{"id":163369,"date":"2014-03-05T08:39:43","date_gmt":"2014-03-05T08:39:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/"},"modified":"2014-03-05T08:39:43","modified_gmt":"2014-03-05T08:39:43","slug":"sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/","title":{"rendered":"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/4689\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-4689\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/4692\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-4692\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l iki siyas\u0259t adam\u0131 v\u0259 intellektual, Erkin Q\u0259dirli v\u0259 Murad H\u0259s\u0259nli Bak\u0131 n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 xaricil\u0259r\u0259 verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi \u201cface-debat\u201d etdil\u0259r. Ayd\u0131nd\u0131r ki, ideoloji debat idi, ancaq hans\u0131 ideologiyalara s\u00f6yk\u0259nirdi? ReAL-\u00e7\u0131 Erkin b\u0259y azad bazar\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 v\u0259 sa\u011f\u00e7\u0131, Murad b\u0259y sol\u00e7u oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcnm\u00fc bu debat yarand\u0131? B\u0259lli deyil.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l onu deyim ki, Fransada kollektiv n\u0259qliyyat\u0131n \u0259sas hiss\u0259si Veolia adlanan bir qrup t\u0259r\u0259find\u0259n, bir qismi is\u0259 Keolis adlanan dig\u0259r bir \u015firk\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunur. Sad\u0259c\u0259, bu qruplar\u0131n gir\u0259 bilm\u0259diyi d\u0259miryollar\u0131 v\u0259 Paris n\u0259qliyyat\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin \u0259lind\u0259dir. \u00a0Fransa sol\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi bir ilham qayna\u011f\u0131d\u0131r.. \u00d6lk\u0259d\u0259ki avtobanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si \u00f6d\u0259ni\u015flidir v\u0259 Eiffage, Vinci, ASF kimi \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 aiddirl\u0259r. N\u0259qliyyat\u0131n idar\u0259etm\u0259si rentabellidirs\u0259, d\u00f6vl\u0259t onu \u0259ld\u0259 saxlama\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck deyil, ay\u0131b kimi g\u00f6r\u00fcr. D\u00f6vl\u0259tin m\u0259qs\u0259di m\u0259nf\u0259\u0259t deyildir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Bak\u0131 n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 debatlarda \u201ch\u0259r \u015fey d\u00f6vl\u0259tin\u201d m\u0259ntiqi il\u0259 dan\u0131\u015fan sol\u00e7ular\u0131n hans\u0131 tip sol\u00e7ulardan oldu\u011funu ay\u0131rd etm\u0259liyik.\n<\/p>\n<p>\n  \u00a0Sol\u00e7ularla sa\u011f\u00e7\u0131lar aras\u0131nda \u0259sas ayr\u0131lma n\u00f6qt\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u00f6vl\u0259tin iqtisadiyyatdak\u0131 yeri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, bu b\u0259llidir. Sol\u00e7u siyasi bax\u0131\u015f\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259diyi\u00a0 \u00e7oxsayl\u0131 iqtisadi sistemd\u0259n sad\u0259c\u0259 ikisi di\u015f\u0259d\u0259y\u0259rdir v\u0259 s\u0131naqdan \u00e7\u0131xa bilib. Biri ham\u0131m\u0131z\u0131n b\u0259y\u0259ndiyi sosial-rifah iqtisadiyyat\u0131d\u0131r ki, Qit\u0259 Avropas\u0131nda t\u0259tbiq olunur. Dig\u0259ri, Sinqapurda v\u0259 \u00c7ind\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq olunan d\u00f6vl\u0259t kapitalizmi (State capitalism) v\u0259 ya neo-bol\u015fevizmdir (Avropa kommunistl\u0259ri Leninizm haqq\u0131nda \u201cbu da kapitalizmdir, sad\u0259c\u0259 burada kapitalist rolunda idar\u0259\u00e7il\u0259rdir\u201d deyirdil\u0259r). M\u0259lumdur ki, h\u0259r iki sistem s\u0259rb\u0259st bazar iqtisadiyyat\u0131na reaksiya olaraq yaran\u0131b. Ancaq, bu sisteml\u0259rin \u00f6z aralar\u0131ndak\u0131 f\u0259rq \u201cfree market\u201d-(azad bazar) il\u0259 olandan daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.