{"id":164313,"date":"2014-06-11T18:28:48","date_gmt":"2014-06-11T18:28:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/"},"modified":"2014-06-11T18:28:48","modified_gmt":"2014-06-11T18:28:48","slug":"bu-nedir-2-ci-yazi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/","title":{"rendered":"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131)"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/10055\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-10055\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/10049\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-10049\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  <i><br \/>\n    H\u00fcququn m\u00f6vcud olmad\u0131\u011f\u0131 azad insanlar\u0131n c\u0259miyy\u0259ti xaosdur<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  F\u0259rq ondad\u0131r ki, kapitalizmd\u0259 idar\u0259 olunanlar h\u00fcquqlar\u0131 olan insanlard\u0131r, onlar\u0131n idar\u0259 ed\u0259nl\u0259ri d\u0259yi\u015fm\u0259k \u015fanslar\u0131 daha \u00e7oxdur, sosializmd\u0259 idar\u0259 olunanlar is\u0259 f\u0259rd say\u0131lmayan, h\u00fcquqsuz insanlard\u0131r, onlar\u0131n dig\u0259r h\u00fcquqlar\u0131 da yoxdur, y\u0259ni h\u0259min \u201c\u0259claflar\u0131\u201d d\u0259yi\u015fm\u0259k \u015fanslar\u0131 azd\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, demokratiya yaln\u0131z sa\u011f ideyalar\u0131n h\u0259lledici oldu\u011fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olur. \u00c7\u00fcnki onlar insanlara etibar edirl\u0259r. \u0130nsanlara etibar etm\u0259y\u0259n, f\u0259rd olaraq yaln\u0131z kommunalar\u0131 tan\u0131yan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259, h\u0259rfi \u015f\u0259kild\u0259 yunan dilin\u0259 \u00e7evirs\u0259k, kommuna-kratiya olur. \u0130nsan h\u0259lledici oldu\u011fundan insana m\u00fcnasib\u0259t d\u0259 h\u0259r \u015fey\u0259 t\u0259sir edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, demokratik \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti olur, \u00e7\u00fcnki insanlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 var. \u0130nsanlar\u0131n f\u0259rd hesab olunmad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 is\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti yoxdur. \u00c7\u00fcnki dig\u0259r h\u00fcquqlar kimi bu h\u00fcquq da kommunaya verilib. M\u0259s\u0259l\u0259n \u201cSSR\u0130\u201dd\u0259 kolxozlar\u0131n \u201cv\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti\u201d sovxozlar idi. Sanki insanlardan h\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f robotlar\u0131n c\u0259miyy\u0259tidir\u2026\n<\/p>\n<p>\n  Bu sadalad\u0131\u011f\u0131m probleml\u0259ri m\u0259hz d\u00f6vl\u0259tin m\u00f6vcudlu\u011funda g\u00f6r\u0259nl\u0259r d\u0259 var. \u018fslind\u0259 is\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259b\u0259b yox, n\u0259tic\u0259dir. S\u0259b\u0259b, dediyim kimi insana yana\u015fma f\u0259rqidir. D\u00f6vl\u0259tin bir t\u0259sisat kimi \u0259leyhin\u0259 \u00e7\u0131xanlar anarxist adlan\u0131rlar, amma bu t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259, hakimiyy\u0259tsizlik kimi s\u0259sl\u0259nir. D\u00f6vl\u0259tsizlik m\u00fcmk\u00fcn olar bil\u0259r, amma hakimiyy\u0259tsizlik praktik olaraq, m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki, qeyd etdiyim kimi, insan\u0131n fitr\u0259ti qeyri-b\u0259rab\u0259rliyi dikt\u0259 edir. H\u0259r bir halda daha qabiliyy\u0259tli adamlar daha az qabiliyy\u0259t\u0259 