{"id":163338,"date":"2014-02-28T18:54:00","date_gmt":"2014-02-28T18:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/"},"modified":"2014-02-28T18:54:00","modified_gmt":"2014-02-28T18:54:00","slug":"qerbde-islam-serqde-muselman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/","title":{"rendered":"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/6299\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-6299\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/6302\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-6302\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Bel\u0259 bir s\u00f6z var, \u201cgetdim q\u0259rbd\u0259 islam g\u00f6rd\u00fcm, m\u00fcs\u0259lman g\u00f6rm\u0259dim, \u015f\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman g\u00f6rd\u00fcm, islam g\u00f6rm\u0259dim\u201d. Bu s\u00f6z indi s\u00f6hb\u0259tl\u0259rd\u0259, m\u00fcbahis\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7ox istifad\u0259 olunur. Bu s\u00f6z\u00fc m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259nsub adamlar\u0131n dilind\u0259n e\u015fidirik. Bu m\u0259nada xalq\u0131n, m\u00fcxalif\u0259tin v\u0259 hakimiyy\u0259tin bir daha m\u00f6vqeyinin bir oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u018fdal\u0259t namin\u0259 onu dey\u0259 bil\u0259rik ki, bu s\u00f6z\u00fc daha \u00e7ox v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 bar\u0131\u015fmayan, reall\u0131\u011f\u0131 h\u0259zm ed\u0259 bilm\u0259y\u0259n adamlar istifad\u0259 edirl\u0259r. Dem\u0259li, onlar nizam-intizama, t\u0259r\u0259qqiy\u0259, t\u0259hsil\u0259 \u00f6n\u0259m ver\u0259n adamlard\u0131r. \u018fn az\u0131, fanatik deyill\u0259r. Sad\u0259c\u0259 islam m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 m\u0259nsub olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259, m\u0259\u011flubbiyy\u0259tl\u0259 bar\u0131\u015fmaq ist\u0259mirl\u0259r. Onlar \u015f\u0259rq d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir zamanlar \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri nailiyy\u0259tl\u0259ri \u0259zb\u0259rl\u0259yibl\u0259r. Ham\u0131s\u0131 t\u0259xmin\u0259n bir val\u0131 f\u0131rlad\u0131r. \u201cAvropal\u0131lar yem\u0259kd\u0259n \u0259vv\u0259l \u0259l-\u00fcz yuma\u011f\u0131 s\u0259lib y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra \u00f6yr\u0259nibl\u0259r\u201d, \u201c\u015f\u0259rqd\u0259 hamam olanda, n\u0259 bilim, \u00a0q\u0259rbd\u0259 adamlar \u00e7immirdi\u201d kimi \u0259zb\u0259rl\u0259nmi\u015f \u015f\u00fcarlar s\u0259sl\u0259ndirirl\u0259r. Bu \u015f\u00fcarlar\u0131 i\u015fl\u0259d\u0259rk\u0259n onlar nec\u0259 c\u0131\u011fal v\u0259 aciz g\u00f6r\u00fcnd\u00fckl\u0259rini hiss etmirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Tam s\u0259mimi deyir\u0259m, bu adamlara yaz\u0131\u011f\u0131m g\u0259lir. Reall\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259n, reall\u0131\u011f\u0131 hiss etm\u0259y\u0259n adamlar\u0131n hal\u0131na ac\u0131maq laz\u0131md\u0131r. \u0130ndis\u0259, g\u0259lin g\u00f6r\u0259k \u201cq\u0259rbd\u0259 islam, \u015f\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman\u201d fikri hans\u0131 inc\u0259likl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. Dem\u0259li, adamlar bu s\u00f6z\u00fc i\u015fl\u0259d\u0259rk\u0259n q\u0259rb sisteminin alternativsiz oldu\u011funu etiraf edirl\u0259r. Bilirl\u0259r ki, Avropada \u0259la bir intizam h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr, Avropa m\u0259d\u0259niyy\u0259ti g\u00fccl\u00fcd\u00fcr, \u00a0Avropada heyvana qoyulan h\u00f6rm\u0259t \u015f\u0259rqd\u0259 he\u00e7 insana qoyulmur. \u015e\u0259rqd\u0259 insan\u0131n Avropan\u0131n bir pi\u015fiyi q\u0259d\u0259r h\u00f6rm\u0259ti yoxdur. Heyvanlar \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7idl\u0259r d\u00fcz\u0259ldibl\u0259r. \u015e\u0259rqd\u0259 is\u0259 qara cipl\u0259r