{"id":164556,"date":"2014-07-14T02:53:14","date_gmt":"2014-07-14T02:53:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/"},"modified":"2014-07-14T02:53:14","modified_gmt":"2014-07-14T02:53:14","slug":"kliseleri-hakim-qruplar-yaradir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/","title":{"rendered":"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\">\n<div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n    <iframe\ttitle=\"\" width=\"1200\" height=\"675\" data-src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/43MzufwfnYg\"\tframeborder=\"0\"\tallow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" data-load-mode=\"1\"><\/iframe>\n  <\/div><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<\/p>\n<p>\n  \u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d\n<\/p>\n<p>\n  <i><\/i>\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    Az<br \/>\n  <\/i><br \/>\n  <i><br \/>\n    \u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin 23 illik m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sosiloji ara\u015fd\u0131rmalardan m\u0259hrum oldu\u011fu sirr deyil. C\u0259miyy\u0259td\u0259ki qruplar, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bel\u0259 qruplar varm\u0131, varsa, hans\u0131 \u015f\u0259rait onlar\u0131 yeti\u015fdirib, t\u0259snifatlar nec\u0259dir, xalq\u0131m\u0131zdak\u0131 kli\u015f\u0259l\u0259r n\u0259d\u0259n do\u011fur v\u0259 dig\u0259r suallar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259nin Mimar Sinan G\u00fcz\u0259l Sanatlar Universitetinin magistr\u0131, \u201cXI tezis\u201d d\u0259rgisinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 To\u011frul Abbasovla cavabland\u0131racay\u0131q.<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  <b><\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    To<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    \u011f<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    rul b<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    \u0259<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    y, Az<br \/>\n  <\/b><br \/>\n  <b><br \/>\n    \u0259rbaycanda sosial qruplar varm\u0131, yoxsa, da\u011f\u0131n\u0131q, bir-birin\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131\u015f bir c\u0259miyy\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Az\u0259rbaycanda t\u0259bii ki, sosial qruplar var. Ancaq \u00f6lk\u0259 h\u0259l\u0259 ke\u00e7id m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir, y\u0259ni d\u00f6vl\u0259t kapitalizmd\u0259n daha merkantilist, bir az da neoliberal kapitalizm\u0259 ke\u00e7id m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini ya\u015fay\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn ke\u00e7id c\u0259miyy\u0259tl\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi Az\u0259rbaycanda da sosial qruplar\u0131n aras\u0131nda bir ke\u00e7id var.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Ancaq prezident \u0130lham \u018fliyev bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l bildirmi\u015fdi ki, Az\u0259rbaycan ke\u00e7id m\u0259rh\u0259l\u0259sini arxada qoydu?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Siyasi olaraq bunu dey\u0259 bil\u0259r. Amma sosiologiya bax\u0131m\u0131ndan ist\u0259nil\u0259n siyasi rejimin 20 illik m\u00fcdd\u0259td\u0259 ist\u0259nil\u0259n d\u0259yi\u015fiklik etm\u0259si, c\u0259miyy\u0259ti yeni qruplara b\u00f6lm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu proses vaxt aparand\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, sosiologiyada \u00fc\u00e7 c\u00fcr qrupla\u015fma var: birinci, qapal\u0131 sosial qruplar, quldarl\u0131q kimi, ordak\u0131 qruplar aras\u0131nda ke\u00e7id olmur. \u0130kinci, yar\u0131 a\u00e7\u0131q sistem, m\u00fc\u0259yy\u0259n ke\u00e7idl\u0259r ola bilir, amma siyasi-iqtisadi t\u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox azd\u0131r bu ke\u00e7idl\u0259r. N\u0259hay\u0259t, a\u00e7\u0131q sistem, sosial qruplar bir-birinin \u0259razisin\u0259 girib-\u00e7\u0131xa bilir, y\u0259ni sinfi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00e7ox olur.Az\u0259rbaycan bu m\u0259nada yar\u0131a\u00e7\u0131q c\u0259miyy\u0259t