v\u0259 ya daha az a\u011f\u0131la malik olanlar\u0131 idar\u0259 ed\u0259c\u0259k. \u0130nsan ictimai varl\u0131qd\u0131r. X\u00fcsus\u0259n, texnologiyan\u0131n indiki y\u00fcks\u0259k inki\u015faf\u0131nda t\u0259k ya\u015famaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. C\u0259miyy\u0259t z\u0259rur\u0259tdir v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259 h\u0259r k\u0259sin \u201cyax\u015f\u0131 adam\u201d olaca\u011f\u0131na he\u00e7 kim qarantiya ver\u0259 blm\u0259z. Bu \u201cqeyri-yax\u015f\u0131\u201d meyll\u0259rin v\u0259 bu meyll\u0259rin arzuolunmaz n\u0259tic\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 c\u0259zaland\u0131rmaq, islah etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir subyekt\u0259 ehtiyac var. Frederik Bastiat bunu \u201cH\u00fcquq\u201d adland\u0131r\u0131rd\u0131. Y\u0259ni d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas funksiyas\u0131 h\u00fcquq olmal\u0131d\u0131r. H\u00fcququn, yoxsa d\u00f6vl\u0259tin daha \u0259vv\u0259l yaranmas\u0131 bar\u0259d\u0259 2 n\u0259z\u0259riyy\u0259 var (biri d\u00f6vl\u0259ti, dig\u0259ri h\u00fcququ \u0259z\u0259li hesab edir). Amma bu n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259f tutmadan dey\u0259 bil\u0259rik ki, h\u00fcquq z\u0259ruridir. \u018fg\u0259r d\u00f6vl\u0259t l\u0259\u011fv olunsa, h\u00fcquqa ehtiyac qalacaq. Bu ehtiyac\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan d\u00f6vl\u0259tsiz c\u0259miyy\u0259t iki halda m\u00f6vcud ola bil\u0259r:\n<\/p>\n<p>\n  1) H\u00fcquq m\u00f6vcud olmayan c\u0259miyy\u0259tl\u0259r. Bu zaman h\u00fcququ z\u0259ruri ed\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmayacaq, t\u0259nziml\u0259nm\u0259li m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r t\u0259nziml\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259k. Anarxist Bob Blek qeyd edir ki, Kanzas\u0131n bir qrafl\u0131\u011f\u0131nda polis 1 h\u0259ft\u0259 i\u015f\u0259 \u00e7\u0131xmay\u0131b, lakin h\u0259min h\u0259ft\u0259 cinay\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n s\u0259viyy\u0259si d\u0259yi\u015fm\u0259yib, polis olan h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259ki kimi olub. Blek b\u0259sit m\u0259ntiql\u0259 bu hal\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ehtiyac\u0131n olmamas\u0131 kimi izah edir. Bu ona g\u00f6r\u0259 yanl\u0131\u015f izahatd\u0131r ki, polisin g\u00f6r\u00fcn\u00fcb-g\u00f6r\u00fcnm\u0259diyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, insanlar bilirl\u0259r ki, d\u00f6vl\u0259t var, cinay\u0259t\u0259 meylli insanlar da bunu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rlar.\n<\/p>\n<p>\n  D\u00f6vl\u0259tin insan\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259m\u0259si azd\u0131r, insalar\u0131n buna inanmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, indiki Suriyan\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u0259k. 3 n\u0259f\u0259r kameran\u0131 qurub, birinin ba\u015f\u0131n\u0131 k\u0259sir. \u00c7\u00fcnki c\u0259zaland\u0131r\u0131lma qorxusu yoxdur. Yaxud, 2010-cu ilin Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131. Bir qrup insan\u0131 inand\u0131rd\u0131lar ki, \u00f6zb\u0259kl\u0259ri zorlayanlar c\u0259zaland\u0131r\u0131lmayacacaq. N\u0259tic\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 min \u00f6zb\u0259k qad\u0131n\u0131 zorland\u0131. He\u00e7 kim qarantiya vermir ki, h\u00fcququn olmad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 bu