{"id":165957,"date":"2014-11-21T21:58:13","date_gmt":"2014-11-21T21:58:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/"},"modified":"2014-11-21T21:58:13","modified_gmt":"2014-11-21T21:58:13","slug":"siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/","title":{"rendered":"Siyasi m\u0259hbuslar haqq\u0131nda hesabat"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/16502\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-16502\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  <br \/>\n  &#8220;S\u0130YAS\u0130 M\u018fHBUSLARSIZ AZ\u018fRBAYCAN&#8221;\u00a0\u00a0\u00a0 ICT\u0130MA\u0130 ALYANSI<\/p>\n<p>\n  \u201cH\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t, siyasi m\u0259hbus problemi, qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 dair\u201d<\/p>\n<p>  A R A \u015e D I R M A \u2013 H E S A B A T<\/p>\n<p>\n  Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri- 2014<\/p>\n<p>\n  &#8220;S\u0130YAS\u0130 M\u018fHBUSLARSIZ AZ\u018fRBAY\u00c7AN&#8221; ICT\u0130MA\u0130 ALYANSI<\/p>\n<p>  \u201cH\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t, siyasi m\u0259hbus problemi,<br \/>\n  <br \/>\n  qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 dair\u201d\n<\/p>\n<p>  \u00dcmumi m\u0259lumat. T\u0259qdim olunan hesabat \u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlan\u0131b. Hesabat\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda qanunsuz h\u0259bs h\u0259yat\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f ke\u00e7mi\u015f vicdan v\u0259 siyasi m\u0259hbuslar\u0131n t\u0259qdim etdiyi m\u0259lumatlardan istifad\u0259 olunub, yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n hesabatlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilib, h\u0259min hesabatlar\u0131n m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlili apar\u0131l\u0131b. H\u0259m\u00e7inin haz\u0131rda h\u0259bsd\u0259 olan b\u0259zi m\u0259hbuslar\u0131n, onlar\u0131n v\u0259kill\u0259rinin, ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin fikirl\u0259ri \u00f6yr\u0259nilib, onlardan m\u00fcsahib\u0259l\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.\u00a0 Bak\u0131da v\u0259 regionlarda m\u00f6vcud olan \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131nda, C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259ki m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t \u00f6yr\u0259nilib v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilib, h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259ki real v\u0259ziyy\u0259tin monitorinqi \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq qanunvericilik aktlar\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bir s\u00f6zl\u0259 hesabat m\u00fc\u0259llifl\u0259ri qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131, g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri v\u0259 onlara qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 t\u0259tbiq olunan m\u0259qamlar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri m\u0259lumatlar\u0131 s\u0259n\u0259d\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcbl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  Hesabat\u0131n \u0259sas b\u00f6l\u00fcml\u0259rind\u0259n biri Azrbaycanda siyasi m\u0259hbus problemi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. S\u0259n\u0259dd\u0259\u00a0 problemin meydana g\u0259lm\u0259si, onu do\u011furan s\u0259b\u0259bl\u0259r v\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 siyasi m\u0259hbuslara qar\u015f\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n ittihamlar, \u0259dal\u0259tsiz m\u00fchakim\u0259 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 h\u00f6kml\u0259ri, yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq r\u0259yl\u0259rd\u0259n b\u0259hs olunur.<br \/>\n  <br \/>\n  Hesabat 3 istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar\u0131, t\u0259hlill\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtifa edir; h\u0259sb yerl\u0259rind\u0259 saxlanma \u015f\u0259raiti, m\u0259hkumlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 siyasi m\u0259hbus problemi.<br \/>\n  <br \/>\n  Bu s\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycanda h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259ki v\u0259ziyy\u0259ti, m\u0259hbuslar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 siyasi m\u0259hbus problemin\u0259 dair \u00fcmumi v\u0259 ayr\u0131- ayr\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259ni\u00a0 \u0259ks etdir\u0259n son ill\u0259rin \u0259n real v\u0259 obyektiv hesabatlar\u0131ndan biri kimi t\u0259qdim olunur.<\/p>\n<p>  Hesabat\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda m\u0259qs\u0259d. M\u0259qs\u0259d h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u0259hbus h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq qanunvericilikd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f qaydada t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 siyasi m\u0259hbus probleminin h\u0259llin\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olmaqd\u0131r. Hesabat qeyd olunan probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 t\u0259sir al\u0259ti kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, problemin ictimai g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilm\u0259si, aidiyyat\u0131 yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq qurumlara t\u0259qdim olunmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin ictimai n\u0259zar\u0259t funksiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 yard\u0131m kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<br \/>\n  <br \/>\n  Hesabat\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda \u00e7\u0259tinlik yaradan m\u0259qamlar. H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 \u0259trafl\u0131 monitorinq aparmaq, m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti ara\u015fd\u0131rmaq, m\u0259hbuslar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 yerind\u0259c\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k, m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlil aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 c\u0259hd edils\u0259 d\u0259 Hesabat m\u00fc\u0259llifl\u0259ri \u018fdliy\u0259 nazirliyi Penitensiar Xidm\u0259tin r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs yerl\u0259rin\u0259 burax\u0131lmay\u0131b.<br \/>\n  <br \/>\n  Eyni zamanda Hesabat\u0131n daha da dol\u011fun, \u0259hat\u0259li v\u0259 obyektiv al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin ayd\u0131nla\u015fmas\u0131, statistik r\u0259q\u0259ml\u0259rin d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. \u00c7\u00fcnki bu m\u0259lumatlar\u0131n bir \u00e7oxu informasiya sahibi kimi \u018fdliy\u0259 nazirliyinin Penitensiar Xidm\u0259tind\u0259dir. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bir s\u0131ra m\u0259qamlar\u0131n d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 suallara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Penitensiar Xidm\u0259t\u0259 \u201c\u0130nformasiya \u0259ld\u0259 etm\u0259k haqq\u0131nda\u201d Qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 \u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 07 yanvar 2013- c\u00fc ild\u0259 r\u0259smi sor\u011fu il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edils\u0259 d\u0259 ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n qurum qanunvericiliyin t\u0259l\u0259bl\u0259rini pozaraq sor\u011funu cavabland\u0131rmaqdan boyun qa\u00e7\u0131r\u0131b. \u0130l yar\u0131mdan \u00e7oxdur ki, sor\u011funun cavabland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Penitensiar Xidm\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 qald\u0131r\u0131lan iddia t\u0259l\u0259bi m\u0259hk\u0259m\u0259 \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259sind\u0259dir.<br \/>\n  <br \/>\n  \u00a0\u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rinin h\u0259bs yerl\u0259rin\u0259 burax\u0131lmamas\u0131, m\u0259hbuslarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 icaz\u0259 v\u0259 imkan verilm\u0259m\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u0259zi informasiyalara \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Hesabat\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yaratd\u0131. Amma b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq alternativ imkanlardan istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k hesabat\u0131 haz\u0131rlay\u0131b \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn oldu.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259t<br \/>\n  <br \/>\n  Pozitiv m\u0259qamlar. Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda haz\u0131rda h\u0259bsxanalardak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 az da olsa m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpacaq m\u00fcsb\u0259t d\u0259yi\u015fiklil\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir. Bu proses \u00f6lk\u0259nin Avropa \u015euras\u0131na daxil olmas\u0131, \u201cAvropa Penitensiar Qaydalar\u0131\u201d adl\u0131 beyn\u0259lxalq Konvensiyaya qo\u015fulduqdan sonra start g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. Bak\u0131da Bay\u0131l h\u0259bsxanas\u0131 daxil olmaqla m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259y\u0259n bir s\u0131ra h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259ri l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k yenil\u0259rinin tikilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Paytaxtda K\u00fcrd\u0259xan\u0131 \u0259razisind\u0259 m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r cavab ver\u0259n Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131 tikilib istifad\u0259y\u0259 verilib. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin bir s\u0131ra b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 yeni \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131n\u0131n v\u0259 C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin tikilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. B\u0259zi rayon, \u015f\u0259h\u0259r polis idar\u0259l\u0259rinin M\u00fcv\u0259qq\u0259ti Saxlama T\u0259cridxanalar\u0131 (MST) yenid\u0259n t\u0259mir edilib. \u018fvv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raiti, yem\u0259k, tibbi xidm\u0259t, da\u015f\u0131nma, n\u0259zar\u0259t v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 az da olsa m\u00fc\u0259yy\u0259n ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r m\u00f6vcuddur.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u00fcquqi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 Milli M\u0259clisd\u0259 \u201cH\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 22 may 2012-ci il tarixli yeni Qanun q\u0259bul edilib. Qanunun bir s\u0131ra m\u00fcdd\u0259alar\u0131 Avropa Penitensiar Qaydalar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun haz\u0131rlan\u0131b. 2013- c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n s\u0259n\u0259dd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan bir s\u0131ra h\u00fcquqlar t\u0259tbiq olunma\u011fa ba\u015flan\u0131l\u0131b. X\u00fcsus\u0259n, m\u0259hbuslar\u0131n yax\u0131nlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlamas\u0131, onlarla h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259 telefonla dan\u0131\u015fmalar\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259si, televiziya v\u0259 radio verili\u015fl\u0259rini dinl\u0259m\u0259si, q\u0259zet almalar\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. Qanunun q\u0259bul olunmas\u0131 dustaqlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na qanunvericilik \u0259sas\u0131\u00a0 yarad\u0131b. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, qanunun t\u0259tbiq olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r \u00e7ox z\u0259if gedir.<br \/>\n  <br \/>\n  \u018fvv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq v\u0259 yerli t\u0259\u015fkilatlar\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 h\u0259bs yerl\u0259rin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, onlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin t\u0259min olunmas\u0131na diqq\u0259t art\u0131b. H\u0259min t\u0259\u015fkilatlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri h\u0259bs yerl\u0259rin\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kir, m\u0259hbuslarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, onlar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raiti v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n nec\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 maraqlan\u0131rlar.<br \/>\n  <br \/>\n  Real t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malik olmasa da Ombudsman aparat\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 da vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq h\u0259bs yerl\u0259rin\u0259 ba\u015f \u015f\u0259kir, dustaqlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb onlar\u0131n \u015fikay\u0259tl\u0259rini dinl\u0259yirl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  Penitensiar m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259tin t\u0259\u015fkil edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin strukturunda C\u0259zalar\u0131n icras\u0131na n\u0259zar\u0259t \u00fczr\u0259 m\u00fcf\u0259tti\u015flik v\u0259 \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 ictimaiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r idar\u0259si yarad\u0131l\u0131b.<br \/>\n  <br \/>\n  Eyni zamanda \u0259vv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 aidiyyat\u0131 h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 dustaqlara dini ayinl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verirl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  Neqativ m\u0259qamlar. Az\u0259rbaycanda olan h\u0259bs yerl\u0259rinin (\u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131 v\u0259 C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin- red.) \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n qalma k\u00f6hn\u0259 tikilil\u0259rdir. \u00d6lk\u0259nin h\u0259r yerind\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda oldu\u011fu kimi h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 d\u0259 qanunlar tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259mir, m\u0259hbuslara qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 ayr\u0131- se\u00e7kilik, korrupsiya, qanunsuzluq v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 hallar\u0131 m\u00f6vcuddur. Tibbi, texniki, maddi t\u0259chizat, sosial v\u0259 dig\u0259r xidm\u0259tl\u0259r \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Dustaqlar\u0131n yem\u0259k, qidalanma, geyim v\u0259 s. probleml\u0259ri b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. H\u0259bs yerl\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n saxlanmas\u0131na, onlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin t\u0259min olunmas\u0131na m\u0259sul olan \u018fdliyy\u0259 nazirliyinin Penitensiar Xidm\u0259tin f\u0259aliyy\u0259ti daha \u00e7ox ictimaiyy\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn qapal\u0131, qeyri- \u015f\u0259ffaf, hesabatl\u0131l\u0131qdan qa\u00e7an, ictimai m\u0259lumatland\u0131rman\u0131 obyektiv v\u0259 operativ t\u0259min etm\u0259y\u0259n qurum t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r. S\u00f6z\u00fc ged\u0259n qurum bu sah\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq qanunlar\u0131n t\u0259tbiq olunmas\u0131, dustaqlar\u0131n faydal\u0131 i\u015fl\u0259r\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131, onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 yenid\u0259n adaptasiya olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259r hans\u0131 t\u0259sirli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u00fcr. Dustaqlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259bs yerl\u0259ri \u0259ks\u0259r hallarda bir n\u00f6v azadl\u0131qdan m\u0259hrum olunan \u015f\u0259xsl\u0259rin islah olunmas\u0131, \u00f6z s\u0259hvl\u0259rind\u0259n n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmas\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 daha \u00e7ox onlar\u0131n c\u0259za \u00e7\u0259kil\u0259n, qanunsuzlu\u011fun v\u0259 \u0259dal\u0259tsizliyin ba\u015f al\u0131b getdiyi bir m\u00fchitd\u0259n bir az da kobud v\u0259 qisas\u00e7\u0131 ruhda yenid\u0259n c\u0259miyy\u0259t\u0259 qaytaran m\u00fc\u0259ssis\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131 yarad\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131nda v\u0259ziyy\u0259t<br \/>\n  <br \/>\n  Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 \u018fdliyy\u0259 nazirliyi Penitensiar Xidm\u0259tin n\u0259zdind\u0259ki h\u0259bsxanalar-\u00a0 \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131 (\u0130.T), C\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259sis\u0259l\u0259ri (C\u00c7M -l\u0259r) v\u0259 onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri, eyni zamanda insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259n kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif fikir v\u0259 r\u0259yl\u0259r formala\u015f\u0131b. Bu m\u00fclahiz\u0259l\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 obyektiv v\u0259 subyektiv fikirl\u0259r m\u00f6vcuddur. M\u0259lumdur ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00a01 sayl\u0131 Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131, 2 sayl\u0131 G\u0259nc\u0259 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131\u00a0 v\u0259 3 sayl\u0131 S\u00fcv\u0259lan \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. 1-sayl\u0131 Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r m\u00fcasir Avropa standartlar\u0131na uy\u011fun olaraq d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti hesab\u0131na tikilib istifad\u0259y\u0259 verilib. \u0130lk bax\u0131\u015fdan el\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, buradak\u0131 i\u015f\u00e7i v\u0259 xidm\u0259t personal\u0131 da Avropa h\u0259bsxanalar\u0131na uy\u011fun haz\u0131rlan\u0131b formala\u015facaq. \u00c7ox t\u0259\u0259s\u00fcf ki, Az\u0259rbaycan \u201cstandartlar\u0131\u201d reall\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc tez biruz\u0259 verdi. Bel\u0259 ki, buradak\u0131 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r, m\u0259hkumlar \u201ca\u011f v\u0259 qara\u201d dustaqlara bol\u00fcn\u00fcr. T\u0259cridxana korpuslar\u0131, kameralar\u0131 \u201cburjuylar\u201d v\u0259 kasiblar u\u00e7un t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fib. \u201dBurjuylar\u201d (y\u0259ni pullu dustaqlar) \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur- t\u0259bii ki, pul hesab\u0131na. M\u0259hkumlar\u0131n v\u0259 onlar\u0131n yax\u0131nlar\u0131n\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 ilk olaraq t\u0259cridxanan\u0131n gir\u0259c\u0259yind\u0259ki \u201csovqat q\u0259bulu\u201d (pereda\u00e7a ota\u011f\u0131) m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 pozulur. Yax\u0131nlar\u0131na sovqat \u00f6t\u00fcrm\u0259yin m\u00fcxt\u0259lif qiym\u0259tl\u0259ri m\u00f6vcuddur. 5- 15 manat bir \u015f\u0259xs\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n, qanuni sovqat\u0131n kas\u0131blar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f qiym\u0259tidir. \u201dBurjuylar\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn daha y\u00fcks\u0259k m\u0259bl\u0259\u011f \u00f6d\u0259nilir v\u0259 onlara g\u00f6nd\u0259ril\u0259n sovqatlara m\u0259hdudiyy\u0259t qoyulmur. \u201dPereda\u00e7an\u0131\u201d q\u0259bul ed\u0259n m\u0259hkumlar ilk \u00f6nc\u0259 korpus \u201cstar\u015finas\u0131n\u0131\u201d g\u00f6rm\u0259lidir, eyni zamanda h\u0259min korpuslarda n\u00f6vb\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 d\u0259 \u201cmilli mentalitet\u201d-\u0259 uy\u011fun olaraq \u201ch\u00f6rm\u0259t\u201d edilm\u0259li, y\u0259ni pul verilm\u0259lidir. Pul olmasa \u201chumanist\u201d n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259rin m\u0259hkum \u00fc\u00e7\u00fcn evd\u0259n g\u0259l\u0259n yem\u0259kl\u0259rin \u0259n yax\u015f\u0131s\u0131n\u0131 se\u00e7ib g\u00f6t\u00fcrm\u0259k h\u00fcququ var. Kameralarda q\u0131zd\u0131\u0131c\u0131 elektrik avadanl\u0131\u011f\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259nin 1 sayl\u0131 Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131nda\u00a0\u00a0 ayl\u0131q qiym\u0259ti 100- 150 manat aras\u0131ndad\u0131r. Saxlanmas\u0131 qada\u011fan olunan dig\u0259r \u0259\u015fyalar\u0131n istifad\u0259si\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u201crejim\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f qiym\u0259tl\u0259r var. 1 sayl\u0131 v\u0259 3 sayl\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n b\u00f6y\u00fck f\u0259rql\u0259r m\u00f6vcuddur. Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131n\u0131n imkanl\u0131 i\u015f\u00e7il\u0259rin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n \u015e\u00fcv\u0259landak\u0131 xidm\u0259t personal\u0131 \u00f6z insaf\u0131na g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Buradak\u0131 zabit v\u0259 gizirl\u0259r, n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259r bir q\u0259d\u0259r kas\u0131b t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 m\u0259nsubdurlar v\u0259 onlarla \u201cdil tapmaq\u201d daha asand\u0131r. \u015e\u00fcv\u0259lan T\u0259cridxanas\u0131ndak\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f korpuslar\u0131 k\u00f6hn\u0259dir, \u0259ks\u0259r korpuslar Bak\u0131 neft milyon\u00e7usu Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin at t\u00f6vl\u0259si olub. \u0130\u00e7m\u0259li su gund\u0259lik olaraq ma\u015f\u0131nlarla g\u0259tirilir. \u0130stilik v\u0259 havaland\u0131rma sisteml\u0259ri yoxdur. Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131ndan f\u0259rqli olaraq \u015e\u00fcv\u0259lan \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131nda elektrik q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ayl\u0131q haqq al\u0131nm\u0131r. Burada \u201cTitanik\u201d adlanan 3 m\u0259rt\u0259b\u0259li, 100-d\u0259n yuxar\u0131 kameras\u0131, nisb\u0259t\u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259raiti olan binada da \u0259sas\u0259n \u201cburjuylar\u201d qal\u0131r. Siyasi m\u0259hbuslar, jurnalistl\u0259r d\u0259 burada saxlan\u0131l\u0131r. Lakin \u201cburjuylar\u201d-dan f\u0259rqli olaraq siyasi m\u0259hbus v\u0259 jurnalistl\u0259rd\u0259n he\u00e7 bir t\u0259m\u0259nna g\u00fcd\u00fclm\u00fcr. M\u0259hkumlar\u0131n yax\u0131nlar\u0131n\u0131n g\u00f6nd\u0259rdiyi sovqata g\u00f6r\u0259 5-10 manat aras\u0131 pul \u00f6d\u0259nilir. Bu yaz\u0131lmam\u0131\u015f qanunlar Az\u0259rbaycandak\u0131 b\u00fct\u00fcn polis \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rind\u0259ki M\u00fcv\u0259qq\u0259ti Saxlama T\u0259cridxanalar\u0131nda (MST), \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131, C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00f6vcuddur v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyi kimi m\u0259hbuslar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n yax\u0131nlar\u0131n\u0131 sorub yeyir. Polisl\u0259rin n\u0259zar\u0259tind\u0259ki MST- larda v\u0259ziyy\u0259t daha ac\u0131nacaql\u0131d\u0131r, h\u0259r bir \u015fey \u00fc\u00e7\u00fcn pul \u00f6d\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u018fks\u0259r MST- l\u0259rd\u0259 veril\u0259n qanuni g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 d\u0259 pul \u00f6d\u0259nm\u0259lidir. Burada \u201chakimi- m\u00fctl\u0259q\u201d D.P.N.K-lar\u0131n, \u0259sg\u0259r komandirl\u0259rinin hesab\u0131 m\u00fctl\u0259q verilm\u0259lidir. M\u0259hkuma g\u00f6nd\u0259ril\u0259n h\u0259r 10 siqaretd\u0259n biri xidm\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u0259dliyy\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rin\u0259 verilir, \u00fcst\u0259lik gec\u0259 n\u00f6vb\u0259sind\u0259 olan n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259r kameralar\u0131 g\u0259z\u0259r\u0259k \u0259sg\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259nd, \u00e7ay \u201d55\u201d (y\u0259ni \u015firniyyat) y\u0131\u011f\u0131rlar.<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130stintaq t\u0259cridxanalar\u0131nda saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259r bir \u00e7ox h\u00fcquqlar\u0131ndan m\u0259hrum olurlar &#8211;\u00a0 tibbi yard\u0131mdan, televiziyadan, m\u0259tbuatdan, idmandan\u00a0 v\u0259 b\u0259z\u0259n d\u0259 i\u015fg\u0259n\u00e7\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rlar. Kameralar 16- 17 kvadratmetrdir. \u0130\u00e7\u0259rid\u0259 a\u00e7\u0131q ayaqyolu var (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u015e\u00fcv\u0259lan \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131). Bu da i\u015f\u0131qland\u0131rma yeri ki\u00e7ik (g\u00f6zl\u00fck\u0259r 50 x 80 sm \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnd\u0259dir), havaland\u0131rma mexanizmi olmayan kameralarda m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259r v\u0259 h\u0259tta bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r yarad\u0131r. Saxlanma otaqlar\u0131nda (kamerada) soyutma sistemi (kondisioner) yoxdur. Yayda elektrik soyutma ventilyatoru dustaq\u0131n \u00f6z hesab\u0131na al\u0131n\u0131r.\u00a0 X\u0259st\u0259l\u0259r saglam adamlarla eyni kameralarda saxlan\u0131l\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  \u018fyal\u0259tl\u0259rd\u0259ki \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131nda v\u0259ziyy\u0259t. Bak\u0131 v\u0259 Bak\u0131 \u0259traf\u0131 h\u0259bs yerl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259yal\u0259tl\u0259rd\u0259ki anoloji\u00a0 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin v\u0259ziyy\u0259ti daha ac\u0131nacaql\u0131d\u0131r. G\u00f6zd\u0259n- k\u00f6n\u00fcld\u0259n uzaq, d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tinin z\u0259if, ictimai n\u0259zar\u0259tin is\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131 bu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin h\u0259m texniki v\u0259ziyy\u0259ti, orda dustaqlar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raiti, h\u0259m d\u0259 qanunlar\u0131n t\u0259tbiqi b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. M\u0259s\u0259l\u0259n, G\u0259nc\u0259d\u0259ki \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131nda saxlan\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hbuslar ordak\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 bildirib ki, m\u0259hbuslara veril\u0259n yem\u0259yin keyfiyy\u0259ti \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r, saxlanma yerind\u0259 antisanitariya h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr, tibbi xidm\u0259t b\u0259rbad haldad\u0131r; \u201cDustaqalara veril\u0259n yem\u0259kl\u0259ri yem\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f toxumluq kartof soyutmas\u0131n\u0131 verirl\u0259r. \u00c7\u00f6r\u0259yi is\u0259 k\u0259p\u0259kd\u0259n bi\u015firirl\u0259r. Evl\u0259rind\u0259n azuq\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259n m\u0259hkumlar ondan yem\u0259y\u0259 m\u0259cburdurlar. Burada davran\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 SSR\u0130-d\u0259n qalma qaydalar \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. H\u0259m d\u0259 kameralarda \u201cqarmo\u015fka\u201d deyil\u0259n g\u00f6zl\u00fckl\u0259r var. Ora a\u00e7\u0131lark\u0259n kamerada havalanma olur. G\u0259nc\u0259 t\u0259cridxanas\u0131nda \u201cqarmo\u015fkan\u0131n\u201d saat\u0131n\u0131 iki manata a\u00e7\u0131rlar. Burda da r\u00fc\u015fv\u0259t mexanizmi geni\u015f yay\u0131l\u0131b v\u0259 bu mexanizm m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilib, bunun adi bir \u015fey oldu\u011funu v\u0259 h\u0259r bir m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 bir n\u0259f\u0259r pulun toplanmas\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si i\u015fi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  Salyanda yerl\u0259\u015f\u0259n 5 sayl\u0131 X\u0259l\u0259c C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fcs\u0259sis\u0259sind\u0259 d\u0259 anoloji v\u0259ziyy\u0259t h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. Bu c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 bir ild\u0259n art\u0131q dustaq olmu\u015f v\u0259kil Qurban M\u0259mm\u0259dov\u00a0burada v\u0259ziyy\u0259tin dig\u0259r C\u00c7M- l\u0259rd\u0259n f\u0259rql\u0259nm\u0259diyini bildirir:<br \/>\n  <br \/>\n  \u00abAz\u0259rbaycanda \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri insan l\u0259yaq\u0259tinin al\u00e7ald\u0131lmas\u0131, tapdalanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 X\u0259l\u0259cd\u0259 5 sayl\u0131 c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259si. N\u0259 q\u0259d\u0259r orda v\u0259ziyy\u0259tin d\u00fcz\u0259ldiyi bildirils\u0259 d\u0259, \u0259g\u0259r Salyanda dinc \u0259halinin su, istilik, elektrik problemi varsa, insanlar h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bilmirl\u0259rs\u0259, c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin f\u0259rqli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k absurddur v\u0259 g\u00fcl\u00fcncd\u00fcr\u00bb.