olsa da, formala\u015fma gedir. Sosial qruplar bir t\u0259r\u0259fd\u0259n formala\u015f\u0131r, h\u0259m d\u0259 bunlar aras\u0131nda ke\u00e7icilik get-ged\u0259 z\u0259ifl\u0259yir. M\u0259s\u0259l\u0259n, kas\u0131b\u0131n varlanma \u015fans\u0131 getdikc\u0259 azal\u0131r. D\u00f6vl\u0259t kapitalizmind\u0259 m\u00fclkiyy\u0259tin paylanmas\u0131 prosesi bu m\u0259nada tamamlanm\u0131\u015f kimidir. Y\u0259ni b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f kapital\u0131n sosial t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259r aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnm\u0259si prosesi bir n\u00f6v tamamlan\u0131b, amma proses yen\u0259 d\u0259 davam edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, son vaxtlar olan s\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik. Y\u0259ni s\u0259rmay\u0259ni \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015f qruplar onu i\u015fl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u0259razil\u0259r axtar\u0131rlar.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Ancaq Az\u0259rbaycanda h\u0259r hans\u0131 m\u0259mur v\u0259zif\u0259sind\u0259n azad edil\u0259nd\u0259 onun da m\u00fclkiyy\u0259ti yenid\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcl\u00fcr, bu, hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259tin g\u00f6st\u0259ricisidir?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ona g\u00f6r\u0259 bu b\u00f6lg\u00fcn\u00fcn yar\u0131a\u00e7\u0131q oldu\u011funu deyir\u0259m ki, ke\u00e7irm\u0259l\u0259r yen\u0259 d\u0259 ola bilir, biri m\u00fcflisl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r, ba\u015fqas\u0131n\u0131 v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin ed\u0259r\u0259k varland\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu g\u00fcn kapitalizm Az\u0259rbaycanda b\u00fcrokratiya il\u0259 \u00e7ox yax\u0131ndan \u0259laq\u0259lidir.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    O zaman konkret suala ke\u00e7\u0259k, sosilogiya elmi bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 hans\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 aid etm\u0259k, yaxud hans\u0131 t\u0259snifatlara b\u00f6lm\u0259k olar?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u0259snifatlar dey\u0259nd\u0259, Az\u0259rbaycanda kapitalizmdir.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    V\u0259h\u015fi kapitalizmdirmi?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 V\u0259h\u015fi kapitalizm dey\u0259nd\u0259, kapitalizm el\u0259 bel\u0259 olur.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Amma Q\u0259rbi Avropa kapitalizmi d\u0259 var&#8230;<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Avropa kapitalizmi d\u0259 v\u0259h\u015fi kapitalizmidir. Sad\u0259c\u0259, kapitalizmin m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri var, 1870-ci ild\u0259n \u0259vv\u0259lki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bir az liberal idi, r\u0259qab\u0259t prosesi daha aktiv idi. Ancaq 1870-ci il b\u00f6hran\u0131ndan sonra kapitalizm d\u00f6vl\u0259t\u0259 daha \u00e7ox s\u00f6yk\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131, y\u0259ni d\u00f6vl\u0259tin d\u0259st\u0259yiyl\u0259 b\u00f6y\u00fck oliqarxik \u015firk\u0259tl\u0259r, kompaniyalar yarand\u0131. D\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259kli kapitalizm 1929-cu il b\u00f6hran\u0131ndan sonra y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li \u015firk\u0259tl\u0259ri bel\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259r\u0259 sald\u0131 v\u0259 daha \u00e7ox sosial h\u00fcquqlar ver\u0259r\u0259k 1980-ci ill\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r bu c\u00fcr g\u0259ldi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc, 1970-ci il b\u00f6hran\u0131ndan sonra kapitalizm yenid\u0259n ilk klassik liberalizm m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 qay\u0131td\u0131, buna da neoliberalizm deyirl\u0259r. Fikir verin, Avropadak\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rin \u00e7oxu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcr, onlar da insanlar\u0131 v\u0259h\u015fi kapitalizm \u015f\u0259raitind\u0259 i\u015fl\u0259dirl\u0259r. Dem\u0259li, bu, Avropa-Az\u0259rbaycan m\u0259s\u0259l\u0259si yox, \u00fcmumd\u00fcnya problemidir.