v\u0259h\u015fil\u0259r \u00f6zl\u0259rini normal aparacaqlar. Onsuz da, polis cinay\u0259tkar\u0131n \u0259lind\u0259n tutub, onu cinay\u0259td\u0259n saxlamaq iqtidar\u0131nda deyil. D\u00fczd\u00fcr, onun bel\u0259 v\u0259zif\u0259si var, amma bu hala o q\u0259d\u0259r az rast g\u0259linir ki, bu kadrlar kuryoz videolar kimi internetd\u0259 yay\u0131l\u0131r. H\u0259m d\u0259 h\u00fcquq, yaln\u0131z cinay\u0259t h\u00fcququndan ibar\u0259t deyil. (Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sinin imkanlar\u0131 daha kasad oldu\u011fundan, burada s\u0259hv anla\u015f\u0131lma ola bil\u0259r. N\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n ki, cinay\u0259t h\u00fcququndak\u0131 \u201ch\u00fcquq \u201c s\u00f6z\u00fc ingilisc\u0259 \u201cright\u201d deyil, \u201claw\u201d-dur). M\u00fclki v\u0259 dig\u0259r m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r d\u0259, h\u00fcquqla t\u0259nziml\u0259nir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir zavodda i\u015f qrafiki varsa, bu, h\u00fcquqdur. Ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, h\u00fcququn m\u00f6vcud olmad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 xaosdur.\n<\/p>\n<p>\n  2) H\u00fcquq m\u00f6vcud olan c\u0259miyy\u0259tl\u0259r-anarxistl\u0259r xaosa yox, m\u0259hz bel\u0259 bir c\u0259miyy\u0259t\u0259 istinad edirl\u0259r, ya da bunu iddia edirl\u0259r. \u018fg\u0259r h\u00fcquq varsa , dem\u0259li, buna riay\u0259t olunur (\u00e7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259tin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edirik). \u018fvv\u0259la, onu dey\u0259k ki h\u00fcququ han\u0131sa subyekt yarad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir qrup insan hesab edir ki, 7 saatl\u0131q i\u015f g\u00fcn\u00fc olmal\u0131d\u0131r, dig\u0259r qrup is\u0259 6 saatliq. Yaxud daha sad\u0259sini g\u00f6t\u00fcr\u0259k: zavodda i\u015f qrafikl\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. Bu qrafiki c\u0259dv\u0259li kims\u0259 t\u0259rtib etm\u0259lidir. V\u0259 bu kims\u0259 legitim olmal\u0131d\u0131r ki, qrafik\u0259 h\u0259r k\u0259s riay\u0259t etsin. Qrafik t\u0259rtib ed\u0259n (huquq yaradan) subyekt kommuna, insanlar\u0131n \u00fcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131 da olsa, hakimiyy\u0259t var, \u00e7\u00fcnki bu subyektin istehsal etdiyi h\u00fcquqa tabe\u00e7ilik var. Yox,\u0259g\u0259r anarxistl\u0259r h\u00fcquqa, h\u0259r hans\u0131 akta ehtiyac olmadan insanlar\u0131n \u00f6zl\u0259rinin k\u00fctl\u0259vi olaraq, \u201cNec\u0259 lazimd\u0131r, el\u0259\u201d davranaca\u011f\u0131na inan\u0131rlarsa, bu, daha b\u00f6y\u00fck \u0259zazillikdir. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, h\u0259r k\u0259s hesab edir, nahar saat 1-d\u0259 olmal\u0131d\u0131r, yaxud, i\u015f saat\u0131 14 saat (r\u0259q\u0259min \u0259h\u0259miyy\u0259ti yoxdur) olmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni h\u0259r k\u0259s h\u0259r \u015feyin \u201c\u0259n yax\u015f\u0131s\u0131n\u0131\u201d d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, etiraz, inkar, t\u0259nqid, \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur. Bel\u0259 yerd\u0259 is\u0259 inki\u015faf olmur, \u00e7\u00fcnki h\u0259r k\u0259s robotdur. Bel\u0259 c\u0259miyy\u0259t Corc Oruellin \u201c1984\u201d-\u00fcnd\u0259kind\u0259n qat-qat totalitar olar. Anarxistl\u0259r h\u00fcquq m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 \u201ca\u011flabatanl\u0131q\u201d ideyas\u0131na \u0259saslanm\u0131rlar. Bu da cox dayaz d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259dir. \u00c7\u00fcnki a\u011flabatanl\u0131q m\u00fcasir h\u00fcquq sisteml\u0259rind\u0259 d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r, amma q\u0259d\u0259rind\u0259. \u00c7\u00fcnki \u00e7ox qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n ifad\u0259dir; \u201cHans\u0131 a\u011fla\u201d, \u201cn\u0259 q\u0259d\u0259r batan\u201d kimi suallara cavab vermir.