{"id":170103,"date":"2015-09-23T23:41:48","date_gmt":"2015-09-23T23:41:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/"},"modified":"2015-09-23T23:41:48","modified_gmt":"2015-09-23T23:41:48","slug":"hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/","title":{"rendered":"Haz\u0131rki elita siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n getm\u0259lidir"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/34214\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-34214\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/34217\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-34217\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n inteqrasiya prosesl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bunlar\u0131n aras\u0131nda \u0259n az t\u0259dqiq edilmi\u015f s\u0259viyy\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin siyasi elitalar\u0131 aras\u0131nda olan \u0259laq\u0259l\u0259rdir. Postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rinin siyasi sisteml\u0259ri tam olaraq formala\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan q\u0259rar ver\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin aralar\u0131nda olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00e7ox vaxt \u0259sas faktora \u00e7evrilir. \u00d6lk\u0259l\u0259rd\u0259 olan elitalar\u0131n m\u00fcxt\u0259liflliyi onlarla t\u0259masda x\u00fcsusi bacar\u0131q t\u0259l\u0259b etdiyind\u0259n, elitalar aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u0259n vacib t\u0259dqiqat obyektl\u0259rind\u0259n hesab edilir. C\u0259nubi Qafqaz regionunda ged\u0259n siyasi prosesl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Rusiyan\u0131n siyasi elitalar\u0131n\u0131n m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlilini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259k.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130lk olaraq tarix\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Rusiya elitas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 prosesi \u201cRanqlar tabeli\u201d \u0259sas\u0131nda ba\u015f tutmu\u015fdu. H\u0259min tabel insanlara m\u0259n\u015f\u0259yind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq karyera pill\u0259si il\u0259 \u00fcz\u00fcyuxar\u0131 qalxma\u011fa, laz\u0131mi titulu alaraq tarix\u0259n formala\u015fm\u0131\u015f aristokratik \u00e7evr\u0259y\u0259 daxil olma\u011fa imkan verirdi. Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n z\u0259bt etdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259 tarix\u0259n formala\u015fm\u0131\u015f elitalara is\u0259 m\u00fcnasib\u0259t f\u0259rqli idi. \u018fg\u0259r Q\u0259rb istiqam\u0259td\u0259 istila edilmi\u015f torpaqlar\u0131n elitalar\u0131n\u0131n titullar\u0131 v\u0259 hakimiyy\u0259tl\u0259ri saxlan\u0131l\u0131rd\u0131sa, \u015e\u0259rq v\u0259 C\u0259nub istiqam\u0259tind\u0259 elitalar l\u0259\u011fv edilir v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri t\u0259qib olunurdu. Bu fakt onu g\u0131st\u0259rir ki, ke\u00e7mi\u015f Rusiya imperiyas\u0131nda, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, elitalarla ba\u011fl\u0131 vahid siyas\u0259t olmay\u0131b. \u0130stiladan sonra is\u0259 yeni milli elitalar imperiyan\u0131n dig\u0259r \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259 olan elitalardan f\u0259rqli \u015f\u0259rtl\u0259r \u0259sas\u0131nda yarand\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259n, polyak, alman, g\u00fcrc\u00fc m\u00fclk\u0259darlar\u0131 qeyd-\u015f\u0259rtsiz rus aristokratiyas\u0131na daxil olundu, m\u00fcs\u0259lman milli elitalar\u0131 bu \u00e7evr\u0259d\u0259n uzaq tutuldu, onlar\u0131n he\u00e7 bir titullar\u0131 tan\u0131nmad\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 is\u0259 elitalar\u0131n \u0259ll\u0259rind\u0259 resurslar\u0131n qeyri-b\u0259rab\u0259r paylanmas\u0131 ba\u015f verdi. Bir mill\u0259tin elitas\u0131 daha g\u00fccl\u00fc, dig\u0259ri is\u0259 daha z\u0259if inki\u015faf itdi.\n<\/p>\n<p>\n  Fevral v\u0259 oktyabr inqilablar\u0131 bu v\u0259ziyy\u0259ti k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fdi. \u0130nqilablar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259n g\u00fccl\u00fc z\u0259rb\u0259l\u0259r el\u0259 Rusiyan\u0131n Avropa hiss\u0259sind\u0259 olan elitalara d\u0259ydi. V\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xa bil\u0259n v\u0259 bol\u015fevikl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fa bil\u0259nl\u0259r\u0259 d\u0259 37-ci il repressiyas\u0131nda son qoyuldu. Rusiya aristokratiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n bir \u00e7ox n\u0259sil \u00f6lk\u0259nin siyasi m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259n bird\u0259f\u0259flik silindi.\n<\/p>\n<p>\n  Paralel hadis\u0259l\u0259r eynil\u0259 Az\u0259rbaycanda da ba\u015f verdi. 