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    O zaman Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 sosiloji ara\u015fd\u0131rma apar\u0131larsa, birinci hans\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 ehtiyac duyulur?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sosiologiyada makro v\u0259 mikro b\u00f6lm\u0259l\u0259r var. Az\u0259rbaycan haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259rk\u0259n, siyasi iqtisad \u00f6yr\u0259nilm\u0259lidir, m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r kulturoloji ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r, x\u00fcsus\u0259n Q\u0259rb universitetl\u0259rind\u0259 milliyy\u0259t\u00e7ilikl\u0259, mentall\u0131qla ba\u011fl\u0131 qruplar haqq\u0131nda. Amma \u0259sas \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131q siyasi iqtisadd\u0131r, m\u00fclkiyy\u0259t, \u0259m\u0259k al\u0259tl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259ki b\u00f6lg\u00fcn\u00fcn nec\u0259 apar\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131rma yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 birinci ara\u015fd\u0131rma bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n ba\u015flamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    B\u0259s son 10 ild\u0259 din\u0259 meylliyin artmas\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Din\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259 h\u0259m d\u0259 insan\u0131n d\u00fcnyada m\u0259na axtarma d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259n do\u011fur. Eyni zamanda, modernl\u0259\u015fm\u0259nin krizis\u0259 girm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bu problem var. XVIII- XIX \u0259srl\u0259rd\u0259ki elm\u0259 olan sitayi\u015f, elmin dini ortadan qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilikl\u0259rd\u0259ki zal\u0131ml\u0131qlara g\u00f6r\u0259 k\u00f6hn\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fc itirdi. Bel\u0259likl\u0259, \u0259n\u0259n\u0259vi qruplar yenid\u0259n f\u0259alla\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycandak\u0131 prosesl\u0259r sad\u0259c\u0259 s\u0131rf sosiloji m\u0259s\u0259l\u0259 deyil, m\u00fc\u0259yy\u0259n qar\u015f\u0131durmalara g\u0259tiril\u0259c\u0259k x\u00fcsusi oyunlar da var. Y\u0259ni a\u015fa\u011f\u0131dan din\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259 oldu\u011fu kimi yuxar\u0131dan da dini manipulyasiyalar, insanlar\u0131 dini oyunlara c\u0259lb etm\u0259 var. Bilirsiniz, he\u00e7 bir \u015feyin s\u0259b\u0259bini bir \u015fey\u0259 ba\u011flamaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    O zaman sual\u0131m\u0131 konkretl\u0259\u015fdirir\u0259m, hakimiyy\u0259t xalq\u0131n rifat i\u00e7ind\u0259, m\u00fcxalif\u0259t is\u0259 qorxu alt\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyir, hans\u0131 t\u0259r\u0259f haql\u0131d\u0131r?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u0259bii ki, xalq rifah hal\u0131nda ya\u015fam\u0131r. H\u0259tta hakimiyy\u0259tin bel\u0259 bir r\u0259smi iddias\u0131 olsa da, \u00f6zl\u0259ri bunun bel\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. Amma m\u0259n\u0259 maraql\u0131 olan m\u00fcxalif\u0259tin qorxu haqq\u0131nda dediyidir, b\u0259s d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259 \u00f6z\u00fc n\u0259 t\u0259klif edir? Qorxunun yerin\u0259 n\u0259 qoymaq ist\u0259yir?\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    M\u00fcxalif\u0259t c\u0259miyy\u0259t\u0259, insanlara azadl\u0131q verilm\u0259sini ist\u0259yir&#8230;<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sual\u0131m odur ki, m\u00fcxalif\u0259t oliqarxiyan\u0131n qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir, yoxsa m\u00fcst\u0259qil holdinql\u0259rin qalmas\u0131n\u0131. S\u00f6hb\u0259t d\u00f6vl\u0259t m\u0259murunun insanlar\u0131 istismar\u0131n\u0131, yoxsa holdinql\u0259rin istismar\u0131ndan gedir.