adamlar\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n o t\u0259r\u0259f, bu t\u0259r\u0259f\u0259 ke\u00e7ir. Adam\u0131n ba\u015f\u0131n k\u0259sib, futbol oynay\u0131rlar. S\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 yox, ifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 yox, s\u0259rb\u0259st topla\u015fmaq azadl\u0131\u011f\u0131 yox, insan\u0131n bir qar\u0131\u015fqa q\u0259d\u0259r h\u00f6rm\u0259ti v\u0259 d\u0259y\u0259ri yox\u2026 \u00a0El\u0259 is\u0259, bu adamlar niy\u0259 c\u0131\u011fall\u0131q edirl\u0259r? Avropan\u0131n texnologiyas\u0131ndan, ma\u015f\u0131n\u0131ndan, sabunundan, \u015fampunundan, geyimind\u0259n istifad\u0259 etdikl\u0259ri halda, bu m\u0259hsullar\u0131 haz\u0131rlayan adamlara niy\u0259 \u015f\u0259r v\u0259 b\u00f6htan at\u0131rlar?\n<\/p>\n<p>\n  Bu yax\u0131nlarda dostlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 bir foto payla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. Blokun gir\u0259c\u0259yind\u0259 divara pul yap\u0131\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Kims\u0259 itirmi\u015fdi. \u00a0Tapan adam pulu divara yap\u0131\u015fd\u0131r\u0131b ki, yiy\u0259si g\u00f6rs\u0259, g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn. Hans\u0131 m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sind\u0259 o pul divarda qalard\u0131? Adamlar m\u0259scid\u0259 gir\u0259nd\u0259 ayaqqab\u0131lar\u0131n\u0131 kuloka qoyub \u00f6zl\u0259riyl\u0259 g\u0259zdirirl\u0259r, Allah\u0131n evind\u0259 bir-birin\u0259 etibar etm\u0259y\u0259n adamlar, h\u0259yat\u0131n ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rind\u0259 bir-birl\u0259rin\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 etibar ed\u0259c\u0259kl\u0259r? Niy\u0259 BMW, Mersedes s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fcz halda, bu ma\u015f\u0131nlar\u0131 d\u00fcz\u0259ld\u0259n adamlara \u015f\u0259r at\u0131rs\u0131n\u0131z? H\u0259, tutaq ki, q\u0259rblil\u0259r hamamda \u00e7imm\u0259yi s\u0259lib y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra \u00f6yr\u0259nibl\u0259r. N\u0259 d\u0259xli var? Ax\u0131 bu g\u00fcn istifad\u0259 etdiyiniz \u0259n keyfiyy\u0259tli m\u0259hsullar\u0131n ham\u0131s\u0131 Avropa m\u0259hsullar\u0131d\u0131r. Bu n\u0259 acizlikdir? \u0130kincisi, \u201cq\u0259rbd\u0259 islam, \u015f\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman\u201d ifad\u0259sind\u0259n bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, n\u0259 vaxtsa tarixd\u0259 bu g\u00fcnk\u00fc Avropa tipind\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r olub. Tarixi az-\u00e7ox oxumu\u015fam. Bel\u0259 bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 rast g\u0259lm\u0259mi\u015f\u0259m.\n<\/p>\n<p>\n  Ola bilsin ki, kims\u0259, hans\u0131sa \u015f\u0259rq h\u00f6kmdar\u0131 \u00a0\u0259dal\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirsin, sad\u0259 h\u0259yat s\u00fcrs\u00fcn, d\u00f6vl\u0259tin mal\u0131na haram qatmas\u0131n, h\u0259r k\u0259sin h\u00fcququnu qorusun. Amma daha oturu\u015fmu\u015f \u0259dal\u0259tli sistem m\u00f6vcud olmay\u0131b. Adamlar \u00f6z arzular\u0131n\u0131 tarix kimi dan\u0131\u015f\u0131rlar, ke\u00e7mi\u015fl\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Ke\u00e7mi\u015fl\u0259 ya\u015fayan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi ola bilm\u0259z. