{"id":162994,"date":"2013-12-18T19:05:28","date_gmt":"2013-12-18T19:05:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meydan.tv\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/"},"modified":"2013-12-18T19:05:28","modified_gmt":"2013-12-18T19:05:28","slug":"yeni-dunyanin-savaslari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/","title":{"rendered":"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/4334\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-4334\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\">\n  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/4337\/\" alt=\"\" class=\"wp-image-4337\"\/><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>\n  Bu m\u0259s\u0259l\u0259 haqq\u0131nda bir dostuma s\u00f6hb\u0259t ed\u0259rk\u0259n Fransada ya\u015fasa da bak\u0131l\u0131 l\u0259hc\u0259sil\u0259 g\u00f6z\u0259l bir reaksiya verdi : \u201cAla, biz h\u0259l\u0259 harday\u0131q?\u201d\n<\/p>\n<p>\n  Regionda m\u00fcharib\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri, 18-19. \u0259sr sayaq mill\u0259tsev\u0259rlik v\u0259 ya v\u0259t\u0259nsev\u0259rlik, imperial arzular, \u0259razi iddialar\u0131, etnik h\u00fcquqlar, bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 19. \u0259sr sayaq ateist-deist-dindar debatlar\u0131, demokratiyan\u0131n t\u0259m\u0259ll\u0259ri haqq\u0131nda intellektuallar aras\u0131ndak\u0131 didi\u015fm\u0259, demokratiyan\u0131n yoxlu\u011fu, milliy\u0259t\u00e7ilik-tolerantl\u0131q, sa\u011f-sol ziddiy\u0259tl\u0259ri, modernit\u0259 v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259&#8230; Bunlar ham\u0131s\u0131 \u0259n gec 20. \u0259srin ortalar\u0131nda qalm\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r idi. Sivill\u0259\u015fmi\u015f d\u00fcnyada t\u0259bii. Dindarlar\u0131n \u0259lind\u0259n qa\u00e7d\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ed\u0259n intellektuallar, kas\u0131bl\u0131\u011f\u0131n \u0259lind\u0259n qa\u00e7an dindarlar, kas\u0131bl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 \u201cxo\u015fb\u0259xt\u201d olan v\u0259 g\u00f6yd\u0259 Allaha, yerd\u0259 h\u00f6kum\u0259t\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr ed\u0259n kas\u0131blar, h\u0259r k\u0259si varl\u0131 sayan varl\u0131lar, varlanma\u011fa utanan arl\u0131lar&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  Biz bunlarda ik\u0259n d\u00fcnya haradad\u0131r?\n<\/p>\n<p>\n  Yax\u0131n zamanalarda Reutersin frans\u0131z bran\u015f\u0131 LesEchos-da \u00e7ox maraql\u0131 bir termin\u0259 rast g\u0259ldim : \u00d6lk\u0259l\u0259r v\u0259 firmalar aras\u0131nda \u201cTalantlar sava\u015f\u0131\u201d. Modern \u00e7a\u011fa dair bir ne\u00e7\u0259 sava\u015f n\u00f6v\u00fcnd\u0259n x\u0259b\u0259rim vard\u0131, ancaq talantlar sava\u015f\u0131 haqq\u0131nda e\u015fitm\u0259kl\u0259 bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131 yazmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldim.\n<\/p>\n<p>\n  Dem\u0259li, ara\u015fd\u0131rma g\u00f6st\u0259rir ki, qar\u015f\u0131dak\u0131 20 ild\u0259 d\u00fcnyada 40 million talantl\u0131 insan \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olacaq. Ona g\u00f6r\u0259 yox ki, d\u00fcnya insanlar\u0131 ged\u0259r\u0259k debill\u0259\u015fir, sad\u0259c\u0259 iqtisadi inki\u015faf tempi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259td\u0259n daha m\u00fck\u0259mm\u0259l olma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Daha \u00e7ox sayda g\u0259ncl\u0259rin t\u0259hsil almas\u0131, daha y\u00fcks\u0259k v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tli elmi d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 \u00e7atmas\u0131 m\u0259hsuldar proses\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si ehtiyac\u0131 art\u0131r. Ad\u0259t\u0259n, adi insanlar i\u015f axtar\u0131r. Ancaq, talantl\u0131 insanlar\u0131 firmalar v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259ri axtar\u0131rlar. Amerikan\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rd\u0259n biridir (k\u00f6hn\u0259 fenomendir) beyin miqrasiyas\u0131. Ancaq, bunun sava\u015f hal\u0131na g\u0259lm\u0259si t\u0259pt\u0259z\u0259 m\u00f6vzudur.