{"id":167196,"date":"2015-03-11T11:58:17","date_gmt":"2015-03-11T11:58:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/"},"modified":"2015-03-11T11:58:17","modified_gmt":"2015-03-11T11:58:17","slug":"2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/","title":{"rendered":"2016-c\u0131 ild\u0259 neftin qiym\u0259ti 90 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacaq"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/21243\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-21243\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/21243\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-21243\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  <i><br \/>\n    2015-ci ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda brent markal\u0131 neftin bir barelinin qiym\u0259ti 75 dollara q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259 bil\u0259r, amma 90 dollardan \u00e7ox olmayacaq, 2016-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 bir barel neftin qiym\u0259ti 90 dollar s\u0259rh\u0259dini ke\u00e7\u0259c\u0259k.<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  Neft qiym\u0259tl\u0259rinin d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 AB\u015e-\u0131n Rusiya, \u0130ran, Venesuela, Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, Nigeriya kimi neftd\u0259n as\u0131l\u0131 avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 sistemli b\u00f6hranlar d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 islahatlar\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadiyyat\u0131na v\u0259 istehlak bazarlar\u0131na t\u0259zyiqin z\u0259ifl\u0259dilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bazara \u0259lav\u0259 neft h\u0259cmi \u00e7\u0131xarmaq q\u0259rar\u0131 s\u0259b\u0259b olub.\n<\/p>\n<p>\n  Bu strateji oyunun m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri olan neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259sas oyun\u00e7usu S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 olan Fars k\u00f6rf\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 bu siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259l\u0259rini hiss edir, amma onlar q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn neft qiym\u0259tl\u0259rinin d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 davam g\u0259tir\u0259 bilirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 daha \u00e7ox neft istehsal\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r v\u0259 prinsipc\u0259, istehsal\u0131 art\u0131rmaq v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ri azaltmaq onun \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf\u0259li olmamal\u0131d\u0131r, amma o, bunu yuxar\u0131da sadalanan \u00f6lk\u0259l\u0259ri konstruktiv dialoqa c\u0259lb etm\u0259k q\u0259rar\u0131 q\u0259bul ed\u0259n AB\u015e-\u0131n siyas\u0259tinin t\u0259siri alt\u0131nda edib.\n<\/p>\n<p>\n  AB\u015e siyas\u0259tind\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k olub v\u0259 maraqlar\u0131n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259sinin, yer k\u00fcr\u0259sinin m\u00fcxt\u0259lif gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 demokratiya areal\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 d\u00fcnya intizam\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259yin t\u0259sirli vasit\u0259si olub. Bu vasit\u0259d\u0259n SSR\u0130-nin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m\u00e7inin sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015f m\u0259qs\u0259dl\u0259rin ir\u0259li \u00e7\u0259kilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunub. Bu, bir faktd\u0131r, amma son 25 ild\u0259 avtoritar rejiml\u0259rin say\u0131 xeyli azal\u0131b, demokratik \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259 ya inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin meydan\u0131 is\u0259 xeyli geni\u015fl\u0259nib. M\u00fcxt\u0259lif qit\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7ox sayda \u00f6lk\u0259 is\u0259 avtoritarizmd\u0259n demokratiyaya ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fc ya\u015fay\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Bu m\u0259nada Rusiya SSR\u0130-nin h\u00fcquqi varisi, n\u00fcv\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi sistemin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sinin m\u0259rk\u0259zi fiqurant\u0131d\u0131r. V\u0259 Rusiyan\u0131n demokratik t\u0259r\u0259fda\u015f d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si bu \u00fcmumi demokratikl\u0259\u015fm\u0259 siyas\u0259tinin \u0259sas prioritet m\u0259qs\u0259didir.\n<\/p>\n<p>\n  SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra neft qiym\u0259tl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 olaraq qal\u0131b, bu da postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rini, x\u00fcsus\u0259n Rusiyan\u0131, n\u0259tic\u0259l\u0259ri s\u0259m\u0259r\u0259siz olsa da, \u00f6z\u0259l sektoru s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259td\u0259n ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edib. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu fonda m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tin t\u0259sirinin xeyli azald\u0131\u011f\u0131 v\u0259 islahat\u00e7\u0131lar v\u0259 imperiya \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 aras\u0131nda daxili fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131n, habel\u0259 m\u0259rk\u0259z v\u0259 kommunist d\u0259y\u0259rl\u0259rinin xeyli \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi b\u00f6lg\u0259l\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131durman\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunurdu. 1998-ci ild\u0259 Yelsin komandas\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259 idar\u0259etm\u0259sini itirm\u0259si, \u00e7evrili\u015f, \u00f6lk\u0259nin da\u011f\u0131lmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si real oldu.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6lk\u0259ni defolt h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131ran 1998-ci il maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131 bu v\u0259ziyy\u0259tin \u0259ksi oldu. Sabitlik v\u0259 idar\u0259etm\u0259y\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 antikommunist islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 yeni komandan\u0131n konturlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunma\u011fa ba\u015flay\u0131r, onun \u0259sas\u0131n\u0131 Rusiyan\u0131n Xarici K\u0259\u015ffiyyat Xidm\u0259ti t\u0259\u015fkil edir. Bilikl\u0259r\u0259 malik olan, xarici v\u0259 daxili xarakterli informasiyaya, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 v\u0259 t\u0259hlil etm\u0259k qabiliyy\u0259tin\u0259 sahib olan, islahatlar\u0131n qa\u00e7\u0131lmaz oldu\u011funu d\u0259rk ed\u0259n, eyni zamanda d\u00f6vl\u0259t\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259daq\u0259ti il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n, daha da \u00f6n\u0259mlisi \u2013 xaricd\u0259 y\u00fcks\u0259k dair\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259si v\u0259 onlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olan elit t\u0259b\u0259q\u0259. Bu m\u0259nada Vladimir Putinin y\u00fcks\u0259li\u015fi t\u0259sad\u00fcfi deyildi.\n<\/p>\n<p>\n  Putinin hakimiyy\u0259t zirv\u0259sini f\u0259th etm\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131ndan sonra v\u0259 Rusiyada neft amilinin, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00e7ox da u\u011furlu olmayan n\u00f6vb\u0259ti b\u00f6hransonras\u0131 islahatlar\u0131n m\u00fch\u00fcm investisiya amilin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si il\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259ri sabit v\u0259 h\u0259tta vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f inki\u015faf tap\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra ilk d\u0259f\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259ri Putinin 1999-cu ilin mart ay\u0131nda Rusiya T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n katibi t\u0259yin edilm\u0259sind\u0259n sonra y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b, bu zaman bir barel neftin qiym\u0259ti 10,89 dollardan y\u00fcks\u0259l\u0259r\u0259k, h\u0259min ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f 16 dollar\/barel h\u0259ddini a\u015fd\u0131. Putin 1999-cu ilin avqust ay\u0131nda h\u00f6kum\u0259t s\u0259dri t\u0259yin edildikd\u0259n sonra qiym\u0259t 20 dollar\/barel h\u0259ddini a\u015f\u0131r v\u0259 getdikc\u0259 daha da y\u00fcks\u0259lir. H\u0259m\u00e7inin n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, bundan \u0259vv\u0259l 1998-ci ilin avqust maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131 v\u0259 1999-cu ilin sentyabr\u0131nda Da\u011f\u0131standa ba\u015flam\u0131\u015f, 2000-ci ild\u0259 ikinci \u00e7e\u00e7en m\u00fcharib\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f, Moskvan\u0131n \u015eimali Qafqaz \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259tinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f anti-terror \u0259m\u0259liyyat\u0131 olub.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Xam neftin<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    Brent n\u00f6v<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    \u00fc<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    bir<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    barelin x\u0259rci yanvar 1998<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    -d\u0259n &#8211;<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    dekabr<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    2000 &#8211;<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    d\u0259k (USD)<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/21246\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-21246\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  2008-ci ilin iyun ay\u0131nda neft qiym\u0259tl\u0259ri pik h\u0259ddin\u0259 \u00e7at\u0131b \u2013 140 dollar\/barel, bundan sonra is\u0259 n\u00f6vb\u0259ti maliyy\u0259-iqtisadi b\u00f6hran\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 azalma\u011fa ba\u015flay\u0131b, 2008-ci ilin dekabr\u0131nda \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259t\u0259 &#8211; 40 dollar\/barel\u0259 \u00e7at\u0131b. G\u00fcrc\u00fcstan \u0259traf\u0131nda v\u0259ziyy\u0259t sabitl\u0259\u015fdikd\u0259n sonra Medvedev h\u00f6kum\u0259ti m\u00fcasirl\u0259\u015fm\u0259 kursu elan edib v\u0259 AB\u015e-la bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 raz\u0131la\u015fmalar \u0259ld\u0259 olunub, 2009-cu ilin may ay\u0131na do\u011fru qiym\u0259tl\u0259r 70 dollar\/barel\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lib.