki, \u201cG\u00fcn var \u0259sr\u0259 b\u0259rab\u0259r\u201d \u201cYanar \u00fcr\u0259k\u201dd\u0259n 17 il sonra i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Amma birinci daha \u00e7ox m\u0259\u015fhurla\u015fd\u0131, birinci oldu v\u0259 h\u0259tta ikincinin v\u0259t\u0259nind\u0259. N\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n ki, h\u0259r iki yaz\u0131\u00e7\u0131 totalitar c\u0259miyy\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. B\u0259li, obyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259r vard\u0131, t\u0259rc\u00fcm\u0259 i\u015finin yetkin s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmamas\u0131, m\u0259rk\u0259zin x\u00fcsusi n\u0259zar\u0259ti, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n bir-birin\u0259 badalaq vurmas\u0131, el\u0259 sonuncu s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259 SSR\u0130 Elml\u0259r Akademiyas\u0131na m\u00fcxbir \u00fczv\u00fcn t\u0259qdimat\u0131ndan \u0259vv\u0259l onun danosu gedirdi. Bununla bel\u0259,\u00a090-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 rus-erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na d\u00fc\u00e7ar oldu\u011fumuz zaman Aytmatovdan bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun d\u0259st\u0259k g\u00f6rm\u0259dik.\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/34307\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-34307\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  <b><br \/>\n    <i><br \/>\n      \u201cDissident\u201d Mamarda\u015fvili \u201c<br \/>\n    <\/i><br \/>\n    <a href=\"https:\/\/ru.wikipedia.org\/wiki\/%D0%92%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%8B_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B8\" target=\"_blank\" title=\"\u0412\u043e\u043f\u0440\u043e\u0441\u044b \u0444\u0438\u043b\u043e\u0441\u043e\u0444\u0438\u0438\" rel=\"noopener\"><br \/>\n      <i><br \/>\n        \u0412\u043e\u043f\u0440\u043e\u0441\u044b \u0444\u0438\u043b\u043e\u0441\u043e\u0444\u0438\u0438<br \/>\n      <\/i><br \/>\n    <\/a><br \/>\n    <i><br \/>\n      \u201djurnal\u0131nda, antimarksist Asif Ata DTK-nin h\u0259d\u0259find\u0259<br \/>\n    <\/i><br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  Yaxud Asif Ata v\u0259 g\u00fcrc\u00fc filosofu Merab Mamarda\u015fvili.\u00a0Bizim postmodernist dostlar\u0131m\u0131z ikincini g\u00f6yl\u0259r\u0259 qald\u0131r\u0131b ondan dissident qay\u0131r\u0131r. Amma Mamarda\u015fvilinin antimarksist, antisovet fikirl\u0259rind\u0259n misal \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259, g\u00f6zl\u0259rini d\u00f6y\u00fcrl\u0259r. Bu adamlar anlam\u0131r ki, sovet hakimiyy\u0259ti birinci add\u0131m kimi yaln\u0131z antimarksist v\u0259 antikommunist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri yayanlara dissident dam\u011fas\u0131 vururdu. Asif Atadan f\u0259rqli olaraq,\u00a0SSR\u0130 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin beyn\u0259lxalq \u015f\u00f6b\u0259si M.Mamarda\u015fvilini Praqaya g\u00f6nd\u0259rib v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 o, 5-6 il sovet totalitarizmd\u0259n azca f\u0259rqli c\u0259miyy\u0259t g\u00f6r\u00fcb, sonra azadl\u0131q v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik \u015f\u00fcarlar\u0131yla tarix\u0259 inqilab g\u0259tir\u0259n Paris\u0259 gedib&#8230; v\u0259 frans\u0131zlara a\u015fiqliyi il\u0259 f\u0259rql\u0259nib. Onu el\u0259 sovet f\u0259ls\u0259f\u0259\u00e7il\u0259ri bel\u0259 d\u0259 adland\u0131r\u0131rd\u0131lar. Bu,\u00a0o zamanlar idi ki, Asif Ata \u0259vv\u0259l Konservatoriyada, sonra Az\u0259rbaycan Pedaqoji Universitetind\u0259 antimarksist ruhunda d\u00fcnya f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 \u0259d\u0259biyyat tarixind\u0259n m\u00fclahiz\u0259l\u0259r s\u00f6yl\u0259yirdi v\u0259 sonucda Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 \u201cEtik v\u0259 Estetika klubu\u201d a\u00e7araq fikirl\u0259rini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259sl\u0259ndirdi. Bir daha deyir\u0259m, bizd\u0259n f\u0259rqli olaraq g\u00fcrc\u00fcl\u0259r, erm\u0259nil\u0259r \u00f6z\u00fcnk\u00fcl\u0259ri \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259km\u0259yi bacar\u0131rd\u0131lar, bu m\u0259nada Asif Atan\u0131n sonrak\u0131 taleyi a\u011f\u0131r oldu, DTK-nin t\u0259zyiql\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259vv\u0259l ail\u0259sini da\u011f\u0131td\u0131lar, ard\u0131nca\u00a0 c\u0259miyy\u0259td\u0259n t\u0259crid olundu.