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, bel\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k olar ki, islam\u0131n qanunlar\u0131na d\u00fczg\u00fcn riay\u0259t olunsa, q\u0259rb kimi bir sistem qurmaq olar. \u00c7\u00fcnki \u00f6zl\u0259ri dedikl\u0259ri kimi, \u201cq\u0259rbd\u0259 islam var, m\u00fcs\u0259lman yoxdur\u201d. Ham\u0131 bu s\u00f6z\u00fc h\u0259v\u0259sl\u0259 i\u015fl\u0259dir. O zaman bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n aras\u0131nda s\u00f6z\u00fc il\u0259 \u0259m\u0259li \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n adamlar\u0131n say\u0131 azd\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u00a0\u015f\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman var, amma islam yoxdu. \u00a0\u018fg\u0259r m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n aras\u0131nda s\u00f6z\u00fc il\u0259 \u0259m\u0259li \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n adamlar\u0131n say\u0131 \u00e7ox olsayd\u0131, \u015f\u0259rqd\u0259 h\u0259m islam olard\u0131, h\u0259m d\u0259 m\u00fcs\u0259lman.\n<\/p>\n<p>\n  L\u00fctf\u0259n, bu s\u00f6z\u00fc i\u015fl\u0259tm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu s\u00f6z sizin qar\u015f\u0131n\u0131za \u0259n az\u0131 \u00fc\u00e7 ciddi arqument \u00e7\u0131xar\u0131r. Adamlar azadl\u0131q yolunda inqilablar edibl\u0259r, qan t\u00f6k\u00fcbl\u0259r, f\u0131rt\u0131nalar qopub, kils\u0259ni if\u015fa edib, din xadiml\u0259rin yerind\u0259 otuzdurublar, dini istismardan can qurtar\u0131blar, ixtiralar edibl\u0259r, k\u0259\u015ffl\u0259r edibl\u0259r, &#8220;Azadl\u0131q, b\u0259rab\u0259rlik, qarda\u015fl\u0131q&#8221; q\u0131\u015fq\u0131r\u0131blar, azadl\u0131q namin\u0259 qan su yerin\u0259 ax\u0131b\u2026 Adamlar b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ona g\u00f6r\u0259 etm\u0259yibl\u0259r ki, siz \u201cq\u0259rbd\u0259 islam g\u00f6rd\u00fcm, m\u00fcs\u0259lman g\u00f6rm\u0259dim, \u015f\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman g\u00f6rd\u00fcm islam g\u00f6rm\u0259dim\u201d dey\u0259siniz. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, ba\u015fqas\u0131n\u0131n z\u0259hm\u0259tin\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u015f\u0259rik qo\u015fmaq m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n q\u0259dim ad\u0259tl\u0259rind\u0259ndir. \u0130\u015fl\u0259ri g\u00fccl\u0259ri ondan ibar\u0259tdir ki, oturub g\u00f6zl\u0259sinl\u0259r, bir q\u0259rb alimi n\u0259s\u0259 ixtira etsin, bunlar da desin ki bu ixtiraya, bu k\u0259\u015ff\u0259 h\u0259l\u0259 on d\u00f6rd \u0259sr \u0259vv\u0259l i\u015far\u0259 vurulmu\u015fdu. \u018fslind\u0259, is\u0259 problem m\u00fcs\u0259lman t\u0259qvimind\u0259di. Bu t\u0259qvim h\u0259qiqi t\u0259qvimdi. Bu t\u0259qvim reall\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. \u00a0Bu t\u0259qvim\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259l\u0259 Volter, Russo anadan olmay\u0131b, B\u00f6y\u00fck Fransa inqilab\u0131 ba\u015f verm\u0259yib, t\u0259yyar\u0259, qatar, radio, televizor, komputer, mobil telefon k\u0259\u015ff olunmay\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar \u00e7ox vaxt bu k\u0259\u015ffl\u0259rd\u0259n, t\u0259r\u0259qqid\u0259n t\u0259yinat\u0131na uy\u011fun istifad\u0259 etmirl\u0259r&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  Q\u0259rb haqq\u0131nda asanl\u0131qla dan\u0131\u015fan adamlar\u0131n q\u0259rb tarixind\u0259n, q\u0259rb \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan x\u0259b\u0259rl\u0259ri yoxdur. Avropa co\u011frafi m\u0259kan olmaqdan \u0259lav\u0259 h\u0259m d\u0259 \u00a0fikirdir, m\u0259d\u0259niyy\u0259tdir. Bu m\u0259d\u0259niyy\u0259tin alternativi yoxdur. Avropada ya\u015fay\u0131b, \u015f\u0259rq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131xanlar q\u0259rb m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin tarixind\u0259n, q\u0259rb \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan x\u0259b\u0259rsiz adamlard\u0131r. T\u0259kc\u0259 el\u0259 Fransa inqilab\u0131n\u0131n tarixini bir balaca diqq\u0259tl\u0259 oxusalar, bir az ciddi olarlar, n\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131na bir balaca fikir ver\u0259rl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Adamlar \u00f6zl\u0259rin\u0259 \u0259ziyy\u0259t verib dil \u00f6yr\u0259nmirl\u0259r, c\u0259miyy\u0259t\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131rlar v\u0259 yolun asan\u0131n\u0131n\u0131 ged\u0259r\u0259k milliliy\u0259 qa\u00e7\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki Avropa h\u0259yat\u0131na qar\u0131\u015fmaq b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t t\u0259l\u0259b edir. Bunlar is\u0259 z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259mirl\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 ekzotikaya \u00e7evrilm\u0259yi daha \u00fcst\u00fcn tuturlar. Mu\u011fam, dolma, xal\u00e7a, meyxana, toyxana s\u00f6hb\u0259ti edirl\u0259r.