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Xam neftin<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    Brent n\u00f6v<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    \u00fc<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    bir<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    barelin x\u0259rci yanvar 2008<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    -d\u0259n &#8211;<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    dekabr<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    2010 &#8211;<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    d\u0259k (USD)<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/21249\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-21249\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<\/p>\n<p>\n  Qiym\u0259tl\u0259rin haz\u0131rda 110 dollardan 50 dollara q\u0259d\u0259r enm\u0259si d\u0259 Rusiyada iqtisadi b\u00f6hran\u0131n ba\u015flamas\u0131 v\u0259 indi d\u0259 Ukraynaya qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti h\u0259rbi kampaniya il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Rusiyan\u0131n neft tarixinin s\u00f6z\u00fcged\u0259n d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 neft iki m\u00fch\u00fcm rolu oynay\u0131b:\n<\/p>\n<p>\n  1. Qiym\u0259tl\u0259rin ucuzla\u015fmas\u0131 Rusiya iqtisadiyyat\u0131nda islahatlar haqq\u0131nda q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulunu, beyn\u0259lxalq kreditl\u0259r, transmilli v\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 q\u0259rb \u015firk\u0259tl\u0259rinin investisiyalar\u0131, energetika mar\u015frutlar\u0131n\u0131n diversifikasiyas\u0131, energetika n\u0259h\u0259ngl\u0259rinin Rusiyan\u0131n neft-qaz layih\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir, Rusiyan\u0131n postsovet m\u0259kan\u0131nda v\u0259 dig\u0259r n\u00fcfuz dair\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rini art\u0131r\u0131rd\u0131.\n<\/p>\n<p>\n  2. Qiym\u0259tl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131 Rusiya iqtisadiyyat\u0131n\u0131 xeyli qidaland\u0131r\u0131rd\u0131 v\u0259 investisiyalara t\u0259kan verirdi, islahatlar v\u0259 sosial proqramlar h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 imkan verirdi.\n<\/p>\n<p>\n  Bu prosesin ayr\u0131lmaz hiss\u0259si kimi b\u00f6hran m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rinin v\u0259 h\u0259rbi kampaniyalar\u0131n inki\u015faf\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, bug\u00fcnki a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259r m\u00fcv\u0259qq\u0259ti xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 artma\u011fa ba\u015flayacaq. Bununla \u0259laq\u0259dar Ukraynada h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u00fclh istiqam\u0259tin\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Rusiya h\u00f6kum\u0259tinin beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259k t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k islahatlar paketi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Sibird\u0259ki neft-qaz yataqlar\u0131n\u0131n birg\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259si haqq\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n energetika n\u0259h\u0259ngl\u0259ri il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131, habel\u0259 bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n mar\u015frutlar\u0131n diversifikasiyas\u0131nda v\u0259 t\u0259sir zonalar\u0131nda g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fmalar \u0259ld\u0259 edilm\u0259sini qeyd etm\u0259k olar.\n<\/p>\n<p>\n  Maraql\u0131d\u0131r ki, qiym\u0259tl\u0259r yanvarda 52 dollar\/barel\u0259 \u00e7at\u0131b v\u0259 fevralda Ukrayna \u00fczr\u0259 ikinci Minsk sazi\u015fl\u0259ri ba\u011fland\u0131qdan sonra 62 dollar\/barel\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lib.\n<\/p>\n<p>\n  <b><br \/>\n    Xam neftin<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    Brent n\u00f6v<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    \u00fc<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    bir<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    barelin x\u0259rci yanvar 2014<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    -d\u0259n &#8211;<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    fevral<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    2015 &#8211;<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    d\u0259k (USD)<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/21252\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-21252\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Bu t\u0259hlild\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin oyunu mexanizmini qeyd etm\u0259k vacibdir. Qiym\u0259tl\u0259rin artmas\u0131 v\u0259 azalmas\u0131 AB\u015e-da v\u0259 \u0259sas rol oynayan v\u0259 Va\u015finqtonun siyas\u0259tinin t\u0259siri alt\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131nda hasilat\u0131n artmas\u0131na v\u0259 azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.