{"id":169705,"date":"2015-08-29T03:44:56","date_gmt":"2015-08-29T03:44:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/"},"modified":"2015-08-29T03:44:56","modified_gmt":"2015-08-29T03:44:56","slug":"yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/","title":{"rendered":"&#8221;Yuxar\u0131lar&#8221;a deyil, insanlara inanan lider"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/32685\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-32685\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/32688\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-32688\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Bu yaz\u0131 AB\u015e-\u0131n \u015e\u0259rqi Avropa Demokratiya \u0130nstitutunun prezidenti olan Irena Lasotan\u0131n 2002-ci il iyunun 23-d\u0259 \u0130kinci El\u00e7ib\u0259y Forumundak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n tam m\u0259tnidir.\n<\/p>\n<p>\n  ***<\/p>\n<p>  \u201cDemokratiya\u201d v\u0259 \u201cdemokrat\u201d s\u00f6zl\u0259ri son on il \u0259rzind\u0259 h\u00f6rm\u0259td\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcb. Bunu ham\u0131 yax\u015f\u0131 bilir. Bu g\u00fcn kim ist\u0259yir \u00f6z\u00fcn\u00fc demokrat adland\u0131r\u0131r, ist\u0259nil\u0259n partiya \u00f6z ad\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lin\u0259 \u201cdemokratik\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259lav\u0259 ed\u0259 bilir v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n sad\u0259 adamlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00e7a\u015f-ba\u015f qalaraq, demokratiyan\u0131n xaos, yoxsulluq v\u0259 \u00fcmidsizlik g\u0259tir\u0259n bir sistem oldu\u011funa inanma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>  Amma 1992-ci il iyunun 7-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n v\u0259 \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yin prezident se\u00e7ildiyi se\u00e7kil\u0259rd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn h\u0259qiqi demokratikl\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u0259 malik olub, El\u00e7ib\u0259yin prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan q\u0131sa da olsa, ilkin, d\u0259rin, demokratik bir ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131b. 1918-20-ci ill\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f Birinci Respublika 80-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir azadl\u0131q simvolu, ilham v\u0259 ibr\u0259t m\u0259nb\u0259yi oldu\u011fu kimi, inan\u0131ram ki, 1992-ci il iyunun 7-d\u0259n 1993-c\u00fc iyununa q\u0259d\u0259r olan d\u00f6vr d\u0259 ha\u00e7ansa Az\u0259rbaycanda demokratiya memarlar\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn c\u00fcr azadl\u0131q simvoluna, ilham v\u0259 ibr\u0259t m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k v\u0259 bu q\u0131sa tarixi d\u00f6vr \u0130kinci Respublika adland\u0131r\u0131lacaq. 1993-c\u00fc ilin iyunundan ba\u015flayaraq, ha\u00e7ansa azad v\u0259 \u015f\u0259ffaf se\u00e7kil\u0259rd\u0259n sonra g\u0259l\u0259c\u0259k yeni demokratikl\u0259\u015fm\u0259 \u00e7a\u011f\u0131na q\u0259d\u0259r olan d\u00f6vr\u00fcn nec\u0259 adland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 is\u0259 linqvistl\u0259rin v\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin ixtiyar\u0131na buraxmaq olar.<\/p>\n<p>  \u0130yirmi ild\u0259n \u00e7oxdur ki, \u0259vv\u0259lc\u0259 kommunist bloku \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 dissident, gizli, antikommunist h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131, daha sonra \u2013 postsovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 demokratiya u\u011frunda h\u0259r\u0259katlar\u0131 \u00f6zl\u0259m\u0259k, t\u0259hlil v\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oluram. M\u0259n\u0259 Pol\u015fada \u201cSolidarnost\u201d, \u00c7exoslovakiyada \u201cXartiya-77\u201d kimi h\u0259r\u0259katlar\u0131 yax\u0131ndan m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k, Vatslav Havel, Vitautas Landsbergis, Mustafa Kr\u0131mo\u011flu kimi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 sovet v\u0259 postsovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00f6vcud olan \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli demokratik, azadl\u0131q h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131n dig\u0259r liderl\u0259ri il\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131\u015f olmaq n\u0259sib olub.<\/p>\n<p>  He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur ki, \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y sovet imperiyas\u0131nda demokratik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn yetirdiyi \u0259n elitar v\u0259 sayca \u00e7ox ki\u00e7ik liderl\u0259r qrupuna m\u0259nsubdur, bu m\u0259kanda onun ad\u0131 n\u0259inki h\u0259r yerd\u0259 tan\u0131n\u0131r, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck bir \u0259fsan\u0259y\u0259 \u00e7evrilib. (M\u0259n bu liderl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Lex Valensan\u0131n ad\u0131n\u0131 bil\u0259r\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259km\u0259dim, \u00e7\u00fcnki bu c\u00fcr \u0259fsan\u0259y\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri olmas\u0131na baxmayaraq, o, \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yd\u0259n demokratiya d\u0259rsi ala bil\u0259rdi).