19-20-ci \u0259srl\u0259rd\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f milli burjuaziya, elmi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 siyasi elita dem\u0259k olar ki k\u00f6k\u00fcnd\u0259n q\u0259sb edildi. Amma eyni anda uzun ill\u0259r dini v\u0259zif\u0259l\u0259r tutmu\u015f v\u0259 20-ci \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin v\u0259 dig\u0259r maarif\u00e7il\u0259rin t\u0259nqid etdikl\u0259ri irtica\u00e7\u0131 mollalar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri asanl\u0131qla yarad\u0131lmaqda olan yeni elitaya inteqrasiya edildi. Yeni yarad\u0131lan elita maksimal d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 loyal oldu.\n<\/p>\n<p>\n  Tarix\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n SSR\u0130-d\u0259 elitan\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, bundan \u0259lav\u0259, 2 d\u00f6vr\u00fc d\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, bunlar da \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Sovet elitas\u0131 \u201chaz\u0131rki v\u0259ziyy\u0259tind\u0259\u201d \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015fd\u0131 ki, o da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u00c7arizmin istiladan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 milli elitalar\u0131n yaranmas\u0131 prosesini t\u0259krar etmi\u015fdir.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra milli elitalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi parametl\u0259ri vard\u0131. Bunlar: respublikan\u0131n \u00fcmumittifaq miqyas\u0131nda n\u00fcfuzu v\u0259 g\u00fcc\u00fc; respublikalarda sovet hakimiyy\u0259tinin qurulmas\u0131n\u0131n tarixi; respublikaya m\u0259rk\u0259zd\u0259n t\u0259yin olunan r\u0259hb\u0259rl\u0259rin say\u0131; sovet m\u0259rk\u0259zi idar\u0259etm\u0259 aparat\u0131nda respublikadan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f kadrlar\u0131n say\u0131; ittifaq b\u00fcdc\u0259sinin b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259 v\u0259 t\u0259chizat\u0131nda respublikan\u0131n yeri; respublikada hakimiyy\u0259td\u0259 olan siyasi elitan\u0131n xarakteri v\u0259 siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti idi.\n<\/p>\n<p>\n  20-ci \u0259srin sonlar\u0131nda bir \u00e7ox idar\u0259etm\u0259 institutlar\u0131n\u0131n yaln\u0131z \u00fcmumittifaq s\u0259viyy\u0259li olmas\u0131 milli elitalar\u0131n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapmas\u0131nda ciddi m\u00fcxt\u0259liflikl\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. SSR\u0130-nin s\u00fcqutu zaman\u0131 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 xalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 istiqam\u0259tl\u0259ri kadr \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n iflic olmu\u015f v\u0259 siyasi idar\u0259etm\u0259d\u0259 b\u00f6hran ba\u015f vermi\u015fdir. S\u0259b\u0259bi is\u0259 idar\u0259etm\u0259 institutlar\u0131n\u0131n yaln\u0131z m\u0259rk\u0259zd\u0259 olmas\u0131 v\u0259 \u015faquli idar\u0259etm\u0259 idi. M\u0259s\u0259l\u0259n:\n<\/p>\n<ol>\n<li>\n<p>\n        Rusiya \u2013 RSFSR-in dig\u0259r ittifaq respublikalar\u0131 kimi \u00f6z hakimiyy\u0259t institutlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan SSR\u0130-nin s\u00fcqutundan sonra ke\u00e7mi\u015f \u00fcmumittifaq strukturlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 adaptasiya etm\u0259li oldu. H\u0259min institutlarla birlikd\u0259 onlar\u0131n elitalar\u0131 da RF-in elitalar\u0131na \u00e7evrildi. Bu amil haz\u0131rki RF elitas\u0131n\u0131n qon\u015fu respublikalara m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 kimi baxma\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Bundan \u0259lav\u0259, bu g\u00fcn Rusiyada elitan\u0131n millil\u0259\u015fm\u0259si prosesi g\u00fcnd\u0259md\u0259dir ki, bu prosesin yax\u0131n 10 il \u0259rzind\u0259 bitm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir.\n      <\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\n        Az\u0259rbaycan \u2013 Az\u0259rbaycan elitas\u0131 vaxta\u015f\u0131r\u0131 \u00fcmumittifaq s\u0259viyy\u0259li kadrlar\u0131 yeti\u015fdirs\u0259 d\u0259, h\u0259min kadrlar respublika elitas\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131durma v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 olmu\u015flar. Bu qar\u015f\u0131durma m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq ittifaq r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131l\u0131b v\u0259 u\u011furla idar\u0259 edilib. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Az\u0259rbaycan elitas\u0131 \u00fcmumittifaq s\u0259viyy\u0259sind\u0259 monolit qrupa \u00e7evril\u0259 bilm\u0259yib. Respublika daxilind\u0259 is\u0259 onillikl\u0259rl\u0259 ya\u015f\u0131 olan hakim ail\u0259l\u0259r formala\u015f\u0131b ki, onlar\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. B\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti t\u0259s\u0259rr\u00fcfat r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t olan Az\u0259rbaycan elitas\u0131nda dem\u0259k olar ki, ideoloqlar v\u0259 h\u0259rbi\u00e7il\u0259r olmay\u0131b. \u00dcmumittifaq s\u0259viyy\u0259li t\u0259\u015fkilatlarda t\u0259msil olanlar\u0131n da say\u0131 \u00e7ox az idi.