\n<\/p>\n<p>\n  Haz\u0131rda neft qiym\u0259tl\u0259rinin ucuzla\u015fmas\u0131na bu iki oyun\u00e7unun bazara \u0259lav\u0259 neft h\u0259cmi \u00e7\u0131xarmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259klifl\u0259rin t\u0259l\u0259batdan art\u0131q olmas\u0131 s\u0259b\u0259b olub. 2014-c\u00fc ilin birinci yar\u0131s\u0131nda AB\u015e g\u00fcnd\u0259 11,5 mln. bareld\u0259n \u00e7ox neft v\u0259 kondensat istehsal etm\u0259y\u0259 ba\u015flayaraq, maye karbohidrogen hasilat\u0131nda lider\u0259 \u00e7evrilib, bu bar\u0259d\u0259 Bank of America Merrill Lynch-in ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda deyilir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 11,5 mln. bareld\u0259n az neft istehsal edirdi. Beyn\u0259lxalq Energetika Agentliyinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu g\u00fcn t\u0259klif t\u0259l\u0259batdan g\u00fcnd\u0259 400 min barel \u00e7oxdur.\n<\/p>\n<p>\n  Gari \u015eilling \u2013 m\u0259\u015fhur iqtisad\u00e7\u0131 v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259\u00e7i, A. Gary Shilling konsaltinq \u015firk\u0259tinin prezidenti qeyd edir ki, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n \u00f6z b\u00fcdc\u0259sini maliyy\u0259l\u0259\u015fdir\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 90 dollar\/barel qiym\u0259t t\u0259l\u0259b olunur. Amma onun 726 mlrd. dollar valyuta ehtiyat\u0131 var ki, bu da ona iki il \u0259rzind\u0259 40 dollar\/bareld\u0259n az qiym\u0259t\u0259 davam g\u0259tirm\u0259y\u0259 imkan verir.\n<\/p>\n<p>\n  M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 h\u00f6kum\u0259tinin \u00fcmumi g\u0259lirl\u0259r strukturunda neft g\u0259lirl\u0259rinin pay\u0131, dem\u0259k olar ki, 92%-dir. spydell.livejournal.com-un m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, xammal ixrac\u0131ndan g\u0259lir ild\u0259 330 mlrd. dollara \u00e7at\u0131r. \u00dcmumi d\u00f6vl\u0259t g\u0259lirl\u0259ri 308 mlrd. dollar, x\u0259rcl\u0259ri 260 mlrd. dollar t\u0259\u015fkil edir (b\u00fcdc\u0259 profisiti 48 mlrd. dollar). N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmaqda davam edir, x\u00fcsus\u0259n, \u00f6l\u00fc \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259siz infrastruktur x\u0259rcl\u0259ri v\u0259 s\u0259hrada x\u0259rcl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 oluna bil\u0259c\u0259k t\u0259l\u0259bat olmayan t\u0259mt\u0259raql\u0131 otell\u0259r hesab\u0131na.\n<\/p>\n<p>\n  2013-c\u00fc ild\u0259 neftin orta illik qiym\u0259ti 2008-ci ild\u0259 oldu\u011fundan y\u00fcks\u0259k olub, amma b\u00fcdc\u0259nin profisiti 2008-ci ild\u0259 155 mlrd. dollardan 2013-c\u00fc ild\u0259 48 mlrd. dollara q\u0259d\u0259r azal\u0131b, bel\u0259 ki, h\u0259min vaxtdan etibar\u0259n d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259ri iki d\u0259f\u0259 art\u0131b.\n<\/p>\n<p>\n  2014-c\u00fc ild\u0259 planl\u0131 d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259ri 290 mlrd. dollardan art\u0131q olub. Neftin orta illik qiym\u0259ti 97,5 dollar h\u00fcdudunda olub v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 2009-cu ild\u0259n etibar\u0259n ilk d\u0259f\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si defisitin\u0259 daxil oldu.\n<\/p>\n<p>\n  Neft qiym\u0259tl\u0259rinin azalmas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 \u0259lav\u0259 x\u0259rcl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259kc\u0259 iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 s\u0259b\u0259b olmaz, h\u0259m d\u0259 son 10 ild\u0259 z\u0259nginliy\u0259 \u00f6yr\u0259\u015fmi\u015f c\u0259miyy\u0259tin g\u00fccl\u00fc sosial narahatl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130ndi \u0259r\u0259bl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcdud s\u0259viyy\u0259si t\u0259xmin\u0259n 100 dollar\/bareldir, bu zaman iqtisadiyyat resessiya h\u00fcdudunda olacaq, b\u00fcdc\u0259 balans\u0131 is\u0259 defisit\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Status-kvonun qorunub saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n rahat qiym\u0259t 107-115 dollard\u0131r. 95 dollar\/bareld\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259t olarsa, sosial \u00f6hd\u0259likl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn strateji ehtiyatlar\u0131n a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7maq laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k. Bu halda AB\u015e, \u00e7\u0259tin ki, dost S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131nda v\u0259 Fars k\u00f6rf\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259sin\u0259 imkan versin.\n<\/p>\n<p>\n  Bundan \u0259vv\u0259l neft qiym\u0259tl\u0259rinin azalmas\u0131 v\u0259 artmas\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 diqq\u0259t yetirs\u0259k, pay\u0131z\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131ndan gec olmayaraq qiym\u0259tl\u0259rin Rusiya iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan minimuma \u2013 75 dollar\/barel\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131, g\u0259l\u0259n il is\u0259 S\u0259udiyy\u0259 v\u0259 dig\u0259r neft hasil ed\u0259n, neftd\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 90 dollar\/bareld\u0259n \u00e7ox olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k olar.