<\/p>\n<p>  Sovet imperiyas\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmaq \u00fczr\u0259 oldu\u011fu dramatik ill\u0259rd\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 f\u0259rdl\u0259r dur\u011funluq d\u00f6vr\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha vacib rol oynay\u0131rd\u0131lar. Art\u0131q liderl\u0259r liderlik ed\u0259, ger\u00e7\u0259kliyi d\u0259yi\u015f\u0259 bilirdil\u0259r; \u0259hali onlara qulaq as\u0131r, onlar is\u0259 minl\u0259rl\u0259, milyonlarla adam\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259mt\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259 bilirdil\u0259r. \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yin d\u0259 taleyin\u0259 bu yaz\u0131ld\u0131, o da \u0259vv\u0259lc\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259sinin, sonra is\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n liderin\u0259 \u00e7evrildi. Ke\u00e7mi\u015f sovet m\u0259kan\u0131nda, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, qeyri-rus xalqlar\u0131 aras\u0131nda \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y Rusiyadan azad olma\u011f\u0131n, onun t\u0259sir dair\u0259sind\u0259n qurtulma\u011f\u0131n \u00e7empionu kimi tan\u0131n\u0131r; Baltik \u00f6lk\u0259l\u0259ri Rusiya qo\u015funlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n nec\u0259 tez bir vaxtda \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131rlar; eyni zamanda, sayca n\u0259 q\u0259d\u0259r az olsalar da, rus demokratlar\u0131 da onun prezidentliyinin demokratik t\u0259bi\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131rlar.<\/p>\n<p>  \u00c7e\u00e7en dostlar\u0131m da, m\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n\u0259 deyirl\u0259r ki, \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y t\u0259kc\u0259 m\u00fcst\u0259qil bir respublikan\u0131n prezidenti kimi deyil, h\u0259m d\u0259 demokratik, pl\u00fcralist bir respublikan\u0131n prezidenti kimi onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259kdir; \u00e7\u00fcnki o, s\u00fcbut etdi ki, konstitusiyaya, qanunlara \u0259saslanan d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t m\u00fcs\u0259lman c\u0259miyy\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u00f6vcud ola bil\u0259r. G\u0259lin onu da yada salaq ki, 2000-ci ild\u0259 Rusiya federal qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n tam m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nmas\u0131na baxmayaraq, Aslan M\u0259sh\u0259dov \u00f6z xarici i\u015fl\u0259r nazirini El\u00e7ib\u0259yin q\u0259bri \u00fcst\u00fcn\u0259 onun ad\u0131ndan \u0259klil qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131ya g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi.<\/p>\n<p>  \u015e\u0259rqi Avropada bu g\u00fcn NATO-ya \u00fczv olan v\u0259 ya tezlikl\u0259 ona \u00fczv olma\u011fa haz\u0131rla\u015fan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y n\u0259yin bahas\u0131na olursa olsun demokratiya can atan v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq qalan, \u2013 bunsuz h\u0259qiqi demokratiyaya nail olmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil, \u2013 bir adam kimi tan\u0131n\u0131r. \u00c7ox az sayda m\u0259qal\u0259 v\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259r sah\u0259sind\u0259, \u015e\u0259rqi Avropada ya\u015fayanlar, onlardan \u00e7ox-\u00e7ox uzaqda yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan adl\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 d\u0259 insanlar\u0131n eyni m\u0259qs\u0259d u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131qlar\u0131ndan, eyni ideyalar\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcrd\u00fckl\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259r tuta bilirdil\u0259r.<\/p>\n<p>  Bu da \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r ki, 1993-c\u00fc ilin h\u0259rbi qiyam\u0131ndan sonra \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yin populyarl\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycandan k\u0259narda artsa da, d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 fasil\u0259siz qarag\u00fcruh\u00e7u t\u0259bli\u011fat, m\u0259\u011flubiyy\u0259tind\u0259n sonra \u00f6z d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 yaranan ziddiyy\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 onun n\u00fcfuzu haqs\u0131z olaraq xeyli a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fc. Yaln\u0131z son vaxtlarda, \u00e7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, v\u0259fat\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycanda insanlar onun prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qazan\u0131lan nailiyy\u0259tl\u0259ri h\u0259min ill\u0259rin kontekstind\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil etm\u0259y\u0259, bu adam\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259rin f\u0259rqin\u0259 varma\u011fa, yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 dedikl\u0259rini oxuma\u011fa v\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Ancaq onun d\u0259fn m\u0259rasiminin m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mliyi, adi insanlar aras\u0131nda h\u0259dsiz populyarl\u0131\u011f\u0131 bir daha s\u00fcbut etdi ki, bug\u00fcnk\u00fc rejimi v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u201cm\u00fcst\u0259qil\u201d adland\u0131ran b\u0259zi m\u0259tbuat orqanlar\u0131n\u0131n qarag\u00fcruh\u00e7u t\u0259bli\u011fat\u0131 ictimaiyy\u0259tin ona olan inam\u0131na \u0259slind\u0259 el\u0259 bir x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259 bilm\u0259yib.