Ərdoğan və Mehmet Cengiz

Mənbə: meydan.tv - ICIJ

Başlıq: Ərdoğan və Mehmet Cengiz

Qarabağdakı mədənlər adı vergidən yayınmada hallanan türkiyəli iş adamına həvalə edilib

Məqalə yeniləndi:  8 Oktyabr 2021

Qarabağdakı mədənlərlə bağlı araşdırma

Mehmet Cengiz təcrübələrini Azərbaycanda həyata keçirəcəyini deyir

Türkiyədə mənzillənən “Cengiz Holding” Azərbaycanın 3 bölgəsində mədən axtaracaq.

Bu barədə danışan holdinqin idarə heyətinin sədri Mehmet Cengiz bildirib ki, onlar bu işlə 17 ildir məşğuldurlar.

“Mədən sahəsindəki işlərimizi ən son texnologiyaların köməyilə davam etdiririk. İndi bu təcrübəmizi qardaş Azərbaycanda həyata keçirəcəyik”.

Holdinq Qaşqaçay və Elbəydaşdakı mis, Ağduzdağdakı qızıl mədənləri üçün kəşfiyyat işləri aparacaq.

İş Bakıda təşkil edilmiş bir toplantıda “Cengiz Holding”ə tapşırılıb. Həmin tədbirdə Azərbaycanın iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov və ekologiya və təbii sərvətlər naziri Muxtar Babayev iştirak edib.

Mehmet Cengiz açıqlamasında onu da bildirib ki, kəşfiyyat fəaliyyətinə başlayacaqları üç mədəndən ikisinin Qarabağda olması onlar üçün çox əhəmiyyətlidir:

“Müharibə şəraitində olan bu bölgələrin inkişafına töhfə vermək bizə böyük motivasiyadır. Qazma işləri müsbət nəticələnərsə, qoyacağımız yeni sərmayə ilə Azərbaycan iqtisadiyyatına və məşğulluğuna töhfə verəcəyik və eyni zamanda, iki ölkənin sarsılmaz birliyini gücləndirəcəyik”.

“Pandora Papers”dən sızdırılan sənədlərdə də “Cengiz Holding”in adı keçir. Bildirilir ki, Türkiyə hökumətindən aldığı mübahisəli tenderlər və təşviqlərlə sərvətini çoxaldan Mehmet Cengiz vergidən yayınmaq üçün bu sərvəti Britaniya Virgin Adalarına köçürüb.

“Deutsche Welle Türkçe” yazır ki, “Cengiz Holding” son illərdə Türkiyənin hər yerində baş verən ətraf qətliamlarının əsas aktyorlarındandır. Holdinq müxtəlif bölgələrdə iş görmək üçün təbiətə zərər vurur. Bunlardan biri də Rizenin İkizdərə kəndində inşa etmək istədiyi karxanadır. İkizdərə camaatı aylarla holdinqə müqavimət göstərib, tikintiyə izin verməyiblər.

Cengiz Holdinqin Rizədə yerləşən mədəni

Cengiz Holdinqin Rizədə yerləşən mədəni

Mənbə: Ömür Tuncer

Eyni zamanda, Artvin-Rize Hava Limanı sahili üçün açılan daş ocağının yerində əvvəllər sıx meşələr, çayların olduğunu, indi isə yerində sadəcə nəhəng çuxur qaldığını bildirirlər.

Sayt qeyd edir ki, hazırda da ərazidə işləyən yüzlərlə yük maşınının yaydığı toz buludu səbəbindən yerli əhali də, iqtisadiyyat da əziyyət çəkir. Çünki həmin toz buludları bölgənin ən əhəmiyyətli gəlir mənbəyi olan çay bağlarını tozla örtür və çay məhsulunu azaldır.

Bundan əlavə, “Cengiz Holding” Türkiyədə təmizlənmiş vergi borcları və təşviqləri ilə də tanınır. Bildirilir ki, Mehmet Cengiz daha çox AKP dövründə aldığı açıq tenderlərlə sərvətini çoxaldıb.

“Forbes Turkey”də 2020 -ci ildə nəşr olunan “ən zəngin insanlar” siyahısına görə, “Cengiz Holding” -dən faydalananların ümumi sərvəti ən azı 2,2 milyard dollardır. Ancaq Türkiyədə hökumətin verdiyi imkanlardan tam istifadə edən Mehmet Cengiz bu sərvətdən istifadə edərkən vergi cənnətlərində kef edir.

“Panama Sənədləri” nəşr olunanda vergidən yayınmaq üçün qurduğu dəniz şirkətləri ilə gündəmə gələn Mehmet Cengiz həmin sənədlərdə adı keçən önəmli simalardan biri idi.