<\/p>\n<p>  C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 (C\u00c7M) v\u0259ziyy\u0259t. R\u0259smi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycanda 20 mind\u0259n \u00e7ox m\u0259hbus var. Qeyri- r\u0259smi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 30 min\u0259 yax\u0131nd\u0131r. M\u0259hbuslar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259kirl\u0259r.\u00a0 C\u00c7M- l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti insan h\u0259yat\u0131, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fcc\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li hesab olunur. H\u0259r barakda b\u0259z\u0259n 150- 200 n\u0259f\u0259r adam bir yerd\u0259 qal\u0131r. Onlar\u0131n aras\u0131nda hepatit (muxt\u0259lif formada), v\u0259r\u0259m, SP\u0130D v\u0259 s. x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulmu\u015f m\u0259hkumlar ciyin- ciyin\u0259 bir yerd\u0259 qal\u0131r, istilik v\u0259 ventilyasiya sistemi\u00a0yoxdur, Dustaqlar q\u0131\u015fda \u00fcst paltarda (evd\u0259n g\u0259l\u0259n) yor\u011fan\u0131n alt\u0131nda yat\u0131rlar, yayda is\u0259 istid\u0259n \u0259ziyy\u0259t c\u0259kirl\u0259r.\u00a0\u00a0H\u0259r C\u00c7M -nin r\u0259isi r\u0259hb\u0259ri oldu\u011fu m\u00fc\u0259ssis\u0259ni \u00f6z\u00fc ist\u0259diyi qaydalarla idar\u0259 edir- baxmayaraq ki, Penitensiar Xidm\u0259t\u00a0 Avropa Penitensiar Qaydalar\u0131 adl\u0131 beyn\u0259lxaq Konvensiyaya qo\u015fulub v\u0259 bu qanunlarla ba\u011fl\u0131 muvafiq \u00f6hd\u0259likl\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, amma bu qanunlara \u0259m\u0259l edilmir.<br \/>\n  <br \/>\n  Dustaqlara veril\u0259n \u0259rzaq v\u0259 geyim keyfiyy\u0259tsizdir\u00a0 v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n dustaqlar\u00a0 evd\u0259n g\u0259tiril\u0259n\u00a0 \u0259rzaq, geyim v\u0259 yataq d\u0259stl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. C\u00c7M- l\u0259rd\u0259 dustaqlar \u00fcc\u00fcn d\u00fckan var,\u00a0 lakin sat\u0131lan \u0259rzaq, siqaret v\u0259 dig\u0259r laz\u0131mi \u0259\u015fyalar h\u0259ddind\u0259n artiq baha qiym\u0259t\u0259 sat\u0131l\u0131r. Tibbi xidm\u0259t otaqlar\u0131nda laz\u0131mi xidm\u0259t olunmur v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 ag\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259r d\u0259rmanlar\u0131 evd\u0259n \u00f6z hesab\u0131na ald\u0131r\u0131rlar, \u0259ks\u0259r C\u00c7M- l\u0259rind\u0259 dustaqlar \u00fcc\u00fcn idman zal\u0131 yoxdur.<br \/>\n  <br \/>\n  \u00a0C\u00c7M- n\u0259 t\u0259z\u0259 g\u0259l\u0259n dustaqlara qar\u015f\u0131 al\u00e7ald\u0131c\u0131 formada axtar\u0131\u015f \u0259m\u0259liyyat\u0131 apar\u0131l\u0131r (bir- birinin g\u00f6z qaba\u011f\u0131nda l\u00fct soyundurub axtar\u0131\u015f apar\u0131rlar) v\u0259 sonra &#8220;karantin&#8221; adlanan otaqda geyri- normal \u015f\u0259raitd\u0259 saxlay\u0131rlar .<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259hbuslara veril\u0259n yataq d\u0259stl\u0259ri k\u00f6hn\u0259, keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 pis v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. H\u0259ft\u0259l\u0259rl\u0259, b\u0259z\u0259n aylarla d\u0259yi\u015fdirilmir. Bir \u00e7ox hallarda dustaqlar yor\u011fan- d\u00f6\u015f\u0259k v\u0259 dig\u0259r yataq d\u0259stl\u0259rini evl\u0259rind\u0259n g\u0259tirm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olurlar.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 dustaqlara veril\u0259n yem\u0259kl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir yerd\u0259 yem\u0259k c\u0259dv\u0259li as\u0131lmay\u0131b. Dustaqlar bunu t\u0259l\u0259b ed\u0259nd\u0259 bildirirl\u0259r ki, r\u0259isin ota\u011f\u0131ndad\u0131r (!?). Eyni zmanda he\u00e7 bir yerd\u0259 dustaqlara \u00e7atas\u0131 \u0259rzaq, qeyri- \u0259rzaq, geyim v\u0259 dig\u0259r l\u0259vazimatlarla ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 siyah\u0131 v\u0259 ya bildiri\u015f yoxdur. V\u0259 bunlar\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. B\u0259zi C\u00c7M- l\u0259rind\u0259 dustaqlara yem\u0259kxanalarda 2 c\u00fcr yem\u0259k verilir; pulsuz v\u0259 pullu yem\u0259kl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u00fcst\u0259qil q\u0259zetl\u0259ri \u0259ld\u0259 etm\u0259k, abun\u0259 yaz\u0131lmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki PO\u00c7T deyil\u0259n \u015fey burada yoxdur. 10 km-lik m\u0259saf\u0259y\u0259, \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkillatlara g\u00f6nd\u0259ril\u0259n m\u0259ktuba b\u0259z\u0259n 2 aya cavab g\u0259lmir.<br \/>\n  <br \/>\n  Insanlar\u0131n d\u00f6y\u00fcl\u0259r\u0259k i\u015fg\u0259nc\u0259 verilm\u0259si, \u015f\u0259rl\u0259nm\u0259si adil\u0259\u015fib. D\u00f6y\u00fcl\u0259r\u0259k d\u0259li edilmi\u015f onlarla m\u0259hkum bu g\u00fcn C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>  M\u0259hbuslara veril\u0259n yem\u0259yin keyfiyy\u0259ti bar\u0259d\u0259. Ist\u0259r \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131nda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259hkumlara veril\u0259n yem\u0259yin keyfiyy\u0259ti \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Minl\u0259rl\u0259 m\u0259hkumun 20- 30%- i bu yem\u0259kl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edir, b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259t is\u0259 evd\u0259n g\u0259l\u0259n \u0259rzaqla qidalan\u0131rlar. D\u00f6vl\u0259tin h\u0259r m\u0259hkum \u00fc\u00e7\u00fcn ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0259rzaq normas\u0131n\u0131n h\u0259cmini v\u0259 hara getdiyini bil\u0259n yoxdur. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, \u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131 Penitensiar Xidm\u0259t\u0259 r\u0259smi sor\u011fu il\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycanda bir m\u0259hbusun saxlanmas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u0259 hans\u0131 h\u0259cmd\u0259 maliyy\u0259 v\u0259saiti hesab\u0131na ba\u015fa g\u0259ldiyini \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259s\u0259 d\u0259 ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n qurum qanunvericiliy\u0259 zidd olaraq ictimai v\u0259sait olan d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259saitl\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0 m\u0259lumat\u0131 verm\u0259kd\u0259n imtina ed\u0131b. Amma Avropa \u015euras\u0131 ekspertl\u0259rinin apard\u0131\u011f\u0131 hesablamalara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda 1 dusta\u011f\u0131n saxlanmas\u0131na 2010-cu ild\u0259 g\u00fcnd\u0259lik 8,79 avro ayr\u0131l\u0131b. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bu r\u0259q\u0259m azd\u0131r. Amma Az\u0259rbaycan reall\u0131\u011f\u0131nda dusta\u011f\u0131n \u0259rzaq t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faktiki x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259sait qeyd olunan v\u0259saitin h\u0259cmind\u0259n d\u0259 azd\u0131r. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, bu r\u0259q\u0259m 4 il bundan \u00f6nc\u0259ki bazar qiym\u0259ti il\u0259 qeyd olunub. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi dustaqlar\u0131n \u0259rzaq t\u0259minat\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan maliyy\u0259 v\u0259saiti onlara faktiki olaraq veril\u0259n \u0259rzaq, qida madd\u0259l\u0259ri v\u0259 yem\u0259yin keyfiyy\u0259ti v\u0259 h\u0259cmin\u0259 adekvat deyil.<br \/>\n  <br \/>\n  \u2028H\u0259bsxana v\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti saxlama t\u0259cridxanalar\u0131ndak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 beyn\u0259lxalq bax\u0131\u015f. Az\u0259rbaycandak\u0131 saxlanma v\u0259 h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar v\u0259 qurumlar (Beyn\u0259lxalq Q\u0131rm\u0131z\u0131 Xa\u00e7 Komit\u0259si, AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamenti, Amnestyu \u0130nternational, Human Rights Watch t\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 s.) t\u0259r\u0259find\u0259n a\u00e7\u0131qlanan hesabatlarda m\u0259lumat v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yer al\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 son 3 ild\u0259 yay\u0131lan hesabatlar\u0131 \u00fcmumil\u0259\u015fdirs\u0259k bu q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, Az\u0259rbaycanda h\u0259bsxana \u015f\u0259raiti a\u011f\u0131r olaraq qalm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 infrastrukturun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sinin davam etdirilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq b\u0259zi h\u0259bsxanalardak\u0131 \u015f\u0259rait h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u00c7ox sayda m\u0259hbusun bir yerd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131, qeyri-adekvat qidalanma, istilik v\u0259 ventilyasiya sisteminin olmamas\u0131, su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 z\u0259if tibbi xidm\u0259t kimi amill\u0259rin birl\u0259\u015fm\u0259si yolxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131 problemin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur (AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin Hesabat\u0131ndan;\u00a0 HYPERLINK &#8220;http:\/\/photos.state.gov\/libraries\/azerbaijan\/749085\/hajiyevsx\/&#8221; http:\/\/photos.state.gov\/libraries\/azerbaijan\/749085\/hajiyevsx\/).<br \/>\n  <br \/>\n  Hesabatlarda qeyd olunur ki, h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 infrastrukturun yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin davam etdirilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq \u0259ks\u0259r h\u0259bsxanalar Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 in\u015fa edilmi\u015f m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rdir v\u0259 onlar beyn\u0259lxalq standartlara cavab vermir. D\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 m\u0259hbuslar\u0131n fiziki h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r etm\u0259l\u0259rin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 v\u0259kill\u0259ri v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoymu\u015fdur. M\u0259hbuslar\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259l\u0259ri v\u0259 ya t\u0259liml\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox az sayda imkanlar var. Ke\u00e7mi\u015f m\u0259hbuslar\u0131n bildirdiyin\u0259 \u0259s\u0259s\u0259n g\u00f6z\u0259t\u00e7il\u0259r m\u0259hbuslar\u0131 d\u00f6ym\u0259kl\u0259 v\u0259 ya izolyatorlarda saxlamaqla c\u0259zaland\u0131r\u0131rlar.\u00a0\u2028H\u0259bsxana r\u0259hb\u0259rliyi m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq m\u0259hbuslar\u0131n yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 oxuyurlar. H\u0259bsxana u\u00e7ot sistemi laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil edilm\u0259yib.<\/p>\n<p>  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 dustaqlar\u0131n saxlanma s\u0131xl\u0131\u011f\u0131. Yuxar\u0131da qeyd olundu\u011fu kimi Az\u0259rbaycanda m\u00f6vcud olan h\u0259bs yerl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tikilib v\u0259 m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab vermir.<br \/>\n  <br \/>\n  Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n son zamanlar \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n geni\u015f miqyasl\u0131 h\u0259bsl\u0259rd\u0259n dolay\u0131 h\u0259bsxanalarda dustaqlar\u0131n saxlanma s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r. Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, ist\u0259r \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131nda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 dustaqlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan adam ba\u015f\u0131na saxlanma tutumu normadan art\u0131qd\u0131r. Bir dustaq \u00fc\u00e7\u00fcn saxlanma s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 minumum 4 kv.m n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fu halda (bax; \u201cH\u0259bs yerind\u0259 saxlanan \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d Qanun, Madd\u0259 21.2) bu r\u0259q\u0259m bir \u00e7ox hallarda 2- 2, 5 kv. m-\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131nda (m\u0259s\u0259l\u0259n, 3 sayl\u0131 \u015e\u00fcv\u0259lan \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131-red.) dustaqlar\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131 kameralarda h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 1 metr olan \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131q ayaq yollar\u0131 var. \u00dcmumi ya\u015fay\u0131\u015f sah\u0259sin\u0259 daxil olan ayaq yollar\u0131 kameralarda h\u0259m sanitar, h\u0259m d\u0259 havalanma n\u00f6qteyi n\u0259z\u0259rd\u0259n probleml\u0259r yarad\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 c\u0259dv\u0259ld\u0259 dustaqlar\u0131n saxlanma s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 (kamera v\u0259 baraklarda) real duruma uy\u011fun qeyd olunub.<\/p>\n<p>\n  C\u0259dv\u0259l 1.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 dustaqlar\u0131n saxlanma s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 (n\u0259f\u0259r\/kv.m-l\u0259)<\/p>\n<p>  S\u0131ra say\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  Kamera v\u0259 baraklar\u0131n \u00fcmumi sah\u0259si<br \/>\n  <br \/>\n  Normada saxlanmal\u0131 olan<br \/>\n  <br \/>\n  dustaqlar\u0131n say\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  Faktiki saxlan\u0131lan dustaqlar\u0131n say\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  1.<br \/>\n  <br \/>\n  4 kv.m<br \/>\n  <br \/>\n  1 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  1- 2 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  2.<br \/>\n  <br \/>\n  8 kv.m<br \/>\n  <br \/>\n  2 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  3- 4 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  3.<br \/>\n  <br \/>\n  16 kv.m<br \/>\n  <br \/>\n  4 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  5- 6 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  4.<br \/>\n  <br \/>\n  40 kv.m<br \/>\n  <br \/>\n  10 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  13-15 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  5.<br \/>\n  <br \/>\n  60 kv.m<br \/>\n  <br \/>\n  15 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  20- 25 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  6.<br \/>\n  <br \/>\n  120 kv.m<br \/>\n  <br \/>\n  30 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  40- 45 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  7.<br \/>\n  <br \/>\n  200- 240 kv.m<br \/>\n  <br \/>\n  50- 60 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  80- 120 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  8.<br \/>\n  <br \/>\n  320- 360 kv.m<br \/>\n  <br \/>\n  80-90 n\u0259f\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  130- 180 n\u0259f\u0259r<\/p>\n<p>  Q\u0131\u015fda kamera v\u0259 baraklarda temperatur 18 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Amma b\u0259z\u0259n saxlan\u0131lan yerl\u0259r o q\u0259d\u0259r soyuq olur ki, dustaqlar evd\u0259n g\u0259tirdikl\u0259ri 2 yor\u011fana b\u00fcr\u00fcn\u00fcb yat\u0131rlar.<br \/>\n  <br \/>\n  Dustaqlar\u0131n yan\u0131na g\u0259l\u0259n m\u0259hbus ail\u0259l\u0259ri v\u0259 yax\u0131nlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259 yerl\u0259ri ya yoxdur, ya da b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. M\u00f6vcud olan \u0259ks\u0259r g\u00f6zl\u0259m\u0259 \u201cs\u0131\u011f\u0131nacaq\u201d-lar\u0131 is\u0259 u\u00e7uq- s\u00f6k\u00fck, toz- torpaq i\u00e7ind\u0259, anti- sanitariya v\u0259ziyy\u0259tind\u0259dir. Q\u0131\u015fda soyuqdan, yayda is\u0259 istid\u0259n orda dayanmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. H\u0259min yerl\u0259rin s\u0259rinl\u0259\u015fdirici ventiliyasiya v\u0259 istilik sistemi yoxdur.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259rk\u0259zi Hospitalda v\u0259ziyy\u0259t. \u018fdliyy\u0259 nazirliyinin M\u0259rk\u0259zi hospital\u0131nda m\u00fcalic\u0259 alm\u0131\u015f ke\u00e7mi\u015f m\u0259hkumlar\u0131n verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 saxlanma \u015f\u0259raiti v\u0259 mualic\u0259 ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. \u015e\u00f6b\u0259l\u0259rd\u0259 antisanitariya h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. H\u0259r \u015f\u00f6b\u0259d\u0259 (100\u00a0&#8211; 120) x\u0259st\u0259 \u00fcc\u00fcn bir sanitar qov\u015fag\u0131 var, palatalarda muxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n (v\u0259r\u0259m, Hepatit, SP\u0130D v\u0259 s.) \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n dustaqlar bir yerd\u0259 yerl\u0259\u015fdirilir. C\u00c7M- d\u0259n hospitala \u201cnaryad\u201d almaq \u00fcc\u00fcn sisteml\u0259\u015fdirilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t verilm\u0259lidir. Qapal\u0131 v\u0259 x\u00fcsusi tipli rejiml\u0259r \u00fcc\u00fcn \u201cnaryad\u201d sirf Penitensiar Xidm\u0259tin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 verilir. Narkomaniyadan mualic\u0259 yaln\u0131z ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bu c\u00fcr \u201cmualic\u0259\u201d-ni almam\u0131\u015f m\u0259hkum c\u0259za m\u00fcdd\u0259tind\u0259n \u0259vv\u0259l azad ola bilmir, ona g\u00f6r\u0259 t\u0259l\u0259b olunan r\u00fc\u015fv\u0259ti verm\u0259y\u0259 m\u0259\u00e7bur olur.<br \/>\n  <br \/>\n  \u018fsass\u0131z h\u0259bsl\u0259r v\u0259 saxlan\u0131lanlarla r\u0259ftar. Bir \u00e7ox yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259nqidl\u0259r\u0259 baxmayaraq \u00f6lk\u0259d\u0259 qanunsuz v\u0259 \u0259sass\u0131z h\u0259bsl\u0259r azalmaq \u0259v\u0259zin\u0259 artmaqdad\u0131r. Bir n\u00f6v polis, h\u00fcquq- m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 n\u0259yin bahas\u0131na olursa olsun insanlar\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 h\u0259bs etm\u0259y\u0259 daha \u00e7ox meyllidir. Bu meyl \u00f6lk\u0259d\u0259ki s\u0259rt inzibati idar\u0259etm\u0259 t\u0259l\u0259bind\u0259n do\u011fmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 korrupsiya faktorundan ir\u0259li g\u0259lir. Y\u0259ni h\u0259bs olunanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259ri h\u0259bs ed\u0259nl\u0259rin h\u0259d\u0259find\u0259 h\u0259m d\u0259 potensial g\u0259lir m\u0259nb\u0259yidir. Son ill\u0259r geni\u015fl\u0259n\u0259n qanunsuz h\u0259bsl\u0259r t\u0259kc\u0259 s\u0131ravi \u015f\u0259xsl\u0259rin deyil, ictimai- siyasi f\u0259allar\u0131n da say art\u0131m\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2013- c\u00fc ilin yanvar ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6t\u0259n il yar\u0131m \u0259rzind\u0259 xeyli sayda insanlar h\u0259bs olunmu\u015fdur ki, onlar\u0131n \u0259n az\u0131ndan 50 n\u0259f\u0259r\u0259d\u0259n \u00e7oxu ictimai- siyasi f\u0259all\u0131\u011f\u0131na, jurnalist, h\u00fcquq- m\u00fcdafi\u0259, dini v\u0259 s. f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015f\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k h\u0259bs olunub. 2013- c\u00fc ilin 19 yanvar\u0131nda Bin\u0259 Ticar\u0259t M\u0259rk\u0259zind\u0259 \u0259lav\u0259 haqq al\u0131nmas\u0131na etiraz ed\u0259n sahibkarlar\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 23 yanvarda \u0130smay\u0131ll\u0131da m\u0259mur \u00f6vladlar\u0131n\u0131n ozba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131na etiraz ed\u0259n, \u00f6z haqlar\u0131 ugrunda m\u00fcbariz\u0259 aparan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n hakimiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qanunsuz olaraq v\u0259 \u015f\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131b h\u0259bs\u0259 at\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130ctimai siyasi f\u0259allar daha \u00e7ox Hakimiyy\u0259ti zorla \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259 (Madd\u0259 278), Hakimiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 m\u00fcqavim\u0259t (315- ci madd\u0259), Narkotika (234- c\u00fc madd\u0259), Xuliqanl\u0131q (221- ci madd\u0259), Qanunsuz silah g\u0259zdirm\u0259 (228- ci madd\u0259), \u0130\u011fti\u015fa\u015flara \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f v\u0259 i\u015ftirak (220.1, 220.2- ci madd\u0259), V\u0259zif\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n sui- istifad\u0259 (308- ci madd\u0259), Vergid\u0259n yay\u0131nma v\u0259 s. qondarma madd\u0259l\u0259rl\u0259 ittiham olunaraq h\u0259bs edilirl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  \u018fsass\u0131z h\u0259bs v\u0259 ya saxlama qanunla qada\u011fan olunsa da, h\u00f6kum\u0259t \u00fcmumilikd\u0259 bu qada\u011falara \u0259m\u0259l etm\u0259mi\u015f v\u0259 c\u0259zas\u0131zl\u0131q problem olaraq qalm\u0131\u015fd\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 bir s\u0131ra n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n hesabatlar\u0131nda v\u0259 b\u0259yanatlar\u0131nda vaxta\u015f\u0131r\u0131 qeyd olunur ki, siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n f\u0259al olan v\u0259 dig\u0259r \u015f\u00fcbh\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r b\u0259z\u0259n polis t\u0259cridxanas\u0131nda olark\u0259n bir ne\u00e7\u0259 saat v\u0259 yaxud bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259traf m\u00fchitd\u0259n t\u0259crid olunmu\u015f \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131l\u0131blar. D\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n tez-tez siyasi motivl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n v\u0259 adi m\u0259hk\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 v\u0259kill\u0259rin \u00f6z m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259m\u0259si hallar\u0131 m\u00f6vcuddur. M\u0259s\u0259l\u0259n, din xadimi Taleh Ba\u011f\u0131rzad\u0259 31 mart tarixd\u0259 polis t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs edildikd\u0259n sonra bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 t\u0259crid olunmu\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131b. H\u0259bsind\u0259n bir h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259l Ba\u011f\u0131rzad\u0259 m\u0259scidd\u0259 x\u00fctb\u0259 oxuyark\u0259n h\u00f6kum\u0259ti s\u0259rt t\u0259nqid edib. 1 noyabr tarixd\u0259 t\u0259l\u0259sik ke\u00e7iril\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259 zaman\u0131 hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131 Ba\u011f\u0131rzad\u0259ni qanunsuz narkotik madd\u0259 saxlamaqda ittiham ed\u0259r\u0259k bar\u0259sind\u0259 iki il azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 c\u0259zas\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131b. AXCP \u00fczv\u00fc Murad Adilov\u00a0 saxlan\u0131lark\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn ona \u00f6z v\u0259kili il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 imkan verilm\u0259yib. Yax\u0131nlar\u0131n\u0131n verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 h\u00fcquq- m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 ona i\u015fg\u0259nc\u0259 ver\u0259r\u0259k etirafedici ifad\u0259l\u0259r alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar.<\/p>\n<p>  \u018fsass\u0131z h\u0259bsl\u0259r: \u0130l \u0259rzind\u0259 \u0259sass\u0131z, \u00e7ox vaxt polis\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259, narkotik madd\u0259 v\u0259 ya silahdan qanunsuz istifad\u0259 v\u0259 yaxud ictimai asayi\u015fi pozmaqda yalandan ittiham olunmaqla ba\u015f ver\u0259n h\u0259bs hallar\u0131 problem olaraq qal\u0131b. Yerli QHT-l\u0259r, \u201cAmnesty \u0130nternational\u201d v\u0259 \u201cHuman Rights Watch\u201d t\u0259\u015fkilatlar\u0131 h\u00f6kum\u0259ti f\u0259rdl\u0259ri \u00f6zl\u0259rinin fundamental h\u00fcquqlar\u0131ndan istifad\u0259 etdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259nqid etmi\u015f v\u0259 qeyd etmi\u015fl\u0259r ki, d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 \u00e7ox vaxt saxlan\u0131lanlara qar\u015f\u0131 uydurma ittihamlar ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 dinc siyasi n\u00fcmayi\u015fl\u0259r ke\u00e7irm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259r\u0259n demokratik m\u00fcxalif\u0259t f\u0259allar\u0131n\u0131n v\u0259 yaxud siyasi partiyalar\u0131n \u00fczvl\u0259ri polis t\u0259r\u0259find\u0259n saxlan\u0131l\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, ilin birinci yar\u0131s\u0131nda dinc n\u00fcmayi\u015fl\u0259r\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar ed\u0259n, t\u0259\u015fkil ed\u0259n v\u0259 ya bu n\u00fcmayi\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n g\u0259ncl\u0259r v\u0259 dig\u0259r demokratik f\u0259allar d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs edilibl\u0259r. Bu f\u0259allara N\u0130DA g\u0259ncl\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n yeddi n\u0259f\u0259r \u00fczv\u00fc (B\u0259xtiyar Quliyev, M\u0259mm\u0259d \u018fzizov, R\u0259\u015fad H\u0259s\u0259nov, R\u0259\u015fad\u0259t Axundov, \u015eahin Novruzlu, \u00dczeyir M\u0259mm\u0259dli v\u0259 Zaur Qurbanl\u0131), Azad G\u0259nclik t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n bir n\u0259f\u0259r \u00fczv\u00fc (\u0130lkin R\u00fcst\u0259mzad\u0259) v\u0259 siyasi partiyalar\u0131n g\u0259ncl\u0259r qanad\u0131n\u0131n f\u0259allar\u0131 (Da\u015fq\u0131n M\u0259likov v\u0259 R\u0259sul M\u00fcrs\u0259lov) daxil olub.