<\/p>\n<p>  80-ci ill\u0259rd\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr\u00fc \u00e7ox vaxt b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada demokratikl\u0259\u015fm\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dal\u011fas\u0131 adland\u0131r\u0131rlar. Bu dal\u011fa t\u0259kc\u0259 ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131 deyil, h\u0259m\u00e7inin Braziliya v\u0259 \u00c7ili kimi b\u0259zi Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rini, C\u0259nubi Koreya v\u0259 Tayvan kimi b\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rini sarm\u0131\u015fd\u0131. Demokratiya u\u011frunda bu m\u00fcbariz\u0259 c\u0259hdl\u0259rinin he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131 u\u011furlu olmad\u0131, ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131 respublikalar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tini bu g\u00fcn demokratiyadan \u00e7ox uzaq oldu\u011funu yax\u015f\u0131 bilirik. Kommunist partiyalar\u0131n\u0131n sabiq 1-ci katibl\u0259ri, sabiq \u201caparat\u00e7ikl\u0259r\u201d, DTK m\u0259murlar\u0131 v\u0259 kolxoz direktorlar\u0131 indi h\u0259r yanda prezidentlik edirl\u0259r.<\/p>\n<p>  Prezident k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnd\u0259 daha uzun m\u00fcdd\u0259t qala bilm\u0259m\u0259sin\u0259 \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yin \u00f6z s\u0259hvl\u0259rimi s\u0259b\u0259b oldu? G\u0259lin \u0259traf\u0131m\u0131za baxaq: postsovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r demokrat hakimiyy\u0259t g\u0259l\u0259 bildi, bundan da bet\u0259r: onlar\u0131n ne\u00e7\u0259si hakimiyy\u0259td\u0259 qald\u0131? G\u0259lin \u015e\u0259rqi Avropaya n\u0259z\u0259r salaq: Macar\u0131standa v\u0259 yaxud Rum\u0131niyada da sabiq kommunistl\u0259r hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131lar. Bu g\u00fcn h\u0259tta Pol\u015fan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 bel\u0259 prezident v\u0259 ba\u015f nazir v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 sabiq kommunistl\u0259r yiy\u0259l\u0259nib: burada bir \u00e7ox demokratik institutlar h\u0259l\u0259 d\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, m\u0259tbuat vasit\u0259l\u0259rinin azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>  B\u0259lk\u0259 d\u0259 demokratik q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n kommunistl\u0259rd\u0259n v\u0259 sabiq kommunist strukturlar\u0131ndan yaxa qurtarmaq, iqtisadiyyat\u0131 k\u00f6hn\u0259 nomenklaturan\u0131n \u0259lind\u0259n almaq, \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259ziz olan v\u0259 demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259ri m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259k ortabablar sinfinin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn demokratik siyasi elitan\u0131n yaranmas\u0131 laz\u0131md\u0131r v\u0259 bu da m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r vaxt t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>  1989-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259sinin, 1992-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri se\u00e7il\u0259n \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y m\u00fcasir Az\u0259rbaycan demokratiyas\u0131n\u0131n simvoluna \u00e7evrilib. \u00d6z\u00fc \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015fi xo\u015flamayan, televiziya ekran\u0131nda tez-tez g\u00f6r\u00fcnm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259n ictimai r\u0259\u011fb\u0259t t\u0259zah\u00fcrl\u0259rind\u0259n s\u0131x\u0131lan sad\u0259 q\u0259lbli, son d\u0259r\u0259c\u0259 t\u0259vaz\u00f6kar bir adam olsa da, dem\u0259k olar ki, h\u0259l\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda bel\u0259 bir simvola \u00e7evrilmi\u015fdi v\u0259 indi is\u0259 daha y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 qalx\u0131b.<\/p>\n<p>  Onun hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 h\u0259m\u00e7inin bu i\u015fl\u0259ri ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fc yax\u015f\u0131 bildiyim\u0259 baxmayaraq m\u0259hz bu s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259 bu y\u0131\u011f\u0131ncaqda yaln\u0131z onun ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kir\u0259m. \u201cEl\u00e7ib\u0259y bunu el\u0259di, onu el\u0259di\u201d dey\u0259rk\u0259n onunla \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar m\u0259ni ba\u011f\u0131\u015flas\u0131nlar. B\u0259z\u0259n o bu i\u015fl\u0259ri ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259, b\u0259z\u0259n t\u0259kba\u015f\u0131na g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>  Bir \u00e7ox filosoflar\u0131n fikrinc\u0259, demokratiya sosial t\u0259\u015fkilatlanman\u0131n \u0259n t\u0259bii formas\u0131d\u0131r, lakin praktika g\u00f6st\u0259rir ki, diktatorluq insanlar\u0131n t\u0259kc\u0259 b\u0259d\u0259nl\u0259rini deyil, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n \u015f\u00fcurlar\u0131n\u0131 k\u00f6l\u0259 hal\u0131na sala bil\u0259r. Kommunist diktator rejimi insanlar\u0131 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 bu c\u00fcr k\u00f6l\u0259 hal\u0131na salmaqda mahir idi. M\u0259hz bel\u0259 sisteml\u0259rd\u0259 yaln\u0131z dissident adland\u0131r\u0131lan bir ne\u00e7\u0259 adam \u00f6z d\u0259rin m\u0259n\u0259vi \u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fckl\u0259ri hesab\u0131na diktator rejimin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apara bilir. Havel, C\u0259milov v\u0259 El\u00e7ib\u0259y m\u0259hz bu c\u00fcr adamlard\u0131r.