\n<\/p>\n<p>\n  Bir s\u00f6zl\u0259:<br \/>\n  <br \/>\n  1) D\u00f6vl\u0259tsiz hakimiyy\u0259tl\u0259r (kommuna tipli) d\u00f6vl\u0259td\u0259n daha art\u0131q tiraniyad\u0131r, \u00e7\u00fcnki insan\u0131 f\u0259rd hesab etmir<br \/>\n  <br \/>\n  2) H\u00fcququn m\u00f6vcud olmad\u0131\u011f\u0131 azad insanlar\u0131n c\u0259miyy\u0259ti xaosdur<br \/>\n  <br \/>\n  3) H\u0259r k\u0259sin a\u011f\u0131ll\u0131 oldu\u011fu c\u0259miyy\u0259tl\u0259r \u0259n totalitar v\u0259 inki\u015fafa d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n c\u0259miyy\u0259tl\u0259rdir\n<\/p>\n<p>\n  Bu 3-c\u00fc varianta inanan anarxistl\u0259r insanlara etibar bax\u0131m\u0131ndan sa\u011f\u00e7\u0131lara, birinci varianta inananlar is\u0259 sol\u00e7ulara yax\u0131nd\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki liberallar da insana etibar etm\u0259yin t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131rlar\u2026 Y\u0259ni insanlar\u0131 \u201c\u00f6zba\u015f\u0131na\u201d buraxmaq laz\u0131md\u0131r, \u00f6zl\u0259ri bilirl\u0259r, nec\u0259 ya\u015famaq laz\u0131md\u0131r. Bu is\u0259 anarxo-kapitalizm yarad\u0131r. \u00c7\u00fcnki daha \u201c\u0259claflar\u201d dig\u0259rl\u0259rind\u0259n \u00e7ox qazan\u0131b, onlar\u0131 istismar etm\u0259k \u015fans\u0131n\u0131 ad\u0259t\u0259n \u0259ld\u0259n qa\u00e7\u0131rm\u0131rlar. Bel\u0259 \u201c\u0259clafl\u0131qlar\u0131n\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etm\u0259k bizim 3-c\u00fc varianta uy\u011fun g\u0259lir. Bu \u201c\u0259clafl\u0131qlar\u201d olanda is\u0259, t\u0259xmin\u0259n on doqquzuncu \u0259srin birinci yar\u0131s\u0131n\u0131n \u201cAmerikas\u0131 yaran\u0131r, m\u0259s\u0259l\u0259n, V\u0259h\u015fi Q\u0259rb\u201d (WILD WEST\u201d)<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130nsanlara bu q\u0259d\u0259r a\u015f\u0131r\u0131 etibar 1929-cu ild\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck ziyanl\u0131 t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi. AB\u015e-\u0131n \u201cB\u00f6y\u00fck Depressiya \u201c ill\u0259ri s\u00fcbut etdi ki, d\u00f6vl\u0259t\u0259 ehtiyac var v\u0259 bu, yaln\u0131z cinay\u0259t h\u00fcququ, xarici \u0259laq\u0259l\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olmamal\u0131d\u0131r. H\u0259r \u015feyin \u0259sas\u0131 olan iqtisadiyyata s\u0259rh\u0259dsiz s\u0259rb\u0259stlik verilm\u0259si \u0259vv\u0259l-ax\u0131r h\u0259r \u015fey\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259min \u201c\u0259clafl\u0131qlara\u201d da bu s\u0259rb\u0259stliyi ver\u0259c\u0259k. \u201cXo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n\u201d, o d\u00f6vrd\u0259 m\u00f6vcud olan totalitar d\u00f6vl\u0259tl\u0259r (SSR\u0130, daha sonra 3-c\u00fc Reyx v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri) g\u00f6st\u0259rirdi ki, d\u00f6vl\u0259tin \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 maksimum s\u0259rb\u0259stliyinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259, haz\u0131rk\u0131 sa\u011f-sol