\n<\/p>\n<p>\n  B\u0259li, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r art\u0131q d\u00fcnyadak\u0131 talantlar (irqind\u0259n v\u0259 dinind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq) u\u011frunda sava\u015f\u0131rlar. Onu da \u0259lav\u0259 edim ki, 40 million talant\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 45 million da orta s\u0259viyy\u0259li pe\u015f\u0259karlar\u0131n \u0259lav\u0259 edilm\u0259si laz\u0131md\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 \u201cemergent markets\u201d adlanan, s\u0131\u00e7rayan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259. \u0130\u015fsizlik \u00fczr\u0259 ciddi s\u0131x\u0131nt\u0131 ya\u015fayan Avropa dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 900 000 \u0130T m\u00fch\u0259ndisi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fay\u0131r, y\u0259ni i\u015f var, \u201co\u011ful\u201d yoxdur. Dem\u0259li q\u0131t bir resurs olan talantl\u0131 insanlar u\u011frunda \u00e7\u0131rp\u0131nmaq laz\u0131md\u0131r. Haqq\u0131 il\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131rlar&#8230;\n<\/p>\n<p>\n  Dem\u0259li, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u0259h\u0259ng Biznes m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259n olan \u0130nsead yeni bir index a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Qlobal Talantlar \u00fczt\u0259 r\u0259qab\u0259t indeksi adlan\u0131r. Bu indeks\u0259 \u0259sas\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r qiym\u0259tl\u0259ndirilib. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 talantl\u0131 insanlar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131na, yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259, saxlanmas\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259rait yarad\u0131r v\u0259 n\u0259l\u0259r edir ham\u0131s\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcb. \u0130nsead el\u0259 bir qurumdur ki, d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 b\u00fcrolar\u0131, partner universitet v\u0259 fakult\u0259l\u0259ri var. H\u0259r yeri ovucunun i\u00e7i kimi bilir. 48 parametr \u00fczr\u0259 103 \u00f6lk\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilib. \u0130nki\u015faf s\u0259viyy\u0259si il\u0259 bu indeks aras\u0131nda m\u00fct\u0259nasiblik var, ancaq 100 % -lik deyil. \u00dcst\u0259lik inki\u015faf\u0131nm\u0131 bunu, yoxsa bu imkanlar\u0131n inki\u015faf\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259diyi h\u0259l\u0259 d\u0259qiq deyil. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, modern d\u00fcnayada inki\u015faf\u0131n lokomotivi innovasiyad\u0131r v\u0259 bunu da ancaq talantlar edir, o halda dey\u0259 bil\u0259rik ki, talantlar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si inki\u015faf\u0131 t\u0259tikl\u0259yir. \u0130nki\u015faf is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 yeni talantlara ehtiyac yarad\u0131r. Bel\u0259c\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 d\u00fcnyada d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yar\u0131\u015fa girirl\u0259r ki, \u0259n talantl\u0131lar bizim olsun. Q\u0259r\u0259z, onu deyim ki, bu indeks \u00fczr\u0259 ilk 20-d\u0259n 16-s\u0131 Avropa \u00f6lk\u0259sidir. Birinci yerd\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 durur.\n<\/p>\n<p>\n  Ancaq d\u0259h\u015f\u0259tlisi odur ki, Singapur ikinci yerd\u0259dir. Bir ovuc \u00f6lk\u0259nin a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 oyuna bax. Az\u0259rbaycan 57., T\u00fcrkiy\u0259 is\u0259 67. yerd\u0259dir. Rusiya 51., Erm\u0259nistan 61. v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan is\u0259 50. yerd\u0259dir. \u0130ran is\u0259 yerli-dibli siyah\u0131dan k\u0259nardad\u0131r. Region olaraq pis v\u0259ziyy\u0259td\u0259yik. G\u00f6r\u0259s\u0259n bunun siyasi durumla \u0259laq\u0259si varm\u0131? \u201cTransaparency \u0130nternational\u201d bu bar\u0259d\u0259 az \u015fey demir. Ancaq, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 budur ki, \u00e7ox gerid\u0259yik. Bizim insan\u0131m\u0131z talantl\u0131d\u0131r, he\u00e7 bir pafosa getm\u0259d\u0259n buna inand\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirim. M\u0259s\u0259l\u0259 