\n<\/p>\n<p>\n  Elb\u0259yi H\u0259s\u0259nli ad\u0131nda bir n\u0259f\u0259r vard\u0131, \u00a0\u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 dini y\u00f6n\u00fcml\u00fc bir davaya qalxm\u0131\u015fd\u0131. \u00a0Adama dey\u0259rl\u0259r ki, qarda\u015f, s\u0259n\u0259 \u0259g\u0259r azan laz\u0131m idis\u0259, niy\u0259 Avropaya gedirdin, ged\u0259ydin Pakistana, \u0130rana, \u018ffqan\u0131stana, Suriyaya. Avropa Volter, Russo, Didro kimi n\u0259h\u0259ngl\u0259rin \u00e7iynind\u0259 dayan\u0131b. Servantesl\u0259 F\u00fczulini muqayis\u0259 edin. Avropada fikir var, \u015f\u0259rqd\u0259 is\u0259 s\u00f6z oyunu, g\u00fcl, b\u00fclb\u00fcl, \u015fam, p\u0259rvan\u0259 \u00a0hoqqabazl\u0131\u011f\u0131. Don Kixotun yan\u0131nda F\u00fczuli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 folklor, \u201chak\u0131\u015fta, ay, hak\u0131\u015fta\u201d, yaxud, \u201coturmu\u015fdum divanda, bird\u0259n qap\u0131 d\u00f6y\u00fcld\u00fc\u201d kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u201cDon Kixot\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 mesajlar sonsuzdur. B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t inki\u015faf etdikc\u0259, bu mesajlari daha ayd\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. F\u00fczulinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 is\u0259 s\u00f6z oyunundan savay\u0131 bir \u015fey deyil. \u0130span dilind\u0259n rus dilin\u0259, rus dilind\u0259n Az\u0259rbaycan dilin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f \u201cDon Kixot\u201d \u0259s\u0259ri h\u0259ssas oxucunu k\u0259drl\u0259ndirir, h\u0259yacanland\u0131r\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. F\u00fczuli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 is\u0259 insana \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 yax\u015f\u0131 hec \u00a0n\u0259 vermir. F\u00fczuli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z yar\u0131mqorxaq, yar\u0131mm\u00fcti, g\u00fcc\u0259 boyun \u0259y\u0259n, z\u0259if\u0259 z\u00fclm ed\u0259n, \u00f6z\u00fcnd\u0259n bir pill\u0259 v\u0259zif\u0259linin \u00a0qulluqunda dayanan, \u00f6z\u00fcnd\u0259n balacalar\u0131 bas\u0131b \u0259z\u0259n adam yeti\u015fdir\u0259 bil\u0259r. \u00a0Adamlar \u00fcz\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r. T\u0259xmin\u0259n be\u015f il \u0259vv\u0259l \u00a0F\u00fczuli haq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131m m\u0259qal\u0259d\u0259n b\u0259rk \u0259s\u0259bl\u0259\u015f\u0259n bir n\u0259f\u0259r \u00f6z fikrini yolun ortas\u0131nda m\u0259n\u0259 bildirdi. G\u00f6rd\u00fcm adam\u0131n \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 F\u00fczulid\u0259n x\u0259b\u0259ri yoxdu. Dedim: \u201cBir q\u0259z\u0259l de F\u00fczulid\u0259n\u201d. M\u0259lum oldu ki, adam F\u00fczulinin he\u00e7 bir misras\u0131n da bilmir. Sad\u0259c\u0259 e\u015fidib ki, F\u00fczuli dahidi, v\u0259ssalam. Daha ara\u015fd\u0131rmay\u0131b ki, F\u00fczuli niy\u0259 dahidi, niy\u0259 bu adama dahi deyirl\u0259r? N\u0259y\u0259 inand\u0131qlar\u0131n\u0131, niy\u0259 inand\u0131qlar\u0131n\u0131 bilm\u0259y\u0259n adamlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259y\u0259r sahibi kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259si \u0259sl karikaturad\u0131. Q\u0259z\u0259bl\u0259nmi\u015f