\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti, \u00e7ox g\u00fcman ki, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n ehtiyaclar\u0131na \u0259saslanaraq, 2015-ci il b\u00fcdc\u0259sind\u0259 neft qiym\u0259tl\u0259rini 90 dollar\/barel olaraq n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b. H\u00f6kum\u0259td\u0259 \u00fcmid edirdil\u0259r v\u0259 h\u0259tta \u0259min idil\u0259r ki, yazda qiym\u0259t art\u0131q 90 dollar\/barel olacaq. Buna prezident \u0130lham \u018fliyevin yanvar\u0131n 10-da h\u00f6kum\u0259tin iclas\u0131nda \u0259min \u00f6y\u00fcd\u00e7\u00fc tonu d\u0259lal\u0259t edirdi. Amma Davos \u0130qtisadi Forumuna getdikd\u0259n sonra, t\u0259xmin\u0259n iki h\u0259ft\u0259 sonra o, t\u0259cili olaraq proqnoza yenid\u0259n baxmal\u0131 v\u0259 milli valyutan\u0131 devalvasiyaya m\u0259ruz qoymal\u0131 oldu. Amma bu il, \u018fliyev, yen\u0259 d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n strukturuna v\u0259 iqtisadi azadl\u0131\u011fa m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 yenid\u0259n baxmal\u0131 v\u0259 neft hasilat\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 azalmas\u0131 v\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin sabit olmamas\u0131 zaman\u0131 rejimi v\u0259 \u00f6lk\u0259ni m\u00fcmk\u00fcn sars\u0131nt\u0131lardan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn islahat q\u0259rarlar\u0131 q\u0259bul etm\u0259li olacaq.\n<\/p>\n<p>\n  &#8220;Turan \u0130nformasiya Agentliyi&#8221;\n<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2015-ci ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda brent markal\u0131 neftin bir barelinin qiym\u0259ti 75 dollara q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259 bil\u0259r, amma 90 dollardan \u00e7ox olmayacaq, 2016-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 bir barel neftin qiym\u0259ti 90 dollar s\u0259rh\u0259dini ke\u00e7\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":21243,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-167196","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>2016-c\u0131 ild\u0259 neftin qiym\u0259ti 90 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacaq - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"2016-c\u0131 ild\u0259 neftin qiym\u0259ti 90 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacaq - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"2015-ci ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda brent markal\u0131 neftin bir barelinin qiym\u0259ti 75 dollara q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259 bil\u0259r, amma 90 dollardan \u00e7ox olmayacaq, 2016-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 bir barel neftin qiym\u0259ti 90 dollar s\u0259rh\u0259dini ke\u00e7\u0259c\u0259k.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-03-11T11:58:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7662.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"480\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"2016-c\u0131 ild\u0259 neftin qiym\u0259ti 90 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacaq - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"2016-c\u0131 ild\u0259 neftin qiym\u0259ti 90 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacaq - MEYDAN.TV","og_description":"2015-ci ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda brent markal\u0131 neftin bir barelinin qiym\u0259ti 75 dollara q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259 bil\u0259r, amma 90 dollardan \u00e7ox olmayacaq, 2016-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 bir barel neftin qiym\u0259ti 90 dollar s\u0259rh\u0259dini ke\u00e7\u0259c\u0259k.","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2015-03-11T11:58:17+00:00","og_image":[{"width":480,"height":300,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7662.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"2016-c\u0131 ild\u0259 neftin qiym\u0259ti 90 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacaq","datePublished":"2015-03-11T11:58:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/"},"wordCount":2340,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7662.jpg","articleSection":["X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/","name":"2016-c\u0131 ild\u0259 neftin qiym\u0259ti 90 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacaq - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7662.jpg","datePublished":"2015-03-11T11:58:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7662.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7662.jpg","width":480,"height":300,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/2016-ci-ilde-neftin-qiymeti-90-dollardan-asagi-olmayacaq\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"X\u0259b\u0259rl\u0259r","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/xeberler\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"2016-c\u0131 ild\u0259 neftin qiym\u0259ti 90 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 olmayacaq"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=167196"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167196\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=167196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=167196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=167196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}