\n      <\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>\n  G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, respublikalar m\u00fcst\u0259qillik qazanan zaman elitalar\u0131n keyfiyy\u0259t t\u0259rkibi f\u0259rqli oldu\u011fundan, onlar\u0131n inki\u015faf istiqam\u0259tl\u0259ri d\u0259 f\u0259rqli olub. Milli elitalar\u0131n m\u00fcasir v\u0259ziyy\u0259tini 3 m\u00fcxt\u0259lif xarakterik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin t\u0259hlili il\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik:\n<\/p>\n<ol>\n<li>\n<p>\n        <b><br \/>\n          H\u00f6kum\u0259tin t\u0259rkibi v\u0259 strukturu<br \/>\n        <\/b>\n      <\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\n        <b><br \/>\n          Siyasi partiyalar<br \/>\n        <\/b>\n      <\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\n        <b><br \/>\n          Regional idar\u0259etm\u0259<br \/>\n        <\/b>\n      <\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>\n  <b><br \/>\n    H\u00f6kum\u0259tin t\u0259rkibi v\u0259 strukturu.<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin idar\u0259etm\u0259sind\u0259 icraedici hakimiyy\u0259t \u0259sas rol oynay\u0131r v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin idar\u0259edilm\u0259sini o h\u0259yata ke\u00e7irir. Prezidentin Administrasiyalar\u0131 da b\u00f6y\u00fck siyasi n\u00fcfuza malik olsa da, n\u0259 Konstitusiya il\u0259 onlar\u0131n statuslar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fib, n\u0259 d\u0259 konkret icra funksiyalar\u0131 var.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Rusiyada<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  h\u00f6kum\u0259tin 31 \u00fczv\u00fc- ba\u015f naziri, 8 m\u00fcavini v\u0259 22 federal naziri var. \u018flav\u0259 olaraq vacib nazirlikl\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t bir d\u0259 Prezidium var. Nazirlikl\u0259r\u0259 federal agentlikl\u0259r v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r tabedir. Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n \u0259razi qurulu\u015funun m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi v\u0259 nazirlikl\u0259rin irih\u0259cmli olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 nazirl\u0259rin \u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck hakimiyy\u0259t c\u0259ml\u0259\u015fib. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 eyni zamanda bir ne\u00e7\u0259 sah\u0259nin bir Ba\u015f nazir m\u00fcavininin kurasiyas\u0131nda olmas\u0131 v\u0259 nazirlikl\u0259rin say\u0131n\u0131n \u00e7ox olmas\u0131, onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259rinin \u00e7ox geni\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Az\u0259rbaycanda<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  h\u00f6kum\u0259t 43 \u00fczv \u2013 Ba\u015f nazir, 6 m\u00fcavini, 20 nazir, 10 komit\u0259, 3 xidm\u0259t, 2 administrasiya v\u0259 1 idar\u0259 s\u0259drind\u0259n ibar\u0259tdir. Postsovet m\u0259kan\u0131nda olan dig\u0259r respublikalardan f\u0259rqli olaraq, komit\u0259, xidm\u0259t v\u0259 idar\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri ayr\u0131-ayr\u0131 nazirlikl\u0259r\u0259 tabe olmay\u0131b. Amma \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f struktur islahatlar\u0131na \u0259sas\u0259n nazirlikl\u0259r\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259li idar\u0259, agentlik v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r daxil edilmi\u015f v\u0259 ya yenil\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Tabeliyind\u0259 olan struktur bolm\u0259l\u0259rinin \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 nazir b\u00f6y\u00fck siyasi n\u00fcfuza malikdir. Ba\u015f nazirin m\u00fcavinl\u0259rinin d\u0259 kurasiyas\u0131nda olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259r zaman nazirlikl\u0259rin funksiyalar\u0131 il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fcr, \u0259ksin\u0259 m\u00fcst\u0259qil m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. M\u00fcavinl\u0259rin aras\u0131nda v\u0259zif\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259 Ba\u015f naziri \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259k m\u00fcavin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmay\u0131b. H\u00f6kum\u0259tin bu q\u0259d\u0259r geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259msil olunmas\u0131 ad\u0259t\u0259n respublikan\u0131n h\u0259r bir sah\u0259sini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamaq arzusunda olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 xarakterikdir.