\n<\/p>\n<p>\n  Amma g\u0259lin ara\u015fd\u0131raq\u00a0h\u0259r iki\u00a0filosofun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, hans\u0131nda antimarksizm v\u0259 antsovetizm g\u00fccl\u00fc olub? M.Mamarda\u015fvili antimarksist olsayd\u0131, onu \u201c<br \/>\n  <a href=\"https:\/\/ru.wikipedia.org\/wiki\/%D0%92%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%8B_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B8\" target=\"_blank\" title=\"\u0412\u043e\u043f\u0440\u043e\u0441\u044b \u0444\u0438\u043b\u043e\u0441\u043e\u0444\u0438\u0438\" rel=\"noopener\"><br \/>\n    \u0412\u043e\u043f\u0440\u043e\u0441\u044b \u0444\u0438\u043b\u043e\u0441\u043e\u0444\u0438\u0438<br \/>\n  <\/a><br \/>\n  \u201d \u00a0jurnal\u0131n\u0131n he\u00e7 kandar\u0131na buraxmazd\u0131lar, amma jurnal\u0131n ba\u015f redaktor m\u00fcavini idi. Bu,\u00a0o zamanlar idi ki, DTK Asif Atan\u0131 ail\u0259sind\u0259n did\u0259rgin sal\u0131b \u201cG\u00f6zd\u0259n \u0259lill\u0259r evi\u201dnd\u0259 ki\u00e7ik ota\u011fa s\u0131\u011f\u0131nma\u011fa m\u0259hkum etmi\u015fdi. Yaxud Asif Ata\u00a0 v\u0259 Mamarda\u015fvilinin f\u0259ls\u0259fi bax\u0131\u015flar\u0131, birincid\u0259n f\u0259rqli olaraq ikincid\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 t\u0259svir olunurdu, f\u0259ls\u0259f\u0259 tarixind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131l\u0131rd\u0131, ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131, amma fikir yox idi. Gedin oxuyun Asif Atan\u0131, 1 c\u00fcml\u0259 sitat g\u00f6rm\u0259zsiniz, tamamil\u0259 yeni fikir, d\u00fcnya f\u0259ls\u0259f\u0259sini, onun qaynaqlar\u0131n\u0131, c\u0259r\u0259yanlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirir M\u00fctl\u0259q\u0259 \u0130nam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259. Ata Mamarda\u015fvili kimi frans\u0131zlar\u0131n a\u015fiqin\u0259 \u00e7evrilm\u0259mi\u015fdi, b\u0259li, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Hegel\u0259 vur\u011funluq oldu, amma tez d\u0259 qurtuldu.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    <i><br \/>\n      \u00a0Az\u0259rbaycanda dissidentlikd\u0259n art\u0131q hadis\u0259 olub<br \/>\n    <\/i><br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259li, biz az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u0259n savadl\u0131s\u0131n\u0131n da \u201cg\u00f6z x\u0259st\u0259liyi\u201dnd\u0259n qurtula bilm\u0259m\u0259si t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirir v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259ndirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, yaz\u0131rlar, Az\u0259rbaycanda m\u00f6vcud olan dissident h\u0259r\u0259kat\u0131nda s\u0131rf mill\u0259t\u00e7ilik meyll\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olsa da, antisovetizm v\u0259 antikommunizm meyll\u0259ri bir o q\u0259d\u0259r z\u0259if olub.\n<\/p>\n<p>\n  \u00a0\u018fg\u0259r DTK arxivl\u0259ri a\u00e7\u0131lsa, Asif Ataya qar\u015f\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n antimarksist, antikommuno\u015fist, pant\u00fcrlist, mill\u0259t\u00e7ilik\u00a0v\u0259 klekadizmittihamlar\u0131ndan x\u0259b\u0259rdar olarlar \u201cg\u00f6z x\u0259st\u0259l\u0259ri\u201d. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edirsinizmi, 5 ittiham,\u00a060-70-l\u0259rd\u0259 kim\u0259 qar\u015f\u0131 bird\u0259n-bir\u0259 5 ittiham ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb?! El\u0259 bilirsiniz, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 antimarksist v\u0259 antikommunist olmaq s\u0131radan bir hadis\u0259ydi? M\u0259g\u0259r \u0421\u043e\u043bj\u0435\u043d\u0438\u0442\u0441\u044b\u043d, Saxarov \u00a0v\u0259 ad\u0131n\u0131 xat\u0131rlatd\u0131\u011f\u0131m Mamarda\u015fvili antimarksist v\u0259 anttikommunist idil\u0259rmi? \u018flb\u0259tt\u0259 yox. Bu m\u0259nada Az\u0259rbaycanda dissidentlikd\u0259n art\u0131q hadis\u0259 olub, sad\u0259c\u0259, \u201cg\u00f6z x\u0259st\u0259liyi\u201d yax\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259 qoymur, d\u00fcn\u0259n d\u0259, bu g\u00fcn d\u0259 bel\u0259 olub. B\u0259s