bu talantlar\u0131n k\u0259\u015ffi, yeti\u015fdirilm\u0259si, c\u0259lb edilm\u0259si v\u0259 saxlanmas\u0131 m\u0259qam\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r effektiv oldu\u011fumuzdad\u0131r. Rusiyan\u0131n imperial h\u0259v\u0259sl\u0259ri, Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n x\u0259st\u0259lik s\u0259viyy\u0259sind\u0259 nifr\u0259ti v\u0259 ke\u00e7\u0259n \u0259srd\u0259n qalan h\u0259ll edilm\u0259mi\u015f probleml\u0259ri, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 fundamental insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259 yet\u0259rinc\u0259 t\u0259min edilmi\u015f olmamas\u0131 (\u0259vv\u0259l g\u0259l\u0259n 3-l\u00fck bu bar\u0259d\u0259 m\u00fczakir\u0259ni he\u00e7 haqq el\u0259mir), tutarl\u0131 t\u0259hsil siyas\u0259ti apara bilm\u0259m\u0259si, daxili qeyri-sabitlik v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 kas\u0131bl\u0131q. Demokratiyan\u0131n regionda q\u0131s\u0131r olmas\u0131 da ciddi bir faktordur. Biz yeni \u0259srin sava\u015flar\u0131na qat\u0131la bilmirik. \u00c7\u00fcnki k\u00f6hn\u0259 \u00e7a\u011flar\u0131n beynind\u0259n xilas olma\u011fa h\u0259l\u0259 \u00e7ox var.\n<\/p>\n<p>\n  Az\u0259rbaycan 48 parametr i\u00e7\u0259risind\u0259 \u201cqad\u0131n olma d\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131q\u201d meyar\u0131 \u00fczr\u0259 100 % not al\u0131b. \u018fn bet\u0259r texniki notu is\u0259 universitetl\u0259rin bu sah\u0259d\u0259ki, y\u0259ni talantlar\u0131n k\u0259\u015ffind\u0259 effektivliyi \u00fczr\u0259 al\u0131b. Bunun ikisi d\u0259, biri m\u0259nfi, biri m\u00fcsb\u0259t Sovet irsinin n\u0259tic\u0259si kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.\n<\/p>\n<p>\n  Ancaq, n\u0259 olsun, \u201czato\u201d Erm\u0259nistandan qabaqday\u0131q. Erm\u0259nil\u0259r d\u0259 bunu g\u00f6r\u00fcb bel\u0259 dey\u0259c\u0259k y\u0259qin : \u201cT\u00fcrkiy\u0259d\u0259n qabaqday\u0131q. \u00dcst\u0259lik Az\u0259rbaycan\u0131n nefti var\u201d. Ancaq, he\u00e7 biri dem\u0259y\u0259c\u0259k ki, bizim yar\u0131m\u0131z boyda olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259r, \u0130sve\u00e7r\u0259, Sinqapur, Luxemburq nec\u0259 zirv\u0259d\u0259dirl\u0259r? B\u0259s ex-sovet Estoniya, M\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259ki \u0130srail? Sinqapur Amerika il\u0259 sava\u015f\u0131r v\u0259 qazan\u0131r. Bax budur sual\u0131n s\u0259b\u0259bi, \u201cbiz h\u0259l\u0259 harday\u0131q?\u201d.\n<\/p>\n<p>\n  Qeyd edim ki, bu sah\u0259d\u0259 OECD s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n P\u0130SA layih\u0259si d\u0259 maraql\u0131d\u0131r. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rin hans\u0131 d\u0259rsl\u0259r \u00fczr\u0259 daha \u00e7ox talanta sahib oldu\u011funu t\u0259sbit etm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259libdir. Britaniyal\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li Hays HR b\u00fcrosu is\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 t\u0259hsil sistemi v\u0259 kadr ehtiyac\u0131 aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131qlar\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xaran bir ara\u015fd\u0131rma aparm\u0131\u015f v\u0259 yax\u0131n zamanlarda hesabat yaym\u0131\u015fd\u0131. UNDP t\u0259r\u0259find\u0259n yay\u0131mlanan insan inki\u015faf\u0131 indeksi d\u0259 maraql\u0131 m\u00fcqais\u0259l\u0259r aparmaq imkan\u0131 verir. D\u00fcnyadak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259t talantlard\u0131r, sava\u015f onun sava\u015f\u0131d\u0131r, zaman bel\u0259 sava\u015f\u0131n zaman\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n  Ke\u00e7\u0259k ba\u015fqa sava\u015flara.. H\u0259r\u00e7\u0259nd bunlar haqq\u0131nda ayr\u0131ca v\u0259 detall\u0131 yazmaq niyy\u0259tind\u0259y\u0259m, amma yad\u0131ma g\u0259l\u0259nl\u0259rd\u0259n bir ne\u00e7\u0259sinin ad\u0131n\u0131 sadalamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr (cyber-sava\u015f haqq\u0131nda yazmaq ist\u0259mir\u0259m, \u00e7ox baya\u011f\u0131 m\u00f6vzudur, vacib olsa da).\n<\/p>\n<p>\n  Valyutalar sava\u015f\u0131. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri ixracat\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn milli valyutas\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131 salmaqla qlobal ticari r\u0259qab\u0259td\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. Sava\u015f \u0259sas\u0259n \u00c7inl\u0259 gets\u0259 d\u0259, \u0130sve\u00e7r\u0259, Yaponiya, Braziliya, Argentina da bu taktikadan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 istifad\u0259 etmi\u015fdi. Bu taktika 20. \u0259srd\u0259 m\u0259lum olsa da, sad\u0259c\u0259 yeni \u00e7a\u011fda sava\u015f hal\u0131n\u0131 al\u0131bd\u0131r. O q\u0259d\u0259r vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, siyasi-diplomatik krizis\u0259 apara bilir. Bu sava\u015fa t\u0259r\u0259f ola bilm\u0259k, \u0259lb\u0259tt\u0259 normal ixracat qabiliyy\u0259tin\u0259 sahib olmaq g\u0259r\u0259kdirir. Normal ixracar dedikd\u0259 is\u0259 ayd\u0131nd\u0131r ki, s\u00f6hb\u0259t neft-qaz kimi haz\u0131r xammal ixrac\u0131ndan getm\u0259y\u0259c\u0259k.\n<\/p>\n<p>\n  \u0130qtisadi c\u0259lbedicilik sava\u015f\u0131. \u00d6lk\u0259l\u0259rin d\u00fcnya investorlar\u0131n\u0131 v\u0259 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015fviqedici siyas\u0259tl\u0259rl\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n vergi, sad\u0259l\u0259\u015fmi\u015f b\u00fcrokratiya, \u0259lveri\u015fli bazar \u015f\u0259raiti, y\u00fcks\u0259k m\u00fclkiyy\u0259t toxunulmazl\u0131\u011f\u0131,c\u0259lbedici reklam bazar\u0131, siyasi v\u0259 iqtisadi t\u0259min olunmu\u015fluq, sosial h\u00fcquqlar, \u015f\u0259ffafl\u0131q kimi meyarlarda ged\u0259n r\u0259qab\u0259tdir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n \u201cDoing Bussiness\u201d Raportu,\u201dGlobal Competitiveness\u201d raportu, Fraser \u0130nstitue-un iqtisadi azadl\u0131qlar \u00fczr\u0259 hesabatlar\u0131 yoluyla tan\u0131\u015f oluruq. S\u0131ram\u0131z \u00e7ox gerid\u0259dir. B\u0259z\u0259n 100-\u00fc ke\u00e7ir.\n<\/p>\n<p>\n  D\u00fcnya \u0130nnovasiyalar Sava\u015f\u0131 : Bu sah\u0259 \u00fczr\u0259 d\u0259 \u0259n \u0259sas m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n biri \u0130nsead-d\u0131r. Haz\u0131rda bununla ba\u011fl\u0131 yay\u0131mlanan hesabata da bax\u0131ram. \u018fn x\u0131rda detala q\u0259d\u0259r toxunulur. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u0130sve\u00e7r\u0259 bunda da liderdir. Biz mi? 105-ci yerd\u0259yik. T\u00fcrkiy\u0259 68-ci yerd\u0259. Mongolstan bel\u0259 bundan ir\u0259lid\u0259dir. Bundan \u0259lav\u0259 informasiya texnologiyalar\u0131 sah\u0259si \u00fczr\u0259 global yar\u0131\u015fdan s\u00f6z gedir.\n<\/p>\n<p>\n  D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin borclanma faiz d\u0259r\u0259c\u0259si \u00fczr\u0259 yar\u0131\u015f\u0131 da qeyd\u0259 d\u0259y\u0259rdir. Bu kimi renkinql\u0259rd\u0259 m\u0259n biz t\u0259r\u0259f \u00f6lk\u0259l\u0259rin ad\u0131n\u0131 bel\u0259 axtarm\u0131ram. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u0259n ucuz borc ver\u0259ni tapmaq v\u0259 onlar\u0131n yan\u0131nda inam qazamnaq \u00fc\u00e7\u00fcn yar\u0131\u015f\u0131rlar. Yunan\u0131stan b\u00f6hran\u0131 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 \u015fapalaq kimi d\u0259ydi. Ham\u0131 bu i\u015fd\u0259 ehtiyatl\u0131 davran\u0131r. Amma, yar\u0131\u015f hiss olunur. D\u00fcnyada b\u0259lli bir z\u00fcmr\u0259 vard\u0131r ki, s\u0259rv\u0259tinin bir qismini etibarl\u0131 v\u0259 risksiz yat\u0131rmaq ist\u0259yir. Bu da ad\u0259t\u0259n d\u00f6vl\u0259t istiqrazlar\u0131 il\u0259 olur. Ancaq, h\u0259r d\u00f6vl\u0259tin etibarl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si bir deyil. Etibarl\u0131\u011f\u0131n qiym\u0259ti vard\u0131r, y\u0259ni b\u0259d\u0259li. \u0259n az b\u0259d\u0259l \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0259n yax\u015f\u0131 sistem\u0259 sahib olmal\u0131san. Almaniya bunun \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011f-sol partiyalar\u0131n konsensusunu t\u0259\u015fkil etdi. Milli birlik sad\u0259c\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 olur&#8230; Bu da bir m\u00fcharib\u0259dir.