\n<\/p>\n<p>\n  H\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259rinin orta ya\u015f h\u0259ddi bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fsaq, burada Rusiya h\u00f6kum\u0259ti daha cavand\u0131r (\u0259sas\u0259n 33 ya\u015fl\u0131 \u0130nformasiya v\u0259 k\u00fctl\u0259vi kommunikasiyalar naziri Nikolay Nikifirovun hesab\u0131na). Buna baxmayaraq, a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015f c\u0259dv\u0259ld\u0259 g\u00f6st\u0259rildiyi kimi h\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti 50-60 ya\u015f aras\u0131ndad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycanda is\u0259 50-60 ya\u015f v\u0259 60-dan yuxar\u0131 ya\u015f kateqoriyas\u0131na daxil olanlar\u0131n say\u0131 b\u0259rab\u0259rdir. Orta ya\u015f h\u0259ddi is\u0259 sonuncu kateqoriyan\u0131n hesab\u0131na dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 nisb\u0259td\u0259 \u00e7ox yuxar\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    H\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259rinin ya\u015fa g\u00f6r\u0259 t\u0259snifat\u0131 (m\u00fcqayis\u0259li)<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<table>\n<colgroup><\/colgroup>\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              Az\u0259rbaycan<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              Rusiya<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              Qazaxstan<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            39 ya\u015fa q\u0259d\u0259r\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            1\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            1\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            0\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            40-dan 49-a q\u0259d\u0259r\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            4\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            12\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            5\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            50-d\u0259n 59-a q\u0259d\u0259r\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            17\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            16\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            9\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            60-dan yuxar\u0131\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            17\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            2\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            2\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              Orta ya\u015f<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              58,5<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              51<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              52<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>\n  Eyni v\u0259 ya b\u0259rab\u0259r v\u0259zif\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259diyi m\u00fcdd\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fctl\u0259q liderdir. Rusiyada ad\u0259t\u0259n prezidentin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 m\u00fct\u0259madi rotasiya ba\u015f verir ki, bu da kadrlar\u0131n bir v\u0259zif\u0259d\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t oturu\u015fmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Elitan\u0131n laz\u0131ms\u0131z d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqdan \u00f6tr\u00fc is\u0259 idar\u0259 olunan konfliktl\u0259r t\u0259\u015fkil edir. Bu konfliktl\u0259rd\u0259 d\u0259 ad\u0259t\u0259n daha yax\u015f\u0131 adaptasiya olunanlar h\u0259yatda qal\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    H\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259rinin eyni v\u0259 b\u0259rab\u0259r v\u0259zif\u0259d\u0259 i\u015f m\u00fcdd\u0259ti (m\u00fcqayis\u0259li)<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<table>\n<colgroup><\/colgroup>\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              Az\u0259rbaycan<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              Rusiya<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              Qazaxstan<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            1 il\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            1\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            2\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            5\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            2 -3 il\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            7\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            21\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            7\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            4-5 il\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            &#8211;\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            