niy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dissidentl\u0259rinin ad\u0131 m\u0259rk\u0259z s\u0259viyy\u0259sind\u0259 an\u0131lmad\u0131. N\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n ki, 12 il respublikan\u0131n r\u0259hb\u0259ri olmu\u015f (1967-69-cu ill\u0259rd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbycan DTK-nin s\u0259dri) v\u0259 sonradan Moskvaya gets\u0259 d\u0259, respublikan\u0131 n\u0259zar\u0259td\u0259\u00a0saxlayan Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan dissidentl\u0259rinin m\u0259rk\u0259z s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ictimail\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259zdi (Haz\u0131rda deputat v\u0259 partiya s\u0259dri olan, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 y\u00fcks\u0259k post tutmu\u015f siyasi xadim dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, ke\u00e7mi\u015f birinci katib Kamran Ba\u011f\u0131rov Nazirl\u0259r Sovetind\u0259 bir \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdirini i\u015fd\u0259n \u00e7\u0131xartd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcn s\u0259h\u0259ri Moskvadan z\u0259ng g\u0259ldi ki, s\u0259n orda icaz\u0259siz n\u0259 edirs\u0259n). Bu, onun g\u0259l\u0259c\u0259k planlar\u0131na ziddi idi.\u00a0 O d\u00f6vrd\u0259 daxild\u0259ki gizli d\u0259rn\u0259kl\u0259rin ictimail\u0259\u015fm\u0259si m\u0259rk\u0259zin ona etimad\u0131n azaldar v\u0259 haqq\u0131nda z\u0259if r\u0259hb\u0259r tipi yarada bil\u0259rdi. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edirsinizmi, Az\u0259rbaycanda antimarksist, antikommunist filosof haqq\u0131nda samizdat bro\u015fura burax\u0131r. Bu, nec\u0259 ola bil\u0259rdi?\u00a0Suslovun suallar\u0131n\u0131n ard\u0131 k\u0259silm\u0259zdi. Bu m\u0259nada H.\u018fliyevin \u201c\u0130stintaq\u201d kimi filml\u0259rin \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259 d\u0259st\u0259k verm\u0259si m\u0259qs\u0259dliydi. Ke\u00e7mi\u015f r\u0259hb\u0259r daxil\u0259 v\u0259 xaric\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259lqin edirdi. Nec\u0259 ki, bu g\u00fcn b\u0259zi savadl\u0131 v\u0259 savads\u0131z yaltaqlar Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f birinci katibini az qala o zamandan M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan \u201ctoxumu s\u0259pdiyi\u201dni dem\u0259kd\u0259n bel\u0259 utanm\u0131rlar.\n<\/p>\n<p>\n  V\u0259 sonlu\u011fu Asif Atan\u0131n 1984-c\u00fc ild\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u201cG\u00fcnd\u0259likl\u0259r\u201d se\u00e7m\u0259si il\u0259 bitirir\u0259m.\n<\/p>\n<p>\n  S\u0259n\u0259 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovu m\u0259n verdim \u2013deyirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  \u00dc.Hac\u0131b\u0259yov azadl\u0131\u011f\u0131mdan art\u0131q deyil!\n<\/p>\n<p>\n  S\u0259n\u0259 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131 m\u0259n verdim \u2013 deyirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Elml\u0259r Akademiyas\u0131 azadl\u0131\u011f\u0131mdan art\u0131q deyil.\n<\/p>\n<p>\n  S\u0259n\u0259 elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 m\u0259n verdim \u2013 deyirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Elektrik stansiyalar\u0131 azadl\u0131\u011f\u0131mdan art\u0131q deyil!\n<\/p>\n<p>\n  S\u0259n\u0259 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259ri m\u0259n verdim \u2013 deyirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Ali m\u0259kt\u0259b azadl\u0131\u011f\u0131mdan art\u0131q deyil.\n<\/p>\n<p>\n  S\u0259n\u0259 qad\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0259n verdim \u2013 deyirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Qad\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 ictimai m\u00fcst\u0259qillikd\u0259n art\u0131q deyil.\n<\/p>\n<p>\n  He\u00e7 n\u0259yi siyasi azadl\u0131qla \u0259v\u0259z etm\u0259k olmaz.\n<\/p>\n<p>\n  Xalq \u2013 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u0259 sahib olmal\u0131d\u0131r, \u00f6z\u00fc \u00f6z taleyin\u0259 sahib olmal\u0131d\u0131r&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  T\u0259r\u0259qqini xalq \u00f6z\u00fc yaratmal\u0131d\u0131r, he\u00e7 kimin \u0259lind\u0259n almamal\u0131d\u0131r, \u0259ks t\u0259qdird\u0259 t\u0259r\u0259qqi \u2013 k\u00f6l\u0259liy\u0259 b\u0259rab\u0259r olur.