oxucuya F\u00fczulid\u0259n bir iki q\u0259z\u0259l dedim. Dedim: \u201cA ki\u015fi, m\u0259n F\u00fczulid\u0259n he\u00e7 olmasa bir iki q\u0259z\u0259l \u0259zb\u0259rl\u0259mi\u015f\u0259m, s\u0259n he\u00e7 F\u00fczulid\u0259n bir misra bel\u0259 bilmirs\u0259n\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  F\u00fczulinin \u201cLeyli v\u0259 Mecnun\u201du \u015eekspirin \u201cRomeo v\u0259 Culyetta\u201ds\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00a0sad\u0259c\u0259 \u201cYarpaq t\u00f6k\u00fcm\u00fc\u201d serial\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bir poemad\u0131. M\u0259cnun Leyliy\u0259: \u201cget, s\u0259n o Leyli deyils\u0259n!\u201d dedi. Guya, sevgisini m\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259\u015fdirdi. Romeo is\u0259 \u00f6z sevgilisini g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn balkona d\u0131rma\u015fd\u0131. Bax, budu f\u0259rq. \u0130ndi b\u0259zi insanlar \u0259lini \u0259lin\u0259 s\u00fcrt\u0259r\u0259k dey\u0259c\u0259k ki, m\u00fc\u0259llif F\u00fczuli f\u0259ls\u0259f\u0259sini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259yib. \u00d6zl\u0259ri \u00f6zl\u0259rin\u0259 t\u0259s\u0259lli ver\u0259c\u0259kl\u0259r. M\u0259n\u0259 bel\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 laz\u0131m deyil. \u015e\u0259rq insan\u0131n\u0131n beyni \u00f6z bakir\u0259liyini itirm\u0259yib. Beyinin \u00f6z bakir\u0259liyini itirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kitablar, \u0259s\u0259rl\u0259r, \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259nqid\u0259 a\u00e7\u0131q olmal\u0131d\u0131. Daha yaziya gor\u0259 tutub adami krandan asmirlar, ba\u015f\u0131n k\u0259smirl\u0259r,\u00a0 vurub \u00f6ld\u00fcrm\u00fcrl\u0259r. \u018fg\u0259r \u00f6z d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 inan\u0131rlarsa, t\u0259nqid\u0259 icaz\u0259 versinl\u0259r, g\u00f6r\u0259k bu t\u0259nqidl\u0259rd\u0259n sonra kim kimi sevec\u0259k. Yaln\u0131z ciddi t\u0259nqidd\u0259n sonra h\u0259qiqi sevgi ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259r. Qorxu m\u00fchitind\u0259 sevgi ola bilm\u0259z. Zorla sevgi olmur.\n<\/p>\n<p>\n  H\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 Taqor deyirdi ki, indi xalqlar\u0131n inki\u015faf d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr. Y\u0259ni, utanmadan sivil xalqlar\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tini b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ortaq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti kimi \u00f6yr\u0259nm\u0259k, faydalanmaq, t\u0259yinat\u0131na uy\u011fun istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. B\u0259z\u0259n deyirl\u0259r ki, yazarlar problemi g\u00f6st\u0259rir, amma \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu g\u00f6st\u0259rmir. Yazar\u0131n i\u015fi problemi g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. Laz\u0131m g\u0259l\u0259nd\u0259, d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259n ekspert kimi dan\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z, guya bilmirsiniz \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu n\u0259dir? \u018fg\u0259r \u015f\u0259rq sizin \u00fc\u00e7\u00fcn bu q\u0259d\u0259r qiym\u0259tlidirs\u0259, \u0259g\u0259r \u015f\u0259rqi bu q\u0259d\u0259r sevirsinizs\u0259, o zaman niy\u0259 m\u00fcalic\u0259 olumaq \u00fc\u00e7\u00fcn Avropaya gedirsiniz? \u00d6vladlar\u0131n\u0131z\u0131 t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Avropa m\u0259kt\u0259bl\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rirsiniz. \u00d6z\u00fcn\u00fcz\u0259 laz\u0131m olanda n\u0259yin d\u00fcz, n\u0259yin s\u0259hv oldu\u011funu \u00e7ox d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n edirsiniz.