\u00a0 Bundan \u0259lav\u0259 \u201cFacebook\u201d f\u0259al\u0131 \u018fbd\u00fcl \u018fbilov 26 noyabr tarixd\u0259 polis t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs edilib v\u0259 sonradan ona qar\u015f\u0131 qanunsuz narkotik madd\u0259 saxlama ittiham\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb. M\u00fcst\u0259qil media \u018fbilovun hakimiyy\u0259ti t\u0259nqid etm\u0259sinin onun h\u0259bsin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcman edir. M\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259r d\u0259, polisin h\u0259bs v\u0259 saxlama prosedurlar\u0131n\u0131 pozmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar veribl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130stintaq t\u0259cridxanalar\u0131nda uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 &#8211; 18 aya q\u0259d\u0259r saxlanma hallar\u0131 ba\u015f verib. Ba\u015f prokuror m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 qanunla icaz\u0259 veril\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l ilkin \u00fc\u00e7 ayl\u0131q saxlama m\u00fcdd\u0259tini istintaq ba\u015fa \u00e7atana q\u0259d\u0259r sonradan bir ne\u00e7\u0259 ay m\u00fcdd\u0259tin\u0259 uzad\u0131b.<br \/>\n  <br \/>\n  2013-c\u00fc il mart\u0131n 7-d\u0259 qeyri-d\u00f6y\u00fc\u015f \u015f\u0259raitind\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rin m\u00fc\u0259mmal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6lm\u0259sin\u0259 etiraz olaraq Bak\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 mart\u0131n 10-u \u00fc\u00e7\u00fcn planla\u015fd\u0131r\u0131lan aksiya \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u201cN!DA\u201d V\u0259t\u0259nda\u015f<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n 3 g\u0259nc f\u0259al\u0131- \u018fzizov M\u0259mm\u0259d, Quliyev B\u0259xtiyar v\u0259 Novruzlu \u015eahin ax\u015fam saatlar\u0131nda Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs olunublar, h\u0259bs bar\u0259d\u0259 n\u0259 h\u0259bs edil\u0259nl\u0259rin valideynl\u0259rin\u0259 v\u0259 qohumlar\u0131na, n\u0259 d\u0259 dostlar\u0131na m\u0259lumat verilm\u0259yib, onlar v\u0259kill\u0259 t\u0259min edilm\u0259yibl\u0259r. H\u0259bsd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 saat sonra t\u0259k ya\u015fayan \u018fzizovun v\u0259 ail\u0259l\u0259ri il\u0259 birg\u0259 ya\u015fayan Quliyev v\u0259 Novruzovun evind\u0259 axtar\u0131\u015f apar\u0131l\u0131b, g\u0259ncl\u0259rin evind\u0259n narkotik madd\u0259 v\u0259 \u201cMolotov\u201d kokteyll\u0259rnin tap\u0131ld\u011f\u0131 iddia edilib. Onlar\u0131n ilkin dindirm\u0259l\u0259ri v\u0259 bar\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259bs q\u0259timkan t\u0259dbirinin se\u00e7ilm\u0259si \u00f6z v\u0259kill\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 olmadan apar\u0131l\u0131b. \u015eahin Novruzlu h\u0259bs edil\u0259rk\u0259n azya\u015fl\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn qanunun t\u0259l\u0259bin\u0259 g\u00f6r\u0259 onun dindirilm\u0259sind\u0259 m\u00fctl\u0259q qanuni n\u00fcmay\u0259nd\u0259si i\u015ftirak etm\u0259li oldu\u011fu halda, istintaq bu t\u0259l\u0259b\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259yib. H\u0259r 3 g\u0259nc ilk izahatlar\u0131nda he\u00e7 bir qanunsuz \u0259m\u0259l\u0259 yol verm\u0259dikl\u0259rini bildiribl\u0259r. Lakin bir g\u00fcn sonra onlar i\u015fg\u0259nc\u0259 v\u0259 psixoloji t\u0259zyiq alt\u0131nda, \u00f6z v\u0259kill\u0259ri olmayan \u015f\u0259raitd\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 v\u0259 dig\u0259rl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 ifad\u0259l\u0259r verm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edilibl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  9 mart 2013-c\u00fc il tarixind\u0259 Az\u0259rbaycanda yay\u0131mlanan b\u00fct\u00fcn \u00fcmumrespublika telekanallar\u0131 g\u0259ncl\u0259rin mart\u0131n 10-da ke\u00e7iril\u0259c\u0259k aksiya zaman\u0131 \u201cMolotov\u201d kokteyll\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 i\u011fti\u015fa\u015f sal\u0131nmas\u0131 kimi \u201ccinay\u0259t t\u00f6r\u0259tm\u0259k ist\u0259kl\u0259rinin oldu\u011funu etiraf etm\u0259l\u0259rini\u201d n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n istintaq t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f videomateriallar yay\u0131mlay\u0131b. Yay\u0131lm\u0131\u015f videolarda h\u0259bs edil\u0259n g\u0259ncl\u0259rin \u201cN!DA\u201d V\u0259t\u0259nda\u015f H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczvl\u0259rinin \u0259leyhin\u0259 ifad\u0259l\u0259ri, onlar\u0131n da<br \/>\n  <br \/>\n  \u201ccinay\u0259t\u201d t\u00f6r\u0259dilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u0131 bar\u0259d\u0259 \u201cetiraflar\u201d yer al\u0131b. Bu videolardan da a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, g\u0259ncl\u0259r qorxu i\u00e7ind\u0259dil\u0259r v\u0259 onlara qar\u015f\u0131 fiziki zor i\u015fl\u0259dilib. G\u0259ncl\u0259rin Sovet hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 oldu\u011fu t\u0259rzd\u0259 \u201cetirafedici\u201d videolar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 bu h\u0259bsin siyasi sifari\u015f oldu\u011funu s\u00fcbut ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n biridir. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra h\u0259r 3 g\u0259nc art\u0131q \u00f6z v\u0259kill\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 verdikl\u0259ri ifad\u0259l\u0259rd\u0259 ilk ifad\u0259l\u0259rini i\u015fg\u0259nc\u0259 alt\u0131nda verdikl\u0259rini b\u0259yan edib v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 faktlar\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 prokurorluq orqanlar\u0131na \u015fikay\u0259t \u00fcnvanlay\u0131blar. Lakin bu \u015fikay\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 ara\u015fd\u0131rma formal apar\u0131ld\u0131, \u00e7\u00fcnki i\u015fg\u0259nc\u0259ni t\u00f6r\u0259d\u0259n v\u0259 onu ara\u015fd\u0131ran orqan eyni idi.<br \/>\n  <br \/>\n  Dindar olan R\u0259\u015fad Ramazanov aktiv \u015f\u0259kild\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsus\u0259n Facebook-da (https:\/\/www.facebook.com\/HAQQINqulu777) hakimiyy\u0259tin apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259ti, Prezident d\u0259 daxil olmaqla y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li m\u0259murlar\u0131 t\u0259nqid ed\u0259n mikrobloqlar payla\u015f\u0131rd\u0131. Ona qar\u015f\u0131 da Az\u0259rbaycanda f\u0259allara qar\u015f\u0131 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n narkotik madd\u0259 ittiham\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb. R\u0259\u015fad Ramazanov h\u0259bs edildikd\u0259n sonra qanunsuz olaraq 11 g\u00fcn m\u00fcdd\u0259tind\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin Ba\u015f M\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil Cinay\u0259tkarl\u0131qla M\u00fcbariz\u0259 \u0130dar\u0259sind\u0259 saxlan\u0131l\u0131b, yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131ndan sonra o istintaq t\u0259cridxanas\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259kil Aslan \u0130smay\u0131lov Ramazanovun bu idar\u0259d\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 d\u00f6y\u00fclm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edib v\u0259 bunun ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq qurumlara m\u00fcraci\u0259t edib, lakin bu iddialar n\u0259inki ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, \u0130smay\u0131lovun \u00f6z\u00fc polis t\u0259r\u0259find\u0259n saxlan\u0131laraq ona bu c\u00fcr b\u0259yanatlar verm\u0259m\u0259si, \u0259ks halda c\u0259zaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edilib. Bundan bir m\u00fcdd\u0259t sonra is\u0259 v\u0259kil \u0130smay\u0131lov V\u0259kill\u0259r Kollegiyas\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Ramazanov Bak\u0131 A\u011f\u0131r Cinay\u0259tl\u0259r M\u0259hk\u0259m\u0259sinin 13 noyabr 2013-c\u00fc il q\u0259rar\u0131 il\u0259 9 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum edilib. Bak\u0131 Apellyasiya M\u0259hk\u0259m\u0259si 16 yanvar 2014-c\u00fc il tarixind\u0259, Ali M\u0259hk\u0259m\u0259 is\u0259 14 may 2014-c\u00fc il tarixind\u0259 bu h\u00f6km\u00fc oldu\u011fu kimi q\u00fcvv\u0259d\u0259 saxlay\u0131b. R. Ramazanov Amnesty \u0130nternational t\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cvicdan m\u0259hbusu\u201d kimi tan\u0131n\u0131b.<br \/>\n  <br \/>\n  \u201cN\u0130DA\u201d V\u0259t\u0259nda\u015f H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olan g\u0259ncl\u0259r\u0259 ilkin olaraq qanunsuz olaraq partlay\u0131c\u0131 madd\u0259 v\u0259 narkotik madd\u0259 saxlamaq ittihamlar\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb, h\u0259bsl\u0259rind\u0259n 6 ay sonra, y\u0259ni 2013-c\u00fc il sentybr\u0131nda onlara yeni daha a\u011f\u0131r k\u00fctl\u0259vi i\u011fti\u015fa\u015flar t\u00f6r\u0259tm\u0259 v\u0259 ya bel\u0259 i\u011fti\u015fa\u015flarda i\u015ftirak etm\u0259 ittiham\u0131 da verilib. M\u0259hz bu yeni ittiham\u0131n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 H\u0259r\u0259kat\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc R\u0259\u015fad\u0259t Axundovun 74 ya\u015fl\u0131 babas\u0131 \u018fyan\u0259t Axundov damarlar\u0131n\u0131 k\u0259s\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcn\u0259 q\u0259sd etmi\u015f, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra x\u0259st\u0259xanada v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>  \u018fdal\u0259tli v\u0259 m\u00fcst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin olmamas\u0131. Az\u0259rbaycanda m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin m\u00fcst\u0259qil olmamas\u0131, icra hakimiyy\u0259tinin \u0259lav\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si bar\u0259d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r n\u00fcmun\u0259l\u0259r, faktlar var. H\u0259m yerli v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n t\u0259msil\u00e7il\u0259ri bu bar\u0259d\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq h\u0259yacan t\u0259bili \u00e7al\u0131rlar. Az\u0259rbaycanda m\u00fcst\u0259qil v\u0259 \u0259dal\u0259tli m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin olmamas\u0131, qeyri- pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu, hakiml\u0259rin h\u00fcquq- m\u00fchafiz\u0259, icra orqanlar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmas\u0131, korrupsiaya ugramas\u0131 bar\u0259d\u0259 AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin yayd\u0131\u011f\u0131 2013- c\u00fc il Hesabat\u0131 bu sah\u0259d\u0259 olan real m\u0259nz\u0259r\u0259ni oldu\u011fu kimi \u0259ks etdirir. Hesabatda yaz\u0131lanlar\u0131 oldu\u011fu kimi t\u0259qdim edirik; \u201cM\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tinin qanunla m\u00fcst\u0259qil olmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulsa da, hakiml\u0259r icraedici qanaddan ayr\u0131, m\u00fcst\u0259qil f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259mi\u015fl\u0259r. M\u0259hk\u0259m\u0259 sistemi korrupsiyala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259siz f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. \u00c7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f h\u00f6kml\u0259r \u00e7ox vaxt m\u0259hk\u0259m\u0259 prosesind\u0259 t\u0259qdim edilmi\u015f d\u0259lill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olmam\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  Hakimiyy\u0259tin icraedici qanad\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259ti \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 davam etmi\u015fdir. \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi M\u0259hk\u0259m\u0259-H\u00fcquq \u015euras\u0131na n\u0259zar\u0259t etmi\u015fdir (MH\u015e). MH\u015e hakimliy\u0259 namiz\u0259dl\u0259rin imtahan\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n v\u0259 il \u0259rzind\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 t\u0259liml\u0259ri v\u0259 se\u00e7im prosesin\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n m\u0259hk\u0259m\u0259 se\u00e7im komit\u0259sini (alt\u0131 hakim, bir n\u0259f\u0259r prokuror, bir n\u0259f\u0259r v\u0259kil, MH\u015e-\u0131n \u00fczv\u00fc, \u018fdliyy\u0259 Nazirliyinin bir n\u0259f\u0259r \u00fczv\u00fc v\u0259 bir n\u0259f\u0259r h\u00fcquq\u015f\u00fcnas) t\u0259yin edir.<br \/>\n  <br \/>\n  Etibarl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n veril\u0259n m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n hakiml\u0259r v\u0259 prokurorlar x\u00fcsusil\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 maraql\u0131 olan m\u0259hk\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 prezident administrasiyas\u0131ndan v\u0259 \u018fdliyy\u0259 Nazirliyind\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r alm\u0131\u015flar. Etibarl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rin verdikl\u0259ri dig\u0259r m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n hakiml\u0259r m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t alm\u0131\u015flar. Nazirlik t\u0259r\u0259find\u0259n 1 noyabr tarix\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata \u0259sas\u0259n MH\u015e iki hakimi tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259sind\u0259n azad etmi\u015f v\u0259 dig\u0259r doqquz n\u0259f\u0259ri is\u0259 t\u0259nbeh etmi\u015fdir.<br \/>\n  <br \/>\n  Qeyri-qanuni yolla \u0259ld\u0259 edilmi\u015f d\u0259lill\u0259rin istifad\u0259si konstitusiya il\u0259 qada\u011fan edilir. B\u0259zi m\u00fctt\u0259himl\u0259rin onlardan ifad\u0259l\u0259rin i\u015fg\u0259nc\u0259 v\u0259 ya zor t\u0259tbiq olunmaqla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etm\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r zor t\u0259tbiq edilm\u0259sin\u0259 \u0259saslanaraq iddialar\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259mi\u015fl\u0259r v\u0259 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015f verdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hans\u0131 m\u00fcst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259 ekspertizas\u0131 ke\u00e7irilm\u0259mi\u015fdir. Hakiml\u0259r \u00e7ox vaxt polisin pis r\u0259ftar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f iddialara m\u0259h\u0259l qoymam\u0131\u015flar. \u0130stintaq \u00e7ox vaxt \u015f\u00fcbh\u0259li bilin\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 fiziki d\u0259lill\u0259rin toplanmas\u0131 deyil, \u0259ksin\u0259 etiraflar \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdur. M\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259r \u00e7ox vaxt ittihamnam\u0259nin oxunmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015fdir, bel\u0259 ki, \u00fcmumilikd\u0259 hakiml\u0259r yaln\u0131z minimum s\u0259viyy\u0259d\u0259 s\u00fcbut t\u0259l\u0259b etmi\u015fl\u0259r v\u0259 d\u00f6vl\u0259t ittiham\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etmi\u015fl\u0259r. \u018fg\u0259r hakim t\u0259qdim edilmi\u015f s\u00fcbutun m\u00fctt\u0259him bar\u0259sind\u0259 h\u00f6km \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t etm\u0259diyini m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdirs\u0259, bu zaman i\u015f \u0259lav\u0259 istintaq apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn prokurorlu\u011fa geri qaytar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 bu da d\u00f6vl\u0259t ittiham\u00e7\u0131s\u0131na h\u00f6km \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 imkan yaratm\u0131\u015fd\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>  Qeyd; Xat\u0131rladaq ki, yuxar\u0131da qeyd olunan fikirl\u0259r AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin 2013- c\u00fc il Hesabat\u0131nda Az\u0259rbaycandak\u0131 insan haqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 yer al\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259ki real m\u0259nz\u0259r\u0259ni \u0259ks etdirir<\/p>\n<p>  H\u0259bs olunmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 i\u015fg\u0259nc\u0259 hallar\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131 v\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259si h\u0259bs edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 i\u015fg\u0259nc\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rini q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 qada\u011fan ets\u0259 v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 a\u011f\u0131r c\u0259za n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulsa da \u00f6lk\u0259 h\u0259bsxanalar\u0131nda dustaqlara qar\u015f\u0131 i\u015fg\u0259nc\u0259 hallar\u0131 davam etm\u0259kd\u0259dir. H\u0259bs edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 insan l\u0259yaq\u0259tini al\u00e7aldan m\u00fcnasib\u0259tin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, onlar\u0131n q\u0259ddarl\u0131\u011fa v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 h\u0259m M\u00fcv\u0259qq\u0259ti Saxlama v\u0259 \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131nda, h\u0259m d\u0259 C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssi\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u0130\u015fg\u0259nc\u0259 t\u0259kc\u0259 fikizi zor t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 deyil, insan l\u0259yaq\u0259tini al\u00e7aldan m\u00fcnasib\u0259t\u0259 m\u0259ruz qoymaq, qeyri- \u0259lveri\u015fli saxlama \u015f\u0259raiti, a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 pisxoloji m\u00fcnasib\u0259t, diskriminasiya v\u0259 s. h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verir. H\u0259bs olunan bir \u00e7ox dustaqlar\u0131n, onlar\u0131n yax\u0131nlar\u0131n\u0131n, v\u0259kill\u0259rinin verdiyi m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik q\u00fcvv\u0259l\u0259ri saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259ri etiraf edici ifad\u0259l\u0259r almaq, qorxutmaq v\u0259 s. m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00f6ym\u00fc\u015f, mitinq\u00e7il\u0259ri v\u0259 jurnalistl\u0259ri t\u0259hqir etmi\u015fdir. C\u0259zas\u0131zl\u0131q problem olaraq qalm\u0131\u015fd\u0131r. Veril\u0259n m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n pis r\u0259ftar olunduqlar\u0131n\u0131 bildir\u0259n saxlan\u0131lanlar\u0131n m\u00fcst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259 tibbi ekspertizas\u0131na c\u0259lb olunmas\u0131na qar\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 de- fakto qada\u011fa qoymu\u015fdur v\u0259 onlar\u0131n v\u0259kill\u0259 t\u0259min olunmalar\u0131n\u0131 yubatm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259rim\u0259 t\u0259cridxanas\u0131na sal\u0131nan dustaqlar el\u0259 hallar olur ki, \u015fidd\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 d\u00f6y\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>  Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik nazirliyind\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259&#8230;<br \/>\n  <br \/>\n  Maraql\u0131d\u0131r ki, h\u0259bs olunanlara qar\u015f\u0131 i\u015fg\u0259nc\u0259 hallar\u0131 t\u0259kc\u0259 polis orqanlar\u0131nda, istintaq t\u0259cridxanalar\u0131nda deyil, v\u0259zif\u0259si ictimai f\u0259allar\u0131 h\u0259bs etm\u0259k yox, \u00f6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini qorumal\u0131 olan Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyind\u0259 (MTN) d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. H\u0259bsd\u0259 olan g\u0259nc f\u0259al, \u201cN\u0130DA\u201d V\u0259t\u0259nda\u015f H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc M\u0259mm\u0259d \u018fzizov bildirib ki, o, MTN t\u0259cridxanas\u0131nda saxlan\u0131lark\u0259n i\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b. Onu orada amans\u0131zl\u0131qla d\u00f6y\u00fcbl\u0259r v\u0259 zorlama il\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yibl\u0259r. M\u0259mm\u0259d \u018fzizov deyib ki, MTN t\u0259cridxanas\u0131nda ondan R\u0259\u015fad H\u0259s\u0259novun \u00fcz\u00fcn\u0259 durma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edibl\u0259r. O is\u0259 bundan imtina edib. Bundan sonra onu 40 d\u0259qiq\u0259 dayanmadan d\u00f6y\u00fcbl\u0259r. \u201cDedil\u0259r ki, ya butulka, ya da zorlama \u2013 \u00f6z\u00fcn se\u00e7. Dedim, n\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rs\u0131z? G\u00f6st\u0259ri\u015f verdil\u0259r ki, gedin, a\u015fa\u011f\u0131dan butulka g\u0259tirin. Dubinka il\u0259 qay\u0131td\u0131qlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 sevindim ki, he\u00e7 olmasa d\u00f6y\u0259c\u0259kl\u0259r. 40 d\u0259qiq\u0259 dayanmadan d\u00f6yd\u00fcl\u0259r. Bir h\u0259ft\u0259 ayaqlar\u0131m\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131ndan g\u0259z\u0259 bilm\u0259dim. K\u00fcrd\u0259xan\u0131 t\u0259cridxanas\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259nd\u0259n sonra 2 ay sol qula\u011f\u0131mdan m\u00fcalic\u0259 ald\u0131m. Qula\u011f\u0131m e\u015fitmirdi\u201d, &#8211; dey\u0259 M\u0259mm\u0259d \u018fzizov bildirib.<br \/>\n  <br \/>\n  \u201cN\u0130DA\u201d V\u0259t\u0259nda\u015f H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n dig\u0259r \u00fczv\u00fc, 17 ya\u015fl\u0131 \u015eahin Novruzlu m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 bildirib ki,\u00a0 MTN- d\u0259 o az ya\u015fl\u0131 olmas\u0131na baxmayaraq valideynl\u0259rinin v\u0259 v\u0259kilinin i\u015ftirak\u0131 olmadan dindirilib. Dindirilm\u0259 zaman\u0131 ondan etiraf edici ifad\u0259l\u0259r almaq \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fg\u0259nc\u0259 veribl\u0259r. \u015e. Novruzov bildirib ki, onu MTN- d\u0259 d\u00f6y\u00fcbl\u0259r v\u0259 bu zaman onun 4 di\u015fi s\u0131n\u0131b. G\u0259nc f\u0259al ona zor t\u0259tbiq ed\u0259nl\u0259rd\u0259n birinin Qas\u0131m M\u0259mm\u0259dov oldu\u011funu bildirib. Lakin n\u0259 prokurorluq orqanlar\u0131, n\u0259 d\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 bu bar\u0259d\u0259 h\u0259r hans\u0131 ara\u015fd\u0131rma aparmay\u0131b.<br \/>\n  <br \/>\n  \u201cBizim yol\u201d q\u0259zetinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131, Amnestyu \u0130nternational t\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cvicdan m\u0259hbusu\u201d elan edilmi\u015f jurnalist P\u0259rviz H\u0259\u015fimli d\u0259 qeyri- qanuni olaraq Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin T\u0259cridxanas\u0131nda saxlan\u0131l\u0131b v\u0259 orda i\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b.. Ona etirafeici ifad\u0259l\u0259r almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif zorak\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi psixoloji t\u0259zyiql\u0259r edilib. O insan l\u0259yaq\u0259tini al\u00e7aldan formada qara maska geyinmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin g\u00fccl\u00fc t\u0259zyiqi v\u0259 n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda ba\u015f\u0131na qara torba ke\u00e7irilmi\u015f halda m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u0259tirilib. Absurd m\u0259hk\u0259m\u0259 h\u00f6km\u00fcnd\u0259n sonra Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131nda \u201cMediaforum\u201d sayt\u0131n\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 6 g\u00fcnl\u00fck c\u0259rim\u0259 ota\u011f\u0131na (karsa) sal\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>  \u0130\u015fg\u0259nc\u0259 hallar\u0131 AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin hesabat\u0131nda&#8230;<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycan h\u0259bsxanalar\u0131nda dustaqlara i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rin verilm\u0259sin\u0259 dair m\u0259lumatlar beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n da hesabatlar\u0131nda geni\u015f \u0259ks olunur. M\u0259s\u0259l\u0259sn, AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin 2013- c\u00fc il Hesabat\u0131nda Az\u0259rbaycandak\u0131 insan haqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 deyilir;<br \/>\n  <br \/>\n  \u201c2012-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f 141 hal il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2013- c\u00fc il \u0259rzind\u0259 111 n\u0259f\u0259r t\u0259cridxanada saxlan\u0131lark\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n zorak\u0131l\u0131\u011fa, i\u015fg\u0259nc\u0259 v\u0259 insani l\u0259yaq\u0259tini al\u00e7aldan davran\u0131\u015f, yaxud c\u0259zaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n bu c\u00fcr pis r\u0259ftar hallar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259r polis m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 olduqlar\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir v\u0259 saxlan\u0131lanlar istintaq t\u0259cridxanalar\u0131na apar\u0131ld\u0131qdan sonra zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131 dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. N\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpan bir misalda, insan haqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si f\u0259allar\u0131n\u0131n verdikl\u0259ri m\u0259lumata \u0259sas\u0259n m\u00fcxalif\u0259t q\u0259zetind\u0259 m\u0259qal\u0259 n\u0259\u015fr etdirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 saxlan\u0131lm\u0131\u015f \u0130lkin R\u00fcst\u0259mzad\u0259 11 sentyabr tarixd\u0259 K\u00fcrd\u0259xan\u0131 t\u0259cridxanas\u0131nda saxlan\u0131lark\u0259n s\u0259lahiyy\u0259tli orqanlar\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6y\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u0130lin sonuna olan m\u0259lumata \u0259sas\u0259n bu iddialarla ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 istintaq apar\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin hesabat\u0131nda daha sonra qeyd olunur ki, veril\u0259n i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259zas\u0131zl\u0131q problem olaraq qalm\u0131\u015fd\u0131r. Pis r\u0259ftar olunduqlar\u0131n\u0131 iddia ed\u0259n saxlan\u0131lanlar\u0131n m\u00fcst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259 tibbi ekspertizas\u0131na c\u0259lb olunmas\u0131na qar\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 de-fakto qada\u011fa qoymu\u015fdur v\u0259 onlar\u0131n v\u0259kill\u0259 t\u0259min olunmalar\u0131n\u0131 yubatm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  Hesabatda deyilir; \u201cEtiraflar \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015fg\u0259nc\u0259 v\u0259 yaxud dig\u0259r pis r\u0259ftar hallar\u0131ndan istifad\u0259 olundu\u011fu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n verilm\u0259si davam etmi\u015fdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, iddialara \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 g\u0259ncl\u0259rin N\u0130DA (Az\u0259rbaycan dilind\u0259 nida i\u015far\u0259si dem\u0259kdir) h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri \u015eahin Novruzlu, B\u0259xtiyar Quliyev v\u0259 M\u0259mm\u0259d \u018fzizovun 9 mart tarixd\u0259 d\u00f6vl\u0259t televiziyas\u0131na \u00e7\u0131xard\u0131laraq orduda \u00f6l\u00fcm hallar\u0131na etiraz m\u0259qs\u0259dil\u0259 10 mart tarixd\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k aksiyada g\u00fcc t\u0259tbiq ed\u0259r\u0259k inqilaba t\u0259hrik etm\u0259yi planla\u015fd\u0131rd\u0131qlar\u0131n\u0131 bildir\u0259n \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cetiraf\u0131\u201d oxuma\u011fa m\u0259cbur etmi\u015fl\u0259r. \u201cHuman Rights Watch\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n verdiyi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n \u018fzizov \u00f6z v\u0259kilin\u0259 bildirmi\u015fdir ki, \u201cetiraf\u0131n\u0131\u201d geri g\u00f6t\u00fcrd\u00fckd\u0259n sonra o Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6y\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u018fzizovun d\u00f6rd g\u00fcn yeriy\u0259 bilm\u0259diyi v\u0259 bir qula\u011f\u0131n\u0131n e\u015fitm\u0259 qabiliyy\u0259tini itirdiyi bildirilmi\u015fdir.