{"id":163129,"date":"2014-01-21T15:06:57","date_gmt":"2014-01-21T15:06:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/"},"modified":"2014-01-21T15:06:57","modified_gmt":"2014-01-21T15:06:57","slug":"islamin-demokratiyaya-baxisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/","title":{"rendered":"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/4737\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-4737\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/4743\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-4743\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  \u0130slam v\u0259 demokratiyan\u0131n ortaq v\u0259 f\u0259rqli prinsipl\u0259rin\u0259 dair m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 uzun ill\u0259r \u0259vv\u0259l start verils\u0259 d\u0259, bu m\u00f6vzu h\u0259l\u0259 d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlamaqdad\u0131r. Bu sual h\u0259mi\u015f\u0259 insanlarda b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur: \u0130slam v\u0259 demokratiya \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc, yoxsa tamamil\u0259 \u0259ks anlay\u0131\u015flard\u0131r? Bu suala ayd\u0131nlq g\u0259tirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00f6nc\u0259 demokratiya anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 q\u0131sa olaraq izah edib, \u0130slam dini il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011fam.\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    Demokratiya n\u0259dir?<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  Demokratiya (demos &#8211; xalq v\u0259 cracia &#8211; hakimiyy\u0259t) xalq\u0131n xalq \u00fcz\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259ti, xalq hakimiyy\u0259ti anlam\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir. Lakin siyasi termin olaraq, demokratiyan\u0131 konkret t\u0259rif verm\u0259k \u00e7\u0259tindir. Bununla bel\u0259, bu termin haqq\u0131nda \u0259n populyar bax\u0131\u015f\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k dey\u0259 bil\u0259rik ki, demokratiya fiziki \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 m\u00f6vcud imkanlardan b\u0259rab\u0259r yararlanmalar\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 s\u0259rb\u0259st i\u015ftirak haqq\u0131 tan\u0131y\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    Demokratiyan\u0131n prinspl\u0259ri<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  1. Diktaturan\u0131n inkar\u0131; Demokratik prinsipl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, liderl\u0259r azad v\u0259 s\u0259rb\u0259st se\u00e7ki yolu il\u0259 se\u00e7ilm\u0259lidir.\n<\/p>\n<p>\n  2. \u0130ctimai i\u015ftirak; Xalq m\u0259murlar\u0131n se\u00e7ilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak edib onlar\u0131n m\u0259suliyy\u0259t hissini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, qanunvericiliyi m\u00fc\u0259yy\u0259n bir \u015f\u0259xsin inhisar\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  3. B\u0259rab\u0259rlik; Bu prinsip\u0259 \u0259sas\u0259n, \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 qanun qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqa malikdirl\u0259r, kims\u0259nin bir ba\u015fqas\u0131na nisb\u0259t\u0259n m\u00fcst\u0259sna h\u00fcququ yoxdur.\n<\/p>\n<p>\n  4. Demokratik sistemd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar ifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131, s\u0259rb\u0259st topla\u015fma, m\u00fcst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259, vicdan azadl\u0131\u011f\u0131 h\u00fcquqlar\u0131na malik olurlar v\u0259 bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t onlara qar\u015f\u0131 he\u00e7 bir t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259r\u0259 bilmir;\n<\/p>\n<p>\n  5. Qanunun aliliyi; Bu prinsip f\u0259rdl\u0259rin azadl\u0131q v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edir.