\n<\/p>\n<p>\n  T\u0259bii, sol\u00e7u olunca ikisind\u0259n d\u0259 t\u0259r\u0259f g\u00f6r\u00fcnm\u0259k s\u0259rb\u0259st bazar\u0131 pisl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox arqument verir. F\u0259q\u0259t bu t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Diqq\u0259t etm\u0259liyik ki, rifah iqtisadiyyat\u0131n\u0131n dinamosu yen\u0259 d\u0259 bazar v\u0259 \u00f6z\u0259l t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsd\u00fcr. Sad\u0259c\u0259 bazar\u0131n t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi ehtiyaclar v\u0259 do\u011furdu\u011fu x\u0259sar\u0259tl\u0259ri yox etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t iqtisadiyyatda i\u015ftirak\u00e7\u0131 olur.\u00a0 Bu i\u015ftirak \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, bazar\u0131n i\u015fl\u0259yi\u015fin\u0259 t\u0259sir edir, ancaq d\u00f6vl\u0259t bazarda deyil, bazara paralel f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bel\u0259c\u0259 d\u00f6vl\u0259t maraql\u0131 t\u0259r\u0259f deyil, ictimai mara\u011f\u0131 qoruyan t\u0259r\u0259f kimi i\u015ftirak edir v\u0259 bazar \u00f6z mahiyy\u0259tini itirmir.\u00a0 Neo-bol\u015fevizmd\u0259 is\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas dinamosu el\u0259 d\u00f6vl\u0259tin \u00f6z\u00fcd\u00fcr. D\u00f6vl\u0259t bazar\u0131n i\u00e7ind\u0259 oyun\u00e7udur. Daha d\u0259qiq des\u0259k, d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri (\u201cState-owned enterprises\u201d ; Qeyd ed\u0259k ki, m\u0259s\u0259l\u0259 sad\u0259c\u0259 \u201cownership\u201d, y\u0259ni yiy\u0259liyin d\u00f6vl\u0259t\u0259 aid olmas\u0131 il\u0259 bitmir, d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 \u00e7ox aktivdir).\u00a0 Misal \u00fc\u00e7\u00fcn \u00c7inin ChinaMobile-\u0131, Rusiyan\u0131n Qazpromu, Braziliyan\u0131n Petrobras-\u0131, S\u0259udiyy\u0259nin Saudi Basic \u0130ndustries-i v\u0259 s. Bu iqtisadiyyatlar\u0131n lokomotivi, \u201cmilli \u00e7empionlar\u201d adlanan bu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rdir.\u00a0 Sistemin effekt verdiyi do\u011fru olsa da, x\u0259sar\u0259tl\u0259ri d\u0259 diqq\u0259t\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00c7ind\u0259 iqtisadi art\u0131m \u00f6t\u0259n 30 ild\u0259 ortalama 9.5 % olubdur. Bu m\u00f6c\u00fcz\u0259vidir. Di g\u0259l ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 150 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7inli \u015firk\u0259tin \u0259n \u0259sas hiss\u0259dar\u0131 d\u00f6vl\u0259tdir. \u00d6lk\u0259 birjas\u0131ndak\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rin bazar d\u0259y\u0259rl\u0259rinin birlikd\u0259 pay\u0131 bazardak\u0131 b\u00fct\u00fcn \u015firk\u0259tl\u0259rin c\u0259mi bazar d\u0259y\u0259rin\u0259 80%-dir. Eyni g\u00f6st\u0259rici\u00a0 dig\u0259r neobol\u015fevik iqtisadiyyat olan Rusiyada 62%-dir. Iki \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259t ChinaMobile v\u0259 China National Petroleum Corporation-g\u0259lirl\u0259ri birlikd\u0259 150 \u0259n yax\u015f\u0131 \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tin c\u0259mi g\u0259lirind\u0259n \u00e7oxdur. Bu \u201c\u00e7empionlar\u201d y\u00fczya\u015fl\u0131 Q\u0259rb divl\u0259rin\u0259 d\u00fcnyada meydan oxuyur v\u0259 bunu m\u0259nsub oldu\u011fu \u00f6lk\u0259nin sistemin\u0259, d\u00f6vl\u0259t kapitalizmin\u0259 borcludurlar. D\u00fcnyada 250 \u0259n b\u00f6y\u00fck kontraktor \u015firk\u0259tin 22-si \u00e7inlidir v\u0259 Top 25 siyah\u0131da da bel\u0259si 4-d\u00fcr v\u0259 bu amerikanlardan \u00e7oxdur.\u00a0 T\u0259kc\u0259\u00a0 China State Construction Engineering Corporation 2009-cu ild\u0259 100 \u00f6lk\u0259d\u0259 5000 iri kontrakt imzalay\u0131b. Synohydro \u015firk\u0259ti d\u00fcnyada su elektrik stansiyalar\u0131 in\u015fas\u0131 bazar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 \u0259lind\u0259 tutur. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bazara s\u00f6yk\u0259n\u0259n bir iqtisadiyyatla bu q\u0259d\u0259r q\u0131sa bir vaxtda etm\u0259k olmayacaqd\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t kapitalizminin u\u011furunu etiraf etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259s biz\u0259 bu sistem laz\u0131md\u0131rm\u0131? \u0130ndi ba\u015flayaq sistemin pisl\u0259rini sadalama\u011fa.\n<\/p>\n<ul>\n<li>\n      Bu sistemin t\u0259tbiq olundu\u011fu bir t\u0259k demokratik \u00f6lk\u0259 yoxdur. Nec\u0259 olsun? \u018fn g\u00fccl\u00fc iqtisadi q\u00fcvv\u0259l\u0259r d\u00f6vl\u0259tin, d\u00f6vl\u0259t d\u0259 b\u0259lli bir ideoloji qrupun v\u0259 ya tayfa, ya da bir mafia-klan\u0131n \u0259lind\u0259dir.\n    <\/li>\n<li>\n      \u00a0Sol\u00e7ular\u0131n d\u0259rid\u0259n qab\u0131qdan \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 \u0259m\u0259k h\u00fcquqlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 s\u00fcr\u00fcn\u00fcr. \u0130\u015f saat\u0131, i\u015f standarlar\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259y\u0259 veril\u0259n qiym\u0259t d\u00f6z\u00fclm\u0259zdir.\n    <\/li>\n<li>\n      Bu sistem korrupsiyaya \u00e7ox a\u00e7\u0131qd\u0131r. Bunu Rusiyada yax\u015f\u0131 g\u00f6rs\u0259k d\u0259, OffShore hadis\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7inlil\u0259rin n\u0259 halda oldu\u011funu bilmirdik. Bildik.. D\u00f6vl\u0259tin idar\u0259\u00e7il\u0259ri d\u0259h\u015f\u0259tli s\u0259rv\u0259t\u0259 sahib ola bilirl\u0259r (Sinqapur bu bax\u0131mdan h\u00f6rm\u0259t\u0259layiqdir, n\u00f6vb\u0259ti yaz\u0131da Sinqapur m\u00f6c\u00fcz\u0259sin\u0259 \u0259trafl\u0131 toxunulacaq)\n    <\/li>\n<li>\n      \u0130lk bax\u0131\u015fda d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tinin mill\u0259t\u0259 aid oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcns\u0259k d\u0259, \u0259slind\u0259 d\u00f6vl\u0259ti idar\u0259 ed\u0259nl\u0259r\u0259 aid oldu\u011fu \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur. T\u0259sad\u00fcfd\u00fcrm\u00fc \u201cb\u00f6y\u00fck qon\u015fu\u201dnun \u201cRussia \u0130nc.\u201d v\u0259 Putinin \u201cCeo\u201d (\u201cRusiya A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin \u0130cra\u00e7\u0131 Direktoru\u201d) say\u0131lmas\u0131? B\u00fct\u00fcn g\u0259lirl\u0259r d\u00f6vl\u0259ti idar\u0259 ed\u0259nl\u0259rin \u0259lind\u0259 maddi v\u0259sait\u0259 \u00e7evrilir, b\u00fcdc\u0259 ay\u0131blar\u0131 maskalan\u0131r, ifrat b\u0259dx\u0259rclik imkan\u0131 verir v\u0259 siyasi manipuliyasiya al\u0259tin\u0259 \u00e7evrilirl\u0259r.\n    <\/li>\n<li>\n      Firma siyas\u0259tl\u0259 v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259t menecmentl\u0259 idar\u0259 olunur, y\u0259ni sistem n\u0259 \u018fli a\u015f\u0131d\u0131r, n\u0259 d\u0259 V\u0259li. M\u0259s\u0259l\u0259n, Gazpromun Rusiya strateji oyunlar\u0131ndak\u0131 rolunu xat\u0131rlayaq. Bir \u015firk\u0259tin geostrateji oyunlarda ma\u015fa kimi istifad\u0259 olunmas\u0131 n\u0259 dem\u0259kdir, ax\u0131? Bu tip sistem siyas\u0259ti pulla \u00e7irkl\u0259ndirir, firmalar\u0131 is\u0259 siyas\u0259tl\u0259. Firmalar pul qazanmaq yerin\u0259 siyasi oyunlar\u0131n fiquran\u0131 olurlar. D\u00f6vl\u0259tin d\u0259 \u00a0m\u0259nf\u0259\u0259t instinkti il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n bir firmaya \u00e7evrildiyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu \u0259sas\u0259n, d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri v\u0259 \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u00e7\u0131xan b\u0259rab\u0259rsizlikd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. \u00c7ind\u0259 \u00f6z\u0259l firmalar ortalama 4.9 % il\u0259 kredit alark\u0259n, d\u00f6vl\u0259t i\u015fl\u0259tm\u0259l\u0259ri 1.5% il\u0259 kredit\u0259 \u0259l\u00e7atd\u0131r\u0131rlar. R\u0259qab\u0259t m\u0259hv edilir v\u0259 r\u0259qibsizlik daxili bazarda keyfiyy\u0259ti sal\u0131r. Monopol effekti do\u011fur, sosial n\u0259zar\u0259tin olmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 is\u0259 monopol \u00f6l\u00fcmc\u00fcl qorxuludur : ya qiym\u0259t baha, ya keyfiyy\u0259t a\u015fa\u011f\u0131 olur.