<br \/>\n  <br \/>\n  Zorla etiraflar \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u0259zi hallarda zorlama h\u0259d\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 istifad\u0259 edildiyi bildirilmi\u015fdir\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  \u018fli \u0130nsanova qar\u015f\u0131 i\u015fg\u0259nc\u0259 fakt\u0131 Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs olunan zaman v\u0259 sonradan h\u0259bs yerind\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalan tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 YAP-\u0131n qurucular\u0131ndan olan ke\u00e7mi\u015f s\u0259hiyy\u0259 naziri, haz\u0131rk\u0131 siyasi m\u0259hbus \u018fli \u0130nsanov olub. \u018fli \u0130nsanova qar\u015f\u0131 olan repressiyalar onunla ba\u011fl\u0131 ke\u00e7iril\u0259n sonuncu Bak\u0131 Apelliyasiya m\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 d\u0259 davam edib. Ona m\u0259hk\u0259m\u0259 zal\u0131nda pixoloji v\u0259 al\u00e7ald\u0131c\u0131 m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onu \u015f\u00fc\u015f\u0259 akvariuma salaraq dan\u0131\u015f\u0131q s\u0259sinin m\u0259hk\u0259m\u0259 salonuna brax\u0131lmas\u0131 hakimin \u0259lind\u0259 olan pultla h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu hal\u0131n \u00f6z\u00fc Az\u0259rbaycan m\u0259hk\u0259m\u0259 prosesind\u0259 ilk hadis\u0259 kimi tarix\u0259 ke\u00e7ib.<br \/>\n  <br \/>\n  Maraql\u0131d\u0131r ki, Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259si \u00f6z\u00fcn\u00fcn 14 mart 2013-c\u00fc il tarixli q\u0259rar\u0131nda \u018fli \u0130nsanovun \u0259dal\u0259tli m\u00fchakim\u0259 h\u00fcququ v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 i\u015fg\u0259nc\u0259 faktlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iddian\u0131 t\u0259min edib. Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259si bel\u0259 bir q\u0259rar \u00e7\u0131xar\u0131b ki, Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259ti \u018fli \u0130nsanovu h\u0259bsd\u0259n azad etm\u0259li v\u0259 ona 10 min avro m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 t\u0259zminat \u00f6d\u0259m\u0259lidir. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00f6z\u00fcn\u00fc beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259n v\u0259 h\u00fcquq sistemind\u0259n t\u0259crid etm\u0259k yolunu tutan Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259ti Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259sinin m\u0259lum q\u0259rar\u0131n\u0131 icra etm\u0259kd\u0259n imtina edib.<\/p>\n<p>  M\u0259hbuslara i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r nec\u0259 verilir?<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycanda h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 m\u0259hbuslara i\u015fg\u0259nc\u0259 verm\u0259k hallar\u0131 geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Dustaqlara i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r m\u00fcxt\u0259lif formalarda verilir. D\u00fczd\u00fcr, m\u00fcqayis\u0259d\u0259 ictimai- siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs olunan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 daha az i\u015fg\u0259nc\u0259 verilir. Amma m\u0259ntiq bax\u0131mdan cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tm\u0259mi\u015f, \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 ugrunda m\u00fcbariz\u0259 aparanlar\u0131 h\u0259bs etm\u0259k el\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f \u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015fg\u0259nc\u0259 fakt\u0131 hesab oluna bil\u0259r. Bir \u00e7ox hallarda ictimai f\u0259allar da zorakal\u0131\u011fa m\u0259ruz qal\u0131rlar. A\u015fa\u011f\u0131da t\u0259qdim etdiyimiz fikirl\u0259r bu yax\u0131nlarda h\u0259bsd\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, bir s\u0131ra yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n siyasi m\u0259hbus elan edilmi\u015f g\u0259nc f\u0259al R\u0259sul Mursalova m\u0259xsusdur. Onun dedikl\u0259ri h\u0259m d\u0259 bir \u015feyi d\u0259 s\u00fcbut edir ki, \u0259g\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 siyasi m\u0259hbuslar bu formada a\u011f\u0131r i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rsa s\u0131radan olan, h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 laz\u0131m\u0131nca m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259n m\u0259hbuslar\u0131n hans\u0131 m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259r\u0259 d\u00fc\u00e7ar edildikl\u0259rini anlamaq el\u0259 d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil. R\u0259sul Mursalovun bildirdikl\u0259ri; \u201cM\u0259n 2012 ci il &#8220;evrovision&#8221; mahn\u0131 m\u00fcsabiq\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n mitinq v\u0259 aksiyalarda f\u0259al i\u015ftirak etdiyim\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs olunmu\u015fam. 18 iyul 2012- ci ild\u0259 s\u0259h\u0259r vaxt\u0131 ev\u0259 maskal\u0131lar (MTN) h\u00fccum etdi v\u0259 bas\u0131ma qara torba ke\u00e7irib, \u0259ll\u0259rimi arxadan \u201cj\u0131lka\u201d ipl\u0259 baglayaraq apard\u0131lar. Hara apar\u0131lmag\u0131m haqq\u0131nda he\u00e7 n\u0259 demir, sual verdikd\u0259 m\u0259ni vurur, &#8220;\u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259&#8221; cavab\u0131n\u0131 verirdil\u0259r. Harda saxlanma\u011f\u0131m\u0131 (ehtimal ki, MTN- nin rayon s\u00f6b\u0259si idi- red.) bilmirdim v\u0259 h\u0259r g\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif isg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131m. Qald\u0131\u011f\u0131m yerin d\u00f6\u015f\u0259m\u0259si beton, bom-bo\u015f otaq idi. Isg\u0259nc\u0259l\u0259r ayag\u0131m\u0131n alt\u0131na taxta il\u0259 vurma v\u0259 s. formalarda olurdu. Isg\u0259nc\u0259 ver\u0259n maskal\u0131 olurdu. M\u0259n\u0259 isg\u0259nc\u0259 verm\u0259kl\u0259 kimin g\u00f6st\u0259risi il\u0259 rayonda oldu\u011fumu, h\u0259m d\u0259 Zaqatala kimi radikal dini qurupla\u015fman\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razid\u0259 \u00fcsyan qald\u0131rma plan\u0131 \u201chaz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131\u201d, siyasi partiyalarla &#8220;Me\u015f\u0259 qarda\u015flar\u0131&#8221; aras\u0131nda m\u0259nim ara\u00e7\u0131 olub olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r. T\u0259bii ki, m\u0259n bu ittihamlar\u0131 r\u0259dd edirdim v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 7 g\u00fcn isg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qald\u0131m&#8230;<\/p>\n<p>  \u201cYanvar ay\u0131nda paltomu \u00e7\u0131xard\u0131b ya\u011f\u0131\u015f- qarda i\u015fl\u0259tdil\u0259r v\u0259 a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259ndim\u201d<br \/>\n  <br \/>\n  &#8230; G\u0259nc\u0259 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131nda saxlan\u0131lark\u0259n r\u0259is \u015eakir Bayramovun \u015f\u0259xs\u0259n istirak etdiyi isg\u0259nc\u0259d\u0259 b\u0259d\u0259nimd\u0259 \u00e7ap\u0131q izl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 qal\u0131r. Hakimiyy\u0259t \u0259leyhin\u0259 aksiyalardak\u0131\u00a0 f\u0259all\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6r\u0259, daha sonra is\u0259 \u0259fv \u0259riz\u0259si yazmad\u0131g\u0131ma g\u00f6r\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 verirdil\u0259r. 14 sayl\u0131 C\u00c7M- n\u0259 yeni k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fcm g\u00fcn r\u0259is Nazim K\u0259ng\u0259rlinin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 Penitensiar Xidm\u0259tin i\u015f\u00e7il\u0259ri m\u0259ni &#8220;dubinka&#8221; il\u0259 b\u0259rk d\u00f6yd\u00fcl\u0259r. Yegan\u0259 s\u0259b\u0259b siyasi m\u0259hbus olma\u011f\u0131m, onlar\u0131n qanunsuz \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 tabe olmama\u011f\u0131m v\u0259 g\u00f6z yummama\u011f\u0131m idi. M\u0259cburi \u0259m\u0259y\u0259 c\u0259lb etdil\u0259r, yanvar ay\u0131nda paltomu \u00e7\u0131xard\u0131b ya\u011f\u0131\u015f- qarda i\u015fl\u0259tdil\u0259r. A\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259ndim v\u0259 tibb \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 yerl\u0259\u015fdirildim. 2 ay g\u00f6r\u00fc\u015f, telefon dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, \u0259riz\u0259 v\u0259 m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rm\u0259 h\u00fcququma yasaq qoyuldu. 23 aprel 2013- c\u00fc ild\u0259 g\u00fcnorta yem\u0259yim\u0259 z\u0259h\u0259r qat\u0131ld\u0131 v\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259ndim\u2026<br \/>\n  <br \/>\n  \u2026 \u018fn \u00e7ox i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 se\u00e7ki \u00f6nc\u0259si qald\u0131m. M\u0259nd\u0259n \u0130lham \u018fliyev\u0259 \u0259fv \u0259riz\u0259s yazma\u011f\u0131m\u0131 v\u0259 onu d\u0259st\u0259kl\u0259diyimi t\u0259l\u0259b etdil\u0259r, yazmad\u0131m. C\u00c7M- nin r\u0259isi \u018fli \u0130brahimovun g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u00e7\u0131, \u201cpress ver\u0259n\u201d Telman Bag\u0131rov m\u0259ni \u201ckars\u201d-\u0131n g\u0259zinti sah\u0259sind\u0259 ayaqyal\u0131n, soyuq havada saatlarla saxladi, qandallayib d\u00f6yd\u00fc. Sonra da sa\u00e7\u0131m\u0131 q\u0131rxd\u0131r\u0131b zona buraxd\u0131\u201d&#8230;<br \/>\n  <br \/>\n  Z\u0259nimizc\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u0259hbus R. Mursalovun bu dedikl\u0259rin\u0259 \u0259lav\u0259 \u015f\u0259rh verm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. Onun dedikl\u0259ri m\u00f6vcud hakimiyy\u0259tin v\u0259 M\u0259d\u0259t Quliyevin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Penitensiar Xidm\u0259tin bu g\u00fcn h\u0259bsd\u0259 olan dinc, g\u00fcnahs\u0131z Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na s\u0259rgil\u0259diyi z\u00fclmkar, amans\u0131z, q\u0259ddar m\u00fcnasib\u0259tin \u0259yani t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>  Huquqlar\u0131n\u0131 qoruyanlar daha q\u0259ddar t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rlar<br \/>\n  <br \/>\n  \u201cDustaqlar\u0131 heyvan s\u0259sl\u0259ri \u00e7\u0131xarma\u011fa m\u0259cbur edirdil\u0259r\u201d<br \/>\n  <br \/>\n  \u00d6z h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 bil\u0259n, savadl\u0131 v\u0259 c\u0259sar\u0259tli m\u0259hbuslar\u0131n ilk bax\u0131\u015fdan h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 daha az repressiyalara v\u0259 t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 q\u0259na\u0259ti yarana bil\u0259r. Amma bu he\u00e7 d\u0259 bel\u0259 deyil v\u0259 son zamanlar m\u0259hbuslar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n tapdanmas\u0131 h\u00fcdudlar\u0131 o q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259nib ki, art\u0131q t\u0259kc\u0259 s\u0131ravi m\u0259hbuslar deyil, tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 savadl\u0131 m\u0259hbuslar da t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, Milli Azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcll\u0259rind\u0259n olan, haz\u0131rda h\u0259bs h\u0259yat\u0131 ya\u015fayan siyasi m\u0259hbus Nem\u0259t P\u0259nahl\u0131 ke\u00e7\u0259n il 17 sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259 olark\u0259n Penitensiar Xidm\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n qanunsuzluqlara etiraz etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u201ckars\u201d-a sal\u0131nd\u0131. Sonra is\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259nin q\u0259rar\u0131 il\u0259 saxlanma\u00a0 \u015f\u0259raiti daha ciddi v\u0259 amans\u0131z olan Qobustan Qapal\u0131 h\u0259bsxanas\u0131na g\u00f6nd\u0259rildi.<br \/>\n  <br \/>\n  N.P\u0259nahl\u0131 17 sayl\u0131 h\u0259bsxanada ba\u015f ver\u0259n qanunsuzluqlarla ba\u011fl\u0131 yayd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcraci\u0259td\u0259 bildirmi\u015fdi ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259bsxanalarda oldu\u011fu kimi, 17 sayl\u0131 h\u0259bsxanada da dustaqlar qorxu v\u0259 \u0259sar\u0259t alt\u0131nda saxlan\u0131l\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif adlarla dustaqlardan pul qopar\u0131l\u0131r. \u00d6zl\u0259rini \u201cavtoritet\u201d adland\u0131ran, \u0259slind\u0259 h\u0259bsxana r\u0259hb\u0259rliyinin \u0259lalt\u0131lar\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259li il\u0259 h\u0259bsxanalarda cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259dilir.<br \/>\n  <br \/>\n  Nem\u0259t P\u0259nahl\u0131 bildirib ki, dekabr\u0131n 6-da s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda qo\u015fun hiss\u0259l\u0259rinin h\u0259bsxanaya daxil olub, dustaqlar\u0131 s\u0131raya d\u00fcz\u00fcb, h\u0259r hans\u0131 izah verilm\u0259d\u0259n qara maskal\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r onlar\u0131 amans\u0131zcas\u0131na d\u00f6ym\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. D\u00f6y\u00fcl\u0259n dustaqlar\u0131n ax\u015famk\u0131 hadis\u0259y\u0259 h\u0259r hans\u0131 aidiyyat\u0131 olmay\u0131b, sad\u0259c\u0259 r\u0259isd\u0259n \u015fikay\u0259t ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r olublar. N.P\u0259nahl\u0131 dustaqlar\u0131n d\u00f6y\u00fclm\u0259sin\u0259 naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u201ckars\u201d-a sal\u0131n\u0131b.<br \/>\n  <br \/>\n  \u201c2-3 saat \u0259rzind\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 veril\u0259n dustaqlara dayanmadan it kimi h\u00fcrm\u0259k, m\u00fcxt\u0259lif heyvan s\u0259sl\u0259ri \u00e7\u0131xarmaq \u0259mr olunur, t\u0259hqir, s\u00f6y\u00fc\u015f ya\u011fd\u0131r\u0131l\u0131r, sonra da g\u00fcl\u00fcrd\u00fcl\u0259r\u201d, &#8211; N.P\u0259nahl\u0131 h\u0259min g\u00fcn h\u0259bsxanadak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir.<br \/>\n  <br \/>\n  Bu qanunsuzluqlara etiraz olaraq N.P\u0259nahl\u0131 acl\u0131q aksiyas\u0131na ba\u015flay\u0131b v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 5 sutka m\u00fcdd\u0259tin\u0259 c\u0259rim\u0259 ota\u011f\u0131na (\u201ckarsa\u201d) sal\u0131n\u0131b, aksiyan\u0131 dayand\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha 5 sutka anoloji\u00a0 c\u0259za t\u0259yin edilib v\u0259 \u0259lav\u0259 c\u0259za ala bil\u0259c\u0259yil\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259nib.<br \/>\n  <br \/>\n  \u201c17 sayl\u0131 h\u0259bsxanada ba\u015f ver\u0259nl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri s\u00f6yl\u0259m\u0259yin, bunu m\u0259tbuata yayma\u011f\u0131n m\u0259suliyy\u0259tini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u0259m v\u0259 bu c\u0259sar\u0259t\u0259 \u0259v\u0259z olaraq \u00f6z h\u0259yat\u0131m\u0131 ortaya qoydu\u011fumu bilir\u0259m\u201d, &#8211; N.P\u0259nahl\u0131 onu g\u00f6zl\u0259y\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259 haqda c\u0259miyy\u0259t\u0259 mesaj verib. V\u0259 m\u0259hz bu m\u00fcraci\u0259td\u0259n sonra onun haqq\u0131nda daha s\u0259rt m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rar\u0131 \u00e7\u0131x\u0131b v\u0259 onu Qobustan Qapal\u0131 h\u0259bsxanas\u0131na g\u00f6nd\u0259ribl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  Siyasi m\u0259hbuslara t\u0259zyiql\u0259r v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  Son zamanlar h\u0259bsd\u0259 olan siyasi m\u0259hbuslar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raitind\u0259 probleml\u0259rin v\u0259 onlara qar\u015f\u0131 t\u0259zyiql\u0259rin, i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rin art\u0131d\u0131\u011f\u0131na dair m\u0259lumatlar g\u0259lm\u0259kd\u0259dir.<br \/>\n  <br \/>\n  \u00a0Qanunsuz h\u0259bsd\u0259 olan, tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi\u00a0\u0130ntiqam \u018fliyevin\u00a0\u00a0saxlanma \u015f\u0259raitind\u0259, v\u0259kill\u0259ri il\u0259 s\u0259rb\u0259st v\u0259 konfidensial \u00fcnsiyy\u0259t saxlama\u011fa, \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00fcdafi\u0259 taktikas\u0131n\u0131n qurulmas\u0131nda\u00a0 probleml\u0259r yarad\u0131l\u0131r. \u0130. \u018fliyevin \u00f6z v\u0259kili vasit\u0259si il\u0259 Pentensiar Xidm\u0259t\u0259 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda saxland\u0131\u011f\u0131 kamerada 24 saat i\u015f\u0131\u011f\u0131n yanmas\u0131, apar\u0131lan \u0259rzaqlar\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn soyuducunun olmamas\u0131, eyni zamanda ona \u00fcnvanlanan v\u0259 onun \u00f6z\u00fcn\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktublar\u0131n \u0259sass\u0131z senzuradan ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 T\u0259cridxanadan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 kimi probleml\u0259rin oldu\u011funu bildirir. Eyni zamanda hakimiyy\u0259t haz\u0131rda Avropa \u0130nsan haqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 50- d\u0259n yuxar\u0131 \u015fikay\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259min i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 iddia\u00e7\u0131lar\u0131n qanuni n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olan \u0130ntiqam \u018fliyevin ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n\u00a0 qurumla kommunikasiya qurmas\u0131na imkan vermir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, qeyd olunan probleml\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259r\u0259 Penitensiar Xidm\u0259td\u0259n h\u0259r hans\u0131 adekvat m\u00fcnasib\u0259t yoxdur.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bsd\u0259 olan dig\u0259r tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi Leyla Yunusa qar\u015f\u0131 hakimiyy\u0259tin psixoloji t\u0259zyiql\u0259ri davam edir. Ona qar\u015f\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tmi\u015f b\u0259zi dustaqlar vasit\u0259si il\u0259 t\u0259zyiq etm\u0259k, vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq d\u0259rman v\u0259 dig\u0259r diabet x\u0259st\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan yem\u0259kl\u0259rl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131na s\u00fcni mane\u00e7ilik yarad\u0131l\u0131r. H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isinin v\u0259kill\u0259rinin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 \u00a0 Leyla Yunusla bir kamerada saxlan\u0131lan, \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259hkum olunmu\u015f Nuriyy\u0259 H\u00fcseynova he\u00e7 bir \u0259sas olmadan Leyla Yunusa qar\u015f\u0131 h\u00fccuma ke\u00e7ib, ona h\u0259d\u0259 qorxu g\u0259lib, onu nalayiq s\u00f6zl\u0259rl\u0259 t\u0259hqir edib, \u0259lin\u0259 ke\u00e7\u0259n \u0259\u015fyalar\u0131 Leyla Yunusa at\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 h\u0259bsxana r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 \u015fikay\u0259t edils\u0259 d\u0259 r\u0259hb\u0259rlik t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259ri deyil, Leyla Yunusu c\u0259zaland\u0131r\u0131b ona t\u00f6hm\u0259t verib.<br \/>\n  <br \/>\n  Leyla Yunusun v\u0259kill\u0259ri bildirirl\u0259r ki, ona qar\u015f\u0131 t\u0259zyiql\u0259r t\u0259kc\u0259 dustaqlar vasit\u0259si il\u0259 deyil, t\u0259cridxanan\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bel\u0259 ki, sentyabr\u0131n 23-d\u0259 g\u00fcn\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131 Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 mayor Yaqubov onun kameras\u0131na g\u0259lmi\u015f, onun qolunu buraraq kameradan \u00e7\u0131xar\u0131b, k\u0259narda olan bo\u015f kameraya apar\u0131b, orada sa\u00e7\u0131ndan tutub yer\u0259 y\u0131x\u0131b v\u0259 yerd\u0259 s\u00fcr\u00fcy\u00fcb. Bu zaman ona \u201da\u011f\u0131llanm\u0131rsan da, s\u0259n?&#8221; dey\u0259, ba\u011f\u0131r\u0131b. Bundan sonra onun b\u00f6yr\u00fcnd\u0259n v\u0259 ba\u015f\u0131ndan z\u0259rb\u0259l\u0259r endirib. Bir s\u0131ra ictimai- siyasi t\u0259\u015fkilatlar ba\u015f ver\u0259n zorakal\u0131q akt\u0131n\u0131n Penitensiar Xidm\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6rt- basd\u0131r edilm\u0259si c\u0259hdini olay\u0131n arxas\u0131nda hakimiyy\u0259tin siyasi irad\u0259sinin dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edibl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259hbuslara i\u015fg\u0259nc\u0259 ver\u0259n v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin<br \/>\n  <br \/>\n  \u00a0QARA S\u0130YAHISI;<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r b\u0259zi hallarda h\u0259bs olunduqlar\u0131 ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n i\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rlar. \u0130\u015fg\u0259nc\u0259 hallar\u0131 dustaqlar\u0131n c\u0259za \u00e7\u0259kdikl\u0259ri C\u00c7M- l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259 ba\u015f verib. H\u0259bs h\u0259yat\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f, i\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f m\u0259hbuslar\u0131n bildirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 a\u015fa\u011f\u0131da adlar\u0131 qeyd olunan v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r dustaqlara daha \u00e7ox i\u015fg\u0259nc\u0259 veribl\u0259r;<\/p>\n<p>  1. \u018fr\u015fad H\u0259s\u0259nov- 14 sayl\u0131 C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259sinin ke\u00e7mi\u015f r\u0259isi, t\u0259qa\u00fcdd\u0259dir\u20282. \u018flzamin Quliyev- 14 sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259 ke\u00e7mi\u015f rejim r\u0259isi\u20283. Rauf M\u0259cidov- D\u0130N T\u0259rt\u0259r RP\u015e- nin r\u0259isi<br \/>\n  <br \/>\n  4. \u018flifa\u011fa Qas\u0131mov- Sabirabad rayon polis \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259is m\u00fcavini<br \/>\n  <br \/>\n  5. V\u00fcsal \u015e\u0259b\u0259ndiyev- D\u0130N Sabirabad polis \u015f\u00f6b\u0259si cinay\u0259t axtar\u0131\u015f \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi\u20286. Seyf\u0259ddin Quliyev- D\u0130N Sabirabad RP\u015e- nin ke\u00e7mi\u015f n\u00f6vb\u0259t\u00e7i hiss\u0259 r\u0259isi\u20287. S\u0259id Seyidov- D\u0130N M\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil Cinay\u0259tkarl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 \u0130dar\u0259sinin sabiq \u0259m\u0259kda\u015f\u0131, haz\u0131rda v\u0259zif\u0259si v\u0259 r\u00fctb\u0259si b\u00f6y\u00fcd\u00fcl\u0259r\u0259k D\u0130N- d\u0259 ba\u015fqa v\u0259zif\u0259y\u0259 ke\u00e7irilib\u20288. Az\u0259r Seyidov- 1 sayl\u0131 Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131n\u0131n r\u0259isi\u20289. \u015eahin Osmanov- Qobustan Qapal\u0131 h\u0259bsxanas\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015f r\u0259isi\u00a0\u202810. Samir H\u00fcseynov- 17 sayl\u0131 C\u00c7M- nin ke\u00e7mi\u015f r\u0259isi<br \/>\n  <br \/>\n  11. Rauf M\u0259mm\u0259dov- 12 sayl\u0131 C\u00c7M- nin r\u0259isi<br \/>\n  <br \/>\n  12. Qacay Aslanov- 17 sayl\u0131 C\u00c7M- nin ke\u00e7mi\u015f r\u0259isi m\u00fcavini<br \/>\n  <br \/>\n  13. Bab\u0259k \u0130sg\u0259nd\u0259rov- 17 sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259 rejim r\u0259isi, l\u0259q\u0259bi \u201ci\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r kral\u0131\u201d\u202814. Aftandil A\u011fayev- 12 sayl\u0131 C\u00c7M- nin ke\u00e7mi\u015f r\u0259isi\u202815. \u015eakir Bayramov- G\u0259nc\u0259 \u0130stintaq t\u0259cridxanas\u0131n\u0131n r\u0259isi<br \/>\n  <br \/>\n  16. Murtuz Sad\u0131qov- 8 sayl\u0131 C\u00c7M- nin r\u0259isi<br \/>\n  <br \/>\n  17. Nazim K\u0259nk\u0259rli- 14 sayl\u0131 C\u00c7M- nin ke\u00e7mi\u015f r\u0259isi<br \/>\n  <br \/>\n  18. \u018fli \u0130brahimov- 14 sayl\u0131\u00a0 C\u00c7M-nin r\u0259isi<br \/>\n  <br \/>\n  19. Nizami Quliyev- V\u0259r\u0259m Dispanserinin r\u0259isi<br \/>\n  <br \/>\n  20. El\u00e7in \u018flicanov &#8211; 17 sayl\u0131 C\u00c7M- nin r\u0259isi<br \/>\n  <br \/>\n  21. F\u0259qan Yaqubov &#8211; Bak\u0131 \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>  T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, adlar\u0131 yuxar\u0131da qeyd olunan \u015f\u0259xsl\u0259r Penitensiar Xidm\u0259t v\u0259 D\u0130N- d\u0259 m\u0259sul v\u0259zif\u0259 tutublar v\u0259 haz\u0131rda onlar\u0131n bir \u00e7oxu y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 da\u015f\u0131y\u0131rlar. Lakin onlar\u0131n qanunsuz v\u0259 insanl\u0131\u011fa yara\u015fmayan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 n\u0259inki c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131blar, h\u0259tta b\u0259zil\u0259rinin v\u0259zif\u0259l\u0259ri v\u0259 r\u00fctb\u0259l\u0259ri art\u0131r\u0131l\u0131b. Ya\u015f senzi il\u0259 ba\u011fl\u0131 pensiya \u00e7\u0131xan \u201ci\u015fg\u0259nc\u0259 krallar\u0131\u201d is\u0259 i\u015fl\u0259diyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan insan\u0131na qar\u015f\u0131 s\u0259rgil\u0259diyi qeyri- insani m\u00fcnasib\u0259t\u0259 v\u0259 verdiyi i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n pensiya al\u0131rlar (!?). Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ox az sayl\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir ki, orada dinc, silahs\u0131z v\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insanlara qar\u015f\u0131 zor t\u0259tbiq ed\u0259n m\u0259murlar c\u0259zaland\u0131r\u0131lm\u0131r, \u0259ksin\u0259 onlar\u0131n v\u0259zif\u0259l\u0259ri art\u0131r\u0131l\u0131r. Pensiyaya \u00e7\u0131xd\u0131qda is\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 (i\u015fl\u0259dyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 maa\u015f\u0131n 80%- i h\u0259cmind\u0259) m\u0259vacib al\u0131rlar.<br \/>\n  <br \/>\n  \u2028H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 bu sah\u0259d\u0259 durum \u00fcmum \u00f6lk\u0259 fonunda (y\u0259ni \u00f6lk\u0259d\u0259 rejimin s\u0259rtl\u0259\u015fm\u0259si, s\u0259rb\u0259st topla\u015fmaq azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, internet \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259tin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, ictimai- siyasi f\u0259allar\u0131n qanunsuz h\u0259bsl\u0259rin artmas\u0131 v\u0259 s.) pisl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 do\u011fru getm\u0259kd\u0259dir. H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 m\u0259hbuslara i\u015fg\u0259nc\u0259 verm\u0259 hallar\u0131 davam edib v\u0259 bir \u00e7ox hallarda bu, \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Son zamanlar h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 h\u0259bsxana r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fczl\u0259\u015fdiyi qeyri- insani r\u0259ftara, haqs\u0131zl\u0131\u011fa, \u00fcmumi sosial, psixi probleml\u0259r\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcn\u0259 intihar ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 artmaqdad\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  B\u0259zi C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 saxlanma \u015f\u0259raitinin v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin dustaqlara m\u00fcnasib\u0259rinin d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmas\u0131na etiraz ed\u0259n dustaqlar\u0131n etiraz\u0131n\u0131 yat\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn son ill\u0259r tez- tez h\u0259bsxanalara x\u00fcsusi h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259r yeridilir v\u0259 m\u0259hbuslara divan tutulur. Xeyli sayda insan m\u0259hz bu zorakal\u0131\u011f\u0131n qurban\u0131 olmu\u015f, h\u0259yat\u0131n\u0131 itirmi\u015f, m\u00fcxt\u0259lif a\u011f\u0131r b\u0259d\u0259n x\u0259sar\u0259tl\u0259ri alm\u0131\u015fd\u0131lar.