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Onlar qanunlar\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir&#8230;<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Neoliberalizm, yaxud d\u00fcnyadak\u0131 yeni i\u015f qanunlar\u0131, toplumsal kapitalizmd\u0259 Veber bunlar\u0131 q\u0259f\u0259s adland\u0131r\u0131rd\u0131. Amma Amerikadan ba\u015flayan Avropaya yay\u0131lan neoliberalizml\u0259 bir yerd\u0259 qorxunun yerini nigaran\u00e7\u0131l\u0131q duy\u011fusu al\u0131b. Yax\u015f\u0131, qorxunu y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rd\u0131q, b\u0259s insanlar\u0131n sabaha olan nigaran\u00e7\u0131l\u0131q hissi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxalif\u0259tin bax\u0131\u015f\u0131 n\u0259dir?\u00a0 Bu m\u0259nada iqtidarla m\u00fcxalif\u0259t aras\u0131nda he\u00e7 bir f\u0259rq yoxdur.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    B\u0259s c\u0259miyy\u0259td\u0259ki bigan\u0259liyi, pis m\u0259nada praqmatizmi g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fczm\u00fc?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130nsanlar h\u0259yatda qalmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Sosial darvinizmi deyirsiniz?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yox, yox, sosiloji olaraq bunlar ki\u00e7ik m\u0259qamlard\u0131r. Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti 90-lar\u0131n \u0259vv\u0259lin bir k\u00fctl\u0259vi h\u0259r\u0259kat, yeni \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 ikinci k\u00fctl\u0259vi h\u0259rakat ya\u015fasa da, ikisind\u0259 d\u0259 ist\u0259diyini almad\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 son 10 ild\u0259 pessimizin olmas\u0131 normald\u0131r v\u0259 bu, genetik bir \u015fey deyil.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    B\u0259s n\u0259tic\u0259si n\u0259 ola bil\u0259r?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Y\u0259qin ki, yeni toparlanma m\u00fctl\u0259q olacaq, yad planetd\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin ke\u00e7diyi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri ke\u00e7\u0259c\u0259yik. Amma toparlanman\u0131n n\u0259 iqtidar, n\u0259 m\u00fcxalif\u0259t i\u015f\u0259risind\u0259n \u00e7\u0131xmayaca\u011f\u0131na \u0259min\u0259m. H\u0259r ikisi bu y\u00f6nd\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fc t\u00fck\u0259dib.\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;<br \/>\n  <b><br \/>\n    Son olaraq, bir m\u0259qama toxunaq, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n yarl\u0131qlardan-kli\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n xilas olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 edilm\u0259lidir? M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cd\u00fcz\u0259l\u0259n xalqm deyilik\u201d, \u201cr\u00fc\u015fv\u0259t qan\u0131m\u0131za yeriyib\u201d, \u201cbel\u0259 g\u0259mi\u015fik, bel\u0259 d\u0259 ged\u0259c\u0259yik\u201d kimi adlanmalar\u0131 sezirsinizmi?<br \/>\n  <\/b>\n<\/p>\n<p>\n  &#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bir \u015feyi m\u0259naland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn insan sad\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 meyllidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, deyirl\u0259r: d\u00fcnyan\u0131n masonlar idar\u0259 edir, halbuki, d\u00fcnya m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 olunur v\u0259 bir \u00e7ox aktorlar var. H\u0259tta sol\u00e7ular da deyir: h\u0259r \u015feyi Amerika idar\u0259 edir. B\u0259li, Amerika h\u0259r \u015feyi idar\u0259 etm\u0259k ist\u0259y\u0259r, ancaq buna g\u00fcc\u00fc \u00e7atmaz, \u00e7\u00fcnki ba\u015fqa dinamikalar da var. Problem Az\u0259rbaycan intelektual al\u0259minin kli\u015f\u0259sidir, s\u0259b\u0259b d\u0259 d\u00fcnya il\u0259 d\u00fczg\u00fcn kontakt\u0131n olmamas\u0131d\u0131r. Sanki \u201cAz\u0259rbaycan d\u00fcnyada yegan\u0259 bu c\u00fcr ya\u015fam\u0131 olan \u00f6lk\u0259dir\u201d bax\u0131\u015f\u0131 var. H\u0259r \u015feyi \u015e\u0259rq-Q\u0259rb b\u00f6lg\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u011flay\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 bu kli\u015f\u0259yi q\u0131rma\u011f\u0131n yolu intelektual al\u0259min d\u00fcnyaya inteqrasiya