\n    <\/li>\n<li>\n      R\u0259qibsizlik, siyasi irad\u0259d\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131q eyni zamanda innovasiyan\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259yir. D\u00f6vl\u0259t\u0259 olan total inam idar\u0259etm\u0259d\u0259 t\u0259mb\u0259llik yarad\u0131r. Yarad\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 yeni texnologiya axtar\u0131\u015f\u0131 s\u00f6n\u00fck olur.\n    <\/li>\n<li>\n      Firmalarda s\u0259rb\u0259stlik yoxdursa, \u00e7eviklik d\u0259 olmur. T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q v\u0259 sinergiya imkanlar\u0131 dar olur ki, bu da resurs israf\u0131na s\u0259b\u0259b olur. \u00c7\u00fcnki, ideal f\u00fcrs\u0259tl\u0259r s\u0131rf m\u00fc\u0259ssis\u0259nin struktruru ucbat\u0131nda \u0259ld\u0259n \u00e7\u0131x\u0131r. Bu d\u00f6vl\u0259t firmalar\u0131 n\u0259 ets\u0259l\u0259r d\u0259 iflasdan xilas olacaqlar\u0131n\u0131 bilirl\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7ox rahatd\u0131rlar. Rahatl\u0131q is\u0259 ehmal\u00e7\u0131l\u0131\u011fa v\u0259 keyfiyy\u0259tsizliy\u0259 apar\u0131r.\n    <\/li>\n<li>\n      Bu tip \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q \u00f6z potensiallar\u0131 il\u0259 m\u00fcqais\u0259d\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bunu OECD hesabatlar\u0131 t\u0259sdiq edir. Eyni i\u015fi g\u00f6r\u0259n iki firmadan \u00f6z\u0259l olan d\u00f6vl\u0259tin olanla m\u00fcqais\u0259d\u0259 iki d\u0259f\u0259 art\u0131q xammal m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131na sahibdir. Dig\u0259r bir ara\u015fd\u0131rma g\u00f6st\u0259rir ki, b\u0259nz\u0259r iki firmadan hiss\u0259l\u0259rinin yar\u0131dan az\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259 aid olanla yar\u0131dan \u00e7ox olan aras\u0131nda 70% qazanc f\u0259rqi vard\u0131r (McKinsey hesabat\u0131). El\u0259c\u0259 d\u0259 \u00c7ind\u0259 yerl\u0259\u015fmi\u015f Unirule \u0130nstitute is\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131bd\u0131r ki, \u00c7ind\u0259ki \u00ab\u00a0milli \u00e7empionlara\u00a0\u00bb d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi olmasa idi 2001-2009-cu ill\u0259rd\u0259 ham\u0131s\u0131 ortalama 1.5%-lik xalis itki il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259rdil\u0259r. Dem\u0259li, bu firmalar ciddi resurs itirirl\u0259r.\n    <\/li>\n<\/ul>\n<\/p>\n<p>\n  Sistemin iqtisadiyyata verdiyi bu z\u0259r\u0259rl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, siyasi z\u0259r\u0259rl\u0259rini d\u0259 xat\u0131rlamaqda fayda vard\u0131r. Bu sistem d\u00f6vl\u0259t funksiyas\u0131n\u0131n q\u00fcdsiyy\u0259tini itirdir. \u0130dar\u0259\u00e7il\u0259ri bir qayda olaraq uzun ill\u0259r hakimiyy\u0259td\u0259 qalma\u011fa s\u00f6vq edir. D\u00f6vl\u0259t mara\u011f\u0131 ad\u0131 altd\u0131nda m\u00fclkiyy\u0259t toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yox say\u0131l\u0131r. M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 siyasi irad\u0259 il\u0259 q\u0259rarlar \u00e7\u0131xarmaqla \u00f6z\u0259l sektora qar\u015f\u0131 q\u0259tliam t\u0259tbiq olunur. H\u0259r sistem korlana bil\u0259r, ancaq bu sistemin korlanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha geni\u015f imkanlar\u0131 vard\u0131r. S\u0259ri\u015ft\u0259siz v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259siz d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, korrupsiyadan ar\u0131nmaq ist\u0259y\u0259n bir \u00f6lk\u0259d\u0259 bu sistemin t\u0259tbiqi f\u0259lak\u0259t olard\u0131. B\u00fct\u00fcn istehsal\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r