<br \/>\n  <br \/>\n  Dustaqlar\u0131n intihar etm\u0259si v\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259sinin ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259ri d\u0259 var. M\u0259s\u0259l\u0259n, 12 sayl\u0131 C\u00c7M- nin bir qrup m\u0259hbusun aidiyyat\u0131 qurumlara \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcraci\u0259td\u0259 bildirilir ki, ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q- a\u015fkar \u00a0narkotika satd\u0131ran r\u0259hb\u0259rliyin bu \u0259m\u0259li \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ns\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nm\u0131r. Bel\u0259 ki 06 may 2014-cu il tarixd\u0259 m\u0259hkum Umudov Cavid Cavidan o\u011flu \u00a0y\u00fcks\u0259k doza narkotika q\u0259bul etdikd\u0259n sonra dunyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<br \/>\n  <br \/>\n  Zaqatala rayon sakini P\u0259rviz Mikay\u0131lovun yax\u0131nlar\u0131n\u0131n bildirdiyin\u0259, t\u0259qdim etdikl\u0259ri foto \u015f\u0259kill\u0259r\u0259, \u015fahid ifad\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 dig\u0259r s\u00fcbutlara g\u00f6r\u0259 m\u0259rhum dustaq 16 sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259 d\u00f6y\u00fcl\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb. \u018fdliyy\u0259 Nazirliyi Penitensiar Xidm\u0259ti is\u0259 P\u0259rviz Mikay\u0131lovun i\u015fg\u0259nc\u0259 veril\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si iddialar\u0131 il\u0259 raz\u0131la\u015fm\u0131r v\u0259 bildirir ki, m\u0259hbusun psixi probleml\u0259ri vard\u0131, intihar edib.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u00fcquq\u015f\u00fcnas\u00a0Yal\u00e7\u0131n \u0130manov\u00a0is\u0259 bildirir ki, psixi probleml\u0259ri olan dusta\u011f\u0131n c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 qanuna ziddir: \u00abPsixi probleml\u0259ri vard\u0131sa, c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 n\u0259 i\u015fi vard\u0131 ki, orada da \u00f6z\u00fcn\u00fc ass\u0131n? X\u0259st\u0259xanada olubsa, m\u00fcalic\u0259si ba\u015fa \u00e7atmadan c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 qaytar\u0131l\u0131bsa, bu, yen\u0259 qanun pozuntusudur. Tam sa\u011falmayan x\u0259st\u0259ni m\u00fcalic\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 saxlamal\u0131 idil\u0259r. Dustaq \u00f6z\u00fcn\u00fc as\u0131bsa, bunun m\u0259suliyy\u0259ti Penitensiar Xidm\u0259tin \u00fcz\u0259rind\u0259 qal\u0131r. Yox, \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcbs\u0259, art\u0131q bununla ba\u011fl\u0131 cinay\u0259t i\u015fi a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r\u00bb.<\/p>\n<p>  28 avqust tarixd\u0259 Turac Zeynalov Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin t\u0259cridxanas\u0131nda v\u0259fat edib. \u018fvv\u0259lc\u0259 nazirlik iddia etmi\u015fdir ki, \u00f6l\u00fcm hal\u0131 d\u0259ri x\u0259r\u00e7\u0259ngi il\u0259 \u0259laq\u0259dar olmu\u015fdur v\u0259 onun sin\u0259sind\u0259, arxa nahiy\u0259sind\u0259 v\u0259 qarn\u0131ndak\u0131 yan\u0131qlar v\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259r ald\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fca terapiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Bu fikirl\u0259r bir s\u0131ra QHT-l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Zeynalovun yas m\u0259rasimind\u0259 n\u00fcmayi\u015f edilmi\u015f v\u0259 6 dekabr tarixd\u0259 internet vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015f video \u00e7\u0259kili\u015fd\u0259 onun \u00fcz\u0259rind\u0259 zorak\u0131l\u0131q \u0259lam\u0259tl\u0259rinin oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fcr (AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 hesabat\u0131ndan- red.). Haz\u0131rda Turac Zeynalovun \u00f6l\u00fcm i\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 Avropa \u0130nsan haqlar\u0131 M\u0259k\u0259m\u0259sind\u0259 icraata g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 bu i\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan h\u00f6k\u00fcm\u0259ti il\u0259 kommunikasiya ba\u015flan\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 korrupsiya faktlar\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycan reall\u0131\u011f\u0131nda v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 h\u0259bs olunan \u015f\u0259xs ilk g\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq M\u00fcv\u0259qq\u0259ti Saxlama T\u0259cridxanas\u0131ndan \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131na, C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 v\u0259 azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r korrupsiya burul\u011fan\u0131nda bo\u011fulur.\u00a0Dusta\u011fa g\u00f6nd\u0259ril\u0259n yem\u0259kd\u0259n tutmu\u015f, onunla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015feyin \u00f6z qiym\u0259ti var. D\u00fcsta\u011f\u0131n imkan\u0131na uy\u011fun olaraq bu qiym\u0259tl\u0259r d\u0259yi\u015fir; art\u0131r v\u0259 azal\u0131r. Dustaq T\u0259cridxanaya d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc ilk g\u00fcnd\u0259n r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Karantind\u0259 qalmaq ist\u0259mirs\u0259 h\u00f6km\u0259n pul verm\u0259lidir. H\u0259tta T\u0259cridxanalarda kameralar\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 v\u0259 \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011fun olaraq \u00f6nc\u0259d\u0259n t\u0259yin olunmu\u015f qiym\u0259tl\u0259ri var.<br \/>\n  <br \/>\n  Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalara v\u0259 dustaqlar\u0131n verdiyi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 C\u00c7M- l\u0259rin \u0259razisind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n b\u00fct\u00fcn xidm\u0259t sah\u0259l\u0259ri, ticar\u0131 k\u00f6\u015fkl\u0259r, d\u00fckan v\u0259 s. \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259ssis\u0259nin r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 haqq verilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, C\u00c7M- nin r\u0259isin\u0259 h\u0259r ay hamam\u00e7\u0131 900 manat, yem\u0259kxana\u00e7\u0131 900 manat, telefon\u00e7u 2000 manat, \u0259rzaq anbar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri is\u0259 daha \u00e7ox h\u0259cmd\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t \u00f6d\u0259yir. H\u0259tta b\u0259zi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n yem\u0259k, paltar saxlad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 yem\u0259k bi\u015firdiyi yer\u0259 ayda haqq verirl\u0259r. Bir \u00e7ox h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 k\u00f6hn\u0259lmi\u015f sisteml\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n hamamlar 600- 700 n\u0259f\u0259rlik m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 h\u0259ft\u0259nin 2 g\u00fcn\u00fcn\u00fc pulsuz, qalan 5 g\u00fcn\u00fcn\u00fc is\u0259 pullu f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259hbus ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f n\u00f6vb\u0259si \u00e7atanda onlardan 10, 20, 50 manat, h\u0259tta b\u0259z\u0259n daha y\u00fcks\u0259k miqdarda r\u00fc\u015fv\u0259t al\u0131rlar. H\u0259ft\u0259lik g\u00f6r\u00fc\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 giri\u015f qap\u0131s\u0131ndan tutmu\u015f b\u00fct\u00fcn n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r haqq verm\u0259lis\u0259n. \u018fks halda dusta\u011f\u0131 qara g\u00fcnl\u0259r g\u00f6zl\u0259yir. H\u0259tta b\u0259zi h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 m\u0259hbusla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onun qanuni v\u0259kill\u0259rind\u0259n d\u0259 \u015firinlik ad\u0131 il\u0259 pul al\u0131rlar (!?). C\u00c7M- l\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n korrupsiya hallar\u0131na, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131qlara, qanunsuzluqlara etiraz ed\u0259n dustaqlar ya \u201ckars\u201d-a sal\u0131n\u0131r, ya da fiziki zorakal\u0131\u011fa v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rlar. Onlara qar\u015f\u0131 ba\u015fqa c\u0259za n\u00f6vl\u0259ri d\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  12 sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n korrupsiya faktlar\u0131 bar\u0259d\u0259 bu yax\u0131nlarda h\u0259min m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259k\u0259n bir qrup d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 dig\u0259r v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 \u00fcnvanlad\u0131qlar\u0131 m\u00fcraci\u0259td\u0259 geni\u015f m\u0259lumat veribl\u0259r. Dustaqlar\u0131n m\u00fcraci\u0259tind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n faktlar\u0131 cari ilin 26 may\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanan \u0259hf s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 12 sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259n azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xan ke\u00e7mi\u015f siyasi m\u0259hbus Fuad H\u00fcseynov da t\u0259sdiq edir. M\u00fcraci\u0259td\u0259 qeyd olunur ki, \u201cM\u0259hkumlar\u0131n h\u0259ft\u0259d\u0259 \u00a02 d\u0259f\u0259 15-d\u0259qiq\u0259 olmaqla do\u011fmalar\u0131 il\u0259 telefon \u0259laq\u0259si yaratmaq n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Ancaq M\u00fc\u0259ssis\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin bazar qanunlar\u0131na v\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259as\u0259n h\u0259ft\u0259nin b\u00fct\u00fcn g\u00fcnl\u0259ri, g\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn saatlar\u0131nda 1 ca\u011fr\u0131\u015fa 5-manat \u00f6d\u0259m\u0259kl\u0259 ist\u0259nil\u0259n vaxt telefonla dan\u0131\u015fmaq olar. M\u00fc\u0259ssis\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259k telefondan h\u0259r ay 25 min manatdan cox pul qazan\u0131r. \u0130dman zal\u0131nda m\u0259\u015fq\u0259 g\u00f6r\u0259 ayda 20 manat, n\u00f6mr\u0259 hamamda \u00e7imm\u0259k 5 manat, cama\u015f\u0131rxanada paltar yuduzdurmaq ayda 30 manatd\u0131r. C\u00c7M- d\u0259 3 kafe f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir ki, yem\u0259yin 1 porsiyas\u0131 3 manatdan 7 manata kimidir. 1 caynik cay \u00fc\u00e7\u00fcn 2 manat, film\u0259 baxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r m\u0259hkum 1 manat, carpay\u0131n\u0131n 1-ci yar\u0131s\u0131nda yer almaq \u00fcc\u00fcn 150 manat, m\u0259cburi \u0259m\u0259y\u0259 karantind\u0259 c\u0259lb edilm\u0259m\u0259k \u00fcc\u00fcn 200 manat \u00f6d\u0259m\u0259lis\u0259n. \u018fks halda i\u015fl\u0259m\u0259s\u0259n a\u011f\u0131r i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b \u201ckars\u201d-a sal\u0131n\u0131b haqq\u0131nda t\u0259nbeh t\u0259dbiri t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k.<br \/>\n  <br \/>\n  12 sayl\u0131 C\u00c7M-nin r\u0259isi Rauf M\u0259mm\u0259dov v\u0259 onun m\u00fcavini Qacay Aslanov eyni g\u00fcnd\u0259 29 dekabr 2013-cu tarixd\u0259 bu v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin edilibl\u0259r. H\u0259m\u0131n vaxta q\u0259d\u0259r m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 kompyuter t\u0259drisi \u00fcc\u00fcn x\u00fcsusi otaq ayr\u0131l\u0131b.13 \u0259d\u0259d kompyuterd\u0259 m\u0259hkumlara pulsuz d\u0259rs kecirilirdi. Bu c\u00fctluyun t\u0259yinat\u0131ndan sonra d\u0259rsl\u0259r l\u0259\u011fv edildi v\u0259 kompyuterd\u0259 saat\u0131 5 manat olmaqla oyunlar oynama\u011fa cevirdil\u0259r. S\u0259h\u0259r saat 10-dan ax\u015fam saat 21-d\u0259k 13 \u0259d\u0259d komputerd\u0259 saat\u0131 5 manata oyun oynan\u0131l\u0131r ki, bu ayda 20-25 min manat edir.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259hkumlar\u0131 tez-tez t\u0259xribata c\u0259kib onlardan pul al\u0131rlar. R\u0259hb\u0259r cutl\u00fcy\u00fcn verdiyi a\u011f\u0131r d\u00f6z\u00fclm\u0259z i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 \u00e7oxlu sayda \u00a0yaral\u0131- x\u0259sar\u0259tli m\u0259hkumlar var. \u201cKars\u201d-da qan su yerin\u0259 ax\u0131r. H\u0259r ay sac q\u0131rx\u0131m\u0131 kecirilir. Sac saxlamaq \u00fcc\u00fcn 1 aya 10 manat pul \u00f6d\u0259m\u0259lis\u0259n ki, buna g\u00f6r\u0259 \u0259n az\u0131ndan 300 m\u0259hkum ayl\u0131q \u00f6d\u0259yir. M\u00fc\u0259ssis\u0259y\u0259 k\u0259nardan daxil olan h\u0259r bir k\u0259s bunu ayd\u0131n hiss ed\u0259 bil\u0259r. Ba\u015f\u0131nda sac\u0131 olan v\u0259 q\u0131rx\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hkumlar\u0131 g\u00f6rm\u0259k kifay\u0259tdir. Maqazind\u0259 h\u0259r \u015fey \u00a0 3- 4 qat baha qiym\u0259t\u0259 sat\u0131l\u0131r. M\u0259hkumlara veril\u0259n qidalar yarars\u0131z, kalorisiz, keyfiyy\u0259tsizdir. Yem\u0259kd\u0259n cox pis qoxu g\u0259lir. M\u0259hkumlara ayr\u0131lm\u0131\u015f \u0259rzaqlar maqazind\u0259 v\u0259 \u0259ld\u0259 satd\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f kartof- so\u011fandan, texniki ya\u011fdan, vaxt\u0131 \u00f6tm\u00fc\u015f \u0259rzaqlardan haz\u0131rlanan yem\u0259yi daimi yeyib sa\u011flam qalmaq m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259dir ki, m\u00fcayin\u0259d\u0259n keciril\u0259n zaman 700-\u0259 yax\u0131n m\u0259hkumun a\u011f ciy\u0259rl\u0259rind\u0259 ciddi x\u0259st\u0259likl\u0259r a\u015fkar edildi. Yataqxanalarda \u00a0s\u0131xl\u0131q, anti-sanitariya havas\u0131zl\u0131q h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. 1 korpusda 130 n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n m\u0259hkum saxlan\u0131lsa da 3 \u0259d\u0259d tualet, 3 su krant\u0131 var ki, bu da uzun-uzad\u0131 n\u00f6vb\u0259l\u0259r yarad\u0131r, buna g\u00f6r\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r dava-dala\u015flar olur. Bundan ancaq m\u00fc\u0259ssis\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi yararlan\u0131b dava-m\u00fcbahis\u0259 ed\u0259n m\u0259hkumlardan pul al\u0131rlar ki, \u0259ks t\u0259qdird\u0259 karsa sal\u0131b, i\u015fg\u0259nc\u0259 ver\u0259c\u0259kl\u0259r. Tibbi sanitar hiss\u0259sind\u0259 imkanl\u0131 m\u0259hkumlar 1 aya 300 manat verib uzun m\u00fcdd\u0259t orada qal\u0131rlar. M\u0259hkumlara h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbiri 150-200 manat r\u00fc\u015fv\u0259tl\u0259 t\u0259tbiq edilir. Cari ilin sonunad\u0259k 400 n\u0259f\u0259r m\u0259hkumun c\u0259zas\u0131n\u0131n sonudur. Bu da o dem\u0259kdir ki, onlar c\u0259zalar\u0131n\u0131n \u00a0d\u00f6rdd\u0259 \u00fcc hiss\u0259sind\u0259n coxunu c\u0259kibl\u0259r, ancaq r\u0259hb\u0259rliyin qoydu\u011fu r\u00fc\u015fv\u0259ti \u00f6d\u0259y\u0259 \u00a0bilm\u0259dikl\u0259ri \u00fcc\u00fcn c\u0259zadan \u015f\u0259rti olaraq vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l m\u0259hk\u0259m\u0259 yolu il\u0259 azad oluna bilmirl\u0259r. C\u00fcnki m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 i\u015fl\u0259ri C\u00c7M r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259qdim edir. M\u0259hkumlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259n qohumlar\u0131 ancaq \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 g\u0259tirirl\u0259r ki, bu da burada veril\u0259n qidan\u0131n q\u0259bulunun m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz oldu\u011funun \u0259yani s\u00fcbutudur. M\u0259hkuma qohumu t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n h\u0259r 100 manat pula g\u00f6r\u0259 m\u00fcss\u0259sis\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi 30 manat pul al\u0131r. M\u00fc\u0259ssis\u0259 r\u0259isi i\u015f\u0259 cox vaxt ickili kefli v\u0259ziyy\u0259td\u0259 g\u0259lib, m\u0259hkumlar\u0131n yoxlan\u0131lmas\u0131 vaxt\u0131 \u00a0m\u0259hkum k\u00fctl\u0259si qar\u015f\u0131s\u0131nda nalayiq s\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r s\u00f6yur. 12 sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259 m\u0259hkumlar\u0131n \u00f6zl\u0259rin\u0259 yem\u0259k bi\u015firib cay d\u0259ml\u0259m\u0259l\u0259ri \u00fcc\u00fcn ayr\u0131lm\u0131\u015f yerd\u0259 maye qaz\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 d\u0259m qaz\u0131 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q cox oldu\u011fundan bu, a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 g\u0259tirib c\u0131xar\u0131r. Ancaq qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan yoxdur. Tez-tez qaz, i\u015f\u0131q, su k\u0259silir ki, buna g\u00f6r\u0259 \u0259ziyy\u0259t c\u0259kirik. M\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 300 n\u0259f\u0259rd\u0259n cox m\u0259hkumun ad\u0131 i\u015f\u0259 yaz\u0131l\u0131b. Onlar\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik imza edib, \u0259m\u0259k haqlar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259yirl\u0259r ki,\u00a0 bu h\u0259r aya 20.000 manat \u00a0pul edir. C\u0259mi 60-70 n\u0259f\u0259r i\u015fl\u0259yir. Ancaq 300 n\u0259f\u0259rin ad\u0131 i\u015f\u0259 yaz\u0131l\u0131b. M\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 istehsal olunan n\u0259rdtaxtalar t\u0259sbehl\u0259r, evcikl\u0259r v\u0259 s. \u0259\u015fyalar sat\u0131\u015fa c\u0131xar\u0131l\u0131r, \u0259ld\u0259 edil\u0259n pullar\u0131 r\u0259hb\u0259rlik m\u0259nims\u0259yir. D\u00f6vl\u0259t\u0259 hec bir vergi \u00f6d\u0259nilmir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 12-sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259 hec bir d\u00f6vl\u0259t qanunlar\u0131 i\u015fl\u0259mir. Burda\u00a0 korrupsiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin \u00f6z\u0259l qanunlar\u0131 i\u015fl\u0259yir ki bunun qar\u015f\u0131s\u0131 m\u00fctl\u0259q al\u0131nmal\u0131d\u0131r\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u00fcraci\u0259tin m\u0259tbuatda d\u0259rcind\u0259n sonra m\u0259ktuba imza atm\u0131\u015f m\u0259hbuslar h\u0259bsxanan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n ciddi t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalaraq onlardan \u00f6z \u015fikay\u0259tl\u0259rini v\u0259 imzalalar\u0131n\u0131 geri g\u00f6t\u00fcrm\u0259l\u0259ri t\u0259l\u0259b olunub. M\u00fcraci\u0259ti imzalam\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n biri, 12 sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259hbus H\u00fcseynov Ceyhun \u018fb\u00fclh\u0259s\u0259n o\u011flu ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n h\u0259bsxanan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n ciddi t\u0259zyiql\u0259r\u0259 v\u0259 zorakal\u0131qlara m\u0259ruz qal\u0131b. Onun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 H\u00fcseynova Esmira \u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k \u015fikay\u0259tl\u0259rini davam etdir\u0259n \u0259rinin \u00f6z t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259 israr etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 a\u011f\u0131r i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib; \u201cOnu \u015fikay\u0259t etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u0259klif edibl\u0259r ki, \u015fikay\u0259tini geri g\u00f6t\u00fcr v\u0259 bildir ki, m\u0259n bel\u0259 m\u0259ktub yazmam\u0131\u015fam v\u0259 \u015fikay\u0259t\u00e7i deyil\u0259m. Lakin Ceyhun raz\u0131la\u015fmay\u0131b. Sonra onu \u00e7ox pis d\u00f6y\u00fcbl\u0259r. El\u0259 hala salm\u0131\u015fdlar ki, g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 tan\u0131ya bilm\u0259dim. Sonra bir d\u0259 t\u0259l\u0259b edibl\u0259r ki, \u0259riz\u0259ni geri g\u00f6t\u00fcr v\u0259 bir d\u0259 \u015fikay\u0259t etm\u0259. Amma o israr edib \u015fikay\u0259tl\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edib. Buna g\u00f6r\u0259 acl\u0131q aksiyas\u0131na ba\u015flay\u0131b. Bundan sonra \u0259rimi yenid\u0259n d\u00f6y\u00fcb bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 \u201ckars\u201d-a sal\u0131blar. Onu \u00f6ld\u00fcrm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. H\u0259yat yolda\u015f\u0131m\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti \u00e7ox a\u011f\u0131rd\u0131r, h\u0259yat\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259dir, xahi\u015f edir\u0259m k\u00f6m\u0259k edin\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar v\u0259 veril\u0259n m\u0259lumatlar g\u00f6st\u0259rir ki, 12 sayl\u0131 C\u00c7M- d\u0259 olan b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259t dig\u0259r h\u0259bsxanalarda da h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>  B\u0259zi C\u00c7M- l\u0259rind\u0259 m\u0259hbusa havan\u0131 da pulla sat\u0131rlar<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259hkumlar c\u0259zan\u0131n 1\/3, \u00bd hiss\u0259sini \u00e7\u0259kdikd\u0259 onlar\u0131n daha y\u00fcng\u00fcl c\u0259za il\u0259- \u015f\u0259rti c\u0259za il\u0259 azad olma h\u00fcququ var. Bu h\u00fcquqdan istifad\u0259 C\u00c7M r\u0259isinin r\u0259yind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Siyasi m\u0259hbuslar istisna olmaqla bu bar\u0259d\u0259 m\u00fcsb\u0259t r\u0259y yazmaq v\u0259 dusta\u011fa mukafat yazd\u0131rmaq konkret m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 tez- tez iclaslar ke\u00e7irilir. 1\/3- in qiym\u0259ti ay\u0131 200- 250 manat, \u00bd- in qiym\u0259ti ay\u0131 300- 400 manatd\u0131r. Qat\u0131 cinay\u0259tkarlar bel\u0259 pulunu verib vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l bu imkanlardan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  Evl\u0259 telefonla dan\u0131\u015fmaq qanunla t\u0259sbit edils\u0259 d\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 n\u0259zar\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 \u015firinlik verilm\u0259lidir. B\u0259zi C\u00c7M- l\u0259rinin \u0259razisind\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n kiray\u0259 evl\u0259r tikib m\u0259hkumlara ay\u0131 150- 200 manata kiray\u0259y\u0259 verirl\u0259r. M\u0259hkumlar kiray\u0259d\u0259 ya\u015fas\u0131n dey\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259r b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259, bax\u0131ms\u0131z saxlan\u0131l\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  C\u00c7M- l\u0259rd\u0259 korrupsiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 dusta\u011fa h\u00f6k\u00fcm\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n ayr\u0131lan \u0259rza\u011f\u0131n, geyimin v\u0259 d\u0259rmanlar\u0131n hec 10%- i \u00a0catmir. Ona g\u00f6r\u0259 dustaqlar bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 evd\u0259n g\u0259tizdirirl\u0259r. M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259ki d\u00fckanlarda mallar baha qiym\u0259t\u0259 sat\u0131l\u0131r,\u00a0\u00a0a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259r v\u0259 narkomaniyadan muali\u00e7\u0259 olmaq \u00fcc\u00fcn M\u0259rk\u0259zi X\u0259st\u0259xanaya g\u00f6nd\u0259rilm\u0259k \u00fcc\u00fcn r\u00fc\u015fv\u0259t verm\u0259lidir.<br \/>\n  <br \/>\n  C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t ac\u0131nacaql\u0131d\u0131r. R\u00fc\u015fv\u0259txorluq bir kabus kimi burada dola\u015fmaqdad\u0131r. \u0130nsan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 deyil\u0259n m\u0259hfumdan is\u0259 dan\u0131\u015fmaq bel\u0259 qorxuludur. Az hallarda bu \u201cAzadl\u0131q Femidas\u0131\u201d-ndan nisb\u0259t\u0259n siyasi m\u0259hbuslar, jurnalistl\u0259r az qala h\u0259yat\u0131 bahas\u0131na faydalana bilir.\u00a0H\u0259tta b\u0259zi t\u0259cridxanalarda dusta\u011f\u0131n \u00e7\u0131x\u0131b hava almas\u0131na, kameralardak\u0131 g\u00f6zl\u00fckl\u0259rin (&#8220;qarmo\u015fka\u201d-lar\u0131n) a\u00e7\u0131lmas\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259hbuslardan r\u00fc\u015fv\u0259t al\u0131rlar. Y\u0259ni m\u0259hbusa havan\u0131 da pulla sat\u0131rlar.<\/p>\n<p>  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan r\u00fc\u015fv\u0259tin t\u0259yinat\u0131 v\u0259 h\u0259cmin\u0131 c\u0259dv\u0259l \u015f\u0259kilind\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi t\u0259qdim etm\u0259k olar;<\/p>\n<p>  C\u0259dv\u0259l 2.<br \/>\n  <br \/>\n  S\u0131ra<br \/>\n  <br \/>\n  Say\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  Al\u0131nan r\u00fc\u015fv\u0259yin t\u0259yinat\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  R\u00fc\u015fv\u0259tin h\u0259cmi<br \/>\n  <br \/>\n  Qanunda d\u00f6vl\u0259t rusumu n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurmu?<br \/>\n  <br \/>\n  1.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259hbusa sovqat v\u0259 ya ba\u011flama g\u00f6nd\u0259rm\u0259k<br \/>\n  <br \/>\n  5- 15 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  2.<br \/>\n  <br \/>\n  M\u0259hbusla g\u00f6r\u00fc\u015f<br \/>\n  <br \/>\n  20-100 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  3.<br \/>\n  <br \/>\n  A\u015fa\u011f\u0131 \u00e7arpay\u0131da yatmaq<br \/>\n  <br \/>\n  150- 200 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  4.<br \/>\n  <br \/>\n  \u201cBurjuysku\u201d kamerada yer almaq<br \/>\n  <br \/>\n  500- 2000 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  5.<br \/>\n  <br \/>\n  C\u00c7M- l\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi otaqlarda qalmaq<br \/>\n  <br \/>\n  1 ay\u0131 150-300 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  6.<br \/>\n  <br \/>\n  Sa\u00e7 saxlamaq<br \/>\n  <br \/>\n  10- 20 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  7.<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130dman zal\u0131nda m\u0259\u015fq etm\u0259k<br \/>\n  <br \/>\n  10-30 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  8.<br \/>\n  <br \/>\n  Telefonla dan\u0131\u015fmaq<br \/>\n  <br \/>\n  5- 15 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  9.<br \/>\n  <br \/>\n  \u00bd- l\u0259 vaxt\u0131ndan qabaq azad olmaq<br \/>\n  <br \/>\n  ay\u0131 350- 400 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  9.<br \/>\n  <br \/>\n  1\/3- l\u0259 vaxt\u0131ndan qabaq azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xmaq<br \/>\n  <br \/>\n  ay\u0131 200- 250 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  10.<br \/>\n  <br \/>\n  F\u0259rdi qaydada hamamda \u00e7imm\u0259k<br \/>\n  <br \/>\n  5 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  11.<br \/>\n  <br \/>\n  Cama\u015f\u0131rxanada paltar yumaq<br \/>\n  <br \/>\n  1 paltar 50 q\u0259pik-1 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  12.<br \/>\n  <br \/>\n  Tibbi M\u00fc\u0259siss\u0259y\u0259 (\u201cSan\u00e7asta\u201d) getm\u0259k<br \/>\n  <br \/>\n  200- 500 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  13.