\n<\/p>\n<p>\n  Vergi c\u0259nn\u0259ti, s\u0259rv\u0259t saxlanc\u0131 v\u0259 pul yuma \u00fczr\u0259 ged\u0259n m\u00fcbariz\u0259. Avropan\u0131n \u00f6z daxilind\u0259, Amerikan\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczr\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 sava\u015fd\u0131r. S\u0259rh\u0259d tan\u0131mayan kapital\u0131n izl\u0259nm\u0259si, vergiy\u0259 tabe edilm\u0259si, \u015f\u0259ffafl\u0131q qay\u011f\u0131lar\u0131 v\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin isti pula olan i\u015ftah\u0131 kontekstind\u0259 yaran\u0131r. Avstriya, Luksemurq dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259, \u0130sve\u00e7r\u0259 is\u0259 Amerika v\u0259 b\u00fct\u00fcn AB il\u0259 s\u0131x\u0131nt\u0131lar ya\u015fad\u0131. Bunun \u00fcst\u00fcn\u0259 \u201coff-shore\u201d-lar v\u0259 vergi c\u0259nn\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 skandallar g\u0259ldi. \u0130qtisadi n\u0259h\u0259ngl\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n Amerikan\u0131n b\u00fcdc\u0259 s\u0131x\u0131nt\u0131s\u0131 vergi m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 daha k\u0259skin yana\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Bu sava\u015f da bu h\u0259min s\u0131x\u0131nt\u0131ya \u00e7ar\u0259 aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n ifad\u0259sidir.\n<\/p>\n<\/p>\n<p>\n  N\u0259tic\u0259 :\n<\/p>\n<p>\n  Biz is\u0259 \u0259lind\u0259ki torpa\u011f\u0131 bec\u0259r\u0259 bilm\u0259y\u0259n, amma h\u0259l\u0259 d\u0259 torpaqdan g\u00f6z\u00fc doymayan x\u0259st\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u00fc xalqlarla eyni regionda ya\u015fay\u0131r\u0131q. T\u0259f\u0259kk\u00fcr o q\u0259d\u0259r x\u0259st\u0259dir ki, torpaq insandan vacib say\u0131l\u0131r. O q\u0259d\u0259r gerid\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r ki, \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259tin insan, \u00f6z\u00fc d\u0259 talantl\u0131 insan oldu\u011fu, onsuz torpa\u011f\u0131n he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fcr. O q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131ls\u0131zd\u0131r ki, torpaq almaq \u00fc\u00e7\u00fcn insan verm\u0259k \u201ch\u00fcn\u0259r\u201d, \u201cmilli q\u00fcrur\u201d m\u0259nb\u0259yi say\u0131l\u0131r. Bu b\u00f6lg\u0259 el\u0259 g\u00fcnd\u0259dir ki, mill\u0259tl\u0259rin torpaq arzusu talantlar\u0131 kor el\u0259yir, \u00f6lk\u0259d\u0259n qa\u00e7\u0131rd\u0131r, c\u0259lb el\u0259m\u0259k yerin\u0259. Talantlar talant\u0131ndan imtina edir, talants\u0131zlar is\u0259 onlar\u0131 idar\u0259 edir. Bu regionun bir par\u00e7as\u0131 olaraq bizim d\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz o q\u0259d\u0259r sa\u011flam say\u0131lmaz, haql\u0131 t\u0259r\u0259f biz olsaq da. Ancaq, d\u0259lixanada a\u011f\u0131ll\u0131 qalmaq olmaz. Bu regionun g\u00fcn\u00fc budur.\n<\/p>\n<p>\n  Yeni sava\u015flarda yer alma\u011f\u0131, k\u00f6hn\u0259 sava\u015flardan uzaq olma\u011f\u0131 bacarmad\u0131qca h\u0259l\u0259 \u00e7ox soru\u015facay\u0131q \u201c biz h\u0259l\u0259 harday\u0131q?\u201d dey\u0259, b\u00fct\u00fcn region olaraq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>v\u0259 \u201cbiz h\u0259l\u0259 harday\u0131q?\u201d sual\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":4334,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_sitemap_exclude":false,"_sitemap_priority":"","_sitemap_frequency":"","footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-162994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-menim-fikrimce","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33","no-featured-image-padding"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131 - MEYDAN.TV<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131 - MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"v\u0259 \u201cbiz h\u0259l\u0259 harday\u0131q?\u201d sual\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MEYDAN.TV\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-12-18T19:05:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/686.