Beynəlxalq Araşdırmaçı Jurnalistlər Konsorsiumunun (ICIJ) DW Turkish də daxil olmaqla media ortaqları ilə paylaşdığı sənədlərə görə, Mehmet Cengiz eyni zamanda, Britaniya Virgin Adalarında (BVI) yerləşən “MEFA Cengiz Limited” şirkətinin də sahibidir. O, vergilərdən qaçmaq və adının gizli qalması üçün şirkətin qurulmasında proksi (proxy) payçılarından və direktorlarından istifadə edib.

2011-ci il aprelin 6-da qurulan “MEFA Cengiz Limited”in digər bir səhmdarı, eyni zamanda, “Cengiz Holding” İdarə Heyətinin üzvü olan Uğur Cengizdir. O, 2015 -ci ildən “MEFA Cengiz”in direktorudur. Elə həmin il şirkətin payı digər payçılardan alınıb və şəxsən Uğur Cengiz və Mehmet Cengizə verilib.

50 min dollar sərmayəsi ilə qurulan şirkətin xidmət təminatçısı “Trident Trust”dur. “Trident Trust” kimi firmalar müştərilərinin şəxsiyyətini və varlıqlarını gizlətmək üçün yuvalı qabıq şirkətlərindən və vəkil direktorlarından istifadə edirlər.

“Standard Chartered Bank”da hesab açılan dəniz şirkəti “Standard Chartered” “Trust (Guernsey) Limited” tərəfindən idarə olunur. Əldə olunan sənədlərdə Cengiz ailəsinin sıx iş qrafiki səbəbindən “MEFA Cengiz Limited” və aktivlərinin idarə edilməsi üçün peşəkar bir xidmət almaq istədiyi bildirilir.

Mehmet Cengiz bütün bunlarla bağlı “Deutsche Welle Türkçe”nin suallarına cavab verməyib. Səbəb kimi işinin çox olmasını göstərib.

Zod qızıl yatağı

Zod qızıl yatağı

Mənbə: Vikimedia

Medianın suallarına yazılı cavabında isə bildirib ki, bəli, MEFA Cengiz Uğura və özünə məxsusdur. Mehmet Cengiz vergi yükünü azaltmaq üçün hansı üsullardan istifadə etdiyi barədə sualları cavabsız qoyub.

Dünya Bankının hesabatına görə, 2002-2020 -ci illər arasında dünyada ən çox ictimai tender alan üç şirkətdən biri “Cengiz Holding”dir. Onun udduğu tenderlərin ümumi dəyəri 42,1 milyard dollardır.

“Cengiz Holding”in son tenderləri arasında İstanbul Hava Limanı, eləcə də Ankara Yüksək Sürətli Qatar Stansiyası, Şimali Marmara Otoyolu Avropa və Asiya Bölməsi, Rize-Artvin Hava Limanı, Ordu-Giresun Hava Limanı, Gebze-Halkalı Şəhərətrafı Xətti, Eti Bakır AŞ Murgul HES, Eti var. Alüminium, Yusufeli və İlis U Barajı da var.

“Pandora Papers”-ə görə, Cengiz ailəsi “MEFA Cengiz Limited” vasitəsilə “aşağı vergili” bir ev alıb. “Trident Trust”un qeydlərinə görə, 2011-ci ildə Londonun Brompton yolunda satın alınan ev üçün 3.750.000 funt sterlinq ödənib.

“Deutsche Welle Türkçe” bildirir ki, Türkiyənin vergi güzəştlərindən dəfələrlə istifadə edən “Cengiz Holding” çoxsaylı vergi endirimləri qazanıb. Bu güzəştlərin bilinən sayı 30-dur.

Türkiyə Maliyyə Nazirliyinin açıqlamasına görə, 2010-cu ildə şirkətin təxminən 425 milyon lirə vergi borcu tək bir maddə ilə silinib.

Buradaykən …

Sizdən kiçik bir xahişimiz var: Fəaliyyət göstərdiyimiz mühitdə məlumatlar dövlətin çox sıx nəzarəti altındadır. Meydan TV insanların keyfiyyətli və müstəqil informasiya ilə təmin etmək üçün çalışır. Biz sizin eşidə bilmədiyiniz, amma eşitmək istədiyinizə inandığımız hekayələri işıqlandırırıq. Dövlət senzurasının – rəsmi bloklanmanın və təzyiqlərin gücləndirilməsinə baxmayaraq, biz, müstəqil jurnalist komandası ağır şərtlər altında Azərbaycan xalqının dolğun, keyfiyyətli informasiya ilə təmin edilməsinə çalışırıq və bunun üçün sizin köməyiniz lazımdır.

Sizin dəstəyiniz bizim böyük risk altında işləyən jurnalistlərimizə güc verir. Azərbaycanda müstəqil jurnalistikanın qorunması üçün edilmiş hər bir cəhd sizin töhfənizdir. Çox sağ olun.

BIZƏ DƏSTƏK OLUN
Məqalə yeniləndi:  8 Oktyabr 2021
Bölmələr:  
qısa linklər:   http://mtv.re/uw3q68

Ən çox baxılan