<br \/>\n  <br \/>\n  \u018flav\u0259 olaraq Tibbi M\u00fc\u0259siss\u0259d\u0259 qalmaq<br \/>\n  <br \/>\n  ay\u0131 150- 200 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  14.<br \/>\n  <br \/>\n  Uzun m\u00fcdd\u0259tli g\u00f6r\u00fc\u015f almaq<br \/>\n  <br \/>\n  150- 300 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  15.<br \/>\n  <br \/>\n  \u201cKarmo\u015fka\u201d- n\u0131 (g\u00f6zl\u00fcy\u00fc) a\u00e7d\u0131rmaq<br \/>\n  <br \/>\n  1 saat\u0131 5 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  16.<br \/>\n  <br \/>\n  Kamerada vintiliyator v\u0259 elektrik pil\u0259t\u0259l\u0259rinin saxlanmas\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  1 ay\u0131 10- 30 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  17.<br \/>\n  <br \/>\n  Yem\u0259kxanada yem\u0259k<br \/>\n  <br \/>\n  1 porsiyas\u0131 3- 7 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  18.<br \/>\n  <br \/>\n  \u00c7arpay\u0131n\u0131n 1- ci yar\u0131s\u0131nda yer almaq<br \/>\n  <br \/>\n  150- 200 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  19.<br \/>\n  <br \/>\n  Karantind\u0131 m\u0259cburi \u0259m\u0259y\u0259 c\u0259lb edilm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn<br \/>\n  <br \/>\n  250- 300 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<br \/>\n  <br \/>\n  20.<br \/>\n  <br \/>\n  Kompyuter m\u0259rk\u0259zind\u0259 oyun oynamaq<br \/>\n  <br \/>\n  saat\u0131 5 manat<br \/>\n  <br \/>\n  Xeyr<\/p>\n<p>  Qeyd; H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 olan maqazinl\u0259rd\u0259 qiym\u0259tl\u0259r adi qiym\u0259tl\u0259rd\u0259n 1,5- 4 d\u0259f\u0259 bahad\u0131r<\/p>\n<p>  Qobustan Qapal\u0131 h\u0259bsxanas\u0131nda v\u0259ziyy\u0259t<br \/>\n  <br \/>\n  Qobustan Qapal\u0131 h\u0259bsxanas\u0131 daha \u00e7ox a\u011f\u0131r cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tmi\u015f v\u0259 ya a\u011f\u0131r c\u0259zaya m\u0259hkum edilmi\u015f dustaqlar\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131 yerdir. Qobustanda saxlan\u0131lan, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum edil\u0259nl\u0259rin saxlanma \u015f\u0259raiti v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 bir s\u0131ra yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n, h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rinin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 daha ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. O\u011flu \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bc c\u0259zas\u0131 alaraq 17 ildir ki, Qobustan Qapal\u0131 h\u0259bsxanas\u0131nda saxlan\u0131lan \u00d6m\u00fcrl\u00fck M\u0259hbuslar\u0131 M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin s\u0259dri M\u00fcsl\u00fcm\u0259t Rzaxanovan\u0131n\u00a0 bildirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu n\u00f6v kateqoriyadan olan m\u0259hbuslar\u0131n aras\u0131nda \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n, k\u00f6m\u0259yi, daya\u011f\u0131 olmayan, imkans\u0131z dustaqlara qar\u015f\u0131 dem\u0259k olar ki, repressiv \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b. &#8220;Onlara qar\u015f\u0131 edil\u0259n zorakal\u0131q v\u0259 insan l\u0259yaq\u0259tini al\u00e7aldan dig\u0259r cinay\u0259t xarakterli h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 \u018fdliyy\u0259 nazirliyin\u0259, Penitensiar Xidm\u0259t\u0259, Ombudsman Aparat\u0131na, Prezident\u0259 v\u0259 s. \u00fcnvanlara g\u00f6nd\u0259ril\u0259n m\u0259ktublara ciddi senzura t\u0259tbiq edilir, \u0259ks\u0259r hallarda m\u0259ktublar \u00fcnvanlar\u0131na g\u00f6nd\u0259rilmir. \u015eikay\u0259t ed\u0259n m\u0259hbuslara qar\u015f\u0131 x\u00fcsusi rejim t\u0259tbiq edilir. H\u0259tta x\u0259st\u0259 m\u0259hbusla bir kamerada saxlan\u0131lan m\u0259hbus kameras\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sini t\u0259l\u0259b etdikd\u0259 10 sutka c\u0259rim\u0259 t\u0259cridxanas\u0131nda c\u0259za verilir. \u00d6z v\u0259saitl\u0259ri hesab\u0131na t\u0259mir etdirdikl\u0259ri kameradan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b tamamil\u0259 t\u0259mirsiz, yarars\u0131z kameraya k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcr. M\u0259hbuslar aras\u0131nda onlar\u0131n imkanlar\u0131na uy\u011fun olaraq f\u0259rq qoyulur. B\u0259zi m\u0259hbuslar m\u00fcasir radio v\u0259 televiziya verili\u015fl\u0259rin\u0259 baxmaq imkan\u0131 il\u0259 t\u0259min edildikl\u0259ri halda dig\u0259r imkans\u0131z dustaqlar bundan m\u0259hrum edilir. M\u0259hbuslara m\u0259tbuatdan (q\u0259zet v\u0259 jurnaldan) istifad\u0259 etm\u0259k yasaqd\u0131r. \u018fn a\u011fr\u0131l\u0131s\u0131 is\u0259 m\u0259hbuslara g\u00f6st\u0259ril\u0259n tibbi xidm\u0259tin yarars\u0131z, keyfiyy\u0259tsiz olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u00fc\u0259ssis\u0259nin tibbi- sanitar \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Niyazi Eyvazov tibbi yard\u0131ma ehtiyac\u0131 olan dustaqlar aras\u0131nda f\u0259rq qoyur, imkans\u0131z m\u0259hbuslara tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilmir, onlar tibb m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259, h\u0259kim n\u0259zar\u0259tin\u0259 \u0259n vacib halda ehtiyac olduqda bel\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fcr. Burda h\u0259r \u015fey pulla al\u0131n\u0131b sat\u0131l\u0131r. Bu yax\u0131nlarda h\u0259bsxanaya d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259hbuslara paylanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259i\u015f\u0259t avadanl\u0131qlar\u0131, geyim \u0259\u015fyalar\u0131 verilib. Lakin h\u0259bsxana r\u0259isinin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 bu \u0259\u015fyalar &#8220;x\u00fcsusi\u201d m\u0259hbuslara verilib. Probleml\u0259rd\u0259n \u0259n \u0259sas\u0131 telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na qoyulmu\u015f m\u0259hdudiyy\u0259tdir. Bir ne\u00e7\u0259 ay \u00f6nc\u0259 t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f &#8220;H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d Qanuna g\u00f6r\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck m\u0259hbuslara h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 verilm\u0259li halda buna h\u0259bsxana r\u0259isi m\u0259hdudiyy\u0259t qoyub. Bir \u00e7ox hallarda m\u0259hbusun valideynin\u0259 v\u0259 yax\u0131nlar\u0131na yalan m\u0259lumat ver\u0259r\u0259k &#8220;m\u0259hbus dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mir\u201d deyirl\u0259r. \u018fn a\u011f\u0131r repressiv t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalanlardan biri d\u0259 m\u0259nim o\u011flum Rzaxanov \u015eakirdir. \u0130st\u0259r o\u011flum, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u0259n bu repressiyalara son qoyulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259laq\u0259dar \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 etdiyimiz m\u00fcraci\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 o\u011fluma saxta ittihamlar t\u0259rtib edilir, s\u0259n\u0259dl\u0259ri yarars\u0131z hala sal\u0131n\u0131r. O\u011flum telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131ndan tez- tez m\u0259hrum olunmaqla yana\u015f\u0131 r\u0259isin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 onun h\u0259r hans\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin\u0259 qada\u011fa qoyulur. Bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r \u015fikay\u0259t ed\u0259n, h\u00fcququnu m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n m\u0259hbuslara t\u0259tbiq edilir. Uzun ill\u0259r o\u011flumun etibarnam\u0259si il\u0259 ona h\u00fcququ yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmi\u015f\u0259m. Haz\u0131rda onun etibarnam\u0259sind\u0259 imzas\u0131 t\u0259sdiq olunmur. B\u00fct\u00fcn bu hallar\u0131n Penitensiar Xidm\u0259tin r\u0259hb\u0259rliyinin n\u0259zar\u0259tind\u0259 oldu\u011funa \u015f\u00fcbh\u0259 etmir\u0259m. Bunlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r hallar\u0131 t\u0259sdiq ed\u0259c\u0259k m\u00fcraci\u0259tl\u0259r m\u00f6vcuddur. M\u0259n bunlar\u0131 t\u0259qdim ed\u0259 bil\u0259r\u0259m\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  Bir s\u0131ra beyn\u0259lxaq qurumlar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin d\u0259rc etdiyi hesabatda da Qobustan Qapal\u0131 H\u0259bsxanas\u0131ndak\u0131 \u015f\u0259raitin pis olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar \u0259ks olunub.<\/p>\n<p>  \u201c\u00d6m\u00fcrl\u00fckl\u0259r\u201d- in \u00f6m\u00fcrl\u00fck problemi\u2026<br \/>\n  <br \/>\n  Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, m\u0259hbuslar aras\u0131nda haz\u0131rda problem olan v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131 tapdanan dustaqlardan bir hiss\u0259si d\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs\u0259 m\u0259hkum edilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rdir. Onlar haqq\u0131nda m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131lark\u0259n (1990- c\u0131 ill\u0259rin ortalar\u0131- red.) Az\u0259rbaycanda \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc m\u00f6vcud idi. Sonradan \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc l\u0259\u011fv edils\u0259 d\u0259 h\u0259min m\u0259hbuslar\u0131n c\u0259zalar\u0131 m\u00fcdd\u0259tsiz olaraq \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs c\u0259zas\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259z edildi. H\u0259min m\u0259hbuslar\u0131n \u00f6zl\u0259ri v\u0259 yax\u0131nlar\u0131 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 onlar\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r. H\u0259tta bu yax\u0131nlarda &#8220;\u00f6m\u00fcrl\u00fck m\u0259hbuslar\u201d- \u0131n bir hiss\u0259si uzun m\u00fcdd\u0259tli acl\u0131q aksiyas\u0131 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k ictimai diqq\u0259ti bu problem\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar. Aidiyyat\u0131 qurumlar aras\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t f\u0259rqli oldu\u011fundan problemin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 add\u0131m at\u0131lm\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  74 \u00f6m\u00fcrl\u00fck m\u0259hbusun ad\u0131ndan 25 ildir m\u0259hkumluq h\u0259yat\u0131 ya\u015fayan, \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs c\u0259zas\u0131 rejimind\u0259 saxlanan Quliyev \u018fli Cahangir o\u011flu prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 etdiyi m\u00fcraci\u0259td\u0259 \u201c\u00f6m\u00fcrl\u00fckl\u0259r\u201d- in \u00fczl\u0259\u015fdiyi problem h\u00fcquqi \u0259saslarla ayd\u0131n izah edir. M\u00fcraci\u0259td\u0259 deyilir; H\u00f6rm\u0259tli president, \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259hkumlar\u0131n ad\u0131ndan n\u0259z\u0259riniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ram ki, biz Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi il\u0259 \u0259laq\u0259dar Milli M\u0259clisin q\u0259bul etdiyi 10 fevral 1998-ci il tarixli qanunun 4-c\u00fc b\u0259ndi il\u0259, qeyri-m\u0259hk\u0259m\u0259 qaydas\u0131nda, k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 qanunsuz olaraq \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum olunmu\u015fuq. H\u0259min qanunun 4-c\u00fc b\u0259ndind\u0259 qeyd edilir ki, \u201cBu qanun q\u00fcvv\u0259y\u0259 mindiyi g\u00fcn\u0259d\u0259k \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum olunmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin c\u0259zas\u0131 \u00f6m\u00fcrl\u00fck azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 c\u0259zas\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259z edilsin\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  Xat\u0131rlad\u0131ram ki, ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n qanun 21 fevral 1998-ci ild\u0259, y\u0259ni 11 g\u00fcnd\u0259n sonra q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. El\u0259 h\u0259min g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n avtomatik olaraq 128 n\u0259f\u0259r\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n \u00f6m\u00fcrl\u00fck c\u0259za h\u00fcquqi bax\u0131mdan \u00f6z q\u00fcvv\u0259sini itirib. Bu g\u00fcn\u0259 kimi bizim \u00f6m\u00fcrl\u00fck m\u0259hkum olundu\u011fumuza dair n\u0259 bir m\u00fcvafiq qanun, n\u0259 d\u0259 bir m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rar\u0131 var.<br \/>\n  <br \/>\n  Yuxar\u0131da ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n qanun pozuntusu il\u0259 \u0259laq\u0259dar A\u015ePA-n\u0131n da 16 aprel 2007-ci il tarixli 1545 n\u00f6mr\u0259li q\u0259tnam\u0259sinin 8.9-cu b\u0259ndind\u0259 deyilir ki, \u201c\u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaranm\u0131\u015f probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r bir m\u0259hkumun i\u015fin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmal\u0131 v\u0259 qanunun geriy\u0259 q\u00fcvv\u0259si prinsipinin \u0259n \u0259lveri\u015fli m\u00fcdd\u0259alar\u0131na m\u00fcvafiq c\u0259za t\u0259yin edilm\u0259lidir\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131 l\u0259\u011fv edildiyi zaman \u201cCinay\u0259t qanununun zamana g\u00f6r\u0259 q\u00fcvv\u0259si\u201d h\u00fcquqi prinsipi kobudcas\u0131na pozulub. H\u0259min h\u00fcquqi prinsip\u0259 \u0259sas\u0259n 128 n\u0259f\u0259r m\u0259hkumun i\u015fin\u0259 f\u0259rdi qaydada m\u0259hk\u0259m\u0259 instansiyalar\u0131nda bax\u0131lmal\u0131 v\u0259 k\u00f6hn\u0259 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 23-c\u00fc madd\u0259sin\u0259 m\u00fcvafiq olaraq h\u0259r birimiz\u0259 15 il azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 v\u0259 ya prezidentin \u0259fv f\u0259rman\u0131 qaydas\u0131nda 15 ild\u0259n 20 il\u0259 q\u0259d\u0259r uzunm\u00fcdd\u0259tli azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 c\u0259zas\u0131 verilm\u0259li idi. Qanunverici orqan olan Milli M\u0259clisin m\u0259hk\u0259m\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini m\u0259nims\u0259y\u0259r\u0259k h\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131 alt\u0131nda olan 128 n\u0259f\u0259r\u0259 t\u0259tbiq etdiyi \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs c\u0259zas\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 qanunvericiliyin\u0259, t\u0259r\u0259fdar\u0131 oldu\u011fumuz beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na v\u0259 Avropa Konvensiyas\u0131na tamamil\u0259 ziddir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131n\u0131n 149.7-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, \u201cFiziki v\u0259 h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquqi v\u0259ziyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ran, h\u00fcquq m\u0259suliyy\u0259tini aradan qald\u0131ran v\u0259 ya y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdir\u0259n normativ h\u00fcquqi aktlar\u0131n q\u00fcvv\u0259si geriy\u0259 \u015famil edilir. Ba\u015fqa normativ h\u00fcquqi aktlar\u0131n q\u00fcvv\u0259si geriy\u0259 \u015famil edilmir\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  T\u0259r\u0259fdar\u0131 oldu\u011fumuz BMT-nin \u00dcmumd\u00fcnya \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 B\u0259yannam\u0259sinin 11 (2)-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, \u201che\u00e7 k\u0259s cinay\u0259tin t\u00f6r\u0259dildiyi zaman t\u0259tbiq edil\u0259si c\u0259zadan daha a\u011f\u0131r c\u0259zaland\u0131r\u0131la bilm\u0259z\u201d. Bu h\u00fcquqi prinsip eynil\u0259 M\u00fclki v\u0259 Siyasi H\u00fcquqlar haqq\u0131nda Beyn\u0259lxalq Pakt\u0131n 15(1)-ci madd\u0259sind\u0259 v\u0259 Avropa Konvensiyas\u0131n\u0131n 7(1)-ci madd\u0259sind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131n\u0131n 151-ci madd\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunvericilik sistemin\u0259 daxil olan normativ h\u00fcquqi aktlar il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r aras\u0131nda ziddiyy\u0259t yaranarsa, h\u0259min beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259r t\u0259tbiq edilir\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u00f6rm\u0259tli prezident, haqs\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 kimi 128 m\u0259hkumdan yaln\u0131z 74 n\u0259f\u0259ri sa\u011f qal\u0131b. \u00d6l\u00fcm c\u0259zas\u0131ndan qat-qat a\u011f\u0131r olan \u00f6m\u00fcrl\u00fck c\u0259za bir \u00e7ox m\u0259hkumun h\u0259yat\u0131na son qoyub. Haz\u0131rda sa\u011f qalanlar\u0131n bir qisminin ya\u015f\u0131 70-i \u00f6t\u00fcb, \u00e7ox bir qismi is\u0259 a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259 v\u0259 c\u0259zalar\u0131n\u0131 20 ild\u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259kmi\u015fl\u0259rdir. Bu yax\u0131nlarda \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n birind\u0259 qeyd etmi\u015fdiniz ki, \u201c\u018fdal\u0259tsiz q\u0259rar \u0259dal\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259dal\u0259tsizlikdir\u201d. Vaxtil\u0259 biz d\u0259 &#8211; 128 n\u0259f\u0259r m\u0259hkum \u0259dal\u0259tsiz q\u0259rar\u0131n qurban\u0131 olmu\u015fuq. Sizd\u0259n \u00e7ox xahi\u015f edir\u0259m ki, u\u011frad\u0131\u011f\u0131m\u0131z haqs\u0131zl\u0131\u011fa v\u0259 saxland\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 \u00e7\u0259kdiyimiz z\u00fclm\u0259 son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0259dal\u0259t namin\u0259 bizi \u0259fv ed\u0259siniz\u201d.<br \/>\n  <br \/>\n  Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs c\u0259zas\u0131na m\u0259hkum edilmi\u015f 128 m\u0259hbusdan bu g\u00fcn c\u0259mi 74 n\u0259f\u0259ri sa\u011f qal\u0131b. Onlar aras\u0131nda ya\u015f\u0131 70, h\u0259tta 80-i \u00f6tm\u00fc\u015f, g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259tini tam itirmi\u015f, 19, 20, 25 il\u0259d\u0259k\u00a0 c\u0259za \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259hbuslar\u00a0var.<br \/>\n  <br \/>\n  Milli M\u0259clisin\u00a0 yol verdiyi\u00a0 Qanun pozuntusu n\u0259tic\u0259sind\u0259 128 n\u0259f\u0259rd\u0259n\u00a0 43 n\u0259f\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yib, 11 n\u0259f\u0259r \u0259fv olunub (M\u00fczamil Abdullayev, N\u0259riman \u0130mranov, Sur\u0259t H\u00fcseynov, R\u0259him Qaz\u0131yev, \u018flikram H\u00fcmb\u0259tov, Eldar \u018fliyev, Mahir M\u0259mm\u0259dov, Etibar \u0130srafil o\u011flu \u0130smailov, T\u0259briz A\u011fabala o\u011flu \u0130smay\u0131lov, Elxan Allahverdiyev, \u0130qor Krianovski ekctradisiyadan sonra azad olunub ).<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130nformasiya sor\u011fular\u0131n\u0131n cavabland\u0131r\u0131lmamas\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin idar\u0259 olunmas\u0131na m\u0259sul olan Penitensiar Xidm\u0259t haz\u0131rda daha \u00e7ox qapal\u0131 s\u0259hmdar c\u0259miyy\u0259tini xatrlad\u0131r. \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131na v\u0259 C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259sis\u0259l\u0259rin\u0259 ger\u00e7\u0259k v\u0259 obyektiv ictimai n\u0259zar\u0259t yox s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. \u018fdliyy\u0259 naziri yan\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0130ctimai Komit\u0259 bilavasit\u0259 nazir Fikr\u0259t M\u0259mm\u0259dovun irad\u0259si il\u0259 formala\u015f\u0131r ki, bu qurumun h\u0259bsxanalara n\u0259zar\u0259ti, m\u0259hbus h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qorumas\u0131 formal xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 daha \u00e7ox inzibat\u0131 m\u00fcdaxil\u0259l\u0259ri, m\u0259hbuslara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n repressiyalar\u0131 p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k v\u0259 bu proses\u0259 imitasiya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc yaratma\u011fa xidm\u0259t edir. Penitensiar Xidm\u0259tin r\u0259isi M\u0259d\u0259t Quliyevin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 m\u00fcst\u0259qil QHT- l\u0259rin, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti f\u0259allar\u0131n\u0131n h\u0259bxanalarda ictimai monitorinql\u0259r aparamas\u0131na, d\u00fcstaqlarla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 imkan verilmir. O eyni zamanda h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 olan v\u0259ziyy\u0259t, dustaqlar\u0131n durumu v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n ayr\u0131lan v\u0259saitl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131n\u0131n informasiya sor\u011fular\u0131n\u0131 da cavabland\u0131rmaqdan a\u00e7\u0131q- a\u015fkar imtina edir. M\u0259d\u0259t Quliyev bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri il\u0259 n\u0259inki Avropa Penitensiar Qaydalar\u0131 haqq\u0131nda beyn\u0259lxalq Konvensiyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rini pozur, h\u0259m\u00e7inin \u201c\u0130nformasiya \u0259ld\u0259 etm\u0259k haqq\u0131nda\u201d v\u0259 \u201cM\u0259lumat azadl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanunlar\u0131n, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan respublikas\u0131n\u0131n Konistitusiyas\u0131n\u0131n\u0131n m\u00fcvafiq madd\u0259l\u0259rini pozur. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;Siyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Penitensiar Xidm\u0259tin r\u0259isi M\u0259d\u0259t Quliyev\u0259 \u00fcnvanlanan informasiya sor\u011fusunda &#8220;\u0130nformasiya \u0259ld\u0259 etm\u0259k haqq\u0131nda\u201d Qanuna uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 sualllar\u0131 cavabland\u0131r\u0131lmas\u0131 ist\u0259nilib;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8211; Az\u0259rbaycan respublikas\u0131 \u0259razisind\u0259 olan \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131 v\u0259 C\u00c7M- l\u0259rin say\u0131;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8211; \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131 v\u0259 C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin haz\u0131rk\u0131 texniki v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 dustaqlar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raiti;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8211; Rayonlarda in\u015fa olunan yeni h\u0259bsxanalar\u0131n say\u0131;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8211; \u0130stintaq T\u0259cridxanas\u0131 v\u0259 C\u00c7M- l\u0259rd\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259k\u0259n dustaqlar\u0131n say\u0131;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8211; &#8220;H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d Qanunun h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 t\u0259tbiq olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 son zamanlar at\u0131lan add\u0131mlar;\u2028- Penitensiar Xidm\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n bir \u00e7ox h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n yax\u0131nlar\u0131na h\u0259bsd\u0259 saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 icaz\u0259l\u0259rin verilm\u0259m\u0259si s\u0259b\u0259bi;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8211; M\u0259hbuslar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn son ill\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r;\u2028- M\u0259hbuslar\u0131n qida t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, tibbi xidm\u0259t, geyim, \u0259rzaq v\u0259 dig\u0259r sosial probleml\u0259rin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 2011- ci v\u0259 2012- ci ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n ayr\u0131lan v\u0259saitin h\u0259cmi v\u0259 bir m\u0259hbusun saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fcdc\u0259d\u0259n ayr\u0131lan v\u0259saitin h\u0259cmi;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8211; 2012- c\u00fc ild\u0259 h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n m\u0259hbuslar\u0131n say\u0131;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8211; 2012- ci ild\u0259 Penitensiar Xidm\u0259tin Tibb M\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n v\u0259 m\u00fcalic\u0259 alan m\u0259hbuslar\u0131n say\u0131;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8211; M\u0259hbuslar\u0131 narahat ed\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r;<br \/>\n  <br \/>\n  T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycandak\u0131 Penitensiar Xidm\u0259t sah\u0259sind\u0259 olan m\u0259lumatlar\u0131 n\u00f6qt\u0259sin\u0259, veg\u00fcl\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara t\u0259qdim ed\u0259n ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n qurum bu m\u0259lumatlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131 il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259mir. &#8220;Siyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131 M\u0259d\u0259t Quliyevi yuxar\u0131dak\u0131 so\u011frunu cavabland\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verib. B\u00fct\u00fcn bunlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, Penitensiar Xidm\u0259tin \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131, c\u0259miyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131ql\u0131\u011f\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z quru s\u00f6zd\u0259 v\u0259 ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259dir.<\/p>\n<p>  Penitensiar Xidm\u0259td\u0259n insanl\u0131\u011fa v\u0259 qanunlara s\u0131\u011fmayan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  Penitensiar Xidm\u0259tin f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 qanunsuz \u0259m\u0259ll\u0259rl\u0259, i\u015fg\u0259nc\u0259, korrupsiya faktlar\u0131 il\u0259 deyil, eyni zamanda insanl\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayan h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri il\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. B\u0259z\u0259n Penitensiar Xidm\u0259td\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00f6zl\u0259ri h\u0259bs yerl\u0259rin\u0259 narkotika v\u0259 uyu\u015fdurucu madd\u0259l\u0259r ke\u00e7irirl\u0259r, dustaqlara \u00f6z ail\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 icaz\u0259 verilmir, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onlardan r\u00fc\u015fv\u0259t al\u0131n\u0131r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu b\u0259z\u0259n Penitensiar Xidm\u0259tin \u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131qlay\u0131r. H\u0259tta b\u0259z\u0259n yax\u0131nlar\u0131, ail\u0259 \u00fczv\u00fc r\u0259hm\u0259t\u0259 ged\u0259n m\u0259hbuslar\u0131 onlar\u0131n d\u0259fnind\u0259 v\u0259 yas m\u0259clisind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 imkan vermirl\u0259r. Ke\u00e7\u0259n il siyasi m\u0259hbus Nem\u0259t P\u0259nahl\u0131n\u0131n anas\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259rk\u0259n insanl\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayan anoloji h\u0259r\u0259k\u0259t ona qar\u015f\u0131 edilmi\u015fdi. 2014- c\u00fc ilin fevral ay\u0131nda is\u0259\u00a0 12 sayl\u0131 C\u0259za \u00c7\u0259km\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 saxlan\u0131lan m\u0259hbus jurnalist Fuad H\u00fcseynovun atas\u0131 r\u0259hm\u0259t\u0259 gedib. Bu bar\u0259d\u0259 Penitensiar Xidm\u0259tin r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 onun ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcraci\u0259t edils\u0259 d\u0259 onun atas\u0131n\u0131n yas m\u0259clisind\u0259 i\u015ftirak\u0131na imkan verilm\u0259yib. Halbu ki qanunvericilik yax\u0131n\u0131, ail\u0259 \u00fczv\u00fc d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n zaman m\u0259hbusun onun d\u0259fn v\u0259 h\u00fczr m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak\u0131na icaz\u0259 verir. Bel\u0259 misallar\u0131n say\u0131 \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>  Az\u0259rbaycanda siyasi m\u0259hbus problemi<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycanda siyasi m\u0259hbus problemi art\u0131q son ill\u0259rin \u0259n aktual probleml\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Bu da onunla ba\u011fl\u0131d\u0131r ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 avtoritar idar\u0259\u00e7ilik g\u00fccl\u0259ndirildikc\u0259, s\u00f6z, m\u0259tbuat, ifad\u0259, s\u0259rb\u0259st topla\u015fmaq azadl\u0131\u011f\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rld\u0131qca ictimai- siyasi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259bs say\u0131 da durmadan art\u0131b.