\n<\/p>\n<p>\n  6. Xalq hakimiyy\u0259ti; Bu prinsip demokratiyan\u0131n \u00f6z\u0259yini t\u0259\u015fkil edir;\n<\/p>\n<p>\n  7. H\u00f6kum\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t. Bu prinsip\u0259 \u0259sas\u0259n, xalq se\u00e7diyi n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r, qanunverici hakimiyy\u0259t, b\u00fcdc\u0259y\u0259 n\u0259zar\u0259t, impi\u00e7ment v\u0259 s. h\u00fcquqlarla h\u00f6k\u00fcm\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259k h\u00fcququna malik olur.\n<\/p>\n<p>\n  <i><br \/>\n    \u0130slam v\u0259 demokratiya<br \/>\n  <\/i>\n<\/p>\n<p>\n  Demokratiya haqq\u0131nda yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz prinsipl\u0259ri \u0259sas tutaraq dey\u0259 bil\u0259rik ki, demokratiya il\u0259 \u0130slam\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ortaq prinsipl\u0259r birl\u0259\u015fdirir. Bu fikrin isbat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sadalanan demokratik prinsipl\u0259ri \u0130slam \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 izah etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011fam. Lakin onu da qeyd edim ki, m\u00fczakir\u0259 obyekti kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015f oldu\u011fundan bu ki\u00e7ik yaz\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 yaln\u0131z \u00f6t\u0259ri toxunma\u011fa imkan verir.\n<\/p>\n<p>\n  a) \u0130slam v\u0259 diktatura<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259t istibdad, diktatura, \u015f\u0259xsi m\u0259nafel\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 deyil (53: 3, 4.), \u0259dal\u0259t, s\u0259lahiyy\u0259tli \u015f\u0259xsl\u0259rin ortaq m\u00f6vqel\u0259ri \u0259sas\u0131nda idar\u0259 edilm\u0259lidir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 din tarixini m\u00fctali\u0259 etdikd\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, b\u00fct\u00fcn pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin ilk \u0259sas i\u015fi Firon, N\u0259mrud, Haman, \u018fbu L\u0259h\u0259b, \u018fbu S\u00fcfyan v\u0259 dig\u0259r diktatorlarla m\u00fcbariz\u0259 aparmaq, eyni zamanda \u0259dal\u0259tli hakimiyy\u0259t qurmaq olub. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Qurani-k\u0259rimd\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin missiyas\u0131 haqq\u0131nda s\u00f6z a\u00e7ark\u0259n onlar\u0131n \u0259dal\u0259tl\u0259 h\u00f6km etm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259vl\u0259ndirildiyi qeyd olunur: &#8220;And olsun ki, Biz pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rimizi a\u00e7\u0131q-a\u015fkar d\u0259lill\u0259rl\u0259 g\u00f6nd\u0259rdik. Biz onlara birlikd\u0259 kitab v\u0259 \u0259dal\u0259t t\u0259r\u0259zisi nazil etdik ki, insanlarla \u0259dal\u0259tl\u0259 r\u0259ftar etsinl\u0259r.&#8221; (57: 25) Yaxud Davud pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 deyilir: &#8220;Ey Davud! Biz s\u0259ni yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 x\u0259lif\u0259 etdik. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 insanlar aras\u0131nda \u0259dal\u0259tl\u0259 h\u00f6km et&#8230;&#8221; (38: 26) Hz. \u018fli m\u00fcxt\u0259lif k\u0259lamlar\u0131nda diktatorlu\u011fu t\u0259nqid ed\u0259r\u0259k, z\u0259r\u0259rl\u0259rini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir. Onun fikrinc\u0259, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 he\u00e7 vaxt \u015f\u0259xsi r\u0259y\u0259 g\u00fcv\u0259nib diktatorluq etm\u0259m\u0259lidirl\u0259r. Bu hal onlar\u0131n haqq yoldan azmas\u0131, h\u0259lak olmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k. Diktatorlar\u0131n s\u0259hv v\u0259 yanl\u0131\u015flara yol verm\u0259si lab\u00fcdd\u00fcr, onlar d\u00fc\u015fm\u0259n \u00f6n\u00fcnd\u0259 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.