etm\u0259sidir. \u018fg\u0259r indiki iqtisadi sistemin ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcls\u0259, bunun he\u00e7 Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bilin\u0259r. \u0130kinci, Az\u0259rbaycan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fqa yerl\u0259rind\u0259ki a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259t\u0259 gir\u0259 bils\u0259, kli\u015fel\u0259r da\u011f\u0131la bil\u0259r. Kli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r. Bu g\u00fcn m\u00fcxalif\u0259t iqtidar\u0131 el\u0259 t\u0259nqid edir ki, sanki Az\u0259rbaycanda birc\u0259 bu problem var, insanlar da b\u00fct\u00fcn probleml\u0259rin bizd\u0259 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Halbuki, d\u00fcnyada bel\u0259 probleml\u0259r yet\u0259rinc\u0259dir. B\u0259li, Az\u0259rbaycanda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck probleml\u0259r var, b\u0259zil\u0259ri az, b\u0259zil\u0259ri \u00e7oxdur. Bunu d\u00fcnya sisteminin i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6rm\u0259diyimiz t\u0259qdird\u0259, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 qapal\u0131 kli\u015f\u0259l\u0259r olacaq. Az\u0259rbaycanda intelektual m\u0259nada \u00f6z\u00fcn\u0259 qapanma var.\n<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cYeni toparlanma m\u00fctl\u0259q olacaq\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":11455,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-164556","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-video-2","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cYeni toparlanma m\u00fctl\u0259q olacaq\u201d\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-07-14T02:53:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3725.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"839\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"501\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d\",\"datePublished\":\"2014-07-14T02:53:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/\"},\"wordCount\":1867,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3725.jpg\",\"articleSection\":[\"Video\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/\",\"name\":\"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3725.jpg\",\"datePublished\":\"2014-07-14T02:53:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3725.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3725.jpg\",\"width\":839,\"height\":501,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Video\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/video-2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d - MEYDAN.TV","og_description":"\u201cYeni toparlanma m\u00fctl\u0259q olacaq\u201d","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2014-07-14T02:53:14+00:00","og_image":[{"width":839,"height":501,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3725.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d","datePublished":"2014-07-14T02:53:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/"},"wordCount":1867,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3725.jpg","articleSection":["Video"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/","name":"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3725.jpg","datePublished":"2014-07-14T02:53:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3725.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3725.jpg","width":839,"height":501,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/kliseleri-hakim-qruplar-yaradir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Video","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/video-2\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u201cKli\u015f\u0259l\u0259ri hakim qruplar yarad\u0131r\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164556","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=164556"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164556\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=164556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=164556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=164556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}