\u00a0 \u00c7\u0131x\u0131\u015f yolunu tarix \u00e7oxdan g\u00f6st\u0259rib. M\u0259d\u0259ni xalqlardan ya\u015fama\u011f\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti \u00f6yr\u0259nm\u0259lisiniz, oxumal\u0131s\u0131n\u0131z. Bu g\u00fcn bir insan\u0131n \u00f6z\u00fc \u00f6z\u00fcn\u00fc yeti\u015fdirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r bir \u015f\u0259rait var. Adamlar i\u015f yeri dedikl\u0259ri yerl\u0259rd\u0259, ofisl\u0259rd\u0259, ma\u011fazalarda saatlarla bo\u015f vaxt ke\u00e7irirl\u0259r. Halbuki, \u00f6z s\u0259viyy\u0259l\u0259rini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi m\u00f6vzuda s\u0259n\u0259dli filml\u0259r\u0259 baxa bil\u0259rl\u0259r. M\u00fcharib\u0259l\u0259rin, inqilablarin \u00a0tarixi haqqinda h\u0259r c\u00fcr filml\u0259r var. Sad\u0259c\u0259 internetd\u0259 axtar\u0131\u015fa verib, baxmaq laz\u0131md\u0131r. \u0130sraf\u00e7\u0131l\u0131q etm\u0259k laz\u0131m deyil. B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 kreditin alt\u0131nda inl\u0259yir. Adamlar bir-birl\u0259rinin b\u0259hsin\u0259 kredit g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k mebel, ma\u015f\u0131n b\u0259r-b\u0259z\u0259k al\u0131blar. \u00c7\u0131x\u0131\u015f yolu Volterin \u201cKandid\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 d\u0259qiq g\u00f6st\u0259rilib.\n<\/p>\n<\/p>\n<p>\n  \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Volter \u0259jdahad\u0131r!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 Volter \u0259jdahad\u0131r!<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":6299,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-163338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 Volter \u0259jdahad\u0131r!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-02-28T18:54:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1529.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman\",\"datePublished\":\"2014-02-28T18:54:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/\"},\"wordCount\":2265,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1529.png\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/\",\"name\":\"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1529.png\",\"datePublished\":\"2014-02-28T18:54:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1529.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1529.png\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/qerbde-islam-serqde-muselman\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman - MEYDAN.TV","og_description":"\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 Volter \u0259jdahad\u0131r!","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2014-02-28T18:54:00+00:00","og_image":[{"width":500,"height":500,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1529.png","type":"image\/png"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman","datePublished":"2014-02-28T18:54:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/"},"wordCount":2265,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1529.png","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/","name":"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1529.png","datePublished":"2014-02-28T18:54:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1529.png","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/1529.png","width":500,"height":500,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/qerbde-islam-serqde-muselman\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Q\u0259rbd\u0259 \u0130slam, \u015e\u0259rqd\u0259 m\u00fcs\u0259lman"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=163338"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163338\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6299"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=163338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=163338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=163338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}