<\/p>\n<p>  \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yin sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 dissident olmas\u0131 fakt\u0131 onun demokratik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin qaynaqlar\u0131n\u0131 anlamaq bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox vacibdir. O, c\u0259miyy\u0259tin t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131n\u0131n sovet formas\u0131n\u0131 inkar ed\u0259n dissidentl\u0259rd\u0259n biridir. O, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131 v\u0259 rus a\u011fal\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamil\u0259 inkar edirdi. \u00d6z\u00fcn\u00fc sovet v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 hesab etmirdi. D\u00fcn\u0259n, d\u00fcnya futbol \u00e7empionat\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 milli komandas\u0131n\u0131n Seneqal \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n sonra Bak\u0131da insanlar\u0131n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m sevincini seyr ed\u0259rk\u0259n dostlar\u0131ma da bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131m. Amma iyirmi il bundan \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin T\u00fcrkiy\u0259nin deyil, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259 sevin\u0259rk\u0259n El\u00e7ib\u0259y azl\u0131qda qalm\u0131rd\u0131? O, \u0259vv\u0259lc\u0259 ayr\u0131 bir f\u0259rd, sonra is\u0259 \u018fb\u00fclf\u0259z \u018fliyev, \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y, B\u0259y olub, o, az\u0259ri, az\u0259ri t\u00fcrk\u00fc olub, b\u00fct\u00fcn demokratik d\u00fcnyan\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olub, amma he\u00e7 vaxt sovet v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131, homo sovietikus olmay\u0131b.<\/p>\n<p>  O, kommunizm\u0259 d\u0259rind\u0259n nifr\u0259t edib. \u00d6z xalq\u0131na v\u0259 dig\u0259r xalqlara qar\u015f\u0131 t\u0259zyiql\u0259r\u0259 d\u00f6zm\u0259yib. Kommunizmi nec\u0259 var el\u0259 \u2013 yalanlarla dolu, insan l\u0259yaq\u0259tini al\u00e7aldan, insan enerjisini bo\u015fa x\u0259rcl\u0259y\u0259n, qondarma tarix yazan, qatill\u0259rd\u0259n ibar\u0259t bir sistem kimi g\u00f6r\u00fcb. O, daxil\u0259n azad adam idi, azad olmaq, azad d\u00fcnyada ya\u015famaq ist\u0259yirdi: bu is\u0259 kommunist rejimin ona v\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131nda ya\u015fayan y\u00fcz milyonlarla insana t\u0259klif etdiyi il\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil edirdi. Sanki o, anadan bunun \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011fulub. Onu demokratiyaya aparan yol f\u0259rdi azadl\u0131q, milli azadl\u0131q u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 m\u0259hz liberal demokratiyan\u0131n bu c\u00fcr azadl\u0131qlar\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011funu d\u0259rk etm\u0259sind\u0259n ke\u00e7m\u0259si idi. Azadl\u0131q e\u015fqi h\u0259r bir demokrat\u0131n ba\u015fl\u0131ca keyfiyy\u0259tidir v\u0259 \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yd\u0259 he\u00e7 bir h\u0259dd-h\u00fcduda s\u0131\u011fmayan azadl\u0131q e\u015fqi vard\u0131. Onu tan\u0131yan h\u0259r bir k\u0259s yax\u015f\u0131 bilir ki, El\u00e7ib\u0259y insan azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran h\u0259r c\u00fcr buxova v\u0259 \u0259ng\u0259l\u0259 \u2013 s\u0259b\u0259bind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq \u2013 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>  Yax\u015f\u0131 demokrat\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 h\u0259qiqi demokratik liderin ba\u015fqa bir keyfiyy\u0259ti insanlara inanmaq v\u0259 onlara g\u00fcv\u0259nm\u0259kdir. Bu \u0259n ba\u015fl\u0131ca m\u0259s\u0259l\u0259dir: x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi situasiyalara b\u0259nz\u0259r situasiyalarda. Bu c\u00fcr demokratiyaya ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fc kimi situasiyalarda insanlar xarizmatik lider\u0259 g\u00fcv\u0259nirl\u0259r. O da onlara eyni c\u00fcr m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259y\u0259c\u0259kmi? O da onlara g\u00fcv\u0259n\u0259c\u0259kmi? H\u00f6kum\u0259tl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 liderl\u0259r davran\u0131\u015f t\u0259rzl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Onlar\u0131n bir qismi insanlara, c\u0259miyy\u0259t\u0259 g\u00fcv\u0259nmir v\u0259 bel\u0259 hesab edirl\u0259r ki, h\u0259r \u015fey yuxar\u0131dan t\u0259\u015fkil olunmal\u0131d\u0131r, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n insanlar\u0131 t\u0259zyiq v\u0259 n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlay\u0131rlar. Liderl\u0259rin dig\u0259r qismi is\u0259 insanlar\u0131 sevir v\u0259 onlara etimad g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.<\/p>\n<p>  \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y h\u0259mi\u015f\u0259 insanlara h\u0259dsiz inam b\u0259sl\u0259yib. O inan\u0131rd\u0131 ki, insanlar mahiyy\u0259tc\u0259 yax\u015f\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdirl\u0259r, onlara yax\u015f\u0131 \u015f\u0259rait yarad\u0131ld\u0131qda a\u011f\u0131ll\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259c\u0259k, t\u0259miz ya\u015fayacaq, do\u011fru i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r. B\u0259zi insanlar onu sad\u0259l\u00f6vh adland\u0131r\u0131r, bir \u00e7oxlar\u0131 is\u0259 bu g\u00fcn\u0259 kimi o adam n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin etdiyini v\u0259 yaxud ba\u015fqa birin\u0259 n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn etibar etdiyini ona ba\u011f\u0131\u015flaya bilmirl\u0259r. Prezident se\u00e7ildikd\u0259n sonra o, v\u0259zif\u0259y\u0259 o q\u0259d\u0259r \u00e7ox adam t\u0259yin etm\u0259di, ke\u00e7mi\u015f d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131n\u0131n 80 faizini \u00f6z i\u015find\u0259 saxlad\u0131, bir ne\u00e7\u0259 \u0259fv f\u0259rman\u0131 imzalad\u0131. O, \u00f6z ifad\u0259si il\u0259 des\u0259k, \u201ckimis\u0259 tutub basma\u011f\u0131n\u201d \u0259leyhin\u0259 idi. Yen\u0259 \u00f6z ifad\u0259si il\u0259 \u201cv\u0259t\u0259nda\u015f s\u00fclh\u00fc\u201d namin\u0259. O, Az\u0259rbaycana, az\u0259rbaycanl\u0131lara inan\u0131rd\u0131, inan\u0131rd\u0131 ki, yeni m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tind\u0259 ham\u0131 \u00fcmumi rifah namin\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaq. G\u00fcv\u0259ndiyi insanlar\u0131n ha\u00e7ansa onu, daha bet\u0259r: bu v\u0259t\u0259ni satacaqlar\u0131n\u0131 a\u011fl\u0131na bel\u0259 g\u0259tirmirdi. T\u0259cr\u00fcb\u0259si olmayan h\u0259qiqi demokratlar\u0131n \u00e7oxu bu c\u00fcr s\u0259hvl\u0259r\u0259 yol verir. Ancaq bunlar t\u0259sad\u00fcfi s\u0259hvl\u0259r deyildi. Bunlar onun, dig\u0259rl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, b\u00f6y\u00fck f\u0259ls\u0259f\u0259nin, insan t\u0259bi\u0259ti haqq\u0131nda f\u0259ls\u0259f\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259ri idi. H\u0259r bir f\u0259rd \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 yax\u015f\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir v\u0259 h\u0259r bir f\u0259rdin t\u0259bii ist\u0259yi demokratiyad\u0131r. H\u0259r bir insan vicdanl\u0131, d\u00fcz olma\u011fa meyllidir v\u0259 yanl\u0131\u015f, s\u0259hv bir h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n adam h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z \u0259m\u0259lind\u0259n x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259kir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 onun bu fikirl\u0259ri yanl\u0131\u015fd\u0131r, amma h\u0259r bir xalq\u0131n ya\u015fam\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 he\u00e7 olmasa bir d\u0259f\u0259 ona g\u00fcv\u0259n\u0259n v\u0259 onu qeyd-\u015f\u0259rtsiz sev\u0259n bir insana ehtiyac\u0131 var.<\/p>\n<p>  B\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 boyu \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y h\u0259m t\u0259l\u0259b\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u00fc\u0259llim olub. Praktiki olaraq h\u0259r \u015feyl\u0259 maraqlan\u0131b v\u0259 h\u0259r \u015feyi \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. M\u0259n inan\u0131ram ki, bildiyi dill\u0259rin imkan\u0131 daxilind\u0259 siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259lin\u0259 ke\u00e7\u0259n h\u0259r \u015feyi oxuyub. Ha\u00e7ansa bir g\u00fcn Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131laca\u011f\u0131na he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259si olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bu hadis\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif planlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb. Burada bir \u015feyi d\u0259 qeyd etm\u0259k maraql\u0131d\u0131r ki, g\u0259l\u0259c\u0259k siyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn uzun ill\u0259r boyu m\u00fc\u0259yy\u0259n planlar quran m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rin v\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin \u00e7oxundan f\u0259rqli olaraq \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y he\u00e7 bir c\u0259h\u0259td\u0259n ehkam\u00e7\u0131 olmay\u0131b. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi onun suallar\u0131 cavablar\u0131ndan \u00e7ox olub.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi prezidentlik sisteminin parlamentar sistemind\u0259n \u00fcst\u00fcn c\u0259h\u0259tl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. H\u0259r\u00e7\u0259nd hakimiyy\u0259tin \u00fc\u00e7 qolunun: icra, qanunverici v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteml\u0259rinin m\u00fcst\u0259qil f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sinin a\u00e7\u0131q-a\u015fkar t\u0259r\u0259fdar\u0131 olub. M\u00fcxt\u0259lif idar\u0259\u00e7ilik metodlar\u0131 v\u0259 se\u00e7ki sisteml\u0259rinin mahiyy\u0259tini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 can at\u0131b. O, m\u00fcxt\u0259lif iqtisadi sisteml\u0259r haqq\u0131nda, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 modell\u0259\u015fdirm\u0259k yollar\u0131 haqq\u0131nda, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 vergi islahatlar\u0131 haqq\u0131nda \u00e7ox \u015feyl\u0259ri bilm\u0259k ist\u0259yirdi. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir d\u0259f\u0259 m\u0259nd\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ona Rum\u0131niya, Pol\u015fa v\u0259 Bolqar\u0131stan kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u00fcxt\u0259lif demokratik koalisiyalar\u0131n s\u0259n\u0259dl\u0259rini g\u0259tirm\u0259yi xahi\u015f etdi. Bunu da qeyd etm\u0259k maraql\u0131d\u0131r ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131nda bu koalisiyalar \u00e7oxdan da\u011f\u0131l\u0131b, amma onun yaratd\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan Demokratik Konqresi bu g\u00fcn d\u0259 aktiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 bu da demokratik liderin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc, a\u00e7\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 malik olmas\u0131n\u0131 s\u00fcbut ed\u0259n xarakterik c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>  Demokratiya h\u00fcquqi qanunlar sistemidir. \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y bunu bilir v\u0259 anlay\u0131rd\u0131. Sizin d\u0259 bildiyiniz kimi, onun prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir \u00e7ox demokratik qanunlar q\u0259bul edilib, bir \u00e7oxlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131b. El\u00e7ib\u0259y h\u00f6kum\u0259tinin prioritetl\u0259ri ayd\u0131n idi: qanunlar\u0131n i\u015fl\u0259diyi, azad bazar iqtisadiyyat\u0131na malik v\u0259 korrupsiyas\u0131z liberal demokratik bir sistem\u0259 ke\u00e7m\u0259k. Qanunu q\u0259bul edilm\u0259si h\u0259l\u0259 birinci add\u0131md\u0131r. Sonrak\u0131 add\u0131m onun t\u0259tbiqin\u0259 nail olmaqd\u0131r. Ancaq Pol\u015fa, Estoniya, b\u0259zi \u0259lam\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259tta Az\u0259rbaycan kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rin n\u00fcmun\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, ha\u00e7ansa q\u0259bul edilmi\u015f qanun \u00e7ox vaxt h\u0259tta k\u00f6hn\u0259 rejim qay\u0131td\u0131qdan sonra bel\u0259 t\u0259tbiq olunmam\u0131\u015f qal\u0131r. \u018fg\u0259r biz onun prezidentliyinin, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 ilk alt\u0131 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f vacib qanun v\u0259 dekretl\u0259ri dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rinki il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 ets\u0259k, onun qazand\u0131\u011f\u0131 m\u00fcsb\u0259t nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259\u0259tt\u0259l qalaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>  1996-c\u0131 ild\u0259 K\u0259l\u0259kid\u0259, ilk d\u0259f\u0259 \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yd\u0259n m\u00fcsahib\u0259 alark\u0259n, ondan Xalq C\u0259bh\u0259si h\u00f6kum\u0259tinin nailiyy\u0259tl\u0259rini sadalama\u011f\u0131 xahi\u015f ed\u0259nd\u0259 o, s\u00f6z\u0259 korrupsiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259n ba\u015flad\u0131. O vaxt onun bu m\u0259s\u0259l\u0259ni \u00f6n plana \u00e7\u0259km\u0259si bu g\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur: \u00e7\u00fcnki bir \u00e7ox postsovet v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 demokratik \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n korrupsiya ucbat\u0131n\u0131n nec\u0259 da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 bilirik. El\u00e7ib\u0259y bu kontekstd\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259klif edil\u0259n v\u0259 m\u00fclk\u00fc qulluq\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn planla\u015fd\u0131r\u0131lan \u201cKor\u201d (m\u0259xfi) imtahanlardan s\u00f6z a\u00e7d\u0131. Bu, c\u0259miyy\u0259tin demokratikl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin v\u0259 k\u00f6hn\u0259 sovet nomenklaturas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259n bariz n\u00fcmun\u0259si idi. Kim ki m\u00fclk\u00fc qulluq\u00e7ular v\u0259 iqtisadiyyat sah\u0259sind\u0259ki v\u0259zif\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259miz imtahan sistemi t\u0259tbiq ed\u0259rs\u0259, o, korrupsiya sisteminin v\u0259 sovet nomenklaturas\u0131n\u0131n dayaqlar\u0131n\u0131 eyni vaxtda da\u011f\u0131da bil\u0259r. El\u00e7ib\u0259yin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, demokratik c\u0259miyy\u0259t ham\u0131ya b\u0259rab\u0259r imkanlar t\u0259min ed\u0259n, insan\u0131n d\u0259y\u0259r v\u0259 l\u0259yaq\u0259tinin y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirildiyi bir sistemdir v\u0259 burada m\u00fclki qulluq\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k maa\u015f n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, onlar r\u00fc\u015fv\u0259t almas\u0131nlar.<\/p>\n<p>  H\u0259min s\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 o, milli azl\u0131qlar haqq\u0131nda, m\u00fcxt\u0259lif din\u0259 m\u0259nsub v\u0259t\u0259nda\u015flar aras\u0131nda xo\u015f m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qurulmas\u0131 haqq\u0131nda, m\u00fcst\u0259qil m\u0259tbuat haqq\u0131nda, siyasi partiyalar\u0131n \u00e7oxlu\u011fu haqq\u0131nda v\u0259 m\u00fcst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin t\u0259yin olunmas\u0131na ba\u015flanmas\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar demokratiyan\u0131n ilkin \u015f\u0259rtl\u0259ridir, \u00e7ox vaxt onlar c\u0259miyy\u0259td\u0259 tam demokratiya oturu\u015funa q\u0259d\u0259r bir ne\u00e7\u0259 n\u0259sil boyu f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. \u018fg\u0259r siz postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131nasa diqq\u0259t yetirs\u0259niz, onlar\u0131n he\u00e7 birind\u0259 bu q\u0259d\u0259r q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u00e7ox nailiyy\u0259tl\u0259r qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ba\u015fqa bir misal tapa bilm\u0259y\u0259c\u0259ksiniz. B\u0259s 1993-c\u00fc ilin iyunundan sonrak\u0131 d\u00f6vr nec\u0259?<\/p>\n<p>  \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y bilirdi ki, sovet imperiyas\u0131n\u0131n xarabal\u0131qlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 demokratik qurulu\u015f yaratmaq \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Kommunist rejimin 70 il \u0259rzind\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259, insan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259, iqtisadiyyata, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 v\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259rin yaralar vurdu\u011fundan x\u0259b\u0259rdar idi. Bilirdi ki, bu yaralar\u0131 sa\u011faltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n zamana ehtiyac var. \u00dcmid edirdi ki, Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131lan iqtisadi islahatlar tezlikl\u0259 h\u0259qiqi orta t\u0259b\u0259q\u0259nin, Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259ki kimi liberal demokratik qurulu\u015fun \u0259sas daya\u011f\u0131 olan orta t\u0259b\u0259q\u0259nin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. O \u00f6z \u015f\u0259xsi m\u00fclkiyy\u0259ti haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259s\u0259 d\u0259, ki\u00e7ik sahibkarlara, h\u0259qiqi v\u0259 t\u0259miz biznesmenl\u0259r\u0259 d\u0259rin bir f\u0259ls\u0259fi r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259yirdi v\u0259 m\u0259hz onlar\u0131n ha\u00e7ansa Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6hk\u0259m orta t\u0259b\u0259q\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259kl\u0259rini g\u00fcman edirdi.