d\u00f6vl\u0259tindirs\u0259, bu q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 sahib olmaq d\u00f6vl\u0259tin ba\u015f\u0131ndan ke\u00e7ir.. Halbuki, s\u0259rb\u0259st bazarda varlanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn iki \u015fey laz\u0131md\u0131r\u00a0: d\u00f6vl\u0259td\u0259n uzaq durmaq v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin uzaq durmas\u0131. D\u00f6vl\u0259t yaln\u0131z o halda iqtisadiyyatda rol almal\u0131d\u0131r ki, \u00f6z\u0259l sektor o sah\u0259d\u0259 rol almaq ist\u0259mir. \u00c7\u00fcnki ya rentabelli deyil, ya \u00e7ox risklidir. Rifah iqtisadiyyat\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ya son, ya da alternativ \u00e7ar\u0259 olaraq iqtisadiyyatda rol al\u0131r, halbuki neobol\u015fevik d\u00f6vl\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259sas v\u0259 ya t\u0259k \u00e7ar\u0259 olaraq g\u00f6r\u00fcr.\n<\/p>\n<p>\n  Art\u0131q, sol\u00e7ular\u0131m\u0131z se\u00e7imini konkretl\u0259\u015fdirm\u0259lidirl\u0259r. Rifah iqtisadiyyat\u0131n\u0131m\u0131, yoxsa neobol\u015fevizmimi axtar\u0131rlar?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Neobol\u015fevik d\u00f6vl\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259sas v\u0259 ya t\u0259k \u00e7ar\u0259 olaraq g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":4689,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-163369","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Neobol\u015fevik d\u00f6vl\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259sas v\u0259 ya t\u0259k \u00e7ar\u0259 olaraq g\u00f6r\u00fcr.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-03-05T08:39:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/833.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu\",\"datePublished\":\"2014-03-05T08:39:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/\"},\"wordCount\":1849,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/833.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/\",\"name\":\"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/833.jpg\",\"datePublished\":\"2014-03-05T08:39:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/833.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/833.jpg\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu - MEYDAN.TV","og_description":"Neobol\u015fevik d\u00f6vl\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259sas v\u0259 ya t\u0259k \u00e7ar\u0259 olaraq g\u00f6r\u00fcr.","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2014-03-05T08:39:43+00:00","og_image":[{"width":500,"height":500,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/833.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu","datePublished":"2014-03-05T08:39:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/"},"wordCount":1849,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/833.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/","name":"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/833.jpg","datePublished":"2014-03-05T08:39:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/833.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/833.jpg","width":500,"height":500,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/sosial-dovletcilik-neo-bolsevizm-ve-cas-bas-qalmis-azerbaycan-solculugu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Sosial d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, neo-bol\u015fevizm v\u0259 \u00e7a\u015f-ba\u015f qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan sol\u00e7ulu\u011fu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=163369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163369\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=163369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=163369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=163369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}