\n<\/p>\n<p>\n  T\u0259r\u0259qqi boyunduru\u011fa \u00e7evril\u0259nd\u0259 xalq \u00f6k\u00fcz s\u0259viyy\u0259sin\u0259 endirilir, s\u00fcr\u00fcl\u00fcr!\n<\/p>\n<p>\n  Deyirl\u0259r ki, boyunduruqdan qurtarmaq &#8211; \u00f6l\u00fcmd\u00fcr, \u00f6k\u00fcz kimi ya\u015fayan \u00f6l\u00fcr!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259r\u0259qqi boyunduru\u011fa \u00e7evril\u0259nd\u0259 xalq \u00f6k\u00fcz s\u0259viyy\u0259sin\u0259 endirilir, s\u00fcr\u00fcl\u00fcr!<\/p>\n<p>Deyirl\u0259r ki, boyunduruqdan qurtarmaq &#8211; \u00f6l\u00fcmd\u00fcr, \u00f6k\u00fcz kimi ya\u015fayan \u00f6l\u00fcr<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":34301,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-170122","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>80 ya\u015fl\u0131 Asif Ata, yaxud az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n &quot;g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi&quot; - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"80 ya\u015fl\u0131 Asif Ata, yaxud az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n &quot;g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi&quot; - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"T\u0259r\u0259qqi boyunduru\u011fa \u00e7evril\u0259nd\u0259 xalq \u00f6k\u00fcz s\u0259viyy\u0259sin\u0259 endirilir, s\u00fcr\u00fcl\u00fcr!  Deyirl\u0259r ki, boyunduruqdan qurtarmaq - \u00f6l\u00fcmd\u00fcr, \u00f6k\u00fcz kimi ya\u015fayan \u00f6l\u00fcr\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-09-25T12:27:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12836.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"614\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"80 ya\u015fl\u0131 Asif Ata, yaxud az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \"g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi\" - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"80 ya\u015fl\u0131 Asif Ata, yaxud az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \"g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi\" - MEYDAN.TV","og_description":"T\u0259r\u0259qqi boyunduru\u011fa \u00e7evril\u0259nd\u0259 xalq \u00f6k\u00fcz s\u0259viyy\u0259sin\u0259 endirilir, s\u00fcr\u00fcl\u00fcr!  Deyirl\u0259r ki, boyunduruqdan qurtarmaq - \u00f6l\u00fcmd\u00fcr, \u00f6k\u00fcz kimi ya\u015fayan \u00f6l\u00fcr","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2015-09-25T12:27:34+00:00","og_image":[{"width":614,"height":400,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12836.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"80 ya\u015fl\u0131 Asif Ata, yaxud az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n &#8220;g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi&#8221;","datePublished":"2015-09-25T12:27:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/"},"wordCount":2808,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12836.jpg","articleSection":["X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/","name":"80 ya\u015fl\u0131 Asif Ata, yaxud az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \"g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi\" - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12836.jpg","datePublished":"2015-09-25T12:27:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12836.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12836.jpg","width":614,"height":400,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/80-yasli-asif-ata-yaxud-azerbaycanlilarin-goz-xesteliyi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"X\u0259b\u0259rl\u0259r","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/xeberler\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"80 ya\u015fl\u0131 Asif Ata, yaxud az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n &#8220;g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi&#8221;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=170122"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170122\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=170122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=170122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=170122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}