3\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            3\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            6-10 il\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            13\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            4\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            1\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            10 ild\u0259n \u00e7ox\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            20\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            1\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            0\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              Orta m\u00fcdd\u0259t<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              11,2<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              3,6<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p>\n            <b><br \/>\n              3,0<br \/>\n            <\/b>\n          <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Siyasi partiyalar.<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  Siyasi partiyalar\u0131n parlamentd\u0259 t\u0259msil olunmalar\u0131 onlar\u0131n elitalar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpacaq ambisiyalar\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Rusiyada hal-haz\u0131rda 78 siyasi partiyadan 75 \u2013i se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququna malikdir ki, onlardan yaln\u0131z 4-\u00fc parlamentd\u0259 t\u0259msil olunub.\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycanda 50-d\u0259n \u00e7ox siyasi partiya var. Onlardan parlamentd\u0259 10 partiya t\u0259msil olunub ki, yaln\u0131z biri m\u00fcxalif\u0259t kimi t\u0259snifatland\u0131r\u0131l\u0131b. Parlamentd\u0259 t\u0259msil olunan h\u0259min partiyalar\u0131n siyasi aktivliyi yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259t aparat\u0131nda i\u015ftirakla m\u0259hdudla\u015f\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Regional aspekt.<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  B\u00fct\u00fcn sadalananlarla yana\u015f\u0131 elitan\u0131n daxili m\u00fcxt\u0259lifliyi h\u0259m d\u0259 regional idar\u0259etm\u0259nin t\u0259\u015fkilind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Bu haqda daha t\u0259f\u0259rr\u00fcatl\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi qrupla\u015fd\u0131rma aparaq:\n<\/p>\n<ol>\n<li>\n<p>\n        Rusiya \u2013 22 respublika, 9 diyar, 46 vilay\u0259t, 3 federal \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u015f\u0259h\u0259r, 1 muxtar vilay\u0259t v\u0259 4 muxtar dair\u0259 olmaqla 85 subyektd\u0259n ibar\u0259tdir. H\u0259r regionun \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus h\u00fcquq v\u0259 statuslar\u0131n\u0131n olmas\u0131 regional elitalar aras\u0131nda \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u0259laq\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r ki, \u0259lav\u0259 faktorlar bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u0259ksin\u0259 daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdirir. Regionlar\u0131n \u0259razil\u0259ri d\u0259 bir-birind\u0259n radikal formada f\u0259rql\u0259nir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir regionun \u0259razisi dig\u0259rind\u0259n 1000 d\u0259f\u0259 ki\u00e7ik v\u0259 ya b\u00f6y\u00fck ola bil\u0259r. Eyni nisb\u0259t \u0259halinin say\u0131 v\u0259 s\u0131xl\u0131\u011f\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Bu parametrl\u0259r regional elitalar\u0131n formala\u015f\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.\n      <\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\n        Az\u0259rbaycan \u2013 86 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayon v\u0259 1 muxtar respublikadan ibar\u0259tdir. Rayonlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti k\u0259nd rayonlar\u0131d\u0131r. Respublika tabeli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri \u00e7\u0131xmaq \u015f\u0259rtil\u0259 regionlar\u0131n \u0259halisi v\u0259 \u0259razisi aras\u0131nda olan f\u0259rql\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyil. Rayonlar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rt m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f icra sistemi qurulub v\u0259 \u0259ksm\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fm\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131r. \u0130cra sisteminin qurulmas\u0131nda \u0259halinin etnik t\u0259rkibi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. \u0130cra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 m\u00fctamadi olaraq rotasiyaya m\u0259ruz qalsa da, yeni kadrlar dem\u0259k olar ki, bu sistem\u0259 burax\u0131lm\u0131r.\n      <\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>\n  N\u0259tic\u0259: H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin siyasi elitas\u0131 eynim\u0259n\u015f\u0259lidir. Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131qdan sonra elita ciddi rotasiyaya m\u0259ruz qalmad\u0131\u011f\u0131ndan, h\u0259l\u0259 d\u0259 hakimiyy\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fc Rusiya elitas\u0131ndan as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 saxlay\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r daha \u00e7ox \u015faquli xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 Rusiya elitas\u0131nda apar\u0131lan m\u00fct\u0259madi rotasiya, yeni kadrlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t idar\u0259etm\u0259sin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131na xidm\u0259t edir. Az\u0259rbaycanda nisb\u0259t\u0259n cavan kadrlar idar\u0259etm\u0259y\u0259 c\u0259lb olunsa da, bu epizodik xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 sistemli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yarada bilmir. H\u00f6kum\u0259t h\u0259dd\u0259n art\u0131q ya\u015fl\u0131d\u0131r v\u0259 20 nazir 10 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, eyni v\u0259 ya b\u0259rab\u0259r v\u0259zif\u0259 tutur.\n<\/p>\n<p>\n  Parlamentd\u0259 10 partiya t\u0259msil olunmas\u0131na baxmayaraq, yerl\u0259rin 70%-i hakim partiyaya m\u0259xsusdur. Eyni hal h\u00f6kum\u0259t v\u0259 regional idar\u0259etm\u0259nin t\u0259rkibind\u0259 d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Onlar\u0131n m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti hakim partiyan\u0131n \u00fczvl\u0259ridir. Bir s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnki elitas\u0131 daha \u00e7ox monotipdir v\u0259 daha \u00e7ox Rusiyadan as\u0131l\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259ni m\u00fcst\u0259qil yolla aparmaq v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rki elita tamamil\u0259 siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n getm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiyan\u0131n siyasi elitas\u0131n\u0131n m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlili<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":34214,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-170103","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Haz\u0131rki elita siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n getm\u0259lidir - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Haz\u0131rki elita siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n getm\u0259lidir - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiyan\u0131n siyasi elitas\u0131n\u0131n m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlili\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-09-23T23:41:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12797.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"304\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Haz\u0131rki elita siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n getm\u0259lidir - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Haz\u0131rki elita siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n getm\u0259lidir - MEYDAN.TV","og_description":"Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiyan\u0131n siyasi elitas\u0131n\u0131n m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlili","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2015-09-23T23:41:48+00:00","og_image":[{"width":500,"height":304,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12797.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Haz\u0131rki elita siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n getm\u0259lidir","datePublished":"2015-09-23T23:41:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/"},"wordCount":2452,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12797.jpg","articleSection":["X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/","name":"Haz\u0131rki elita siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n getm\u0259lidir - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12797.jpg","datePublished":"2015-09-23T23:41:48+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12797.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12797.jpg","width":500,"height":304,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/hazirki-elita-siyasi-sehneden-getmelidir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"X\u0259b\u0259rl\u0259r","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/xeberler\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Haz\u0131rki elita siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259n getm\u0259lidir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170103","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=170103"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170103\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=170103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=170103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=170103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}