&#8221; (&#8220;\u011e\u00fcr\u0259r \u0259l-hik\u0259m, d\u00fcr\u0259r \u0259l-k\u0259lim&#8221;-d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif h\u0259disl\u0259r) \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259, yaln\u0131z pey\u011f\u0259mb\u0259r v\u0259 imamlar Allah t\u0259r\u0259find\u0259n se\u00e7ilir v\u0259 dig\u0259r r\u0259hb\u0259rl\u0259r is\u0259,dini prinsipl\u0259r \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k, s\u0259lahiyy\u0259tli \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259 ya se\u00e7ki vasit\u0259si il\u0259 se\u00e7il\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r, imamlar Allah t\u0259r\u0259find\u0259n se\u00e7ils\u0259 d\u0259 onlar\u0131n \u00f6z missyalar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn xalq d\u0259st\u0259yi (bey\u0259t) b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m k\u0259sb edir. Y\u0259ni bu d\u0259st\u0259k olmadan onlar ilahi v\u0259zif\u0259l\u0259rini icra ed\u0259 bilm\u0259zl\u0259r. Din tarixin\u0259 q\u0131sa ekskursiya etdikd\u0259, g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259sum imamlar Allah\u0131n \u0259mri, Hz. M\u0259h\u0259mm\u0259d (s) vasit\u0259si il\u0259 ilahi v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 se\u00e7ils\u0259l\u0259r d\u0259, m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n xalq d\u0259st\u0259yi ala bilm\u0259dikl\u0259rind\u0259n, r\u0259smi olaraq missiyalar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259yibl\u0259r. Nec\u0259 ki, \u0130mam \u018fli (\u0259) v\u0259 \u0130mam H\u0259s\u0259n\u0259 (\u0259) bu d\u0259st\u0259k verilm\u0259dikd\u0259 (bey\u0259t edilm\u0259dikd\u0259) dini xilaf\u0259t \u0259m\u0259vil\u0259rin \u0259lin\u0259 ke\u00e7ir. Yaxud K\u00fcf\u0259 camaat\u0131 \u0130mam H\u00fcseyni (\u0259) r\u0259hb\u0259r olma\u011fa d\u0259v\u0259t etm\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, sonda ona qar\u015f\u0131 nax\u0259l\u0259fliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259, ac\u0131 K\u0259rb\u0259la hadis\u0259si ba\u015f verir.<br \/>\n  <br \/>\n  Qeyd edim ki, \u0130slam terminologiyas\u0131nda bey\u0259t, xalq\u0131n r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsd\u0259n ita\u0259t etm\u0259y\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin idar\u0259\u00e7iliyini ona h\u0259val\u0259 etm\u0259y\u0259 haz\u0131r olmas\u0131na deyilir.\n<\/p>\n<p>\n  b) \u0130ctimai i\u015ftirak<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259, pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r, v\u0259hy\u0259 uy\u011fun (53: 3, 4.) \u0259m\u0259l etm\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, xalqla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259li, fikirl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259lidirl\u0259r: &#8220;(Ya R\u0259sulum!) Allah\u0131n m\u0259rh\u0259m\u0259ti s\u0259b\u0259bin\u0259 s\u0259n onlarla (d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259n qa\u00e7\u0131b sonra yan\u0131na qay\u0131danlarla) yum\u015faq r\u0259ftar etdin. \u018fg\u0259r qaba, s\u0259rt \u00fcr\u0259kli olsayd\u0131n, \u0259lb\u0259tt\u0259, onlar s\u0259nin \u0259traf\u0131ndan da\u011f\u0131l\u0131b ged\u0259rdil\u0259r. Art\u0131q s\u0259n onlar\u0131 \u0259fv et, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn (Allahdan) ba\u011f\u0131\u015flanmaq dil\u0259, i\u015fd\u0259 onlarla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015f, q\u0259ti q\u0259rara g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 Allaha t\u0259v\u0259kk\u00fcl et! H\u0259qiq\u0259t\u0259n Allah (Ona) t\u0259v\u0259kk\u00fcl ed\u0259nl\u0259ri sev\u0259r!&#8221; (3: 156) Hz. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u00f6z\u00fc d\u0259 s\u0259hab\u0259l\u0259rin\u0259 &#8220;m\u0259n\u0259 m\u0259\u015fv\u0259r\u0259tl\u0259rinizi bildirin&#8221; dey\u0259r\u0259k daima onlar\u0131n fikirl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. H\u0259m d\u0259 bu, \u00e7ox ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, xalq\u0131n d\u0259st\u0259yi, i\u015ftirak\u0131 olmadan he\u00e7 bir siyasi q\u00fcvv\u0259 ax\u0131ra q\u0259d\u0259r duru\u015f g\u0259tir\u0259 bilm\u0259z.