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"user-manager\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"user-manager\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\"},\"headline\":\"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131\",\"datePublished\":\"2013-12-18T19:05:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/\"},\"wordCount\":2178,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/686.jpg\",\"articleSection\":[\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/\",\"name\":\"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131 - MEYDAN.TV\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/686.jpg\",\"datePublished\":\"2013-12-18T19:05:28+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/686.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/686.jpg\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Source:\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/article\\\/yeni-dunyanin-savaslari\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana s\u0259hif\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u0259nim Fikrimc\u0259\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/section\\\/menim-fikrimce\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"name\":\"MEYDAN.TV\",\"description\":\"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#organization\",\"name\":\"Meydan TV\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/meydan-logo.svg\",\"width\":195,\"height\":46,\"caption\":\"Meydan TV\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.meydan.tv\\\/az\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a\",\"name\":\"user-manager\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131 - MEYDAN.TV","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131 - MEYDAN.TV","og_description":"v\u0259 \u201cbiz h\u0259l\u0259 harday\u0131q?\u201d sual\u0131","og_url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/","og_site_name":"MEYDAN.TV","article_published_time":"2013-12-18T19:05:28+00:00","og_image":[{"width":500,"height":500,"url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/686.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"user-manager","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/"},"author":{"name":"user-manager","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a"},"headline":"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131","datePublished":"2013-12-18T19:05:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/"},"wordCount":2178,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/686.jpg","articleSection":["M\u0259nim Fikrimc\u0259"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/","name":"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131 - MEYDAN.TV","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/686.jpg","datePublished":"2013-12-18T19:05:28+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/686.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/686.jpg","width":500,"height":500,"caption":"Source:"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/article\/yeni-dunyanin-savaslari\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana s\u0259hif\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u0259nim Fikrimc\u0259","item":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/section\/menim-fikrimce\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Yeni d\ufffc\u00fcnyan\u0131n sava\u015flar\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#website","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","name":"MEYDAN.TV","description":"Meydan TV Az\u0259rbaycan\u0131n media m\u0259kan\u0131ndak\u0131 alternativ s\u0259sidir","publisher":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#organization","name":"Meydan TV","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.meydan.tv\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/meydan-logo.svg","width":195,"height":46,"caption":"Meydan TV"},"image":{"@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/#\/schema\/person\/10d11eccf6da3662cf5fdab9806ea91a","name":"user-manager"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162994"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162994\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.meydan.tv\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}