<\/p>\n<p>  \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y h\u00f6kum\u0259ti \u00f6lk\u0259ni, bildiyimiz kimi, he\u00e7 bir k\u0259nar t\u0259sir olmadan vakuum i\u00e7\u0259risind\u0259 idar\u0259 etmirdi. \u00d6lk\u0259 m\u00fcharib\u0259 v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 idi, Az\u0259rbaycan\u0131n yaln\u0131z ki\u00e7ik bir hiss\u0259si oldu\u011fu Sovet \u0130ttifaq\u0131 adland\u0131r\u0131lan n\u0259h\u0259ng bir \u015firk\u0259t iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011fram\u0131\u015fd\u0131, c\u0259miyy\u0259t i\u00e7\u0259rid\u0259n par\u00e7alanm\u0131\u015f, bay\u0131rda is\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259r f\u00fcrs\u0259t g\u00f6zl\u0259yirdi. V\u0259 dem\u0259k olar ki, he\u00e7 n\u0259y\u0259 he\u00e7 bir vaxt qalmam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>  \u018flb\u0259tt\u0259 ki, s\u0259hvl\u0259r d\u0259 vard\u0131. Ancaq m\u0259n k\u0259nar bir m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i kimi bu s\u0259hvl\u0259ri dig\u0259r \u00f6lk\u0259 liderl\u0259rinin s\u0259hvl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259rk\u0259n Az\u0259rbaycanda ham\u0131n\u0131n 1992-93-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 burax\u0131lan s\u0259hvl\u0259rd\u0259n nec\u0259 a\u011f\u0131z dolusu, \u015f\u00f6vql\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131na m\u0259\u0259tt\u0259l qalmaya bilmir\u0259m. \u018fg\u0259r tarix t\u0259krar olunursa, onda \u00e7ox g\u00fcman ki, 1920-ci ild\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin Birinci Respublikan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259l\u0259rin\u0259 imkan verdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 d\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn qalan 30 ilini \u00f6z s\u0259hvl\u0259ri haqq\u0131nda deyil\u0259nl\u0259ri e\u015fitm\u0259kl\u0259 ke\u00e7irib. H\u0259r halda biz bel\u0259 bir t\u0259\u0259ss\u00fcfedici sird\u0259n x\u0259b\u0259rdar\u0131q ki, son n\u0259hay\u0259td\u0259 o \u00f6z partiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. B\u0259z\u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin tale yaz\u0131s\u0131 bu c\u00fcr sonunclan\u0131r.<\/p>\n<p>  Ancaq m\u0259n q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 \u0259min\u0259m ki, 1993-c\u00fc ilin iyun qiyam\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259sin\u0259 \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259yin, onun prezidentliyinin buraxd\u0131\u011f\u0131 s\u0259hvl\u0259r deyil, qazand\u0131\u011f\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259r s\u0259b\u0259b olub. Bu qiyam ona g\u00f6r\u0259 ba\u015f verdi ki, h\u00f6kum\u0259t \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259 v\u0259 yeni se\u00e7kil\u0259r kimi daha demokratik islahatlar ke\u00e7irm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131; ona g\u00f6r\u0259 ki, \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sini h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Minsk qrupu il\u0259 i\u015fl\u0259yirdi; ona g\u00f6r\u0259 ki, o, neft s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259sini imzalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Londona getm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131; ona g\u00f6r\u0259 ki, Az\u0259rbaycan ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131 m\u0259kan\u0131nda ya\u015fayan qeyri-rus xalqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn pis bir n\u00fcmun\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>  1993-c\u00fc ilin iyun ay\u0131n\u0131n o h\u0259y\u0259canl\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y \u00f6z h\u00f6kum\u0259tinin yeritdiyi siyas\u0259tin geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259diyini g\u00f6rd\u00fc v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n qiyama qar\u015f\u0131 q\u0259ti t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259kd\u0259n vaz ke\u00e7ib, K\u0259l\u0259kiy\u0259 getm\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdi. O, Az\u0259rbaycan\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259diyi il\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259xr edirdi. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn G\u00fcrc\u00fcstanda ona b\u00f6y\u00fck ehtiram b\u0259sl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>  \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y \u0130sa Q\u0259mb\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 m\u00fcxalif\u0259t q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin m\u00f6hk\u0259m ittifaq\u0131n\u0131 yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 bu g\u00fcn h\u0259min m\u00fcxalif\u0259t birliyi \u015e\u0259rqi Avropada v\u0259 postsovet m\u0259kan\u0131nda m\u00f6vcud olan bel\u0259 koalisiyalar aras\u0131nda \u0259n g\u00fccl\u00fcs\u00fc v\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcs\u00fcd\u00fcr. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y \u0259n yax\u015f\u0131 demokratik m\u00fcxalif\u0259t \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 sadiq qalaraq demokratik prinsipl\u0259rin ke\u015fiyind\u0259 m\u00f6hk\u0259m dayan\u0131b, avtoritar rejimi \u00f6z ad\u0131 il\u0259 adland\u0131r\u0131b, rejim t\u0259r\u0259find\u0259n he\u00e7 bir kooptasiya hal\u0131na yol verilm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259yib v\u0259 dig\u0259r demokratik partnyorlar\u0131 il\u0259 m\u00f6hk\u0259m ittifaq qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. O bel\u0259 hesab edirdi ki, demokratik q\u00fcvv\u0259l\u0259rin, daha t\u0259cr\u00fcb\u0259li v\u0259 m\u00f6hk\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131da bilm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00fc\u00e7 il vaxta ehtiyaclar\u0131 var.<\/p>\n<p>  Bu g\u00fcn, 11 sentyabr hadis\u0259sind\u0259n sonra, \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y v\u0259 Xalq C\u0259bh\u0259si q\u00fcvv\u0259l\u0259ri koalisiyas\u0131n\u0131n c\u0259mi bir illik \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u00fc\u015f demokratik h\u00f6kum\u0259tin \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha art\u0131b: Az\u0259rbaycan bir daha d\u00fcnyaya s\u00fcbut etdi ki, t\u0259kc\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 deyil, ba\u015fqa bir m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259 demokratik, qanunlara \u0259saslanan, pl\u00fcralist, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t qurulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>  M\u0259n \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ma \u201cdemokrat\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn bu g\u00fcn xeyli n\u00fcfuzdan d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc bildirm\u0259kl\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131m. Ancaq \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y bu s\u00f6z\u00fc h\u0259r d\u0259f\u0259 i\u015fl\u0259d\u0259nd\u0259, buna b\u00f6y\u00fck m\u0259na verir v\u0259 ona ciddiyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki o, \u0259sl demokrat idi v\u0259 demokratiyan\u0131 \u015f\u00fcurlu \u015f\u0259kild\u0259 olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n, b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 sevirdi.\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    Yeni M\u00fcsavat<br \/>\n  <\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El\u00e7ib\u0259y kommunizm\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n nifr\u0259t edirdi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":32685,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-169705","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>&#039;&#039;Yuxar\u0131lar&#039;&#039;a deyil, insanlara inanan lider - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&#039;&#039;Yuxar\u0131lar&#039;&#039;a deyil, insanlara inanan lider - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"El\u00e7ib\u0259y kommunizm\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n nifr\u0259t edirdi...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-08-29T03:44:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12210.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"&#8221;Yuxar\u0131lar&#8221;a deyil, insanlara inanan lider\",\"datePublished\":\"2015-08-29T03:44:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/\"},\"wordCount\":4795,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/12210.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/\",\"name\":\"''Yuxar\u0131lar''a deyil, insanlara inanan lider - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/12210.jpg\",\"datePublished\":\"2015-08-29T03:44:56+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/12210.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/12210.jpg\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"&#8221;Yuxar\u0131lar&#8221;a deyil, insanlara inanan lider\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"''Yuxar\u0131lar''a deyil, insanlara inanan lider - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"''Yuxar\u0131lar''a deyil, insanlara inanan lider - MEYDAN.TV","og_description":"El\u00e7ib\u0259y kommunizm\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n nifr\u0259t edirdi...","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2015-08-29T03:44:56+00:00","og_image":[{"width":500,"height":500,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12210.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"&#8221;Yuxar\u0131lar&#8221;a deyil, insanlara inanan lider","datePublished":"2015-08-29T03:44:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/"},"wordCount":4795,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12210.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/","name":"''Yuxar\u0131lar''a deyil, insanlara inanan lider - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12210.jpg","datePublished":"2015-08-29T03:44:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12210.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/12210.jpg","width":500,"height":500,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yuxarilara-deyil-insanlara-inanan-lider\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"&#8221;Yuxar\u0131lar&#8221;a deyil, insanlara inanan lider"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169705"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169705\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=169705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}