\n<\/p>\n<p>\n  c) \u0130slam v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik<br \/>\n  <br \/>\n  \u00d6nc\u0259 qeyd edim ki, \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259, irqind\u0259n, dilind\u0259n, ictimai m\u00f6vqeyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, he\u00e7 k\u0259s ba\u015fqas\u0131ndan \u00fcst\u00fcn say\u0131lm\u0131r. Allah qat\u0131nda yaln\u0131z l\u0259yaq\u0259tli \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u0259 malikdirl\u0259r: &#8220;Ey insanlar! Biz sizi bir ki\u015fi v\u0259 bir qad\u0131ndan (Ad\u0259m v\u0259 H\u0259vvadan) yaratd\u0131q. Sonra bir-birinizi tan\u0131yas\u0131n\u0131z (kimliyinizi bil\u0259siniz) dey\u0259, sizi xalqlara v\u0259 q\u0259bil\u0259l\u0259r\u0259 ay\u0131rd\u0131q. Allah yan\u0131nda \u0259n h\u00f6rm\u0259tli olan\u0131n\u0131z Allahdan \u0259n \u00e7ox qorxan\u0131n\u0131zd\u0131r (pis \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259kin\u0259ninizdir). H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Allah (h\u0259r \u015feyi) bil\u0259ndir, (h\u0259r \u015feyd\u0259n) x\u0259b\u0259rdard\u0131r.&#8221; (49: 13) Hz. \u018fli, valil\u0259rind\u0259n biri olan Malik \u018f\u015ft\u0259r\u0259 deyir: &#8220;Q\u0259lbind\u0259 insanlara qar\u015f\u0131, sevgi-m\u0259h\u0259bb\u0259t hakim olsun. Onlarla y\u0131rt\u0131c\u0131 heyvan kimi davranma. \u00c7\u00fcnki, insanlar iki qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r: bir qrupu s\u0259nin din qarda\u015flar\u0131nd\u0131r, dig\u0259ri qurp is\u0259 yaran\u0131\u015fda s\u0259n\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259nl\u0259r&#8221;. (&#8220;N\u0259hc \u0259l-b\u0259la\u011f\u0259&#8221;, Malik \u018f\u015ft\u0259r\u0259 m\u0259ktub.) Habel\u0259, \u0130slama g\u00f6r\u0259, qanun qar\u015f\u0131s\u0131nda da ham\u0131 b\u0259rab\u0259rdir v\u0259 burada he\u00e7 k\u0259s\u0259 x\u00fcsusi imtiyaz verilmir. Hz. M\u0259h\u0259mm\u0259din (s) bildirdiyi kimi, insanlar qanun qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqa malikdirl\u0259r. (&#8220;\u018f\u0259t-T\u0259hzib&#8221;, c. 9, s\u0259h. 90) Yaxud Hz. \u018fli buyurur ki, h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259dal\u0259tli olmaq laz\u0131md\u0131r. H\u0259tta \u0259n yax\u0131n adamlar, qohumlar z\u0259r\u0259r g\u00f6rs\u0259l\u0259r bel\u0259, qanuna riay\u0259t edilm\u0259lidir. (&#8220;N\u0259hc \u0259l-b\u0259la\u011f\u0259&#8221;, Malik \u018f\u015ft\u0259r\u0259 m\u0259ktub.)\n<\/p>\n<p>\n  \u00e7) \u0130slam v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif azadl\u0131qlar\u064e<br \/>\n  <br \/>\n  Allah-Tat\u0259ala insan\u0131 azad x\u0259lq etmi\u015fdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onu he\u00e7 k\u0259sin qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259slim olmama\u011fa, boyun \u0259ym\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Eyni il\u0259 Hz. \u018flinin &#8220;Ba\u015fqas\u0131n\u0131n qulu olma, Allah s\u0259ni azad yaratm\u0131\u015fd\u0131r&#8221; k\u0259lam\u0131 bunu t\u0259sdiq edir. Yuxar\u0131da qeyd edil\u0259nl\u0259rd\u0259n v\u0259 ya sonrak\u0131 izahlardan m\u0259lum olur, \u0130slam dini s\u0259rb\u0259st topla\u015fma\u011fa, m\u00fcst\u0259qil m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259, vicdan azadl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 deyil. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b, burada ifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 bir q\u0259d\u0259r geni\u015f s\u00f6z a\u00e7maq ist\u0259rdim. \u018fvv\u0259la, onu qeyd edim ki, \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259 azadl\u0131q qeydsiz-\u015f\u0259rtsiz q\u0259bul edilmir, h\u0259r bir azadl\u0131q insan\u0131n kamal\u0131na, s\u0259ad\u0259tin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259lidir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, ist\u0259r \u015e\u0259rqd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Q\u0259rbd\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259siz m\u00fctl\u0259q azadl\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131 yoxdur. Almaniyal\u0131 siyasi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Neyman Franz (Franz Leopold Neumann) deyir ki, el\u0259 bir siyasi sistem yoxdur v\u0259 ola da bilm\u0259z ki, f\u0259rdl\u0259rin azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259, qeydsiz-\u015f\u0259rtsiz q\u0259bul etsin. (&#8220;Azadl\u0131q, q\u00fcdr\u0259t hakimiyy\u0259t v\u0259 