iqtidar\u0131n n\u00f6vb\u0259l\u0259\u015fdiyi m\u00fcasir Q\u0259rb demokratiyas\u0131 formala\u015fd\u0131. \u0130nsan\u0131 f\u0259rd hesab ed\u0259n individuall\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259 bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u0259lb\u0259ttd\u0259ki, kapitalist iqtisadiyyat\u0131na \u0259saslanan liberal qurulu\u015flard\u0131r. Lakin sosial demokratlar\u0131n siyas\u0259tinin m\u00fct\u0259madi t\u0259tbiqi il\u0259, kapitalizmin \u0259ndaz\u0259sini a\u015fmama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Y\u0259ni bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 sol siyas\u0259t\u0259 meyl \u0259ndaz\u0259li kapitalizmi qoruma\u011fa xidm\u0259t edir.\n<\/p>\n<p>\n  G\u0259l\u0259k biz\u0259.\n<\/p>\n<p>\n  Bizd\u0259 hans\u0131 qurulu\u015fdur? Bu, feodalizml\u0259 sosializmin qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  \u00d6lk\u0259nin feodall\u0131qlara (m\u00fclkl\u0259r\u0259) b\u00f6l\u00fcnm\u0259si, insanlara t\u0259b\u0259\u0259 kimi yana\u015f\u0131lmas\u0131, feodalizmin h\u0259r \u015feyin d\u00f6vl\u0259t\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti idar\u0259 ed\u0259nl\u0259r\u0259 m\u0259xsus olmas\u0131 sosializmin \u0259lam\u0259tidir. B\u0259z\u0259n m\u00fclkiyy\u0259tin idar\u0259dicil\u0259r\u0259 m\u0259xsus olmas\u0131n\u0131 \u201cd\u00f6vl\u0259t kapitalizmi adland\u0131r\u0131rlar\u201d. Bu, \u201csuveren demokratiya\u201d ifad\u0259sinin demokratiyadan uzaq oldu\u011fu q\u0259d\u0259r, kapitalizm\u0259 uzaq bir ifad\u0259dir. \u00c7\u00fcnki kapitalizm f\u0259rdiyy\u0259t\u00e7iliy\u0259, imkan b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 v\u0259 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00f6nc\u0259 f\u0259rdl\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259 toxunulmaz m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcququna \u0259saslanir. Park salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn evi s\u00f6k\u00fcl\u0259n v\u0259 kompensasiya, dem\u0259k olar ki, verilm\u0259d\u0259n m\u00fclkiyy\u0259t\u00e7inin qovuldu\u011fu c\u0259miyy\u0259td\u0259 kapitalizm yoxdur. Az\u0259rbaycandak\u0131 rejim kapitalizmin \u0259lifbas\u0131n\u0131 dan\u0131r. Biz d\u0259 imkan b\u0259rab\u0259rliyini t\u0259min etm\u0259liyik ki, bu imkan b\u0259rab\u0259rliyi qabiliyy\u0259tl\u0259rin qeyri-b\u0259rab\u0259rliyinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcdaxil\u0259sini z\u0259ruri ed\u0259n v\u0259ziyy\u0259t yarats\u0131n v\u0259 biz d\u0259 sosial demokratlara, y\u0259ni sola ehtiyac duyaq, n\u0259tic\u0259d\u0259, indiki Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259ki kimi sa\u011f-sol meylli iqtidarlar\u0131n m\u00fct\u0259madi \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si ba\u015flans\u0131n.\n<\/p>\n<p>\n  Sola sa\u011f\u0131n b\u00f6hran\u0131nda ehtiyac duyulur. Bizd\u0259 h\u0259l\u0259 sa\u011f formala\u015fmay\u0131b, qald\u0131 ki, onun b\u00f6hran\u0131. Nominalist xalq olma\u011f\u0131m\u0131zdan istifad\u0259 edib, yaln\u0131\u015f adland\u0131rmaq il\u0259 h\u0259d\u0259fd\u0259n yay\u0131nmaq laz\u0131m deyil. Bu, d\u00f6vl\u0259t kapitalizmi deyil. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, kapitalizm insanlara etibar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, kapitalistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t iqtisadiyyatda subyekt deyil, yaln\u0131z z\u0259ruri idar\u0259\u00e7iliyi, m\u00fcdaxil\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n legitim g\u00fccd\u00fcr. \u201dG\u00fcc\u201d-\u0259 iqtisadi subyekt olma imkan\u0131n\u0131n verilm\u0259si imkan b\u0259rab\u0259rliyi prinsipini pozur, bu da kapitalizmin d\u0259 liberalizmin d\u0259 allah\u0131 hesab olunan prinsipdir. Bir s\u00f6zl\u0259, biz\u0259 indi \u0259ziyy\u0259t ver\u0259n, liberal d\u00f6vl\u0259timizin olmamas\u0131d\u0131r. Biz indi liberal C\u00fcmhuriyy\u0259timizi b\u0259rpa etm\u0259liyik ki, t\u0259bii inki\u015fafla ba\u015fqa probleml\u0259r\u0259 d\u0259 \u00e7ataq..\n<\/p>\n<p>\n  19.03.2014\n<\/p>\n<p>\n  K\u00fcrd\u0259xan\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00fcququn m\u00f6vcud olmad\u0131\u011f\u0131 azad insanlar\u0131n c\u0259miyy\u0259ti xaosdur<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":10055,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-164313","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131) - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131) - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"H\u00fcququn m\u00f6vcud olmad\u0131\u011f\u0131 azad insanlar\u0131n c\u0259miyy\u0259ti xaosdur\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-06-11T18:28:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3123.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131)\",\"datePublished\":\"2014-06-11T18:28:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/\"},\"wordCount\":2029,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3123.png\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/\",\"name\":\"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131) - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3123.png\",\"datePublished\":\"2014-06-11T18:28:48+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3123.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/3123.png\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/bu-nedir-2-ci-yazi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131) - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131) - MEYDAN.TV","og_description":"H\u00fcququn m\u00f6vcud olmad\u0131\u011f\u0131 azad insanlar\u0131n c\u0259miyy\u0259ti xaosdur","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2014-06-11T18:28:48+00:00","og_image":[{"width":500,"height":500,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3123.png","type":"image\/png"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131)","datePublished":"2014-06-11T18:28:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/"},"wordCount":2029,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3123.png","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/","name":"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131) - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3123.png","datePublished":"2014-06-11T18:28:48+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3123.png","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/3123.png","width":500,"height":500,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/bu-nedir-2-ci-yazi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Bu, n\u0259dir? (2-ci yaz\u0131)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=164313"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164313\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=164313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=164313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=164313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}