<br \/>\n  <br \/>\n  T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox vicdan v\u0259 siyasi m\u0259hbuslar\u0131n oldu\u011fu avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir.<br \/>\n  <br \/>\n  Siyasi motivli h\u0259bsl\u0259rin v\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilm\u0259l\u0259rin say\u0131 26 yanvar 2013-c\u00fc il tarixd\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assembleyas\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycanda siyasi m\u0259hbus m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bax\u0131\u015f\u201d \u00fczr\u0259 Q\u0259tnam\u0259nin q\u0259bul edilm\u0259m\u0259sind\u0259n sonra daha da artm\u0131\u015f v\u0259 r\u0259smi Bak\u0131n\u0131n 14 may 2014-c\u00fc ild\u0259n Avropa \u015euras\u0131 Nazirl\u0259r Komit\u0259sin\u0259 s\u0259drliy\u0259 ba\u015flamas\u0131 da v\u0259ziyy\u0259ti m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015fm\u0259mi\u015fdir.<br \/>\n  <br \/>\n  Uzun m\u00fcdd\u0259t \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi m\u0259hbuslar\u0131n vahid siyah\u0131s\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, daha do\u011frusu ictimai siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs olunanlar i\u00e7ind\u0259 kiml\u0259rin siyasi m\u0259hbus olmas\u0131na dair raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yekun siyah\u0131n\u0131 t\u0259rtib etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015fd\u0131. Tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri Leyla Yunus v\u0259 R\u0259sul C\u0259f\u0259rovun h\u0259bsind\u0259n sonra onlar\u0131n \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdikl\u0259ri ayr\u0131- ayr\u0131 m\u0259hbus siyah\u0131lar\u0131 \u0259sas\u0131nda bir s\u0131ra ekspertl\u0259rin, h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar\u0131n, v\u0259kill\u0259rin, h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri v\u0259 ictimai \u015f\u0259xsl\u0259rin daxil oldu\u011fu \u0130\u015f\u00e7i Qrupunun i\u015ftirak\u0131 il\u0259 birg\u0259 siyasi m\u0259hbuslar siyah\u0131s\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 siyah\u0131 12 avqust 2014- c\u00fc ild\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 elan edilib. 98 siyasi v\u0259 vicdan m\u0259hbusunun ad\u0131 v\u0259 onlar\u0131n i\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n \u0259ks olundu\u011fu siyah\u0131 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131n\u0131n (A\u015ePA) 3 oktyabr 2012-ci il tarixli 1900 sayl\u0131 Q\u0259tnam\u0259sind\u0259 t\u0259sbit edilmi\u015f kriteriyalar \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanmaqla \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259bsd\u0259 olan siyas\u0131 m\u0259hbuslar\u0131n say\u0131n\u0131 v\u0259 real m\u0259nz\u0259r\u0259sini \u0259sas\u0259n \u0259ks etdirir.<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycanda h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 saxlanma \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131, m\u0259hbus h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d ideyas\u0131n\u0131n realla\u015fmas\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259d qoyan\u00a0 \u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131 \u0130\u015f\u00e7i Qrupunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 vahid siyasi m\u0259hbus siyah\u0131s\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259diyini bildirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 qeyd edib ki, Alyans siyasi motivl\u0259rl\u0259 h\u0259bs olunan, adlar\u0131 ictimaiyy\u0259t\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 tan\u0131\u015f olmayan dig\u0259r siyasi m\u0259hbuslar\u0131n da adlar\u0131n\u0131n v\u0259 onlarla ba\u011fl\u0131 cinay\u0259t i\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u0259lumatlar\u0131n \u0130\u015f\u00e7i Qrupuna t\u0259qdim edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259c\u0259k.<br \/>\n  <br \/>\n  \u00a0\u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans da apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycanda siyasi m\u0259hbuslar\u0131n say\u0131 100 n\u0259f\u0259rd\u0259n xeyli art\u0131qd\u0131r. Siyasi t\u0259qibl\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n h\u0259bs olunan bir \u00e7ox \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259qdim olunan siyah\u0131lar\u0131n he\u00e7 birind\u0259 qeyd edilmir. Y\u0259ni siyah\u0131larda \u0259sas\u0259n o insanlar\u0131n adlar\u0131 qeyd olunur ki, onlar daha \u00e7ox tan\u0131n\u0131r v\u0259 h\u0259min m\u0259hbuslar\u0131n m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri, yax\u0131nlar\u0131 onlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rin\u0259 t\u0259qdim edirl\u0259r. Amma el\u0259 siyasi m\u0259hbuslar var ki, onlar\u0131n adlar\u0131 he\u00e7 bir siyah\u0131da yoxdur. M\u0259s\u0259l\u0259n, f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq Universitetin sabiq rektoru El\u015fad Abdullayevin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum videolarda ondan 2003- c\u00fc ild\u0259 o\u011furlanm\u0131\u015f qarda\u015f\u0131 Mahir Abdullayevin qaytar\u0131lmas\u0131 m\u00fcqabilind\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t alan v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259ri if\u015fa etdikd\u0259n sonra hakimiyy\u0259t z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259ni susdurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onun qarda\u015f\u0131 o\u011flu, K\u00fcrd\u0259mir rayonunda sad\u0259 k\u0259nd h\u0259yat\u0131 ya\u015fayan M\u00fcbariz Abdullayevi h\u0259bs edir, i\u015fg\u0259nc\u0259 alt\u0131nda ondan etirafedici ifad\u0259 al\u0131r v\u0259 10 il m\u00fcdd\u0259t\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edir. M\u0259hz El\u015fad Abdullayevin \u201cmandat alveri\u201d videosundan sonra 10 il \u00f6nc\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 absurd \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nin qarda\u015f\u0131 o\u011flu M\u00fcbariz Abdullayevin m\u0259hk\u0259m\u0259 zal\u0131nda qandallan\u0131b h\u0259bs olunmas\u0131 hakimiyy\u0259tin siyasi maraqlar\u0131ndan v\u0259 onu if\u015fa ed\u0259n sabiq rektordan qisas almaq, eyni zamanda ba\u015f vermi\u015f cinay\u0259tin \u00fcnvan\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259k c\u0259hdind\u0259n do\u011fur. Halbu ki, ABU- nun sabiq rektorunun yayd\u0131\u011f\u0131 video materiallar\u0131n he\u00e7 birind\u0259 Mahir Abdullayevin qaytar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn pul t\u0259l\u0259b ed\u0259nl\u0259rin aras\u0131nda M\u00fcbariz Abdullayev yoxdur v\u0259 El\u015fad Abdullayev bildirib ki, qarda\u015f\u0131 o\u011flu o adamlar\u0131n aras\u0131nda olmay\u0131b, ola da bilm\u0259z. Sad\u0259c\u0259 hakimiyy\u0259t El\u015fad Abdullayevi susdurmaq v\u0259 ondan qisas almaq \u00fc\u00e7\u00fcn onun qarda\u015f\u0131 o\u011flunu he\u00e7 bir s\u0259b\u0259b olmadan 10 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 h\u0259bs\u0259 at\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  Ba\u015fqa bir misal; \u201cKanal13\u201d internet televiziyas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131,\u00a0 Klassik Xalq C\u0259bh\u0259si Partiyas\u0131n\u0131n Tovuz rayon \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259n Ali M\u0259clisin \u00fczv\u00fc V\u00fcqar \u0130smay\u0131lov Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 221.3- c\u00fc madd\u0259si il\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259r\u0259k 4 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib. N\u0259qliyyat Nazirliyinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n \u015fikay\u0259ti il\u0259 h\u0259bs edil\u0259n V\u00fcqar \u0130smay\u0131lov 2013- c\u00fc il se\u00e7kil\u0259rind\u0259 Milli \u015euran\u0131n namiz\u0259di C\u0259mil H\u0259s\u0259nli il\u0259 ba\u011fl\u0131 ke\u00e7iril\u0259n imza v\u0259 t\u0259bli\u011fat kampaniyas\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 7 sutka inzibati h\u0259bs c\u0259zas\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131. KXCP v\u0259 dig\u0259r bir s\u0131ra qurumlar, h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri yerli ictimai f\u0259al\u0131n m\u0259hz ictimai- siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015f\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k h\u0259bs edildiyi q\u0259na\u0259tind\u0259dir.<br \/>\n  <br \/>\n  Tan\u0131nm\u0131\u015f meyxana ustas\u0131 Bayram K\u00fcrd\u0259xanl\u0131n\u0131n h\u0259bsind\u0259 d\u0259 siyasi \u00e7alarlar\u0131n oldu\u011fu bildirilir. Bel\u0259 ki, yerli sakinl\u0259rin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n \u201cDair\u0259vi yol\u201d- un \u00e7\u0259kili\u015fi zaman\u0131 t\u0259sir alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n torpaqlar \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan kompensasiyalar\u0131n bir hiss\u0259si b\u0259l\u0259diyy\u0259 v\u0259 rayon icra hakimiyy\u0259tinin m\u0259sul \u015f\u0259xsl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nims\u0259nilib. K\u0259nd camaat\u0131n\u0131n etiraz\u0131na d\u0259st\u0259k ver\u0259n Bayram K\u00fcrd\u0259xanl\u0131 haqq s\u0259sinin qald\u0131rmas\u0131n\u0131n qurban\u0131 olub. Xat\u0131rladaq ki, yerli sakinl\u0259rin etiraz\u0131ndan sonra K\u00fcrd\u0259xan\u0131 k\u0259ndinin icra n\u00fcmay\u0259nd\u0259si v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259 s\u0259dri v\u0259zif\u0259sind\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Eyni zamanda hakimiyy\u0259t etirazlar\u0131 sakitl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 yerli f\u0259al\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Bayram K\u00fcrd\u0259xanl\u0131n\u0131 da h\u0259bs edib.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs edil\u0259n \u201cAzadl\u0131q\u201d q\u0259zetinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131, \u201cAz\u0259rbaycan saat\u0131\u201d verili\u015finin apar\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri Seymur H\u0259zi v\u0259 AXCP f\u0259al\u0131 Murad Adilovun h\u0259bsinin siyasi motivli olmas\u0131 is\u0259 he\u00e7 kimd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmad\u0131\u011f\u0131ndan onlar\u0131n da adlar\u0131 \u201csiyasi m\u0259hbus siyah\u0131s\u0131\u201d- na \u0259lav\u0259 edilm\u0259lidir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, yax\u0131nlar\u0131n\u0131n v\u0259 v\u0259kilinin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 Murad Adilov h\u0259bs edil\u0259rk\u0259n fiziki zorakal\u0131\u011fa v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b. Lakin m\u0259hk\u0259m\u0259 ona qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n bu qanunsuzlu\u011fa obyektiv qiym\u0259t verm\u0259yib.<\/p>\n<p>  T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, hakimiyy\u0259t siyasi m\u0259hbus problemini h\u0259ll etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 yeni- yeni ictimai f\u0259allar\u0131 h\u0259bs\u0259 at\u0131r, problemin m\u00f6vcudlu\u011funu inkar edir, \u0259n yax\u015f\u0131 halda formal \u0130\u015f\u00e7i Qruplar\u0131 formala\u015fd\u0131rmaqla g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yaratma\u011fa, vaxt qazanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu yax\u0131nlarda Avropa \u015euras\u0131n\u0131n ba\u015f katibi Turbyern Yaqlandan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 problemin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0130nsan Haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 \u0130\u015f\u00e7i Qrupun yarad\u0131lmas\u0131 da yuxar\u0131da deyil\u0259n fikirl\u0259r\u0259 misal kimi g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259r. \u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131 siyasi m\u0259hbus probleminin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n c\u0259nab Yaqland\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u0130\u015f\u00e7i Qrupun yarad\u0131lmas\u0131 ideyas\u0131n\u0131 t\u0259qdir ets\u0259 d\u0259 Qrupun formala\u015fmas\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131ra m\u0259qamlar\u0131 qeyd edib. Bunlar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r;<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130\u015f\u00e7i Qrupu c\u0259miyy\u0259td\u0259n gizli v\u0259 qapal\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, bu proses a\u00e7\u0131q, \u015f\u0259ffaf v\u0259 obyektiv ke\u00e7irilm\u0259yib;<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130\u015f\u00e7i Qrupunun m\u0259qs\u0259di, m\u0259ram\u0131, f\u0259aliyy\u0259t prinsipl\u0259ri v\u0259 statusu ayd\u0131n deyil,\u00a0 m\u00fcc\u0259rr\u0259ddir;<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130\u015f\u00e7i Qrupuna \u00fczv se\u00e7m\u0259k v\u0259 se\u00e7ilm\u0259k prosedurlar\u0131\u00a0 ayd\u0131n v\u0259 \u0259dal\u0259tli t\u0259\u015fkil edilm\u0259yib;<br \/>\n  <br \/>\n  Daha \u00e7ox siyasi m\u0259hbus probleminin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan \u0130\u015f\u00e7i Qrupunun ad\u0131, format\u0131, f\u0259aliyy\u0259t prinsipl\u0259ri\u00a0 qurumun qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 adekvat deyil;<br \/>\n  <br \/>\n  Hakimiyy\u0259t yetkillil\u0259rinin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi \u0130\u015f\u00e7i Qrupun t\u0259rkibi \u0259sas\u0259n iqtidar v\u0259 iqtidar y\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n t\u0259\u015fkil olunub ki, onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi m\u0259hbus probleminin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edirl\u0259r;<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130\u015f\u00e7i Qrupun hakimiyy\u0259tl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti aras\u0131nda dialoq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u0259yan edils\u0259 d\u0259 \u0259slind\u0259 bu, h\u00f6k\u00fcm\u0259tin \u00f6z\u00fc- \u00f6z\u00fc il\u0259 dialoq-monoloq c\u0259hdidir;<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130\u015f\u00e7i Qrupunun t\u0259rkibin\u0259 m\u00fcst\u0259qil v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u0259bsd\u0259 olan siyasi m\u0259hbuslar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti etimads\u0131zl\u0131q g\u00f6st\u0259rir;<br \/>\n  <br \/>\n  \u00d6lk\u0259d\u0259 real \u015f\u0259kild\u0259 insan haqlar\u0131 v\u0259 siyasi m\u0259hbus problem il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan apar\u0131c\u0131 m\u00fcst\u0259qil h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri quruma daxil edilm\u0259yib;<br \/>\n  <br \/>\n  Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 jurnalist X\u0259dic\u0259 \u0130smay\u0131l\u0131n \u0130\u015f\u00e7i Qrupa d\u0259v\u0259t edilib sonradan onun qurumda f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 imkan verilm\u0259m\u0259si Qrupun f\u0259rqli fikirliliy\u0259 a\u00e7\u0131q olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir v\u0259 s.<br \/>\n  <br \/>\n  Qeyd olunan v\u0259 olunmayan b\u0259zi m\u0259qamlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, yeni formala\u015fan \u0130\u015f\u00e7i Qrupun Az\u0259rbaycanda insan haqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na, siyasi m\u0259hbus probleminin h\u0259llin\u0259 obyektiv v\u0259 \u0259dal\u0259tli yana\u015faca\u011f\u0131 inand\u0131r\u0131c\u0131 deyil. \u018fslind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 m\u00f6vcud olan problemin h\u0259lli \u0259v\u0259zin\u0259 yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259zyiql\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yaratma\u011fa v\u0259 vaxt qazanma\u011fa hesablanm\u0131\u015f bel\u0259 qurumlar\u0131n yaranmas\u0131 haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rait\u0259 qeyri- m\u00fcnasibdir. \u00d6lk\u0259d\u0259 100- d\u0259n \u00e7ox siyasi m\u0259hbusu h\u0259bsxanalarda girov saxlayan hakimiyy\u0259t \u00f6z n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan parlamentaril\u0259rin, m\u0259murlar\u0131n v\u0259 h\u00fcquq- m\u00fcdafi\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 formal qurumlar yaratmaqdansa bir ba\u015fa problemin h\u0259llin\u0259 ba\u015flamas\u0131, h\u0259bsd\u0259 olan ictimai-siyasi, h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259, dini, jurnalist\u00a0 v\u0259 s. f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259bs olunanlar\u0131 d\u0259rhal azadl\u0131\u011fa buraxmas\u0131 daha d\u00fczg\u00fcn v\u0259 real olard\u0131.<\/p>\n<p>  98 n\u0259f\u0259rlik siyasi m\u0259hbus siyah\u0131s\u0131na n\u0259z\u0259r&#8230;<br \/>\n  <br \/>\n  Siyah\u0131da yer alan 98 n\u0259f\u0259r m\u0259hbusun 54 n\u0259f\u0259ri dini k\u0259sim\u0259 aiddir, 11 n\u0259f\u0259r \u201cN\u0130DA\u201d V\u0259t\u0259nda\u015f H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, 11 n\u0259f\u0259r m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259xsl\u0259r, 10 n\u0259f\u0259r QHT r\u0259hb\u0259ri, dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259r is\u0259 ayr\u0131- ayr\u0131 partiyalar\u0131n v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ridir.<br \/>\n  <br \/>\n  Siyasi m\u0259hbuslara qar\u015f\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n ittihamlar daha \u00e7ox Hakimiyy\u0259ti zorla \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259 (Madd\u0259 278), Hakimiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 m\u00fcqavim\u0259t (Madd\u0259 315), \u0130\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n t\u0259\u015fkili v\u0259 i\u015ftirak (Madd\u0259 220.1), Qanunsuz dini t\u0259bli\u011fat (Madd\u0259 167), Qanunsuz silah g\u0259zdirm\u0259 (Madd\u0259 228), Narkotika madd\u0259l\u0259ri saxlama, satma (Madd\u0259 234), Xuliqanl\u0131q (Madd\u0259 221), Vergid\u0259n yay\u0131nma (Madd\u0259 213) v\u0259 s. madd\u0259l\u0259rdir. Bu madd\u0259l\u0259rl\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n ittihamlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti siyasi \u00e7alarlar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n v\u0259 ya son zamanlar daha \u00e7ox ictimai- siyasi f\u0259allara qar\u015f\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n ittihamlard\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  98 n\u0259f\u0259rlik siyasi m\u0259hbus siyah\u0131s\u0131nda yer alan m\u0259hbuslara m\u00f6vcud hakimiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n siyasi sifari\u015fl\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 630 il azadl\u0131qdan m\u0259hrum etm\u0259 c\u0259zas\u0131 verilib. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, haz\u0131rda h\u0259bsd\u0259 olan istintaq\u0131 yekunla\u015fmam\u0131\u015f v\u0259 ya m\u0259hk\u0259m\u0259si davam ed\u0259n 13 ictimai f\u0259al haqq\u0131nda \u00e7\u0131xar\u0131lacaq h\u00f6kml\u0259r bura aid deyil (m\u0259nb\u0259;\u00a0 HYPERLINK &#8220;http:\/\/www.azadliq.org\/contentinfographics\/%C4%B1nfographics\/26562714.html&#8221; http:\/\/www.azadliq.org\/contentinfographics\/%C4%B1nfographics\/26562714.html).<br \/>\n  <br \/>\n  T\u0259kc\u0259 cari ilin may ay\u0131nda 2 ay yar\u0131m \u0259rzind\u0259 siyasi m\u0259hbuslara 145 il azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilm\u0259 c\u0259zas\u0131 verilib. Bunlar \u201cN\u0130DA\u201d- \u00e7\u0131 g\u0259ncl\u0259r, \u201c\u0130smay\u0131ll\u0131 i\u015fi\u201d, P\u0259rviz H\u0259\u015fimli, Anar M\u0259mm\u0259dli, B\u0259\u015fir S\u00fcleymanl\u0131 v\u0259 bloger \u018fbd\u00fcl \u018fb\u00fclov bar\u0259sind\u0259dir.<br \/>\n  <br \/>\n  Siyah\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n dig\u0259r \u00f6n\u0259mli bir fakt ondan ibar\u0259tdir ki, 2012- ci ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259bs edil\u0259n siyasi m\u0259hbuslar\u0131n say\u0131 artan x\u0259tt \u00fczr\u0259 davam edir. Y\u0259ni son 3 ild\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha \u00e7ox ictimai- siyasi f\u0259al azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib.<\/p>\n<p>  Yalan\u00e7\u0131 \u0259fv f\u0259rmanlar\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  B\u0259zi h\u00fcquq- m\u00fcdafi\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131 v\u0259 h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq m\u0259hbuslar\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259ti aldadaraq m\u00fcxt\u0259lif bayramlar \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u0259fv s\u0259r\u0259ncamlar\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131, siyasi m\u0259hbuslar\u0131n azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r. Onlar\u0131n bu v\u0259dl\u0259rini hakimiyy\u0259tin inhisar\u0131nda olan bir \u00e7ox media orqanlar\u0131 da tirajlayaraq ictimai r\u0259yi \u00e7a\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Amma \u0259ksin\u0259 proses ba\u015f verir; m\u0259hbuslar azadl\u0131\u011fa burax\u0131lm\u0131r, ictimai- siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 yeni- yeni insanlar h\u0259bs\u0259 at\u0131l\u0131r, siyasi m\u0259hbuslar\u0131n say\u0131 durmadan art\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  Qeyd ed\u0259k ki, 2014- c\u00fc ilin may\u0131n 27-d\u0259 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 sonuncu \u0259fv s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 siyasi bax\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259bs olunanlardan he\u00e7 k\u0259s azadl\u0131\u011fa burax\u0131lmad\u0131. 17 oktyabr 2014- c\u00fc ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f sonuncu \u0259fv s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 100- dan art\u0131q siyasi m\u0259hbusdan yaln\u0131z 4 n\u0259f\u0259r azadl\u0131\u011fa burax\u0131ld\u0131 ki, onlar \u00f6nc\u0259d\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k \u0259fv olunmalar\u0131n\u0131 xahi\u015f etmi\u015fdil\u0259r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, hakimiyy\u0259t eyni madd\u0259 il\u0259 ittiham olunan v\u0259 eyni c\u0259zaya m\u0259ruz qalan m\u0259hbuslar\u0131 \u0259fv etm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 d\u0259 ayr\u0131- se\u00e7kiliy\u0259 yol verir.<br \/>\n  <br \/>\n  Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n hakimiyy\u0259t h\u0259bsd\u0259 olan b\u0259zi m\u0259hbuslar\u0131n imkans\u0131z v\u0259 \u00e7ar\u0259siz durumundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k onlar\u0131 \u0259fv \u0259riz\u0259si yazd\u0131rma\u011fa m\u0259cbur edir. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, son zamanlar hakimiyy\u0259t h\u0259tta \u201c\u0259fv \u0259riz\u0259si\u201d yazanlar\u0131 da azadl\u0131\u011fa buraxm\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  \u201cYalan\u00e7\u0131 \u0259fv s\u0259r\u0259ncamlar\u0131\u201d il\u0259 dustaqlar\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259ti aldatma\u011f\u0131n dig\u0259r a\u011f\u0131r t\u0259r\u0259fi ondan ibar\u0259tdir ki, bu s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259nl\u0259r ictimai- siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015f\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k h\u0259bs olunmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u00fcdafi\u0259 olunmas\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparamamaq, q\u0259d\u0259r\u0259 ba\u015f \u0259ym\u0259k ovqat\u0131 a\u015f\u0131lay\u0131r. Y\u0259ni m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131b qanunsuz h\u0259bs olunanlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kd\u0259ns\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u0259fvin\u0259 s\u0131\u011f\u0131nma\u011f\u0131n daha m\u00fcnasib v\u0259 \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u0259ks\u0259r hallarda \u0259fv s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 o m\u0259hbuslara \u015famil olunur ki, onlar \u0259fv olunmalar\u0131na dair m\u00fcvafiq qurumlara v\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na \u0259riz\u0259 il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r. Sual oluna bil\u0259r; cinay\u0259t t\u00f6r\u0259tm\u0259yib h\u0259bs\u0259 at\u0131lan siyasi m\u0259hbus n\u0259d\u0259n \u0259fv olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kim\u0259s\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir? O insanlar \u0259fv \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r ki, onlar konkret olaraq cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dibl\u0259r v\u0259 i\u015fl\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n pe\u015fmand\u0131rlar. M\u0259hz bu bax\u0131mdan da \u0259fv olunub azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yirl\u0259r.<br \/>\n  <br \/>\n  G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi siyasi m\u0259hbuslar\u0131 \u0259fv \u0259riz\u0259si yazma\u011fa s\u00f6vq etm\u0259k v\u0259 onlar\u0131n bu yolla azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmaq d\u00fczg\u00fcn yana\u015fma deyil. G\u00fcnahs\u0131z h\u0259bs olunmu\u015f b\u00fct\u00fcn m\u0259hbuslar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n vicdan v\u0259 siyasi m\u0259hbuslar qeyd- \u015f\u0259rtsiz azadl\u0131\u011fa burax\u0131lmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>  Az\u0259rbaycanda siyasi girovlar problemi<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycanda siyasi m\u0259hbuslar problemi il\u0259 yana\u015f\u0131 siyasi girovlar problemi d\u0259 var. Siyasi girovlar repressiyaya m\u0259ruz qal\u0131b, f\u0259aliyy\u0259ti m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lan v\u0259 n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlan\u0131lan, \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u015f\u0131na yasaq qoyulan ictimai siyasi f\u0259allar, onlar\u0131n qohumlar\u0131, i\u015f adamlar\u0131 v\u0259 s.