qanun&#8221;. &#8220;Azadl\u0131q, m\u0259ntiq v\u0259 iman&#8221; kitab\u0131na istinad\u0259n. s\u0259h. 46.) Bunu h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin ali qanunlar\u0131, cinay\u0259t m\u0259c\u0259ll\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u0259sdiq edir. Bu dair\u0259d\u0259 \u0130slam dini d\u0259 ifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul edir v\u0259 h\u0259tta bunu fitri hal kimi tan\u0131y\u0131r: &#8220;Ona dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 (fikrini v\u0259 duy\u011fular\u0131n\u0131 b\u0259yan etm\u0259yi) \u00f6yr\u0259tdi&#8221; (55: 4) Amma b\u00fct\u00fcn fikirl\u0259r elm , m\u0259ntiq \u0259sas\u0131nda ifad\u0259 edilm\u0259lidir: &#8220;(Ey insan!) Bilm\u0259diyin bir \u015feyin ard\u0131nca getm\u0259 (bacarmad\u0131\u011f\u0131n bir i\u015fi g\u00f6rm\u0259, bilm\u0259diyin bir s\u00f6z\u00fc d\u0259 dem\u0259). \u00c7\u00fcnki qulaq, g\u00f6z, v\u0259 \u00fcr\u0259k &#8211; bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131ndan (sahibinin etdiyi \u0259m\u0259l, dediyi s\u00f6z bar\u0259sind\u0259) sor\u011fu-sual olunacaqd\u0131r.&#8221; (17: 36) Burada bununla kifay\u0259tl\u0259nir, ifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 4-c\u00fc m\u00fcdd\u0259ada qeyd edil\u0259n dig\u0259r azadl\u0131qlar bar\u0259d\u0259 m\u00fcst\u0259qil bir yaz\u0131da daha geni\u015f s\u00f6z a\u00e7aca\u011fam. d) Qanunun aliliyi. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, \u0130slam qanuni bir c\u0259miyy\u0259tin t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r v\u0259 he\u00e7 bir halda kimins\u0259 qanuna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmas\u0131na icaz\u0259 vermir. Yuxar\u0131da qeyd edildiyi kimi, dinimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 qanun \u0259n yax\u0131n adamlar\u0131n, qohumlar\u0131n \u0259leyhin\u0259 olsa bel\u0259, riay\u0259t edilm\u0259lidir, qanuna \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r. (&#8220;N\u0259hc \u0259l-b\u0259la\u011f\u0259&#8221;, Malik \u018f\u015ft\u0259r\u0259 m\u0259ktub.)\n<\/p>\n<p>\n  e) \u0130slam v\u0259 Xalq hakimiyy\u0259ti<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130slam dinind\u0259 bu prinsip m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259r daxilind\u0259 q\u0259bul edilir. \u00c7\u00fcnki, \u0130slam d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259, hakimiyy\u0259tin legitimliyinin qayna\u011f\u0131 Allah\u0131n vilay\u0259tidir. Nec\u0259 ki, Qurani-k\u0259rimd\u0259 deyilir: &#8220;&#8230;H\u00f6km ancaq Allah\u0131nd\u0131r. Haqq\u0131 yaln\u0131z O b\u0259yan ed\u0259r. O (haqla batili) ay\u0131rd ed\u0259nl\u0259rin \u0259n yax\u015f\u0131s\u0131d\u0131r!\u201d (6: 57) \u0130nsanlara is\u0259 ilahi qanunlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259k ixtiyar\u0131 verilir. \u0130slam dini il\u0259 demokratiyan\u0131n \u0259sas f\u0259rqi bundad\u0131r. Demokratiya, insana Allahdan m\u00fcst\u0259qil olaraq, insana hakimiyy\u0259t haqq\u0131 verir. Lakin \u0130slam insan \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259qil hakimiyy\u0259t haqq\u0131 tan\u0131m\u0131r, ona ilahi hakimiyy\u0259tin fonunda hakimiyy\u0259t haqq\u0131na sahib olma\u011fa izn verir.\n<\/p>\n<p>\n  \u0259) \u0130slam v\u0259 h\u00f6k\u00fcm\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t<br \/>\n  <br \/>\n  \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259m d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7usu \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z davran\u0131\u015flar\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259li, v\u0259zif\u0259sind\u0259n sui-istifad\u0259 etm\u0259m\u0259lidir. Nec\u0259 ki, Hz. \u018fli valil\u0259rind\u0259n birin\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 deyir ki, yiy\u0259l\u0259ndiyin v\u0259zif\u0259, m\u0259qam q\u0259nim\u0259t, ov deyil ki, onunla ist\u0259diyin kimi r\u0259ftar ed\u0259s\u0259n. \u018fksin\u0259, s\u0259n\u0259 qorunmas\u0131 v\u0259 m\u00fchafiz\u0259si h\u0259val\u0259 edil\u0259n bir \u0259man\u0259tdir. (&#8220;N\u0259hc \u0259l-b\u0259la\u011f\u0259&#8221;, Az\u0259rbaycan valisin\u0259 m\u0259ktub.) H\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar, cinsiyy\u0259tind\u0259n, m\u0259suliyy\u0259tind\u0259n, ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, &#8220;yax\u015f\u0131l\u0131qlara yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259r\u0259 d\u0259v\u0259t, pislikl\u0259rd\u0259n pis i\u015fl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259&#8221; (\u0259mr bil-m\u0259ruf, n\u0259hy \u0259nil-munk\u0259r) prinsipin\u0259 \u0259sas\u0259n, z\u0259ruri bildikl\u0259ri zaman m\u0259murlara x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etm\u0259lidirl\u0259r. \u0130zahl\u0131 fiqh kitablar\u0131nda &#8220;furu ud-din&#8221;inin b\u00f6lm\u0259l\u0259rnd\u0259n olan &#8220;yax\u015f\u0131l\u0131qlara d\u0259v\u0259t, pislikl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259&#8221; haqq\u0131nda s\u00f6z a\u00e7\u0131laraq, bu qaydan\u0131n \u0259hat\u0259 dair\u0259si, \u015f\u0259raiti bar\u0259d\u0259 geni\u015f \u015f\u0259rhl\u0259r verilmi\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xalq\u0131n d\u0259st\u0259yi olmadan he\u00e7 bir siyasi q\u00fcvv\u0259 duru\u015f g\u0259tir\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":4737,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-163129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131 - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131 - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Xalq\u0131n d\u0259st\u0259yi olmadan he\u00e7 bir siyasi q\u00fcvv\u0259 duru\u015f g\u0259tir\u0259 bilm\u0259z.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-01-21T15:06:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7653.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"580\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"580\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131\",\"datePublished\":\"2014-01-21T15:06:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/\"},\"wordCount\":2325,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/7653.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/\",\"name\":\"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131 - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/7653.jpg\",\"datePublished\":\"2014-01-21T15:06:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/7653.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/7653.jpg\",\"width\":580,\"height\":580,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/islamin-demokratiyaya-baxisi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131 - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131 - MEYDAN.TV","og_description":"Xalq\u0131n d\u0259st\u0259yi olmadan he\u00e7 bir siyasi q\u00fcvv\u0259 duru\u015f g\u0259tir\u0259 bilm\u0259z.","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2014-01-21T15:06:57+00:00","og_image":[{"width":580,"height":580,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7653.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131","datePublished":"2014-01-21T15:06:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/"},"wordCount":2325,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7653.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/","name":"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131 - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7653.jpg","datePublished":"2014-01-21T15:06:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7653.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/7653.jpg","width":580,"height":580,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/islamin-demokratiyaya-baxisi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u0130slam\u0131n demokratiyaya bax\u0131\u015f\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=163129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163129\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=163129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=163129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=163129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}