- dir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda \u00e7oxlu sayda siyasi f\u0259allar, liderl\u0259r, eyni zamanda tan\u0131nmayan ail\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131\u00a0 siyasi girovlar hesab edirl\u0259r. Onlar\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na, bank hesablar\u0131na, m\u00fclkl\u0259rin\u0259, \u0259mlaklar\u0131na yasaq qoyulub. Bir \u00e7oxu haqq\u0131nda ill\u0259rdir a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f qondarma cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri var. Bir \u00e7oxlar\u0131 h\u0259min cinay\u0259t i\u015fl\u0259rind\u0259 sad\u0259c\u0259 formal \u015fahiddirl\u0259r. B\u0259zil\u0259rin\u0259 xarici pasport verilmir, b\u0259zil\u0259rin\u0259 is\u0259 s\u0259b\u0259b, h\u0259tta b\u0259han\u0259 tapmayan hakimiyy\u0259t sad\u0259c\u0259 onlar\u0131 girov kimi saxlay\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 siyasi girov kimi saxlan\u0131lan 7 ya\u015fl\u0131 u\u015faqdan 87 ya\u015fl\u0131 ah\u0131l qocaya kimi insanlar var. Bu \u00e7ox b\u00f6y\u00fck v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli bir problemdir. Bu problem insanlar\u0131n sad\u0259c\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b ba\u015fqa \u00f6lk\u0259y\u0259 getm\u0259k, orda g\u0259zm\u0259k, al\u0131\u015f- veri\u015f h\u00fcququnun tapdanmas\u0131 dem\u0259k deyil. \u0130nsanlar var ki, atas\u0131n\u0131, anas\u0131n\u0131, ail\u0259sini ill\u0259rdir g\u00f6r\u0259 bilmir. V\u0259t\u0259n\u0259 g\u0259l\u0259 bilmir, v\u0259t\u0259nd\u0259n ged\u0259 bilmir. \u0130nsanlar var ki, xaricd\u0259 olan biznesl\u0259rini idar\u0259 etm\u0259k, dolan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ill\u0259rdir ki, \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xa, h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bilmirl\u0259r&#8230;<br \/>\n  <br \/>\n  Bu problem ciddi v\u0259 b\u00f6y\u00fck problemdir. M\u0259s\u0259l\u0259nin ictimai g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lm\u0259si v\u0259 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130ctimai- siyasi f\u0259allar\u0131n, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti instutular\u0131n\u0131n bu sah\u0259d\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ehtiyac var.<br \/>\n  <br \/>\n  Yuxar\u0131da dedikl\u0259rimizi sad\u0259 misallarla da g\u00f6st\u0259rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; 20 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, xarici pasport al\u0131b \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xa bilm\u0259y\u0259n AXCP s\u0259dri \u018fli K\u0259rimli, h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi Oqtay G\u00fclal\u0131yev, onun\u00a0 \u00f6vlad\u0131 \u018fli G\u00fclal\u0131yev, ABU- nun sabiq rektoru El\u015fad Abdullayevin bir s\u0131ra qohumlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qarda\u015f\u0131 \u0130smay\u0131l Abdullayev, bac\u0131s\u0131 o\u011flu Azad Mursal\u0131yev, qay\u0131natas\u0131 H\u00fcseyn \u018fzizov, onun h\u0259tta 11 ya\u015fl\u0131 n\u0259v\u0259si v\u0259 s. \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na yasaq qoyulub. Qeyd ed\u0259k ki, tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi Mirvari Q\u0259hr\u0259manl\u0131n\u0131n q\u0131z\u0131, Qad\u0131n Krizis M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri M\u0259tan\u0259t \u018fzizova \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk etdikd\u0259n sonra h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Eldar \u018fzizov v\u0259 o\u011flu Camal\u0131n he\u00e7 bir s\u0259b\u0259b olmadan Az\u0259rbaycandan \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na yasaq qoyulub. Onlar haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi girov kimi saxlan\u0131l\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, 98 n\u0259f\u0259rlik siyasi m\u0259hbuslar siyah\u0131s\u0131nda \u201cSiyasi girovlar\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fc var. B\u00f6l\u00fcmd\u0259 haz\u0131rda h\u0259bsd\u0259 saxlan\u0131lan AXCP s\u0259dri \u018fli K\u0259rimlinin qayn\u0131 Elnur Seyidovun, h\u0259m\u00e7inin atas\u0131 v\u0259 qarda\u015f\u0131 Musavat f\u0259al\u0131 olan K\u0259rimli Sirac Raqif o\u011flunun da ad\u0131 var. S\u0259n\u0259d m\u00fc\u0259llifl\u0259ri qeyd edir ki, h\u0259r iki \u015f\u0259xsin qohumlar\u0131 m\u00fcxalif\u0259t liderl\u0259rind\u0259n oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn hakimiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bsxanada qanunsuz olaraq siyasi girov kimi saxlan\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Seyidov Elnur Rafiq o\u011flu (saxlanma tarixi 27 mart 2012- ci il) \u201cTexnikabank\u201d\u0131n Yasamal filial\u0131n\u0131n sabiq m\u00fcdir m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Seyidov Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs edilib, ona \u0259vv\u0259l yaln\u0131z d\u0259l\u0259duzluq ittiham\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, sonradan ittiham a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Cinay\u0259t Prosessual M\u0259c\u0259ll\u0259sinin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u0259l\u0259duzluq ittiham \u00fczr\u0259 istintaq h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri aparmaq D\u0130N-in s\u0259lahiyy\u0259tind\u0259dir, amma E.\u00a0 Seyidova m\u00fcnasib\u0259td\u0259 qanunun bu t\u0259l\u0259bi kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulub, o MTN t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs olunub, MTN t\u0259cridxanas\u0131nda saxlan\u0131l\u0131b v\u0259 istintaq\u0131 da MTN apar\u0131b. E. Seyidov \u201cTexnikabank\u201d\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Etibar \u018fliyev v\u0259 dig\u0259rl\u0259rinin cinay\u0259t i\u015fi \u00fczr\u0259 onlardan 20 g\u00fcn sonra h\u0259bs edilib. R\u0259smi ittihama g\u00f6r\u0259 bank r\u0259hb\u0259rliyinin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 v\u0259 onlar\u0131n m\u0259nafeyi \u00fc\u00e7\u00fcn E. Seyidov qanunlar\u0131 pozmaqda ittiham olunub. E.\u018fliyev, el\u0259c\u0259 d\u0259 bank\u0131n bu i\u015f \u00fczr\u0259 h\u0259bs edilmi\u015f dig\u0259r \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 azadl\u0131\u011fa burax\u0131lsalar da Seyidov h\u0259l\u0259 d\u0259 h\u0259bsd\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  Elnur Seyidov da\u011f\u0131n\u0131q skleroz x\u0259st\u0259liyind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 m\u00fcst\u0259qil v\u0259 \u00f6z\u0259l tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin r\u0259yi var. Da\u011f\u0131n\u0131q skleroz x\u0259st\u0259l\u0259rinin t\u0259cridxana kimi qapal\u0131 m\u00fchitd\u0259 saxlanmas\u0131 yolverilm\u0259zdir v\u0259 bu x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131 haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 7 mart 2012-ci il tarixli qanunu da var. Qanunda bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 qay\u011f\u0131 v\u0259 onlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00fczr\u0259 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilmi\u015f bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin azad edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Lakin bu x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n Seyidov h\u0259bsd\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. O, Bak\u0131 A\u011f\u0131r Cinay\u0259tl\u0259r M\u0259hk\u0259m\u0259sinin 29 oktyabr 2013-c\u00fc il tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 7 il 6 ay m\u00fcdd\u0259tin\u0259 azadl\u0131qdan m\u0259hrum edilib.<\/p>\n<p>  Siyasi m\u00fchacirl\u0259r&#8230;<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130ctimai- siyasi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 olan m\u00fchacirl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin\u00a0 ist\u0259diyi vaxt \u00f6lk\u0259y\u0259 d\u00f6nm\u0259k problemi var. 2013- c\u00fc il prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 m\u00fcxalif\u0259t q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin t\u0259sis etdiyi Milli \u015euran\u0131n prezidentliy\u0259 vahid namiz\u0259di R\u00fcst\u0259m \u0130brahimb\u0259yov ba\u015fda olmaqla bir \u00e7ox siyasil\u0259r, ictimai f\u0259allar, jurnalistl\u0259r, ziyal\u0131lar, ke\u00e7mi\u015f depuatatlar \u00f6lk\u0259d\u0259n did\u0259rgin sal\u0131n\u0131b. Onlar\u0131n Az\u0259rbaycana g\u0259li\u015fi h\u0259r an h\u0259bs t\u0259hl\u00fck\u0259si v\u0259 ya \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na yasaq qoyulmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. Hakimiyy\u0259tin h\u0259bs etm\u0259y\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r formada qisas alma\u011fa haz\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131, xaricd\u0259 ya\u015fayan m\u00fchacirl\u0259rd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar; \u0130sa Sad\u0131qov, H\u00fcseyn Abdullayev, Rza \u0130badov, Mirz\u0259 Sakit, El\u015fad Abdullayev, Elnur M\u0259cidli, Ataxan \u018fbilov, H\u0259bib M\u00fcnt\u0259zir, Aqil X\u0259lil, Qabil Rzayev, Fikr\u0259t H\u00fcseynli, Tural M\u0259h\u0259rr\u0259mov, \u0130nqilab K\u0259rimov, Surxan L\u0259tifov, Ramin Na\u011f\u0131yev (ke\u00e7mi\u015f MTN m\u0259muru- Fransa), Q\u0259nim\u0259t Zahid, \u201cAzadl\u0131q\u201d q\u0259zetinin ba\u015f redaktoru, H\u0259s\u0259n Qafarov, K\u0259nan Qafarov, M\u00fcbariz \u018fzmli (VAMBP s\u0259dri Hac\u0131baba \u018fzimovun qarda\u015f\u0131- \u0130sve\u00e7), \u00c7a\u011flar Qas\u0131mov (Hollandiya), \u015eahin \u015eu\u015fal\u0131 (Milli Q\u0259hr\u0259man), Elmar \u015eahtaxt\u0131nski (Amerika), Qorxmaz \u018fsg\u0259rov (Amerika), Ramiz Yunus (Amerika), Mahir Cavadov (Kanada), R\u0259sul Quliyev (AB\u015e), Natiq \u018ff\u0259ndiyev (G\u0259nc\u0259nin ke\u00e7mi\u015f polis r\u0259isi) v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri.<br \/>\n  <br \/>\n  N\u0259tic\u0259. Az\u0259rbaycan h\u0259bsxanalar\u0131nda m\u0259hbuslar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raiti, onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 siyasi m\u0259hbus problemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t\u0259 dair yuxar\u0131da deyil\u0259nl\u0259ri \u00fcmumil\u0259\u015fdirib bu n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 infrastrukturun yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin davam etdirilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq \u0259ks\u0259r\u00a0h\u0259bsxanalar Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 in\u015fa edilmi\u015f m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rdir v\u0259 onlar beyn\u0259lxalq standartlara cavab\u00a0vermir. Saxlanma yerl\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t normal s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyil, \u0259ksin\u0259 a\u011f\u0131r olaraq qal\u0131r,\u00a0 insan h\u0259yat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi m\u0259qamlar bax\u0131mdan t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u00c7ox sayda m\u0259hbusun bir yerd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131, qeyri-adekvat qidalanma, istilik v\u0259 ventilyasiya sisteminin olmamas\u0131, su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 z\u0259if tibbi xidm\u0259t kimi amill\u0259rin birl\u0259\u015fm\u0259si yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131 problemin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. M\u0259hbuslar\u0131n v\u0259kill\u0259ri v\u0259 ail\u0259\u00a0\u00fczvl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoyulur. M\u0259hbuslar\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259l\u0259ri v\u0259 ya t\u0259liml\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u00a0etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox az sayda imkanlar var. Bir \u00e7ox hallarda h\u0259bs edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 fiziki zorakal\u0131q v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 hallar\u0131 ba\u015f vermi\u015fdir.<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 \u0259sas probleml\u0259rd\u0259n biri korrupsiya il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r ki, bu problem daha geni\u015f v\u0259 a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259t yarad\u0131b. M\u0259hbuslar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min olunmamas\u0131, bir \u00e7ox qanunvericilik aktlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n &#8220;H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221;\u00a0Qanunun v\u0259 Avropa Penitensiar Qaydalar\u0131n\u0131n tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259m\u0259si bu sah\u0259d\u0259 olan m\u00f6vcud bo\u015fluqlardan v\u0259 probleml\u0259rd\u0259n olmaqla narahatl\u0131q do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir.<br \/>\n  <br \/>\n  Probleml\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131, qanunlar\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131lmal\u0131 v\u0259 d\u0259rin islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<br \/>\n  <br \/>\n  Haz\u0131rda \u0259n ciddi probleml\u0259rd\u0259n biri siyasi m\u0259hbuslarla ba\u011fl\u0131 poblemdir. \u0130ctimai- siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, h\u00fcquq- m\u00fcdafi\u0259, jurnalist f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, dini bax\u015f\u0131lar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259 h\u0259bsxanalar\u0131nda\u00a0 100- d\u0259n \u00e7ox siyasi m\u0259hbus var. Hakimiyy\u0259t \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 heab etdiyi ist\u0259nil\u0259n \u015f\u0259xsi m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullarla \u015f\u0259rl\u0259yib h\u0259bs\u0259 at\u0131r v\u0259 onlara qar\u015f\u0131 fantastik v\u0259 absurd m\u0259hk\u0259m\u0259 c\u0259zas\u0131 k\u0259sir. Bir s\u0131ra yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 baxmayaraq Az\u0259rbaycan h\u00f6k\u00fcm\u0259ti siyasi m\u0259hbus problemini h\u0259ll etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 yeni- yeni ictimai f\u0259allar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif uydurma b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259bs edir. Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259miz ke\u00e7mi\u015f MDB v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri\u00a0 aras\u0131nda h\u0259m \u00f6lk\u0259 \u0259halisini adam say\u0131na, h\u0259m d\u0259 siyasi m\u0259hbuslar\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259 lider \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu g\u00f6st\u0259rici \u00f6lk\u0259d\u0259 insan haqlar\u0131n\u0131n, s\u0259rb\u0259st topla\u015fmaq, s\u00f6z m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0259m d\u0259 real g\u00f6st\u0259ricisi hesab oluna bil\u0259r. Bu g\u00f6st\u0259rici h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan avtoritar rejimin dinc, g\u00fcnahs\u0131z insanlara t\u0259tbiq etdiyi a\u011f\u0131r c\u0259zalar\u0131n statistik n\u0259tic\u0259sind\u0259n do\u011fur. Bir \u00e7ox hallarda a\u00e7\u0131lan cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin (CM) m\u00fcvafiq madd\u0259l\u0259ri il\u0259 deyil, yuxar\u0131 h\u0259dl\u0259, b\u0259zi hallarda is\u0259 \u015fi\u015firdilmi\u015f halda t\u0259tbiq olunur. Bu is\u0259 rejimin mahiyy\u0259tind\u0259n, s\u0259rtliyind\u0259n do\u011fmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131 b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f korrupsiyan\u0131n f\u0259sadlar\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir. H\u0259bsxanaya at\u0131lan insanlar bay\u0131rda i\u015fl\u0259tdiyi \u201ccinay\u0259tl\u0259r\u201d- l\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u0259bs h\u0259yat\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 h\u0259bsxanan\u0131n yaz\u0131lmam\u0131\u015f qanunlar\u0131 il\u0259 d\u0259 c\u0259zalan\u0131r. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycandak\u0131 h\u0259bs yerl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00f6l\u00fcm d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rini- konslagerl\u0259ri xat\u0131rlad\u0131r. M\u0259hkum edil\u0259n insanlar h\u0259bsxanalardan c\u0259za \u00e7\u0259kib, islah olunub c\u0259miyy\u0259t\u0259 s\u0259hvl\u0259rini d\u0259rk etmi\u015f insan kimi deyil, \u0259ksin\u0259 \u0259zilib, bezikdirilmi\u015f, dustaq dili il\u0259 des\u0259k \u201cs\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\u201d \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rlar. Haz\u0131rk\u0131 Penitensiar Xidm\u0259tin mahiyy\u0259ti, i\u015f rejimi, dustaqlara m\u00fcnasib\u0259ti Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 oldu\u011fu kimi qal\u0131r. Bir \u00e7oxlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa\u00a0 \u015euras\u0131na \u00fczv q\u0259bul edilm\u0259si, Avropa Penitensiar Qaydalar\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r bir s\u0131ra Konvensiyalara\u00a0 qo\u015fulmaqla bu sah\u0259d\u0259 ciddi islahatlar\u0131n apar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, v\u0259ziyy\u0259tin d\u00fcz\u0259l\u0259c\u0259yini \u00fcmid ets\u0259l\u0259r d\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmad\u0131. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259ki avtoritar rejimin mahiyy\u0259tind\u0259n do\u011fan qisas\u00e7\u0131l\u0131q, repressiyalar, insanlarda qorxu xofu yaratmaq c\u0259hdi d\u00f6rd divar aras\u0131nda- barmaql\u0131lar arxas\u0131nda daha amans\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir.<br \/>\n  <br \/>\n  \u018fld\u0259 olunan m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 son ill\u0259r b\u00fct\u00fcn \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131 v\u0259 C\u00c7M- l\u0259r\u00a0 dustaqlarla doludur. Adam say\u0131na v\u0259 yer sxl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 onlar\u0131n say\u0131 h\u0259dd\u0259n \u00e7oxdur. Bir \u00e7ox yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 hesabatlarda da bu r\u0259q\u0259m \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r.<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycan h\u0259bsxanalar\u0131nda saxlanma \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u0259hbus h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 siyasi m\u0259hbus probleminin h\u0259ll olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259xir\u0259 sal\u0131nmaz kompleks t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlan\u0131b h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ehtiyac var.<\/p>\n<p>  T\u00f6vsiyy\u0259l\u0259r;<br \/>\n  <br \/>\n  Az\u0259rbaycanda h\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin, infrastrukturun yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, dustaqlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin t\u0259min edilm\u0259si, qorunmas\u0131 v\u0259 siyasi m\u0259hbus probleminin h\u0259ll edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr;<\/p>\n<p>  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259ki v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u0259hbuslar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 qanunvericilik bazas\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilsin, qanunlar\u0131n tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259min edilsin;<br \/>\n  <br \/>\n  &#8220;H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221;\u00a0Qanunun t\u0259tbiqi h\u0259r t\u0259r\u0259fli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min edilsin.<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130nsan h\u0259yat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li olan k\u00f6hn\u0259 \u0130stintaq T\u0259cridxanalar\u0131n\u0131n v\u0259 C\u00c7M- l\u0259rinin l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k yenil\u0259rini in\u015fa olunmas\u0131 prosesi sur\u0259tl\u0259ndirilsin;<br \/>\n  <br \/>\n  Penitensiar Xidm\u0259tin ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131ql\u0131\u011f\u0131, \u015f\u0259ffaf f\u0259aliyy\u0259ti, hesabatl\u0131l\u0131\u011f\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131n\u0131n sor\u011fular\u0131n\u0131n cavabland\u0131rmas\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir;<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 korrupsiya v\u0259 i\u015fg\u0259n\u00e7\u0259 hallar\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131laraq aradan qald\u0131r\u0131ls\u0131n, qanunsuz \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 yol ver\u0259n m\u0259sul \u015f\u0259xsl\u0259r haqq\u0131nda ciddi \u00f6l\u00e7\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u00fcls\u00fcn;<br \/>\n  <br \/>\n  Penitensiar Xidm\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131n\u0131n h\u0259bs yerl\u0259rin\u0259 daxil olaraq m\u0259hbuslarla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k, onlar\u0131 narahat ed\u0259n probleml\u0259rl\u0259 maraqlanmaq v\u0259 monitorinq apar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ayr\u0131- se\u00e7kilik aradan qald\u0131r\u0131ls\u0131n v\u0259 buna \u015f\u0259rait yarad\u0131ls\u0131n;<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259tin v\u0259 saxlanma \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u0259hbuslar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131n qo\u015fuldu\u011fu Avropa Penitensiar Qaydalar\u0131na tam uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r;<br \/>\n  <br \/>\n  H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 m\u0259hbuslara d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n yem\u0259yin, qida v\u0259 \u0259rzaq t\u0259minat\u0131n\u0131n\u00a0 keyfiyy\u0259ti, tibbi, sosial xidm\u0259tl\u0259r yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131ls\u0131n, Penitensiar Xidm\u0259t personal\u0131n\u0131n pe\u015fakarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131ls\u0131n, onlar\u0131n dustaqlara m\u00fcnasib\u0259ti qanunvericilk s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259nziml\u0259nsin;<br \/>\n  <br \/>\n  1990- c\u0131 ill\u0259rin ortalar\u0131nda \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259bs\u0259 m\u0259hkum edilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin i\u015fin\u0259 f\u0259rdi qaydada yenid\u0259n bax\u0131ls\u0131n;<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130nsanlar\u0131n ictimai-\u00a0 siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259qib edilm\u0259sin\u0259 son qoyulsun. H\u0259bsd\u0259 olan b\u00fct\u00fcn siyasi m\u0259hbuslar qeyd- \u015f\u0259rtsiz azadl\u0131\u011fa burax\u0131ls\u0131n. Onlara d\u0259y\u0259n maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi ziyana g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6k\u00fcm\u0259ti h\u0259r bir siyasi m\u0259hbus \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259zminat \u00f6d\u0259sin.<\/p>\n<p>\n  \u0130ST\u0130FAD\u018f OLUNMU\u015e M\u018fNB\u018f S\u018fN\u018fDL\u018fR\u0130N\u0130N S\u0130YAHISI<\/p>\n<p>  Az\u0259rbaycan respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  &#8220;H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221;\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Qanunu<br \/>\n  <br \/>\n  \u201cM\u018fHKUMLARIN \u0130SLAH ED\u0130LM\u018fS\u0130ND\u018f \u0130CT\u0130MA\u0130YY\u018fT\u0130N \u0130\u015eT\u0130RAKI V\u018f C\u018fZANI \u0130CRA ED\u018fN M\u00dc\u018fSS\u0130S\u018fL\u018fR\u0130N F\u018fAL\u0130YY\u018fT\u0130N\u018f \u0130CT\u0130MA\u0130 N\u018fZAR\u018fT\u0130N H\u018fYATA KE\u00c7\u0130R\u0130LM\u018fS\u0130 QAYDALARI\u201d<br \/>\n  <br \/>\n  \u201cAvropa Penitensiar Qaydalar\u0131\u201d adl\u0131 beyn\u0259lxalq Konvensiya<br \/>\n  <br \/>\n  AB\u015e D\u00f6vl\u0259t Departamentinin hesabat\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  Beyn\u0259lxalq Q\u0131rm\u0131z\u0131 Xa\u00e7 C\u0259miyy\u0259tinin hesabat\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  Amnestyu \u0130nternational t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n hesabat\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  Ke\u00e7mi\u015f vicdan m\u0259hbuslar\u0131, v\u0259kill\u0259r v\u0259 h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri il\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259r<br \/>\n  <br \/>\n  \u018fdliyy\u0259 nazirliyi Penitensiar Xidm\u0259tin internet s\u0259hif\u0259si<br \/>\n  <br \/>\n  Avropa \u015euras\u0131n\u0131n cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri v\u0259 c\u0259za\u00e7\u0259km\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cSPACE\u201d statistik hesabat\u0131<br \/>\n  <br \/>\n  (Hesabat\u00a0 \u201cSiyasi M\u0259hbuslars\u0131z Az\u0259rbaycan\u201d \u0130ctimai Alyans\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlan\u0131b. Hesabatdan istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n m\u0259nb\u0259y\u0259 istinad edilm\u0259lidir)<\/p>\n<p>  \u00a0Oktyabr 2014- c\u00fc il, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t, siyasi m\u0259hbus problemi, qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 dair ara\u015fd\u0131rma hesabat<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":16502,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-165957","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Siyasi m\u0259hbuslar haqq\u0131nda hesabat - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Siyasi m\u0259hbuslar haqq\u0131nda hesabat - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t, siyasi m\u0259hbus problemi, qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 dair ara\u015fd\u0131rma hesabat\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-11-21T21:58:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/5869.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"538\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"360\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Siyasi m\u0259hbuslar haqq\u0131nda hesabat - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Siyasi m\u0259hbuslar haqq\u0131nda hesabat - MEYDAN.TV","og_description":"H\u0259bs yerl\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t, siyasi m\u0259hbus problemi, qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 dair ara\u015fd\u0131rma hesabat","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2014-11-21T21:58:13+00:00","og_image":[{"width":538,"height":360,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/5869.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Siyasi m\u0259hbuslar haqq\u0131nda hesabat","datePublished":"2014-11-21T21:58:13+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/"},"wordCount":24540,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/5869.jpg","articleSection":["X\u0259b\u0259rl\u0259r"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/","name":"Siyasi m\u0259hbuslar haqq\u0131nda hesabat - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/5869.jpg","datePublished":"2014-11-21T21:58:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/5869.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/5869.jpg","width":538,"height":360,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/siyasi-mehbuslar-haqqinda-hesabat\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"X\u0259b\u0259rl\u0259r","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/xeberler\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Siyasi m\u0259hbuslar haqq\u0131nda hesabat"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165957"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165957\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}